Prezentatiya_posol_zanet

08.12.2017, tarafından yazılı , BİLİM, BİLİM KİYATLARI, BİLİM ÖMÜRÜ, CÜMNE, FOLKLOR, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BÖLÜMÜ, 977 KERÄ BAKILMIŞ

Bu kiyatlar – gagauz kulturasının altın fondu!

“Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” Proektın sonuçlarının prezentaţiyası
Prezentatiaya_5

Kırım ayın (dekabri) 7-dä Komrat regional istoriyası hem aaraştırma muzeyin binasında oldu “Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” Proektın sonuçlarının prezentaţiyası, angısı hazırlandı Gagauziyanın “GAGAUZLUK” Cümne Birliin tarafından. Proekt yapıldı Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Büükelçililiklin Kulturaları Koruma Fondun tarafından verilän Granda görä. Bu paalı hem büük maanalı Proektın ortakları oldular: Komrat regional istoriyası hem aaraştırma muzeyi, Komrat Mihail ÇAKİR adına kolec, Moldova Respublikasının etnografiya hem istoriya muzeyi, Komrat “D. SAVASTİN” resimcilik şkolası, “Pontos” basım evi hem “Ana Sözü” gazetası.
Prezentatiaya_4

Bu bereketli Proektın meyvaları için hem onun başarılması için nasaat ettilär Proektın öndercisi hem “GAGAUZLUK” Cümne Birliin Başı Akademik Todur ZANET, Moldova Respublikasında ABD Büükelçisi James D. PETTIT, Gagauziya Başkanın birinci yardımcısı Vadim ÇEBAN, Moldova etnografiya hem istoriya muzeyin ekspertı Prof. Dr. Varvara BUZİLA, “Pontos” basım evin direktoru Marçela MARDARİ, Komrat regional muzeyin direktoru Vladislav MARİNOV, Komrat Mihail ÇAKİR adına kolecın direktoru Mariya TANASOVİÇ, Komrat “D. SAVASTİN” resimcilik şkolasının direktoru Sergey SAVASTİN.
Prezentatiaya_3

Annadarak çalışmalar için, akademik Todur ZANET urguladı, ani Proektın bereketli olmasını hem saaselem başarılması yaptılar o insannar, ani omuz omuza koşuldular işä. O durmamayca şükür etti hepsi insannara, ani bu Proekta katıldılar hem onda pay aldılar hem da yardımcı oldular bu Proektı başarmaa, küüdän küüyä hem evdän-evä folklor tenelerini toplamaa hem dünneyä getirmää  “Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” adlı 3 bilim kiyadını dünneyä getirmää:

“Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” 1-ci kiyat (“Gagauz halk masalları”, “Gagauz Folk Tales”, “Poveşte populare găgăuze”, «Гагаузские народные сказки»)  – 594 s.;

– “Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” 2-ci kiyat  (“Gagauz türküleri, söleyişleri, bilmeceleri”, “Gagauz songs, Proverbs, Riddles”, “Cântece, proverbe, ghicitori găgăuze”, «Гагаузские песни, пословицы, загадки») – 656 s.;

“Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” 3-cü kiyat (“Gagauz yortuları, adetleri, sıraları”, “Gagauz Holidaays, Customs, Riters”, “Sărbători găgăuze, tradiţii, obiceiuri”, «Гагаузские праздники, обычаи, обряды»)  – 648 s.
Prezentatiaya_1

