KULTURA BOLUMU

iordan_gunu_kongaz
Hristian kalendarinä görä, Büük ayın 19-da Kurtarıcı İisus Hristoz vatiz edilmiş İordan deresinin sularında. Vatiz etmiş onu prorok İoan Vatizedici. Bu klisä yortusunnan ilgili bu gündä kliselerdä büük slujbalar yapılêr, vatiz ediler hem ayazma okunêêr. Kurtarıcı İisus Hristoz vatiz gününä gagauzlar Ay Yordan, Yordan günü, Ayazma yada Vatiz günü deerlär. Sayılêr, ani Ay Yordanda (Büük ayın 19-da) hem Ay İvanda (Büük ayın 20-dä) okunan ayazma bir yıl bozulmêêr, faydalı kalêr hem ilaç erinä kullanılêr. Ayazma okuyarkan, açan popaz ayazma içinä kruçayı sokêr, klisä aulu içindä yada klisä eşiklerindä duran adamnar tüfeklerdän patladêrlar (cadıları hem yabanıları ürkütmääTAA DERINDÄN
OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Eniycä Eni yıldan sora gagauzlar bakêrlar Eskiycä Eni yıl yortularını: Büük ayın 13-dä – “Hêy-hêy” gününü, Büük ayın 14-dä – “Çıbık günü”nü (Survayı). Bu iki en sevilän kış yortuların arasında da bakılêr “Rakıylan gezmäk” adeti, açan gecä yarısından “rakıcılar” gezmää başlêêrlar da rakıylan giderlär en yakın hem en paalı insannarına: nunalarına, ana-boba dostlarına, soy-senseleyä. Sora da, Büük ayın 14-dä sabaalän, açan aydınnanêr artık, en küçük uşaklar “Surva” gezerlär: kızçazlar – “Survaklinţa” ellerindä, çoccaklar – fışakan yada çıbık ellerindä. Onuştan da bu günä “Çıbık günü” deniler. Hepsimizi kutlêêrız bu gözäl yortularlanTAA DERINDÄN
gagauzluk (5)
(“GAGAUZLUK: Kultura. Ruh. Adetlär”  folklor hem bilim ențiklopediyasına 10 yıl) 2010-cu yılda Gagauz kulturasını aaraştırma hem açıklama bilimi uurunda pek büük hem önemni bir iş oldu, tipardan çıktı gagauz kulturasının en zengin ențiklopediyası – “GAGAUZLUK: Kultura. Ruh. Adetlär” kiyadı, angısını hazırladı Akademik, poet, yazıcı, dramaturg, araştırmacı, folklorcu, rejisör, sţenarist, publiţist, çeviici, “Ana Sözü” gazetanın baş redaktoru, “Gagauzluk” cümne Birliin başı, Gagauz Milli Gimnanın avtoru Todur ZANET. Büün, paalı okuycularımız, Canabisinnän bu konuda konuşmamızı önünüzä süreriz. Bay Todur, Valentin MOŞKOVun “Gagauzı Benderskogo Uezda (Etnografiçeskie oçerki i materialı)” kiyadından sora, sizin “GAGAUZLUK:TAA DERINDÄN
popazoglu_natalya_
Kırım ayın (dekabri) 20-dä İstanbulda onlain geçän “Türkvizyon – 2020” türkü yarışmasında Ukrayna gagauz türkücüykası Natalya POPAZOGLU birinci eri aldı. Ukraynanın gagauz türkücüykası Natalya POPAZOGLU “Türkvizyon – 2020” yarışmasın kendi avtorluk türküsünü “Tikenni yol” çaldı da, jürinin kararınnan en çok bal (226) toplayıp, “Türkvizyon – 2020” türkü yarışında birinci oldu: https://www.youtube.com/watch?v=UoH_SSUM8ek Gagauziyadan gagauz türkücüykası Yuliyä ARNAUT türküylän “Kemençä” (laflar – Todur ZANET, muzıka – İlya FİLEV) irmi altı katılandan 7-ci oldu (185 bal): https://www.youtube.com/watch?v=RRMNU4N2eMo Kutluca olsun! Kutluca olsun!TAA DERINDÄN
turkvizion_simpati_

2020.12.19,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KULTURA ÖMÜRÜ, TÜRKÜCÜLÄR BOLUMU

Onlain Türkvizyon yarışları başladı

Yaarın, Kırım ayın (dekabri) 20-dä saat 15:00-dä Türk dünnääsında başlêêr “Türkvizyon – 2020” yarışı, neredä pay alêrlar gagauz türkücüykaları da Yulä ARNAUT (Gagauziya/Moldova) hem Natalya POPAZOGLU (Ukrayna). Şindi onnar “Sarı gelin” türküsünnän “Türkvizyon Sempati Ödülü” için yarışa girdilär hem sizin, paalı okuycularımız, https://www.turkvizyon.tv/anket/# saytında oylarınızı bekleerlär. Patretlerdä: Yulä ARNAUT (Gagauziya/Moldova); Natalya POPAZOGLU (Ukrayna).TAA DERINDÄN
cesma_ekmek_sirasi (6)

2020.12.18,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

“Ekmek – dünnä temeli!”

