İSTORİYA BOLUMU

baku_v_poiskah_disidentov
May bir yıl geeri, Azerbaycandan dostum Ali ŞAMİL baaşladı bana kiyadı «В поисках диссидентов», angısının avtorları Aziza ŞAMİL hem Ali ŞAMİL. Hep bulamaardım bir ara bu kiyadın avtorları hem kiyadın kendisi için sizä, paalı okuycularım, birkaç laf söleyim. Büün da, uydurma karantinın beterinä, biraz vakıt peydalandı, da isteerim bu konuda sizinnän birkaç fikirimnän paylaşmaa. Ali ŞAMİLlän tanıştım 1988-ci yılda Bakuda, nereyi beni çaardıydı ozamankı dostum, “Azerbaycan halk frontu”n azası Agası MAMEDOV, angısı taa tanıştırdı beni o vakıtlarda “Azerbaycan halk frontu”nun öndercilerin hem Azerbaycan halkının aydınnadıcıların çoyunnan, kimin arasında vardılar AbulfazTAA DERINDÄN
mihail_cakir
Bu dünnää belası olan koronavirus beterinä unuttuk vakıdında yazmaa onu, ani 20 yıl geeri Baba Marta ayın 10-da, çok yıllar aaramaktan sora, gagauzların apostolunun, dünnää uurunda büük aydınnadıcısının, bilim insanın hem klisä adamının Protoierey Ay-Boba Mihail ÇAKİRin mezarı bulundu. O mezarı kim sadä aaramadı: Romıniyada yaşayan Mihail ÇAKİRin senseleleri da, Çadırdan Protoierey Dimitri KİROGLU da, yazıcılar Dionis TANASOGLU, Stepan KUROGLU, Todur ZANET ta, başka insannar da. Ama buldu mezarı Moldova Bilim Akademiyasının zaametçisi Nikolay Andreeviç DEMÇENKO. Bu iş halizdän unudulmasın deyni, aslıyı üzä çıkarmak için hem yalancıların aazlarını kapamaa deyni, büünTAA DERINDÄN
Gagauziya_albom_prez (3)
Gagauziya (Gagauz Yeri) avtonomiyasının 25-ci yıldönümünä karşı tipardan çıktı dokumental kiyat “Gagauziya (Gagauz Yeri) avtonomiyasına yol (patretlerdä)”. Bu dokumental kiyat oldu bir ortak proekt, angısı yapıldı Türkiye Yurtdışı Türklär hem Soy Topluluklar Başkannıın (YTB) teklifinnän hem çalışmasınnan, Moldovada Türkiye Büükelçiliin yardımınnan hem Gagauziyanın “GAGAUZLUK” Cümne Birliin zaametinnän. Kiyadı “İi sözlän” hayırladı Türkiye YTB Başkanı Abdullah EREN. Kiyadın avtoru – akademik Todur ZANET. “Gagauziya (Gagauz Yeri) avtonomiyasına yol (patretlerdä)” kiyadın sayfalarında patretlerdän hem ozamankı gazetaların statyalarından annadılêr XX-ci azirin yıllarında olan olaylar için, angıları getirdilär ilktän “Moldaviya SSRın içindä Gagauz AvtonomTAA DERINDÄN
coperta_zanet_TIPO_9_dec
Gagauziya (Gagauz Yeri) avtonomiyasının 25-ci yıldönümünä karşı tipardan çıktı dokumental kiyat “Gagauziya (Gagauz Yeri) avtonomiyasına yol (patretlerdä)”. Bu dokumental kiyat oldu bir ortak proekt, angısı yapıldı Türkiye Yurtdışı Türklär hem Soy Topluluklar Başkannıın (YTB) teklifinnän hem çalışmasınnan, Moldovada Türkiye Büükelçiliin yardımınnan hem Gagauziyanın “GAGAUZLUK” Cümne Birliin zaametinnän. Kiyadı “İi sözlän” hayırladı Türkiye Yurtdışı Türklär hem Soy Topluluklar Başkanı Abdullah EREN. “Gagauziya (Gagauz Yeri) avtonomiyasına yol (patretlerdä)” kiyadın sayfalarında patretlerdän hem ozamankı gazetaların statyalarından annadılêr XX-ci azirin yıllarında olan olaylar için, angıları getirdilär ilktän “Moldaviya SSRın içindä Gagauz Avtonom Sovet SoțialistTAA DERINDÄN
avdarma_aaclik
Canavar ayın (oktäbri) 15-dä Gagauziya Halk Topluşu (GHT) kendisinin XXX-cu toplantısında, inceleyeräk GHT deputatların Elena KARAMİTın hem Ekaterina JEKOVAnın zakon teklifini “Gagauziyada 1946-1947 yıllarda aaçlık kurbannarını Anmak Günü” Canavar ayın (oktäbri) 19-da olsun deyni, Karar aldı Gagauziyada bu gündä “Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” bakılsın. İlkin, soruşlan ilgili olarak, doklad tuttular deputat Elena KARAMİT hem GHT reglament komisiyası başı yardımcısı Mihail JELEZOGLU. Onnara kendi açıklamalarını ekledilär deputat Ekaterina JEKOVA hem bilim adamı Dr. Konstantin TAUŞANCI. Canabileri taa laflarını bitirmedään, sansın öncä hazırlanan sțenariya görä, Soțialistlär partiyasının deputatları Pötr ÇAVDAR (Svetloe), Grigoriy DÜLGER (Beşalma), PötrTAA DERINDÄN