Akademik Todur ZANET urguladı, ani Proekt için materiallar toplandılar Gagauziyanın may hepsi küülerindä, Ukraynadakı 4 küüdä, Kauşan rayonun Baurçu küüyündä hem Kişnevda. O dedi, ani: “Bu kiyatları yaptı gagauz halkı gagauz halkı için! “GAGAUZLUK” Cümne Birlii sadä aracı oldu gagauz halkın arasında kiyatları hazırlanmakta hem o kiyatları geeri gagauz halkına hem da bütün dünneyä vermektä!” Canabisi şükür etti Amerika Birleşik Devletlerinä hem bu devletlerin Büükelçiliin Kulturaları Koruma Fonduna o iş için, ani Proektı dünneyä getirmää deyni Grandı verdilär. Akademik Todur ZANET ayrıca şükür etti Moldova Respublikasında ABD Büükelçisi James D. PETTIT bu proekttan yan olması için, baaşlayarak Canabisinä kiyatları hem danışarak bu sözlärlän, angılarını o yazmıştı “Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” 3-cü kiyadın kabında: “Paalı hem saygılı James D. PETTITa! Bu çalışma sizin uzaa bakmanızlan oldu hem dünneyä bu zenginnii brakmaa kolaylık verdi! Saa olun hem var olun!
Prezentatiaya_6

Kiyatları kablederäk James D. PETTIT dedi: «Спасибо. Это огромное достижение. Это для нас, посольства, для американского народа было чистое удовольствие и большая честь иметь возможности финансировать этот Проект. Но результат, плоды этого Проекта принадлежат исключительно гагаузскому народу. Это подарок с нашей стороны вам. И не только гагаузскому народу, я думаю всем народам, потому что, мировая культура принадлежит всем. Так что это огромное достижение. И весь труд, все усилия тоже вам принадлежат. Потому, что не мы делали этот Проект. Но наша маленькая роль в этом огромном достижении, в этом огромном Проекте, это для нас было действительно настоящее удовольствие».

Proekt için nasaat ederäk James D. PETTIT dedi: “Zaman hayır olsun! Добрый день. Я рад опять быть в Комрате. Гагаузская культура и язык часть богатого разнообразия, благодаря которому Молдова является особой страной для своих граждан. Америка тоже очень многонациональная страна. Мы считаем, что эти разности обогащают наши жизни, наши общества. Мне очень приятно быть здесь, вместе с вами, чтобы отметить успешное завершение видео, аудио и печатного документирования гагаузского языка и фольклора в рамках этого Проекта.

Неправительственная организация «ГАГАУЗЛУК» осуществила этот Проект при помощи Гранта на сумму 67 тысяч долларов, полученного от Фонда послов США «По сохранению культурного наследия» программы правительства США. Мы благодарны Организации за отличную работу по поиску и запечатлению сути гагаузского фольклора, народных традиций, обычаев и обрядов и ремесел. Этот проект является всего лишь одним из ряда проектов поддержки сохранения культурного разнообразия Республики Молдовы. Только в этом году мы объявили новые программы для дальнейшей реставрации церкви Успения Богородицы в Каушанах. И другую программу, целью, которой является реставрация коллекции Бессарабских официальных уставов и исторических документов XIX века национальной библиотеки Молдовы.

Я горжусь работой, проделанной нами вместе по сохранению гагаузского языка и культурных традиций в этом регионе. Я считаю, что это огромное достижение, то что вы делали в течении этого Проекта. Это действительно большой вклад с вашей стороны и всех тех, кто работали над этим Проектом. Я думаю, что это смесь любви, преданности, даже страсти, чтобы совершить этот Проект.

Будем надеяться, что жители Молдовы всех этнических групп воспользуются возможностью узнать о культурном богатстве, которая существует здесь. Спасибо за внимание, и примите мои поздравления с наступающими зимними праздниками».
Prezentatiaya_2

