CÜMNE BOLUMU

besalma_karadimitrov1
Taa sünmedi Baurçu küüyündä Moldova yolcu poliţiyasınnan inţedentın yalazı, nicä eni bir ateş Beşalmada kızıştı. Bu kerä moldovanın yolcu poliţiyası düüdü beşalmalı çocuu Nikolay KARADİMİTROVu(video burada: https://www.youtube.com/watch?v=OIpHQPX8FbQ ). Nikolayın annatmasına görä, poliţiyacı ilktän durgutmuş onu, sora da poliţiya sopasınnan (jezl) urmuş onun kafasına. Nikolay KARADİMİTROV: “O durguttu da srazu jezlaylan urêr. Kaptı ruli da srazu urêr”. Hepsi kim bulundu inţidentın erindä, Beşalma küüyün primarı da, bir seslän söleerlär, ani Nikolay KARADİMİTROV ayıkmış. Valeriy MOŞ, Beşalma küüyün primarı: “Kişinevdan poliţiyalar gelerler nezaman isteerler, yannarına Gagauziya poliţiyasını almêêrlar, hiç birinä haber vermeerlär.” Bir beşalmalıTAA DERINDÄN
Gagauziya_atlasi

2014.08.06,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU

Gagauziyanın Atlası dünneyi gördü

Bu ay Komratta oldu prezentaţiya “GAGAUZİYA (Gagauz Yeri) avtomom bölgesi Atlası” kiyadına. Atlasın hazırlanması sürttü birbuçuk yıl. Onun hazırlanmasında pay aldılar çeşitli devletlerdän bilgiçlär – Avstriya, Bulgariya, Çehiya, Germaniya, Moldova. “GAGAUZİYA (Gagauz Yeri) avtomom bölgesi Atlası” hazırlama proektın öndercisi, Gagauziyanın ekonomikada ilerlemesi Upravleniyasın başı Vitaliy KÜRKÇÜ bildirdi, ani “Atlasta ilktän lääzımdı olsun 22 karta. Ama bilgiçlär esapladılar, ani kartalar 47 lääzım olsun. Ölä da yaptık.” Atlasta var kartalar, ani göstererlär Gagauziyanın er altındakı kaynakların, su paklıını, kur-kuş hem eşillikliini, insannarın erleşmä erlerin dinamikasını, çiftçilik kullanmasını, infastrukturayı hem taa başka işleri.TAA DERINDÄN
politiyada_protest

2014.08.05,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU

“Ur, ba! Ur, ba! Hepsimizi uramaycan!”

Bölä baarmışlar baurçulular, açan onnarın üstünä poliţiyacılar pistoletları doorutmuşlar. En aazdan bunu annadêrlar o gençlär, angıları cumartesi gecesi gördülär ne oldu Baurçu küüyündä. Moldova poliţiyasının açıklamasına görä, cumartesi gecesi Baurçu küüyündä sarfoş huligannar düümüşlär moldovalı poliţiyacıları hem, alıp onnarın maşinasını, yakmışlar o maşinayı kırda. Moldova poliţiyasının açıklamasına görä poliţiya ateş atmış yukarı durgutmaa deyni huligannarı, ama durgudamamışlar da düülmüşlär. Baurçulu insannar annadêrlar, ani poliţiya da kefliymiş. Hem pistoletlan korkudarmış insannarı, doorudup onnarın üstlerinä kavalları. Şindilik bir baurçulu çocuk kapalı. Onu çıkarmışlar Gagauziyadan da Moldovanın Çimişli kasabasında poliţiya bölümündä kapalı tutêrlar.TAA DERINDÄN
Tamojne_vergisi-1

2014.08.01,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, EKONOMİKA BOLUMU

