İSTORİYA BOLUMU

avdarma_muzey_10_yil (1)
2011-ci yılın Kasım ayın 21-dä, taman Avdarma küüyün Kurbanında, açıldı “Avdarma küüyün istoriyası muzeyi”, angısının ilk tombarlak yıldönümünü kutlamaa deyni, bu yl Kasımın 20-dä muzeyä bir alay insan geldi: muzeycilär, kultura adamnarı, yazıcılar, din, cümne hem politika insannarı. Hepsi bu insannarı eşiklerdä hem muzeyin odalarında karşladılar muzeyin direktoru Elena KARAMİT, muzeyin kurucusu İgnat KAZMALI hem muzeyin aametçileri İvanka TANASOVİÇlän Olga TRANDAFİLOVA. Muzeyi derindän tanıştırmaa deyni, muzeycilär hazırlamıştılar pek gözäl, derin bilgili hem dört-dörtlük yapılı bir videoprezentațiya, angısına görä onnar, kimär kerä duygulanarak hem göz yaşlarını bastırmadan yutkunarak, pek geniş açıklamalarlanTAA DERINDÄN
kasim_cadir
Kalendarın oynamasına görä, bu yıl Gagauziyada kuvettä bulunannar istär-istemäz gagauyzların en büük milli yortularından birisini Kasım yortusunu, nicä düşer, halizdän Kasım ayın 7-dä baktılar. Bu yortuylan ilgili olarak, Gagauziyanın üüredicilik Upravleniyası üüredicilik kuruluşları arasında “Gagauzlarda Kasım” videorolikleri yarışmasını açıkladı. Konkurs için teklif edildi “Benim ana kasabamda, küüyümdä, aylemdä yada üüredicilik kuruluşumda Kasım milli yortusunun kutlamanın özellikleri” hem “Geçmiştä Kasım milli yortusunun kutlamanın özellikleri” uurlarda hem istediklerinä görä mini teatru oyunnarı videorolikleri yapmaa. Konkursa yollandı 35 vidiorolik (33 – üüredicilik kuruluşlarından; 2 – erken üüredicilik kuruluşlarından). Gagauziyanın üüredicilik Upravleniyası bildirdi, aniTAA DERINDÄN
aaclik_kipcak (3)

2021.10.28,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, AAÇLIK, CÜMNE, İSTORİYA BOLUMU

