AAÇLIK BOLUMU

kolec_aaclik (1)
Çiçek ayın 5-dä Komrattakı Ay Boba Mihail Çakir adına kolecin zalında “UZAKTA KALDI O YASLI YILLAR…” Aaçllı Anmak Günü geçti. Zalda bulunan üürenicilär, üüredicilär, musaafirlär toplandılar aaçlık zamanında kurban olan insannarı anmaa, anmaa ne oldu 70 yıl geeri, 1946-1947-ci yıllarda, ne geçirdi gagauz halkı, ne getirdi insana aaçlık. Anmak günün başladı bir Susmak minudundan. Sţenada masada ikona, mum yanêr, ekmek hem çiçek. Sţena yanında aaçlık için kiyat sergisi. Ekranda o uzak vakıtlardan kadrılar. Yavaçıcık öter canını koparan bir muzıka. Zalda sus. Sade üreklerin düülmesi işidiler. Anmak günün en büük neetiydi,TAA DERINDÄN
arnaut_kizkardaslari
ARNAUT kızkardaşları: (soldan) Ekaterina Georgiyevna FİLİPOVA (pasportunda boba adını yannış yazmışlar), 1924-cü yılın duuması, Elena Petrovna KİRİLOVA, 1932-ci yılın duuması, Domnika Petrovna ROTAR, 1920-ci yılın duuması. Ayledä 8 kız hem 1 çocuk varmışlar. Aaçlık için ölä dedilär: Aaçlıı zor geçirdik. Zor. Büük kahır geçirdik. Yoktu ne imää. İmärdik kaşık dolusu. Açan ikincilää geldi rus, mestnıylar postavka koydular. Ruslar bilmärdilär kim zengin, kim fıkaara. Topladılar hepsini, taliga dolusu. Gezärdilär, aarardılar, ne da bulurdular evdä, onu da alardılar. Vardı bir küp peenirimiz. Aldılar o küpü da. Eni ekin yok, eskiyi da aldılar.TAA DERINDÄN
Aaclik_kurbannari
Küçük ayın 25-dä saat Çadırda oldu premyera “Aaçlık kurbannarı” spektaklisinä, angısını sţenaya koydu “Dionis TANASOGLU” adına gagauz Milli teatrusu. Spektaklinin rejisöru – Mihail KONSTANTİNOV, pyesanın avtoru – dramaturg Todur ZANET. Pyesa adandı Büük AAÇLIIN 70-ci kara yıldönümünä.   Baba Marta ayın 16-da “Dionis TANASOGLU” adına gagauz Milli teatrusu bu spektarliylän Gagauziyada «Свободная сцена» III-cü teatru Festivalini açacek. Spektakli başlêêr saat 18:30-da, Cadır kasabasının Kultura Evindä. Giriş – parasız.TAA DERINDÄN
ZABUN_Nikolay
Patrettä ZABUN Nikolay Dimitriyeviç, Ütülü küüyündän (küücä – “Gimberg”), duudu 1939-cu yılda Hederlez ayın 4-dä. Aaçlık için bölä annattı: “Gezärdilär evlerdä da alardılar insannardan hepsini: ekini, koyunnarı, malları. Bakmardılar senselä mi, diil mi? Kim gezdi, da aldı insannardan imekleri, bizdä vardı 7-8 bölä semya, hiç kalmadı biricii uşakları, topucuu öldülär. Bitti, yok onnar! Damarları da yok! Boba avşamdan kururdu tuzak tauşamnara. O yıl tauşam pek çok vardı. Getirärdi üç tauşam da, dört tauşam da. Te onunnan diri kaldık. Dädu Boji yardım etti. Küüdä insan cok öldü, ama diil okadar nekadarTAA DERINDÄN
Kipcak_Manerka_babu_
Patrettä Kıpçak küüyündän Stefanida İvanovna ÇAVDAR (kızlık laabı – Kopuşçu, ama küüdä onu hepsi Manerka bulü olarak bilerlär). Stefanida İvanovna 1932 yılın duuması. Aaçlıkta 12 yaşındaymış.   Manerka bulü aaçlık için bölä dedi: “Aaçlıı pek zor geçirdik, pek! Taa yok nerey! Geldilär, hepsini aldılar – bişey kalmadı! İdik ot, çarık! Yaamur yaadıynana sel gitti. Seldän sora bulduk çarık. Onnarı yıkırdık, kazırdık, ateştä kaynadırdık, da iyirdik. Yoktu ne imää başka. Pek çok insan öldü. Bizdä da kızkardaşım Lena aaçlıktan öldü. Zordu! Pek zordu! Şindi da yaşamak zor. Ama ozaman taa daTAA DERINDÄN
ekaterina_baurculu
Patrettä Valkaneş kasabasından Ekaterina Georgievna BAURÇULU (kızlık laabı – Çerneva), 1923 yıldan duuması. Canabisi aaçlık için bölä dedi: “Aaaçlıı pek prost geçirdik. İdilär uşaklarnı bütün. Büük kütüklär getiridim, sürüyärdim, sobayı yakalım da yısınalım. Yannaşırdım sobanın yanına uşaklarımnan – Kostikacıım hem Stöpa vardı. İmää yoktu. Vardı benim bir lelüm, mamunun kıskardaşı. Ordan-burdan toplamış kartofi kapçaazı onnarı – kaynadardık. Sandık ani biz artık çıkmayacez o yıldan. Dübüdüz küü öldü. 5 uşaanı idi anası da o da büzüldü. Ölüleri kızaklan götürüdülär – rıpa içinä sıbıdırdılar. Ne köpek kaldıydı, ne kedi, ne patkan –TAA DERINDÄN
tomay

