Tum mesajlar Todur Zanet

kolsa
Gagauz Milli Gimnasını muzakısın avtoru, kompozitor, muzıka hem folklor araştırmacısı Mihai KOLSA 75 yaşını tamamnadı. Mihai KOLSA duudu 1938-ci yılda Komratta. 1949-cu yılda onun aylesini Sibirä, Kurgan bölgesinä kaldırdılar. 1956-cı yılda orada, Çaşa küüyündä, Mihai KOLSA başakdı şkolayı. Hep o yılın KOLSA aylesi Moldovaya döndü. 18 yaşını tamnanadıynan onu armataya aldılar. Askerdän sora, Mihai KOLSA girer üürenmää Kişinev muzıka uçilişçesinä da 1968-ci yılda başarêr onun teoretika bölümünü. 1971-ci yılda o başardı Kişinev konservatoriyasını. 1983-cü yıladan Kişinevun “St.Neaga” muzıka uçilişçesindä muzıkayı üüreeti. 1982-ci yılda Mihai KOLSA SSRB hem Moldova kompozitorlar BirliinTAA DERINDÄN
arabaci
Gagauz resimcilerin arasında o bir güneş gibi şılêêr. Gülär üzlü hem şen ürekli bir insan – bölä fikir herkerä peydalanêr, açan onunnan buluşêrsın. Sanêrım hiç yanılmayacam, herliim yazarsam, ani bu iki cümledän okuycular hemen resimciyi Mihail ARABACIyı tanıdılar. Onun yaratmaları gagauz incäzanaatında ayırı bir er kaplêêr. Dünneyin angı köşesindä dä bulunmasan, onun resimnerini görüncä, hemen oun yaratmak ustalıını hem becerikli stilini tanıyêrsın. O yaratmalarda tarafımızın, insannarımızın hem küülerimizin ruhu uçêr, peyzajlardan da topraamızın hem kırlarımızın gözellii eseer. Mihail ARABACInın, nicä da başka gagauz resimcilerin çoyunun, yaratmak yolu gözümün önündä geçti.TAA DERINDÄN
savastin

2013.04.27,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, KİŞİLÄR, KULTURA, RESİMCİLİK BOLUMU

Gagauzların geniyi Dimitriy SAVASTİN

Gagauzların geniyi Dimitriy SAVASTİN, önündä başımızı iilderiz! Çok kerä yazdım onun için. Dostluumuz da çok yıllar sürter. Çok kerä onunnan uzun zaman lafa durdum. Herkerä büük filosofiya temalarından gagauz halkın problemalarına girdik, sora da o problemaları kendi yaratmalarımızda açıklayarak, kendi fikirlerimizi insan önünä sürdük. Açan bu insannan sık-sık buluşêrsınız hem lafa durêrsınız, annêrsınız, ani herbir buluşmakta o başka-başka taraflardan açılêr: ba o derin fikirli filosof, ba o yalın içindä yanan patriot, ba o incä duygulu bir lirik, ba o cengä hazır olan asker, ba bir raat hem tez yaralanan uşak.TAA DERINDÄN
Komediya

2013.04.13,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, ANALİTİKA BOLUMU

Komediya… hem tragediya… Bizim tragediyamız…

Gagauz kulturasının üstündä genä çakêr hem gürleer! Bu yıldırımnar gençicik gagauz teatrusuna urdı hem yok etti onu er üzündän! Gagauziyanın hem gagauzların 15 yıllık “Mihail ÇAKIR” adına Gagauz Milli Teatrusu raametli oldu. Etiştirämedik biz 2012-ci yılın Kırım ayında (dekabri) sevinmeliklän yazmaa, ani Çadır kasabasında büük şenniklän karşıladılar hem kutladılar “Mihail ÇAKIR” adına Gagauz Milli Teatrusunun 15-ci yıldönümünü, nicä oradan geldi kara haber – “Mihail ÇAKIR” teatrusunu yok etmişlär. Hem kim yok etmiş – teatrunun öndercisi Mihail KONSTANTİNOV hem teatrunun kolektivı. Kollektiv karar almış “Mihail ÇAKIR” teatrusunu yok edip, onun erindäTAA DERINDÄN
padishlar-1024x469

2013.02.28,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, ANALİTİKA BOLUMU

“PADİŞAHLAR DAAYI”nda EİAyı uran avcılar

Seni uran avcılar, Acıba nereli? Seni uran avcılar, Acıba gülär di mi? (Gagauz halk türküsü “SALLANÊR KAVAK”) Bıldır, Kırım ayın (dekabri) 23-dä, Moldovanın “Padurea Domneasca” av için kapalı olan daayında (zapovedniindä) yaban domuzuna bir avcılık oldu. O avcılıkta ava katılan insannar Moldovalı işadamını Sorin PAÇUyu urmuşlar. Adam iki gündän sora öler. (Topracıı ilin olsun!) Büük kahır onun yakınnarına, hısımnarına, dostlarına hem senselesina… Moldovanın çoyu insannarı bu ölü için bekim hiç duymayaceydılar da (arada Eni Yıl hem Kolada yortuları vardı), herliim bu fasıl öldürmektä kabaatlı olmaydılar Moldovanın zakona “izmet edän” insannarı.TAA DERINDÄN
FIRTINA

2012.10.28,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, ANALİTİKA BOLUMU

