İSTORİYA BOLUMU

Gagauz_Milli_Gimni
(Komrat muzeyindä Gagauz Devletliin Simvollarının 25-ci yıldönümünü kutladılar) Orak ayın (iyül) 22-dä Komrat muzeyindä Gagauz Devletliin Simvolların (Gimn, Bayrak, Gerb) kabledilmesinin 25-ci yıldönümünü kutladılar. Kutlama yortusuna katıldılar Gagauz Milli Gimnanın lafların avtoru Todur ZANET, Gagauz Respublikasının kurucuları, kultura hem cümne insannarı. Toplantı Moldova hem Gagauziya Gimnalarınnan başladı. Sora Komrat muzeyin direktoru Vladislav MARİNOV annattı toplantının konusu için. Canabisi söledi, ani Gagauz Devletliin Simvolları kabledi 25 yıl geeri, 1990-cı yılın Orak ayın (iyül) 22-dä Gagauz Halkın Üstolan syezdının III-cü tolantısında. O urguladı, ani Komrat muzeyindä büün bulunêr o 5 bayraklardan birisi,TAA DERINDÄN
Canakkale_savasi
2015-ci yılın Baba Marta ayın 18-dä Türkiyenin istoriyasında tamamnandı büük bir kahramannık sayfasının 100-cü yıldönümü. Bu sayfa – Çanakkale cengindä enseyiş. Arhiv dokumentleri gösterer, ani ozamannar, bakmadaan ne dinä, ne milletlää, cengi ensemää deyni omuz-omuza kalktırlar Türkiyenin bütün insannarı: türklär, çerkezlär, kurtlar, lazlar, arablar, armennar, gagauzlar, slavlar, hepsi, kimin canı hem ruhu yanardı kendi vatanı için. O yanmak ta ensemää kuvet verdi. Herliim Gagauziya Bütündünnä gagauzların Kongreslerindä hepsi gagauzların istoriyasını yazmaa karar aldısaydı, Çanakkale cengindä enseyiş için kan dökän gagauzları da anmamız lääzım. Çanakkale cengi için film burada: http://xn--anakkaleninevlatlar-4xb78m.com/#!/ Büün tiparlêêrızTAA DERINDÄN
kongaz_armut

2015.04.24,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, GAGAUZ YAZILARININ İSTORİYASI, İSTORİYA BOLUMU

200 yıllık armudun odunnarı

Kongazın 3-cü gimnaziyasının muzıkada üüredicisi Radion Georgieviç YASIBIŞ çok kerä bana annattı, ani gimnaziyaya yakın varmış bir evelki armut aacı da hep teklif edärdi gidip, o aacı partedä çıkarmaa. Ama ba bendä vakıt yoktu, ba canabisinä uymaazdı, ba başka iş peydalanardı, ama açan biz toplandık orayı gitmää, Canabisi bildirdi, ani o aacı birkaç gün ileri kesmişlär. Son sonunda, vakıt bulup, 2015-ci yılın Küçük ayın 10-da biz armudun yanına gittik. Karşladı bizi evin saabiykası Matrona Pavlovna KOMUR, 1940-cı yıldan duuması. Canabisi annattı, ani birkaç gün geeri unukası kesmiş bu aacı, “komuşusununTAA DERINDÄN
Cakir
Aydınnadıcı Ay-Boba Mihail ÇAKİRin mezarını kim sadä aaramadı: Romıniyada yaşayan senseleleri da, Çadırdan Protoierey Dimitri KİROGLU da, Dionis TANASOGLU da, Stepan KUROGLU da, Todur ZANET ta, başkaları da. Ama buldu mezarı Moldova Bilim Akademiyasının zaametçisi Nikolay Andreeviç DEMÇENKO. Bu iş halizdän unudulmasın deyni hem yalancışarın aazlarını tıkamaa deyni büün enidän tiparlêêrız mezarın bulunması için 2000-ci yılda ilk yazımızı. Baba Marta ayın 10-da, taman “Ana Sözü”n geçän nomeri çıktıydı, redakţiyanın kapusu açıldı da içeri girdi çadırdan Protoierey Dimitri KİROGLU. Selämnaşıp, lafetmää başladık. Belliydi, ani Ay-Boba Dimitri pek duygulu. Bän, nicä herkerä,TAA DERINDÄN
BURGUCU_tribunada
24 yıl geeri, 1990-cı yılın Harman ayın (avgust) 19-da, Gagauz Halkın Üstolan Kongresinä ayırılan 450 deputat baamsız Gagauz Respublikasının kurulmaa deyni karar aldılar da Gagauz Respublikasının kurulmasını dünneyä bildirildilär. Gagauz Respublikasının kurulması halklar arası kanonnara görä kuruldu. Gagauz Halkın Üstolan Kongresinä ayırılan deputatlar ilktän 1990-cı yılın Orak ayın (iyül) 22-dä 411 oylan Gagauz Milli Gimnasını (laflar – Todur ZANET, muzıka – Mihail KOLSA), Gagauz Milli Bayraanı hem Gerbı kablettilär, sora da Harman ayın (avgust) 19-da aldılar Karar baamsız Gagauz Respublikasını kurmaa. Bundan sora da, Canavar ayında, Gagauz Respublikasının prezidentının hemTAA DERINDÄN
tomay