Proektın prezentaţiyasının programasında olan hem ona katılmak neetini bildirän Moldovanın Kultura, Aydınnatmak hem Aaraştırma Ministrusu Monika BABUK prezentaţiyaya gelämedi, ama söledi, ani okumaa orada onun 3-cü kiyada ön yazısını: “Bir halkın sonsuzluu hem gözellii çekiler onun istoriyasından hem kulturasından, dilindän, angısında o lafeder, binnärcä yıllardan gelän hem evlatboyundan evlatboyuna aktarılan adetlerindän hem sıralarından. Moldova Respub­likasında yaşayan gagauzların autentikası inkär edilämäz. Onuştan bu üç önemni kiyat, ani emdi içinä gagauz halk yaratmaların benze­risi olmayan sayfalarını – halk masallarını, legendaları, porezenneri, türküleri, söleyişleri, bilmeceleri, yıllık kalendar yortularını, adetleri hem sıraları, milli giyimneri hem milli imekleri – halizdän oldu gaga­uzların altın hazinesinin ruh malı, angısı toplandı “Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” Proektın uygun başarılmasınnan hem, parlamaklan, gösterer, ani bir halk var hem yaşêêr kendi insannarınnan, angıları yaradêrlar ipranmayan zen­ginnikleri, onun evolüţiyasının var olan maanalarını. Bu üzerä, herbir halk dünneydä var hem biliner kendi milli, ţivil, cümne, esap, din hem ruh paalılıklarınnan, angılarına görä o daymalarda olacek.

Proektı başlatannar bütün kuvetlän hem direşmäylän işledilär, çıka­rıp ön plana gagauzların ateşli problemasını – globolizaţiyanın zor zamanında kultura varlııını kanat altına almaa hem korumaa. Bunu becerdilär şükür ederäk ona, ani bu incä hem zaametli işä katıldılar çeşitli yaşta kişilär (9 yaşından 102 yaşınadan), angıları içtän, açık can­dan, paylaştılar bilgilerinnän hem hakikat haberlerinnän, ani kalmış onnara dedelerindän.

Proektın taa ilk adımnarından Moldovanın Kultura, Aydınnatmak hem Aaraştırma ministerlii ona arka oldu hem ileri dooru da kuvedini koyacek, ani gagauzların kultura varlıın paasını kantarlamaa, onu kök­leştirmää hem gelecää aktarmaa. Zerä folklor, gagauz halkın istoriyası­nın proekţiyası olarak, var büünkü kultura yaratmasının ihlam kaynaa hem baş leytmotivı”.

Prezentaţiyanın kultura programasında Proekt zamanında bulunan türküleri çaldılar Caltay küüyündän Evdokiya PETKOVİÇ, Komrat Mihail ÇAKİR adına kolecın 36-cı grupasının üürencileri Olesä PLUKÇİ, Vlada VASİLKOVA çaldılar türküyü “Port Artur”, Nastä ÇOBAN hem Sveta YANUL çaldılar türküyü “Länka”, Nastä ÇOBAN çaldı türküyü “Mastör Gandü”. Kemençedä “Oglan” türküsünün havasını çaldı İlya NEDÄLKO. Çadırlıyka dizaynerı Lidiya TODİYEVAnın hazırladıı yılın paylarına görä Gagauz milli rubalarını gösterdilär Nelli KULEVA (ilkyaz), Mariya KOL (yaz), Mariya BAKU (güz) hem İrina TOPÇU (kış).
Prezentatiaya_7

Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” Proektın sonuçlarının prezentaţiyasının sonunda dadıldı gagauz milli imeklerindän, angılarını hazırlamıştılar Kongazın Todur ZANET adına teoretik liţeyin aşçıları.

Prezentaţiyanın sonunda insannar bu Proekt için hem onun sonuçları için kendi sözlerini hem bakışlarını açıkladılar. O açıklamalardan da belli oldu ne büük hem faydalı iş yapıldı. Ama en keskin hem en dooru lafları bu Proekt için söledi Avdarma küüyün Dimitriy ÇELİNGİR teoretik liţeyin direktoru Elena KARAMİT: “Bölä kıvrak, kırnak, derin fikirli hem zengin kiyatlar gagauz istoriyasında, gagauz bilimindä yoktur çıktıı. Onnar daymalarda parlayaceklar hem kalaceklar, zerä bu kiyatlar – gagauz kulturasının altın fondu!”

Andrey BEJENAR, Komrat Devlet Universitetın jurnalistika uurunda studentı

BİR CUVAP YAZIN