Fırtına öncesi sessizlik

Bu yılkı GHT seçimnerinädän Gagauziya üstündä dört yıllık temelsiz hem boş esän fırtına, kuvedini kaybedip, iki-üç ay geeri yavaşadı. Gagauziya GHT seçimnerinä girdii gibi da o fırtına heptän durgundu. Bu üzerä da, bezbelli, GHT seçimneri delikat geçti hem o seçimnär gösterdi kim bu dört yılın içinä havada lüzgär yapardı. O lüzgär yapannarın kandidatları GHTya geçämedilär. Taa doorusu onnar için insan kendi oylarını vermedi. Sanmasınnar, ani insan susêr da bişey görmeer. Sıra geldiynän insan kendi harakterını hem bakışını açıklêêr da kof ötenneri kırık yalak yanında brakêr. Seçimnär bittiynän fırtınayı genä hızlandırmaaTAA DERINDÄN

2012.08.20,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, ANALİTİKA BOLUMU

Bayrakları neçin 20-dä kaldırdılar

Gagauzların eni istoriyasında peydalandıydı bir yortu, ani hepsimizi birleştirärdi – Gagauz Respublikasının Günü. Birleştirärdi ölä, nicä birleştiydilär Gagauziyanın insannarı 22 yıl geeri, açan Gagauz Respublikasını kurmaa deyni kalkındıydılar. Gagauz Respublikasının Günü, Harman ayın (avgust) 19-zu, – bireşmäk yortusuydu. Şindi sa – köşä yortusu oldu. Taa doorusu: onu köşä yortusu yapmaa karar aldılar onnar, Gagauziyanın büünkü bürokratları. Bu işmaamilä surat geler, ama bakın nicä adım-adım “SUSLOVcuklar” düşünmüşlär gagauzların birleşmesini darı gibi daatmaa: - İlktän bu büük Gününä karşı Komrat kultura Evin remontunu başladêrlar (olmasın neredä bilä kutlamaa deyni); - Sora Gagauz Respublikasının Gününä karşı yapılmaa plannananTAA DERINDÄN
opera

2007.07.21,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, İNCÄZANAAT, KULTURA BOLUMU

Onu büük opera sţenaları bekleer

Canavar ayında (oktäbri) Moldova operası kendi 50-ci yıldönümünü kutlayacek. Elli yılın içindä bu zanaatta Moldovada çok anılmış insannar peydalandı. Belli ki onnarın arasında en anılmış hem en talantlı Mariya Lukyanovna BİEŞU, dünneyin ilk “Çio-Çio-San”ı. Şindi da kendisi artık halklararası “Madam Buterfläy” konkursunu (Kişinêuda Ceviz ayın (sentäbri) 17-22 günnerindä geçti) hazırladı hem Moldovaya dünneyin en islää hem perspektivalı operacılarını topladı. 50 konkursçunun arasında bu yarışmada bizim gagauz opera zanaatçımız Marina RADİŞ da katıldı. Açan 1982-ci yılın Küçük ayın (fevral) 2-dä Gagauziyanın Kazayak küüyündä yaşayan RADİŞ İvan Nikolaeviçin hem Gina Födorovnanın aylesindäTAA DERINDÄN
AACLIK

2007.02.22,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, AAÇLIK, İSTORİYA BOLUMU

Aaçlık kurbannarı mezarlardan baarêrlar!

AAÇLIK KURBANNARI MEZARLARDAN BAARÊRLAR! (60 YIL GEERİ GAGAUZLARA KARŞI SOYKIRIMI (GENOŢİD) YAPILDI) Altmış yıl geeri 1946-1947 yıllar kışı Sovet Sistemasının tarafından gagauzlara karşı zorlan aaçlık yapıldı. Bununnan gagauzların soykırımı (genoţidi) başladı. Aaçlıın ardına lagerlär, Sibirä kaldırılmak, erindä kurşuna urmak geldi. Bütün bu hayarsızlıklar gagauzların 40% zorlan mezarlara soktu. Ukraynada bulunan sa Bolboka (Kotlovina) küüyünün 60% insannarını (sade aaçlık!) biçiti. Düşünün kendiniz: bu küüdä 5500 candan 3300 (ÜÇ BİN ÜÇÜZ) aaçlıktan ölmüş. Aala gagauzum! Aala. Bunnar senin duumamış yazıcıların, türkücülerin, bilgiçlerin, resimcilerin, gelecään. Aala zerä, açan küülerimizin üstündän ölüm borannarı geçärdilär, açan insannar aaçlıktan fidannarın kabuklarını kemirärdilär, kedileri hem köpekleri iyärdilär,TAA DERINDÄN
OZAMAN

2005.10.30,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, GAGAUZ AVTONOMİYASININ İSTORİYASI, İSTORİYA BOLUMU

Ozaman bizi dizçä koyamadılar

Onbeş yıl geeri, 1990-cı yılın Canavar ayın (oktäbri)  25-29 günneri arası bizi, gagauzları, savaştılar, dizçä koyup, yok etmää bu er üzündän. Ozaman, Kişinêuda kuvettä bulunan naţionalistlär gagauz halkının üstünä volontörları yolladılar. Ofiţial neet birdi: Gagauz halkının kurduu Gagauz Respublikasını yok etmää. Ama aslı neet başkaydı: gagauz küülerini yıkıp yakmaa, gagauz halkını da yok etmää bu dünnedän. Herliim ozaman Gagauz Republikasında yaşayan insannar (gagauzlar, bulgarlar, moldovannar, ruslar, ukrayinnär, çingenelär h.b.) birleşmäydilär,  kendi vatanını korumaa deyni bire-bir kalkmaydılar, bu iş aslıya çıkaceydı. Moldova Pravitelstvosu 1990-cu yılın Canavar ayın (oktäbri) 23-dä kabletti birTAA DERINDÄN