BİLİM BOLUMU

HHBK_20019 (2)

2019.03.22,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, BİLİM, BİLİM ÖMÜRÜ, CÜMNE BOLUMU

KDUda 9-cu Balkan konferențiyası

Baba Marta ayın 21-22 günnerindä Komrat Devlet Universitetında geçer 9-cu heryılkı Halklararası Balkan Konferențiyası – “İstoriya hem soțiokultura aspektları çerçevesindä Türkiye-Moldova ilişkileri”. Konferențiya hazırlandı Türkiye İstanbul Universitetın, Komrat Devlet Universitetın hem Avdarma küüyün istoriya muzeyin ortaklıında. Konferențiyanın ofițial açılışında söz tuttular Avdarma küüyün istoriya muzeyin kurucusu hem istoriyacı İgnat KAZMALI, Türkiye İstanbul Universitetın rektoru Prof. Dr. Mahmut AK, Türkiye Prezidenturasının arhiv Başkanı Prof. Dr. Uğur ÜRAL, Komrat Devlet Universitetın rektoru Prof. Dr.  Sergey ZAHARİYA, Türkiye Kişinev Büükelçisi Gürol SÖKMENSÜER, Gagauziya Başkanı İrina VLAH hem başkaları. İki ghünün içindä Konferențiyanın plenarTAA DERINDÄN
Orhan_Kural_KDUda (1)

2019.01.19,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, BİLİM, BİLİM ÖMÜRÜ, CÜMNE BOLUMU

Orhan KURALdan KDU studentlarına konferențiya

Büük ayın 18-dä Türkiyedän Prof. Dr. Orhan KURAL nasaat etti Komrat Devlet Universitetın studentların önündä. Konferențiyanın temasını var nicä ölä açıklamaa: “Bän hem dünnää hem bendän sora dünnäda ne kalacek?!” Konferențiya başladı Prof. Dr. Orhan KURALın biografiyasını annadan bir küçük slayd-şoudan. Sora Canabisi studentlara danışmasını bu cimnedän başladı: “Gençlär, insanın adı onun zenginniinnän dünnedä kalmêêr, ama onun yaptıı faydalı işlärlän hem iiliklärlän kalêr!” O söledi, ani büünkü günädän 192 devlettä bulunmuş. Hem gezilerini kiyatlara yazmış hem insannar onnarı görsünnär deyni İstanbuldakı evindä muzey açmış. Prof. Dr. Orhan KURAL annattı, aniTAA DERINDÄN
Cakir_konferentiya

2018.09.13,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, BİLİM, BİLİM ÖMÜRÜ, CÜMNE BOLUMU

Mihail ÇAKİR hakkında bilim konferențiyası

Ceviz ayın 10-da Moldova-Kişinev Mitropoliyasının Sinod zalında oldu bir bilim konferențiyası «Протоиерей Михаил Чакир – просветитель и религиозный деятель Бессарабии», ani adandı Gagauzların hem bütün dünnä aydınnadıcısının Protoierey Ay-Boba Mihail ÇAKİRin  (27.04. [eniycä 09.05] 1861– 08.09.1938) ölümündän 80-ci yılına. Konferențiyanın başında Ay-Boba Mihail ÇAKİRin mezarına gidildi, orada dua yapıldı hem mezara çiçek koyuldu. Götürdülär konferențiyayı Bütün Moldova hem Kişinev Mitropolitı VLADİMİR, Dr. Viktor ȚVİRKUN hem Dr. Oktavian MOŞİN. Bundan kaarä konferențiyada pay aldılar Gagauziya Başkanın hem İspolkom predsedatelin 1-ci yardımcısı Vadim ÇEBAN, Gagauziyadan popazlar, Moldova bilim Akademiyasının gagauzovedeniye bölümün işçileri, GagauziyanınTAA DERINDÄN
kuyu_kulturas
Redakţiyamıza geldi rus dilindä bir bilim aaraştırması, angısını hazırlamış Azerbaycandan bilim hem istoriya adamı Bahtiyar TUNCAY. Bu yazıda açıklanêr Gagauzların geçmişinä genetika hem kuyu (yamnaya) kultura uurundan eni bir bakış. Является ли ямная (буджакская) культура ранней протоиндоевропейской культурой? Протоиндоевропейцы или прототюрки? Ямная культура – археологическая культура эпохи позднего энеолита – раннего бронзового века (3600-2300 года до н. э.), которая занимала территорию от Южного Приуралья на востоке до Днестра на западе, от Предкавказья на юге до Среднего Поволжья на севере. Л. С. Клейн в 1975 году выделял западное крыло «ямников» вTAA DERINDÄN
bilim_merkezi_DSC_6886
(Bilim-aaraştırma Merkezindä “Ana Sözü” gazetasının 30 yılına tombarlak masa) 2018-ci yılın Harman ayın 22-dä Gagauziyanın M. MARUNEVİÇ adına bilim-aaraştırma Merkezindä geçti bir tombarlak masa, ani ilgiliydi “Ana Sözü” gazetasının 30-cu yıldönümünnän. Tombarlak masanan maasuz musaafiri oldu “Ana Sözü” gazetanın baş redaktoru, yazıcı hem poet, akademik Todur ZANET. Tombarlak masa başladı ondan, ani Komrat Ay-boba Mihail ÇAKİR kolecın üürencileri Sergey MİTİOGLU akordeonda, sora Tatyana JELEZOVA kemençedä (iiredicileri Nataliya Stepanovna BÜÜK) çaldılar gagauz halk havalarını. Sora Bilim-aaraştırma Merkezin geçici direktoru İrina KONSTANTİNOVA tribunadan okudu bir doklad, angısında kısadan annattı cümnenin yaşamasında gazetalarınTAA DERINDÄN
baboglu_bilim_merkezi_1