2014.05.02,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, AAÇLIK, CÜMNE, İSTORİYA BOLUMU

Tomay aaçlık genoţidın kurbannarını unutmêêr

Çiçek ayın (aprel) 27-dä Tomay küüyün mezarlıında, 1946-1947 yıllarda gagauzlara karşı yapılan aaçlık genoţidında aaçlıktan öldürülän tomaylıların ortak mezarının üstündä, açıldı anma memorialı. O aaçlık genoţidında gagauzların 40% zeedesini zorlan mezarlara soktular. Sadä Tomay küüyündä aaçlıktan 2500 insandan kaybelmiş. Anmak memorialını kurmaa deyni ön teklif küüyün sovetniindän Pötr BALABANdan geldi. Hepsi tomaylılar bu fikirdän yan oldular. Katlanıp ta para topladılar. Biraz yardım geldi sponsorlardan da. Memorial 80 bin ley tuttu. Anmak taşın açılmasında hem yaslı mitingta pay aldılar küülülär, Tomayın primarı Födor TOPÇU, küü sovetnikleri hem küü Sovetinin başı İvanTAA DERINDÄN
05-06_2014

2014.03.29,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, İSTORİYA BOLUMU

Önünüzdä 600-cü nomerimiz

Paalı okuycularımız, hiç bir kerä halkımıza, kulturamıza, literaturamıza, incäzanaatımıza, adetlerimizä hem sıralarımıza izmet etmektän atılmadaan, sizinnän barabar, 25 yııllık zaametlerimizlän, etiştik o günä, açan önünüzdä hem elinizdä “Ana Sözü” gazetanızın 600-cü nomeri bulunêr. Bu uzun yolda kolaylık ta, zorluk ta gördük, karannaa hem aydınnaa da düştük, ama hep ayakta kaldık, zerä herkerä insannaa, doorulaa hem aslıya  izmet ettik, milletimizä kurban olduk. Saa olsunnar hepsi kim bizimnän bilä bu yolda bulundu, brakmadı bizi yalnızlıkta hem kıtlıkta. Saa olsun Türkiye Respublikası, ani hep yardım etti bizä TİKA hem YTB yolunnan, da böläTAA DERINDÄN
pameatnik

2013.09.09,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, AAÇLIK, İSTORİYA BOLUMU

Komratta stalinist represiyaların kurbannarına anmak taşı

Ceviz ayın (senyäbri) 13-dä Komratta stalinist represiyaların kurbannarına anmak taşı açılacek. Bu olêr kasabanın ihtärlar Sovetinin teklifinä görä. Bu proektı başa çıkarmaa deyni primariyada komisiya kuruldu. Komisiya da kendi sözünü söledi – anmak taşın proektlarından en uygunu seçti. Primariyanın kararınnan anmak taşı regionun istoriya hem tarafı aaraştırmak muzeyin önündä erleşecek.TAA DERINDÄN
dubosarda
Kirez ayın (iyün) 4-dä tamamnandı 220 yıl, nicä 1793-cü yılda Dubosar kasabasının yanında, Nistru deresinin kenarında, Osmannı imperiyasının hem Rusiya imperiyasının arasında büükelçilärlän, Mustafa RAŞIM Paşaylan hem Mihail KUTUZOVlan, diişmäk oldu. Bu iş 1791-ci yılın Kırım ayın (dekabri) 29-da Yaş kasabasında iki imperiya arasında imzalanan barış annaşmasına görä aslıya çıktı. Pridnestrovyada büükelçilärlän diişmäk günün 220-ci yıldönümü büük kutlamaklarlan geçti. Yortulu meropriyatiylar Dubosar kasabasında oldu. Orada pay aldılar Moldovada Türkiye Büükelçiliin birinci seketari Orhan IŞIK, Moldovada Rusiya Federaţiyasının Büükelçiliin elçi-sovetnii Vsevolod FİLİPP, Pridnetrovyenın dış işleri ministrusu Nina ŞTANSKİ hem Pridnetrovyenın başkaTAA DERINDÄN
cakir_kiyat
Şindiyä kadar bir “istorik” deyärdi, ani gagauz dilindä ilk din kiyadı çıkmış 1907-ci yılda. Kişinevda bibliotekada aslıdan var kiyat, angısının kabında yazêr: Ветхий Завет, пособие для гагаузов (1907 год). Первая книга на гагаузском языке. Ama bu cümlelär eldän yazılı. Bu kiyadın taa bir taanesi Kişinevun başka bir bibliotekasında var. Kabı da erindä. Kabında yazêr: Cвященная история Ветхого Завета. 1911 год. 2007-ci yılda bütün Gagauziya gagauzların eni istoriyasının iki büük yortusunu kutladı: gagauz yazısının 50-ci yıldönümünü hem ilk gagauzça kiyadın tiparlanmasının 100-cü yıldönümünü. Maasuz ilk gagauzça kiyadın tiparlanmsının 100-cü yıldönümü içinTAA DERINDÄN