mihail_cakir

27.04.2021, tarafından yazılı , CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BÖLÜMÜ, 630 KERÄ BAKILMIŞ

Büün Aydınnadıcımızın hem Apostolumuzun Mihail ÇAKİRin 160-cı yıldönümü günü

2021-ci yılın Ciçek ayın (aprel) 27-dä, tamamnanêr 160 yıl gagauzların hem bütün dünnäyin Büük bilim hem klisä adamının, basarabiyalı yazıcıların büük batüsunun, aydınnadıcımızın hem Apostolumuzun Protoierey Ay-Boba Mihail ÇAKİRin (27.04.1961– 08.09.1938) duuma günündän.

Milletimizi, dilimizi, istoriyaylan kulturamızı hem dinimizi korumak için bu aydınnık dünnäya yollanan Apostolumuz hem Aydınnadıcımız Protoierey Ay-Boba Mihail ÇAKİR duudu Çadır kasabasında, popaz aylesindä. Kendisi da, popaz üürenip, başardı Kişinev ruh seminariyasını da bütün yaşamasını Allaha hem kliseyä baaşladı. Kendi zaametlerinnän hem kendi parasınnan kliselär düzdü, şkolalar açtı, büük hristiannık misionerlliini yaptı. Çalıştı ani, gagauz kliselerindä slujbalar gagauzça geçsin, bunun için klisä kiyatlarını hem duaları gagauz dilinä çevirdi. Bundan kaarä moldovan hem rus dilini da bir tarafa brakmadı. Onun için bir şüpesiz var nicä demää, ani Protoierey Ay-Boba Mihail ÇAKİR, klisä izmetlerindän kaarä, üç halkın – gagazuların, moldovannarın hem rusların – kulturasına izmet etti.

Mihail ÇAKİR raametli olduynan, 1938-ci yılda “Viața Basarabiei” jurnalında çıktı bir nekrolog, angısını yazdı Mihail ÇAKİRin dostu Moldovan yazıcısı Nikolay KOSTENKO (21.12.1913 – 29.07.1993). O nekrolog bölä laflarlan başlêêr: “1938-ci yılın Ceviz ayın 8-dä, kısa zeetlerdän sora, 78 yaşında, Mihail ÇAKİR, basarabiyalı yazıcıların büük batüsu, yaşamasına son verdi”. Hep bu yazısında Nikolay KOSTENKO Ay-Boba Mihail ÇAKİR için bölä yazêr: “Herliim moldovannar için Mihail ÇAKİR Basarabiya istoriyasının altın kiyadına yazıldıysa, Moldovanın üülen tarafında yaşayan vatandaşlarımıza, – gagauzlara, Mihail ÇAKİR – apostol, ani onnarın ana dilindä din kiyatları çıkarardı”.

Yıllar geçtiynän, Ay-Boba Mihail ÇAKİR için çok gözäl laflar gagauzlar da söledi. Te ne Canabisi için yazdı Akademik hem poet Todur ZANET: “Aydınnadıcı Ay-Boba Mihail ÇAKIR gagauzların dilindä hem kulturasında, istoriyasında hem bilimindä, dinindä, herbir gagauzun üreendä hem canında ayırı bir er kaplêêr. Bir şüpesiz var nicä demää: herliim büünkü gagauzlar var sa, hem onnarın gagauzluu yaşar sa – bu gagauzların Apostolunun, Ay-Boba Mihail ÇAKİRin Allahtan yollanan vergisinnän hem zaametinnän korundu”.

Apostolumuza hem Aydınnadıcımıza Protoierey Ay-Boba Mihail ÇAKİRä gagauzlar hem Gagauziya büük saygı duyêr. Gagauziyanın Çadır kasabasında Canabisinä anmak taşı koyuldu. Komrat pedagogika kolecı Mihail ÇAKİR adını taşıyêr. Gagauziyanın kultura zaametleri uurunda vatandaşlara verilän ordenı – “Mihail ÇAKİR” ordenı.

Şindi da Protoierey Ay-Boba Mihail ÇAKİRin duuma günündän 160-cı yıldönümü Gagauziyada büük bir saygıylan bakıldı. Ona deyni kiyat sergileri kuruldu, tombarlak masalar oldu, şkolalarda açık uroklar verildi hem başka önemni sıralar yapıldı.

Büün eridir sıralamaa o kiyatları, ani Canabisi hazırladı hem tipardan çıkardı: Misioner yaprakları“Bucoavna”  (Kişinev, 1900 y.); “Rusesc și moldovenesc cuvântelnic” (Kişinev, 1907 y.); “Klisä dua kitabı” (Kişinev, 1908 y.1935 y.; Saloniki, 2001 y.); “Evangeliya gagauzça-türkçä” (Kişinev, 1909 y., Sankt-Peterburg, 2017 y.); “Allahlı liturgiya” (Kişinev, 1911 y.); “Eski Baalantının Ayozlu istoriyası (Kişinev, 1911 y., 1912 y.); “Agiutorid moldovenilor în vremea învățăturii limbii rusească” (Kişinev, 1911 y.); “Saatlar hem psaltirin psalomnarı” (Kişinev, 1912 y.); “Klisä istoriyası kısadan” (Kişinev, 1912 y.); “Akafist hem moleben Cümledän ayoz Allah duudurana (Panaiya)” (Kişinev, 1912 y.); “Ay (Ayozlu) Evangeliya” (Kişinev, 1933 y.); “Originea Gãgãuzilor din Basarabia” (jurnalViaţa Basarabiei” – 1933 y. No. 9., s.s. 15-24; 1934, No. 5., s.s. 3-20); “Besarabiyalı gagauzların istoriyası” (Kişinev, 1934 y., 2005 y.); “Psaltir gagauzça (türkçä) gagauzlar için hem türklär için” (Kişinev, 1936 y.); “Klisä Evangeliyası” (Kişinev, 1937 y.); “Laflık gagauzça (türkçä) hem românca (moldovanca) Besarabiyalı gagauzlar için” (Kişinev, 1938 y.).

BİR CUVAP YAZIN