1946-1947 yıllarda Aaçlık – milletimizin tragediyası

1946-1947 yıllarda Aaçlaa binnän can kurban verän Kıpçak küüyü Canavar ayın (oktäbri) 19-da andı o bir kabaatsız aaçlaa kurban olan insannarı. Bu yaslı gündä anmak masası başında toplandılar insannar, ani geçirdilär o tragediyayı, küüyün popazı, üüredicilär hem üürencilär. Bu anmak sırasında, kıpçaklıların Panteley Vasilyeviç YANULOVun hem Harlampiy Avramoviç KOLİOGLUnun 1946-1947 yıllarda Aaçlık için annatmaları hiç birini raatsız brakmadı. O aar hem kara günnär için aslısı sesleyennerin gözlerini yaşlan hem cannarını sancıylan doldurdu. Hepsicii kayıl oldular onunnan, ani 1946-1947 yıllarda Aaçlık – milletimizin tragediyası hem o tragediyayı diil lääzım unutmamaa. Foto:TAA DERINDÄN
aaclik_avdarma (4)
Hepsimiz bileriz, ani 2019-cu yıldan beeri Canavar ayın (oktäbri) 19-zu Gagauziyada,  ofițial olarak, “Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” oldu, ama bu işi Gagauziya Halk Topluşu taa ilktän, 2018-ci yılda teklif edildiinän, kabletmeyincä, Avdarma küüyün primariyası 2018-ci yılda karar aldı Canavar ayın (oktäbri) 19-da “1946-1947 yıllarda Aaçlık kurbannarını Anmak Günü”nü bakmaa. Avdarmada bu yıl 1946-1947 yıllarda Aaçlık kurbannarını Anmak sırası yapıldı küüyün mezarlıında kurulan “Avdarmada 1941-1945 yıllarında tiftan ölän 575 kişiyi hem 1946-1947 yılında aaçlıktan ölän 583 kişiyi anmaa deyni” Çasovnänın yanında, angısı düzüldü Avdarma küüyün mețenatlarının parasınnan hem açıldı 2019-cu yılınTAA DERINDÄN
aaclık_cesme (1)
Canavar ayın (oktäbri) 19-da, Gagauziyanın “Aaçlık kurbannarını Anmak Günündä”,   Çeşmä küüyün primariyasının çalışmasınnan, bu küüyün 1946-1947 yıllarda Aaçlık kurbannarını Anmak Memorialında bu kurbannarı anmak sırası oldu. Anmak sıranın başında, küü lițeyinin gagauz dilindä hem literaturasında üürediciykanın Elena Nikolaevna KÖSÄnin zaametinnän üürencilär, ellerindä aaçlıkta diri kalan dedelerinin patretlerini tutarak, okudular onnarın 1946-1947 yıllarda zorlan yapılan aaçlık için annatmalarını. Bu aar hem yaslı gündä söz tutan Çeşmä küüyün primarı Sofiya JEKOVA şükür etti küülülerä hem o insannara, angılarının yardımınnan hem parasınnan kuruldu bu Anmak memorialı (bak: http://anasozu.com/cesmakuuyunda-aaclik-kurbannarini-anmak-memoriali-acildi/), ani verer kolayını daymalardaTAA DERINDÄN
AACLIK
Dün, Canavar ayın (oktäbri) 19-da, Gagauziyada bakıldı “Aaçlık kurbannarını Anmak Günü”, ama kuvettä bulunannarın hem onnara sözdä opozițiyada yapannarın aazından gagauzların XX üzyılın en büük tragediyası için bir çıt ta çıkmadı. Hadi laf sölemää istämedilär, ama makar kendi yardımcılarına emir veräydilär onnara izmet edän saytlarda AAÇLIK İÇİN iki-üç acızgannık lafı yazdıraydılar: Bİ-ŞEY-CİK! Bıldır da, öteeyıl da hep ölä oldu. Demeli, onnar bizdän diildir, çünkü halkın sancısını duymêêrlar! Osa duymaa mı istämeerlär? Var bir başka şüpä dä: acaba onnar o aaçllı yapannaın unukaları hem unşkaları mı, onnarlan bir soydan mı, daTAA DERINDÄN
aaclik_kirimi
Gagauziya Halk Topluşu deputatlarının Elena KARAMİTin hem Ekaterina JEKOVAnın danışmasına görä Gagauziya Halk Topluşu 2019-cu yılın Canavar ayın (oktäbri) 15-dä aldı karar, ani her yılın Canavar ayın (oktäbri) 19-da Gagauziyada“Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” bakılsın. Gagauzların istoriyasında 1946-1947 yıllarında Sovet rejımının  tarafından gagauzlara karşı zorlan yapılan aaçlık – bu gagauzların en büük tragediyasıdır, zerä bu aaçlık gagauzların yarısından çoyunu mezarlara soktu (bak: http://anasozu.com/gagauzlara-karsi-yapilan-aaclik-genitidin-70-ci-kara-yildonumu-hem-o-genotidin-buunku-sonuclari/). Onuştan biinnärlän kabaatsız aaçla kurban olan insannarımızı analım. Topracıkları ilin olsun!TAA DERINDÄN
bayrak
Büün, Harman ayın (avgust) 19-da, bakılêr Gagauz Respublikasının kurulmasının 31-ci yıldönümü.  Bu Respublikayı 1990-cı yılın Harman ayın (avgust) 19-da Gagauz Halkın Üstolan Kongresindä baamsız Gagauz Respublikası kuruldu hem onun kurulmasını dünneyä bildirildi. Bu oldu Moldova Respublikası baamsızlıını kazanmasından bir yıl ileri. Gagauz Respublikasını kurarkana gagauz halkı hepsi halklararası zakonnara uydu hem işi adım adım yaptı. İlrin küü toplantırlarını yaptı hem Kongresa deputatları ayırdı. Sora Gagauz Respublikasının milli 1990-cı yılın Orak ayın (iyül) 22-dä 411 oylan Gagauz Milli Gimnasını (laflar – Todur ZANET, muzıka – Mihail KOLSA), Gagauz Milli Bayraanı hemTAA DERINDÄN
avdarma_210_yıl (1)
Kirez ayın 5-dä, 1563-cü yılda kurulan Gagauziyanın Avdarma küüyü, burada 1811-ci yılda ilk erleşän 19 gagauz aylesinin zamanının 210-cu yıldönümünü kutladı. Kutlamalar başladılar Avdarmada ilk gagauzların erleşmesinin 210-cu yıldönümünä baaşlanan Yortulu sırardan, neredä gösterildi bir kino, ani annadıldı Avdarma küüyün kurulması, istoriyası hem önemni erleri. Bu sırada pay aldılar hem avdarmalıları bu gözäl günnän kutladılar Avdarma küüyün Primarı Marina Kapsamun, Türkiye Kişinev Büükelçisi Gürol SÖKMENSÜER, Türkiye Respublikasının Gagauziya Komrat Başkonsulunnan Hasan AKDOĞAN, Türkiye Büükelçiliin 3-cü sekretari Özlem OKUYUCU, Avdarma küüyündän Gagauziya Halk Topluşu deputatı Elena KARAMİT, GHT deputatları Ekaterina JEKOVA,TAA DERINDÄN
komrat_kalkinti
2021-ci yılın Büük ayın 19-da (eskiycä Büük ayın (yanvar) 6-da) tamamnandı 115 yıl, nicä Komratta, ozamankı ţar kuvedinä karşı çiftçilerin kalkıntısı başladı. Ozaman, 1906-cı yılda, kalkıntıcılar kasabada kuvedi kendi ellerinä aldılar, Çiftçilär komitetı kurdular. O Çiftçilär komitetı dört gündän sora, Büük ayın 23-dä (eskiycä Büük ayın 10-da) Komrat bölgesinin respublikasının kurulması için Karar kablettlär, borçluk kiyatlarını yaktılar, vergileri kaldırdılar. Çiftçilär komitetı boyarlardan toprakların almasını hem çiftçilär arasında dooru payedilmesi için karar almış. Bundan kaare Komrat bölgesindän zapaslarda bulunnarın askerä mobilizaţiyasını durgutmuşlar. Lääzım urgulamaa, ani gagauzların kendi devletlii için düüşmesindä KomratTAA DERINDÄN