Rusiya Moldovaylan alış-veriştä serbest rejıma geçer

Orak ayın (iyül) 31-dä Rusiyanın pravitelstvo Predsedateli imzaldı Kararı, ani Moldovadan Rusiyeya getirilän mallara tamojnä vergisi koyulêr. Bu Karar 30 gündän sora kuvedä geçer. Alınan Karar altına düştülär yaanı, booday, şeker, zarzavat, üzüm hem onnardan yapılan iyecek malları. Bundan kaarä vergi koyulêr spirt, likör, şarap hem başka alkogol mallarına. Tamojnä vergisi koyulêr Moldovadan Rusiyeya getirilän mebel mallarına da. Moskva birkaç kerä açıkladı Moldova tarafına, ani Moldova Evropa Birliinnän asoţiaţiya hem alış veriş annaşmasını imzalarsa, ozaman Rusiya Moldovaylan alış-veriştä serbest rejıma geçecek.TAA DERINDÄN
uzum
Moldovadan meeva hem zarzavat malların Rusiyaya girmesinä izin verilmesi Gagauziyanın çiftçilik mallarının 70% satış çarşısını yok eder. Bunu GRTya açıkladı Gagauziyanın çiftçilik upravleniyasının baş zaametçisi Andrey DİMİTROGLO. Canabisi söledi, ani “Gagauziya çiftçilik malların 70% satardı Rusiyaya, 20-25% – Belarusiyaya, kalanını da Ukraynaya”. Bu yıl Gagauziyada bereket büük oldu. Sırada imäk için üzümnär da. Yapılan açıklamalara görä üzümün bereketi, geçän yıllara görä, üç katına kalktı. Şindi bu malları nereyi sataceklar corbacık başların aklıları ermeer.TAA DERINDÄN
zarazavatlar
Bıldır Ceviz ayında (sentäbri) Rusiya Federaţiyası koydu embargo Moldovanın şaraplarına. Taa sora, Gagauziya şarap fabrikaların mallarını Rusiyada satmaa deyni izin verdi. Moldova Evropa Birliinnän asoţiaţiya annaşmasını imzaladıktan sora, Rusiya Federaţiyası 2014-cü yılın Orak ayında (iyül) 18-dä  bildirdi, ani Rusiyanın “Rosselhoznadzor” kuruluşu zap altına koydu Moldovadan Rusiyaya meevanın gelmesini. Şindi Rusiyaya yok nicä götürmää (el bagajında da) taazä alma, ayva, armut, zerzeli, kirez, vişnä, şefteli, nektarin, erik, güvem. Birkaç gündän sora da “Rosselhoznadzor” açıkladı, ani zap altına alêr Moldovadan Rusiyaya taazä zarzavatların hem zarzavat konsrvalarının gelmesini. Bu durumnan ilgili olarak MoldovanınTAA DERINDÄN
orfografiya
Gagauziyanın İspolkomu kabletti «Правила орфографии и пунктуации гагаузского языка (новая редакция)» kurallarını. Eni kiyat genä genä rus dilindä! Neçin sa herkerä, açan söz gider gagauz dilini korumak hem doorutmak için, bütün işlär rus dilindä yapılêr? Bu soruşa cuvap çok var. Onnarı hepsini aaraştırmaa istämeerim. Sade bir iş soracam. Diil mi o iş için, ani gagauz dilini taa kolay yok etmää rus dili kalupları içindä! Bilerim, bana hemen cuvap vereceklär: “Tezdä onu gagauzçaya da çevirecez?” Neçin ölä, neçin saa kulaanızı arkadan sol elinizlän kaşıyêrsınız? Neçin çevireceniz? Neçin yazmadınız gagauzça da soraTAA DERINDÄN
Scan
Şveyţariya hem Moldova pravitelstvoların arasında imzalanan insannık yardımı hem teknik işbirlii annaşmasına görä Gagauziyanın 5 liţeyindä “Ecosan” kuru tualetlerı yapılacek. Orak ayın 23-dä Gagauziyada Şveyţariyanın “Scat” Fondun filialınnan konuylan ilgili dört taraflı annaşma imzalandı. Gagauziya ofiţial saytı bildirdi, ani ayırılan liţeylär bunnar: Baurçu, Başküüyü (Kirsovo “M.Tuzlov”), Çöşmäküüyü, Kıpçak “S.Baranovskiy” hem Kongaz liţeyleri. Gagauziya tarafından annaşmayı imzaladılar: üüredicilik Upravleniyasının başı Vera BALOVA, küülerin primarları P. POPAZ (Baurçu), S.SAPUNCI (Kirsovo), G. BOEV (Çöşmäküüyü), V. KOLİOGLU (Kıpçak), K. TELPİZ (Kongaz) hem da liţeylerin direktorları G. PAMUCAK (Baurçu), G. VORNİKOGLU (Kirsovo “M.Tuzlov”), E. RİŞİLÄNTAA DERINDÄN
Petr_Dimov

2014.07.12,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU

Resimci Pötr DİMOV 52-ci yaşını doldurdu

Orak ayın (iyül) 12-dä resimci Pötr DİMOV 52-ci yaşını doldurdu. Canabisi duudu Kıpçak küüyündä 1962-ci yılında. Şkolayı bitirdiktän sora, 1984-1989 yıllarında üürendi Moskvadakı incäzanaatlar “N.Krupskaya” adına zaoçnıy halk univeristetın stanok resimcilii hem grafika bölümündä. 1984-cü yıldan beeri industriya grafikasınnan zanaatlanêr. 1987-1990 yıllarında “Moldavpotrebsoyuz” alış-veriş reklama uurunda işledi. Moldaviya SSR “VDNH MSSR” (büün “Moldexpo”) “Oktäbrinin 70-ci yıldönümünä” pavilyonunu hazırladı. Gagauz Respublikasının hem Bucaan simvolikasının kurulmasında çok pay aldı. Hazırladı “Ana dilimiz”, “KDU”, “Gagauz Respublikası”, “Gagauz Baamsız Jurnalistlär Birlii” hem taa başka emblemaları. Pötr DİMOVun yaratmaları pek üüsek uurda yapılı. Onun emblemalarındaTAA DERINDÄN
represiyalar

2014.07.07,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU

Gagauziyada Sibirä kaldırannarı andılar

Çadırdakı “Dooruluk” cümne kuruluşun zaametinnän Orak ayın (iyül) 6-da Çadır kasabasında andılar onnarı, kimi sovet rejimın vakıdında Sibirä kaldırdılar hem GULAG lagerlerindä yok ettilär. O günü çadırdakı “XX-ci üzyılın 40-50 yıllarında politikalı represiyaların kurbannarını anmak” taşın yanında toplandılar Gagauziyadan insannar, kimin yakınnarı o titsi yıllarda rejimın kaya taşlarının arasına kaldı. Popazlar slujba yaptılar. İnsannar tutuşturdular mumnarı, anmak taşına çiçek koydular hem, kısa bir mitingta, annattılar o unudulmaz yıllar için hem aar sünmäz acılar için. Not. Sayılêr, ani bütün Gagauziyadan politikalı represiyaların altına düştü 4 binä yakın insan (haliz insan sayısı büünküTAA DERINDÄN