2014.05.02,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, AAÇLIK, CÜMNE, İSTORİYA BOLUMU

Tomay aaçlık genoţidın kurbannarını unutmêêr

Çiçek ayın (aprel) 27-dä Tomay küüyün mezarlıında, 1946-1947 yıllarda gagauzlara karşı yapılan aaçlık genoţidında aaçlıktan öldürülän tomaylıların ortak mezarının üstündä, açıldı anma memorialı. O aaçlık genoţidında gagauzların 40% zeedesini zorlan mezarlara soktular. Sadä Tomay küüyündä aaçlıktan 2500 insandan kaybelmiş. Anmak memorialını kurmaa deyni ön teklif küüyün sovetniindän Pötr BALABANdan geldi. Hepsi tomaylılar bu fikirdän yan oldular. Katlanıp ta para topladılar. Biraz yardım geldi sponsorlardan da. Memorial 80 bin ley tuttu. Anmak taşın açılmasında hem yaslı mitingta pay aldılar küülülär, Tomayın primarı Födor TOPÇU, küü sovetnikleri hem küü Sovetinin başı İvanTAA DERINDÄN
pameatnik

2013.09.09,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, AAÇLIK, İSTORİYA BOLUMU

Komratta stalinist represiyaların kurbannarına anmak taşı

Ceviz ayın (senyäbri) 13-dä Komratta stalinist represiyaların kurbannarına anmak taşı açılacek. Bu olêr kasabanın ihtärlar Sovetinin teklifinä görä. Bu proektı başa çıkarmaa deyni primariyada komisiya kuruldu. Komisiya da kendi sözünü söledi – anmak taşın proektlarından en uygunu seçti. Primariyanın kararınnan anmak taşı regionun istoriya hem tarafı aaraştırmak muzeyin önündä erleşecek.TAA DERINDÄN
AACLI

2013.03.28,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, AAÇLIK, İSTORİYA BOLUMU

Dädumun annatmasından bir parça

DÄDUM: “Bän kücüktüm, ama hepsini annayardım. 1946-ncı yılda yarısında, 10 yaşındaykan, döndüm ölümdän. Mamu olmaydı, olmayaceydım bän da büünkü gündä. Mamucuum benim bir kula tenni insandı. Toyandı, ama bu çirkin yılların arasında kaldı bir sopa gibi. Kahır, zorluk onu bitirdi. O imäzdi bişey, kendi parçasını saklı bobamızdan verärdi bizä. Biz 4 uşaktık. Benim ayläm diildi fukaara, ama aaçlık bizä da bastı. Mamuyu gömdük fukaara. Mezarı kazdılar iki gün. Kış vakıdıydı, çirkin suuklar dışardaydı, insan aaçtı, kuvetsizdi. Toprak pek dondu. İnsannar kazamazdılar mezarı. Ayläm taa pek yufkalandı. Hepsi kaldı bobanın arkalarına,TAA DERINDÄN
AACLIK

2007.02.22,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, AAÇLIK, İSTORİYA BOLUMU

Aaçlık kurbannarı mezarlardan baarêrlar!

AAÇLIK KURBANNARI MEZARLARDAN BAARÊRLAR! (60 YIL GEERİ GAGAUZLARA KARŞI SOYKIRIMI (GENOŢİD) YAPILDI) Altmış yıl geeri 1946-1947 yıllar kışı Sovet Sistemasının tarafından gagauzlara karşı zorlan aaçlık yapıldı. Bununnan gagauzların soykırımı (genoţidi) başladı. Aaçlıın ardına lagerlär, Sibirä kaldırılmak, erindä kurşuna urmak geldi. Bütün bu hayarsızlıklar gagauzların 40% zorlan mezarlara soktu. Ukraynada bulunan sa Bolboka (Kotlovina) küüyünün 60% insannarını (sade aaçlık!) biçiti. Düşünün kendiniz: bu küüdä 5500 candan 3300 (ÜÇ BİN ÜÇÜZ) aaçlıktan ölmüş. Aala gagauzum! Aala. Bunnar senin duumamış yazıcıların, türkücülerin, bilgiçlerin, resimcilerin, gelecään. Aala zerä, açan küülerimizin üstündän ölüm borannarı geçärdilär, açan insannar aaçlıktan fidannarın kabuklarını kemirärdilär, kedileri hem köpekleri iyärdilär,TAA DERINDÄN