Gagauziyanın 26-cı yıldönümünä karşı Çeşmä küüyün Vasiliy DERKAÇın adına istoriya hem tarafı aaraştırma muzeyindä oldu paalı bir sıra –“Ekmek – dünnä temeli!”, angısını, dördüncü klasın üürencilerinnän bilä, hazırladı küü lițeyin başlangıç klaslarında üürediciykası Ekaterina Petrovna BERBER. Halizdän bu sıra lääzımdı olsun küü lițeyinin muzeyindä, zerä o yapılardı Gagauziya şkola muzeylerin temelindä kurulan Regional gösteri-konkursu çerçevesindä, ama taman bu vakıtta lițeyin muzeyindä bölä bir iş için kolaylık yoktu. Bu hiç kösteklämedi ne üürediciykayı kendisini, ne üürencileri, ne da küü muzeyin zaametçilerini. Sırada pay alan lițeyinin 4 “b” klasın üürencileri “Ekmek –TAA DERINDÄN
hora_klisesi_2
Türkiyenin İstabuldakı Ayozlu Kurtarıcı Hristozun Hora Klisesi 2020-ci yılın Harman ayın (avgust) 21-dän beeri camiya döndürüldü. Bu klisä kuruldu 534-cü yılda, sora da 1315-21 yıllarında büünkü durumuna getirildi. 1511-ci yılda klisä camiya döndürüldü. 1945-tä, freskaları unikal oldukları için, ÜNESCO tarafından Bütündünnää varlık listesinä alındı. 1948-ci yılda İstanbuldakı Ayozlu Kurtarıcı Hristozun Hora Klisesi Türkiye muzeylär önderciliinä baalandı da Kariye adlı muzey oldu. Türkiyenin en çok bakılan muzeyidir. 2020-ci yılın Harman ayın (avgust) 21-dä Türkiye Administrativ Sudu kararınnan İstabuldakı Ayozlu Kurtarıcı Hristozun Hora Klisesi Kariye camisi oldu.TAA DERINDÄN
avdarma_canavar (3)_

2020.12.10,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

Unutmamaa näädan bizim köklerimiz

(Avdarma küüyün lițeyindä Canavar yortuları bakıldı) Kırım ayın (dekabri) 9-da Avdarma Dimitriy ÇELENGİR lițeyindä oldu pek meraklı hem gözäl bir yortu – uşaklar hem üüredicilär baktılar “Canavar yortuları” sıralarını hem annattılar, neçin hem nicä gagauzlarda bakılardı bu, Paskellä gibi büük pek önemni, günnär. Lițeyin gagauz dili hem literatura üürediciykası hem Avdarma küüyün istoriya muzeyin direktoru Elena Födorovna KARAMİTlän bilä bu klastan dışarı sarıyı hazırladılar 10-cu klasın üürencileri dä.  Sıranın geçirilmesinnän Canabinizlär var nicä tanışasınız internetin bu adresından: https://avdarma1563.md/?p=18873.  Biz sa söz vereriz sırada pay alannara, onu siiredennerä,  hem sırayı hazırlayana, annatsınnar deyni,TAA DERINDÄN
albom_gagauzlar

2020.12.07,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

Bu fotoalbom – Gagauziyaya ayırı bir bakış

Tipardan çıktı gagauzlar için eni bir kiyat – “Gagauzlar – Moldova Respublikasının Ortodoks Türkleri” fotoalbumu, angısını hazırlamış İtalyadan patretçik Alessandro VİNCENZİ, ani 2017-2018 yıllarında Gagauziyada bulunmuş hem gezmiş Gagauz Yerin kimi küülerini hem kasabalarını. Bu fotoalbom – Gagauziyaya ayırı bir bakış: içtän hem ofițial şablonnarından kaçmak. 112 sayfalık kiyatta 3 dildä (romınca, gagauzça, angliyca) annadılêr sıradan gagauzların sıradan yaşaması – ölä nicä var halizdän. Fotoalbomu hazırlayan Alessandro VİNCENZİ duudu 1973-cü yılın Kirez ayın (iyün) 26-da İtaliyanın Bologna kasabasında. Ana kasabasında başardı institutun biolgiya bilimneri fakultetını. CAPTA azası, fotograflar hem fotojurnalistlärTAA DERINDÄN
Tempo_İyikiDoğdunKaragöz

2020.11.23,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, İNTERVYU, KULTURA, TEATRU BOLUMU

6-cı Festivaldän sora 7-ya hazırlanmaa başlamak

Biz artık bildirdik, ani 2020-ci yılın Canavar ayın (oktäbri) 17-25 günnerindä Türkiyenin başkasabasında teatrular ömüründä oldu pek önemni bir kultura sırası: “6-cı Halklarası Ankara kukla Festivali”, angısını hazırladılar hem başa çıkardılar “Kukla Karagöz Gösteri hem Sahne Sanatları Derneği” (KUKSADER) hem Ankarada hem da dünneyin çok erlerindä pek sevilän “Teatru Tempo” kukla teatrusu. Bu yıl Festivaldä onlain rejımında 12 devlettän teatru grupaları pay aldı. Belli ki, başımıza gelän koronavirus pandemiyası beterinä, Festivalin düzennemesi internet dünnääsında geçti da dünneyin herbir köşesindän siiredicilerin kolayı oldu teatr grupaların oyunnarını Festivalin saytından siiretmää.  Bütün buTAA DERINDÄN