aaclik_kirimi
Ceviz ayın (sentäbri) 13-dä saat 11:00 Gagauziya Halk Topluşun (GHT) toplantı salonunda olacek “Gagauziyada 1946-1947 yıllarda aaçlık kurbannarını Anmak Günü” kurulması için zakon inițiativasının cümne incelemesi. Bu zakon inițiativasının avtorları GHT deputatları Elena KARAMİT hem Ekaterina JEKOVA, angıları teklif ederlär, ani bu gün Canavar ayın (oktäbri) 19-da olsun. Aklınıza getireriz, ani 2018-ci yılın Küçük ayın (fevral) 27-dä bu inițiativa Gagauziya Halk Topluşu deputatlarının önünä bir kerä çıkarıldı, ama ozaman onun için GHT toplantısında bulunan deputatların sade 13-çü kaldırdı ellerin, 8-zi karşı çıktı, 7-si da ikliktä kaldı. Karşı gidän hem ikiliktäTAA DERINDÄN
kiyat_baboglu
(80 yıl oldu nicä gagauzça şkolalar kurulduydu) 1957-ci yılın Orak ayın 16-da Moldova SSRın Ministerlik Soveti  kabletti pek paalı hem önemni №454  Kararı: “Gagauz milletin uşakların üüredilmesini iileştirmää deyni önnemnär için” («О мерах по улучшению обучения детей гагаузской национальности»). Bu Karara görä kabledildi anılmış gagauz yazıcısının hem bilim adamının Dionis TANASOGLUnun hazırladıı gagauz alfavitı hem orfografiyası. Hazırlandı hem tiparlandı üüretmäk kiyatları, angılarına avtor oldular Nikolay TANASOGLU, Dionis TANASOGLU, Nikolay BABOGLU hem başkaları. Bundan kaarä Kaul pedagogika uçilişçesindä hazırlandı gagauz dilindä üüredicilär. Gagauzça şkolaları açmaa deyni yapıldı başka hazırlanmak işleri da.TAA DERINDÄN
DSC_7635
Canavar ayın (oktäbri) 19-da lääzımdı bütün Gagauziyada bakılsın “Gagauziyada 1946-1947 yıllarda Aaçlık kurbannarını Anmak Günü”. Ama 2018-ci yılın Küçük ayın (fevral) 27-dä, açan bu soruş Gagauziya Halk Topluşu (GHT) deputatların önünä çıkarıldı, onnarın sade 13-çü kaldırdılar ellerini. Kalanı, soțialistlär partiyasından deputatlar, karşı çıktılar. Ama bakmadaan buna, Avdarma küüyün primariyası hem Soveti aldı Karar bu günü bakmaa da 2018-ci yılın Canavar ayın (oktäbri) 19-da, ilk kerä, bu işi başlattı. O günü Avdarma küüyün “Acı köşesi” Memorialında toplandı may bütün küü büündän küçüünädän. Yaşlıları, ani geçtilär o 1946-1947 aaçlık cendemin içindän da diri kaldılar,TAA DERINDÄN
AS_DARMADAAN
(“Ana Sözü” 30 yıldönümünä Gagauziyanın Mariya MARUNEVÇ adına bilim-aaraştırma Merkezindä “Ana Sözü” gazetasının  baş redaktorunun, akademik Todur ZANETin sözü hem kimi eni açıklamaları) 2018-ci yılın Harman ayın 14-dä oldu 30 yıl, nicä çıktı “Ana Sözü” gazetasının ilk nomerı. Ama “Ana Sözü” kurulmadı 1988-ci yılın Harman ayın 14-dä. O kuruldu bu gündän birkaç ay ileri. Yanılamrsam, 1988-ci yılın Baba Marta ayında Moskvada ozamankı Sovetlär Birliin Komunist Partiyasının (SBKP) Merkez Komitetı (MK) aldı karar bölä bir gazeta, “Sovetskaya Moldaviya” gazetasının eki olarak, çıksın. Hep orada bulgarlara da bölä dir gazeta kuruldu. LääzımTAA DERINDÄN
DSC02371
2018-ci yılın Harman ayın (avgust) 10-12 günnerindä Vengriyanın Bugac kasabasında geçti VI-cı Hun-Türk Kurultayı hem bu Kurultayların 10-cu yıldönümü kutlandı. Bu sırada pay aldılar 20 devlettän hem avtonomiyalardan 27 türk kökenni soyların temsilcileri. Kurultayın baş sponsorlarından birisi TİKA oldu. TİKA Balkannar hem Dou Evrupa Daire Başkanı Dr. Mahmut ÇEVİKin hem da TİKA Budapeşt ofisi koordinatorluun zaametlerinnän burayı Balkannardan 14 kişilik bir bölüm insan geldi. Onnarın arasında vardılar Mehdi GURRA (Arnautluk), Durmuş ARDA (Bulgariya), Rifat FEJZİÇ hem Sadmir HADZİJİÇ (Karadaa), Ahmet VAROL hem İusein İBRAM (Romaniya), Necat AHMET (Grețiya), Mehmet hemTAA DERINDÄN