2018.06.23,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, BİLİM, BİLİM ÖMÜRÜ, CÜMNE BOLUMU

Bilim Merkezindä Nikolay BABOGLUyu andılar

2018-ci yılın Kirez ayın (iyün) 11-dä, gagauz literaturasında En Büük Ustanın, gagauz literaturasının klassiynin, poêtın hem yazıcının, dramaturgun hem folklorcunun, aaraştırmacının hem publiţistın, çeviricinin, muzeycinin Nikolay BABOGLUnun (02.05.1928 – 26.08.2008) duuma gününün 90-cı yıldönümünä Gagauziyanın M.Maruneviç Bilim Merkezindä oldu bir tombarlak masa toplantısı, ani baaşlandı bu Büük Adama. Nicä bildirer Bilim Merkezin saytı, bu tombarlak masanın adıydı “Nikolay BABOGLU – şannı yazıcı, peetçi, folklorcu, dramaturg, publiţist” hem onun uuruydu: “Nikolay BABOGLU için anmakları korumak, Nikolay BABOGLUnun bilimdä hem gagauz halkın kulturasında rolünä cümne insanın meraklıını çekmäk”. Bilim Merkezin zaametçilerindän kaarä,TAA DERINDÄN
KDU_prezentatiya
Baba Marta ayın 27-dä Komrat Devlet Universitetında (KDU) oldu prezentaţiya gagauz kulturasının altın fondunun 3 tomnuk “Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” bilim kiyatlarına, angıları hazırlandı Akademik Todur ZANETin baş redaktorluunda hem önderciliindä “GAGAUZLUK” Cümne Birliin tarafından. Prezentaţiyada pay aldılar KDU rektoru hem pedagogları, studentlär hem magistraturayı yapannar, bibliotekacılar, muzeycilär hem cümne insannar. Açtı prezentaţiyayı KDU bibliotekasının direktoru Larisa ÇAKİR. Sora söz verildi KDU rektoruna Sergey ZAHARİYAya. Nedän sora da söz aldı Akademik Todur ZANET, angısı annattı bu kiyatların hazırlanması hem çıkarılması için. Canabisi söledi, ani “Gagauzların kayıpTAA DERINDÄN
Prezentatiya_posol_zanet
“Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” Proektın sonuçlarının prezentaţiyası Kırım ayın (dekabri) 7-dä Komrat regional istoriyası hem aaraştırma muzeyin binasında oldu “Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” Proektın sonuçlarının prezentaţiyası, angısı hazırlandı Gagauziyanın “GAGAUZLUK” Cümne Birliin tarafından. Proekt yapıldı Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Büükelçililiklin Kulturaları Koruma Fondun tarafından verilän Granda görä. Bu paalı hem büük maanalı Proektın ortakları oldular: Komrat regional istoriyası hem aaraştırma muzeyi, Komrat Mihail ÇAKİR adına kolec, Moldova Respublikasının etnografiya hem istoriya muzeyi, Komrat “D. SAVASTİN” resimcilik şkolası, “Pontos” basım evi hem “AnaTAA DERINDÄN
canavar_4
CANAVAR YORTULARI sayılardı en büük yortu gagauzların 3 en büük, en bakılan hem en maanalı milli yortuların (“Canavar yortuları”, “Hederlez”[2] hem “Kasım”[3]) arasında, ani sayılarmışlar gagauzlarda taa hristiannıktan ileri. Çünkü evelki gagauzlar Canavarı doorudan Allaa gibi büük sayarmışlar. İna­narmışlar, ani Canavar kendi kuvedinnän hem fikirinnän erdä hem insan ara­sında uygunnuu hem düzgünnüü, insannarın raat yaşamasını koruyêr hem, yannış adımnardan hem sapmalardan koruyup, dooru yola koyêr. Onuştan gagauzlar inanêr, ani kırda yabanıylan buluştuynan insannarın uuru uyacek hem o günkü işleri islää gidecek. Gagauzlara deyni Canavar yortuların en büük hem en maanalıTAA DERINDÄN
aaclik_kirimi
(Bütündünnä gagauzların IV-cü Kongresindä doklad) Ön söz erinnä Gagauzlara karşı XX-ci üzyılda yapılan baskıların hem ezmeklerin arasında, bir şüpesiz, ilk erdä durêr 1946-1947 yıllarda Sovet rejimin tarafından gagauzlara uygulanan AAÇLIK GENOŢİDI. Bu genoţid  kendi içinä topladı 1940-ta gagauzların kapamalarını hem trudarmiyaya almalarını, 1941-dä Sibirä kaldırılmalarını, 1944-tä “kara pehotaya” almalarını hem MGB[1] tarafından zındannara, kapannara hem GULAG[2]lara atılmaları. Hepsi bu işlerdä rejimä pek çok yardım ettilär erindeki kalik palilär, angıları hemen üstä çıktıydılar, da, kudurmuş köpeklär gibi, kendi halkını paralamaa başladıydılar. Aaçlıın genoţidın çeketmesi Büük aaçlık genoţidı başladı 1946-cı yılda yazın.TAA DERINDÄN