KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

natali_deniz_1_
Ukraynanın Kotlovina (Balboka) küüyündä duumalı hem Ukraynanın büünkü anılmış türkücüykası Natali DENİZ (haliz adı Nataliya NEÇEVA) dünneyä taa bir video-klipını baaşladı – “Zurna avası” (laflar – Valentina BUJİLOVA, muzıka – Konsatntin DUŞKU). Natali DENİZ 2014-cü yılda Türkiyedä olan “Türkvizion” konkursunda Ukraynayı hem Ukrayna  gagauzlarını temsil etti. 2018-ci yılda Makedoniyada “Evrofest” türkü yarışmasında ikinci eri aldı. Gagauziyanın siiredicileri Natali DENİZi pek islää bilerlär hem tanıyêrlar. Canabisi çoktan buradakı hepsi kultura sıralarında pay alêr hem kendi türkülerinnän insannarı şenneder. Natali DENİZ Gagauziyanın “Bucak sesleri” halklararası türkü konkursunun jüri azası.TAA DERINDÄN
filev

2021.08.19,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

Kompozitor İlya FİLEV 65 yaşında

Büün anılmış gagauz  kompozitoru, “Gagauziyanın kıymetli kultura zaametçisi”, “İncäzanaatta Maestro”, “Mihail Çakir” ordenın kavaleri hem da pek islää bir insan İlya FİLEV 65 yaşını tamamnêêr. Kompozitor olarak, İlya FİLEV biliner diil salt Gagauziyada hem Moldovada, ama bütün türk dünnäsında da. O kendi Halkının patriotu hem muzıkanın can izmetçisi. Gagauz poetların çoyunun peetlerini muzıkaya koydu. Ama en bereketli hem en çok türkülär yaptı gagauz poetı Todur ZANETlän birliktä: “Yaşa, Halkım!”, “Bendä var bir Vatan”, “Canım, Vatanım, Gagauziyam”, “Gagauziyä – sän bir Ana!”, “Birlik türküsü”, “Gagauz kadıncası”, “Gagauziyada Hederlez”, “Kemençä”, “Can sancısı”TAA DERINDÄN
aydar_kilim
Artık sekiz yıl sıravardı Gagauziyanın Aydar küüyündä olêr “Gagauz kilimneri” festivali, angısı adanmıştı Aydar küüyün Kurban gününä hem bu küüyün klisesinin Kurbanına, Büük Panaiya yortusuna da yapılardı o taman bu gündä – Harman ayın (avgust) 28-dä. Ama 2019-cu yıldan beeri bu adet bozuldu hem da taa ötää bozulêr. İlktän 2019-cu yılda, Gagauziya Başkanın emirinä görä, “Gagauz kilimneri” festivalini Harman ayın (avgust) 18-nä çektilär, 2020-ci yılda taa aşaa, Harman ayın (avgust) 9-na  indirdilär. Bu yıl sa taa da aşaa aldılar – Harman ayın (avgust) 7-nä. Taa şaa nereyi? Nicä da olsa, buTAA DERINDÄN
puskin_pamat_1
Nicä üürendi “Ana Sözü” redakțiyası, Gagauziyanın Valkaneş kasabasının muzeyinin önündä neettä var koymaa bir pamätnik büük rus poetına Aleksandr PUŞKİNa hem Rusiyanın saklı polițiyası generalına İvan LİPRANDİya. Bu pamätnää konkursta ensemiş skulptor Vadim ŞİNİK. Vadim ŞİNİK bildirdi, ani bronzadan yapılacek bu pamätniin paası 25000 amerika doları. Onun 25% verecek Rusiyanın “Rossotrudniçestvo” kuruluşu. Kalan parayı erindä lääzım olacêk bulmaa. Düşünüler bu pamätnii Rusiyanın Tula kasabasının demir industriyası zavodunda dökmää. 1821-ci yılda büük rus poetı Aleksandr PUŞKİN hem ozamannar Rusiyanın saklı polițiyası polkovnii İvan LİPRANDİ, Bolgrada hem İzmaila gidärkenä, geçelemişlär “țınutul Grceni”däTAA DERINDÄN
baboglu_sergi (5)
Gagauz kulturasının ilerlemesi kendi aklısında tutêr anılmış insannarın çoyunun adlarını, ani onun kökündän, südündän etiştilär hem  onun başında durardılar. O insannarın arasında yazıcı, folklorcu, pedagog, jurnalist hem çevirici Nikolay İgnatyeviç BABOGLU (02.05.1928  – 28.08.2008 y.y.). Geçennerdä, Gagauziyanın Merkez biblioteksında maasuz Nikolay BABOGLUnun duuma gününä deyni, kuruldu hem adandı bir sergi, angısı yazıcının hem bilim adamın arhivına dayanarak kuruldu. Bu arhivı Gagauziyanın kultura Upravleniyasına baaşladı Canabisinin kızı, şindi artık raametli, Nina Nikolaevna NAZAROVA-BABOGLU (1948 – 2021 y.y.). 2016-cı yılda Nina Nikolaevna bir kiyatlan danıştı bizä, neredä teklif edärdi bobasının bibliotekasından kimiTAA DERINDÄN
kirlangaç (1)
(Çıkmasının 30-cu yıldönümünä) Artık uzak olan 1991-ci yılda, açan Gagauz Respublikasını tanımak hem gagauz milletin dilini hem kulturasını ilerletmäk hakları için karma-karışık politikalı kavgalardan ortalık sarsılanardı, Kişinevda dünneyä geldi gagauzların istoriyasında ilk gagauz jurnalı. Bu sadecä ilk jurnal diildi bu, ne pek önemni – uşaklar için bir jurnaldı. O yıllarda, açan hepsicii toptan daldılar politikaya hem gagauz kulturasının gelecektä ilerlemesinä, vardı bir insan, angısı aktiv politika güreşindän kaarä, gagauz dilin ilerletmesindä hem genişletmesindä aslı işleri yapardı. O insan – yazıcı Todur ZANETtı. Todur ZANET 1988-ci yıldan beeri artık çıkarardı gagauzlarınTAA DERINDÄN
miraslava_yasıbaş (2)
Hederlez ayın 28-30 günnerindä Rominiyanın Konstanța kasabasında olan “Stelele aur” (“Altın yıldızlar”) tanțlar festivalindä 7 yaşındakı gagauzka Miroslava YASIBAŞ, kendi büülü tanț etmesinnän hepsini büüleyip, en üüsek eri aldı. Miroslava YASIBAŞ Kişinevdan “Bravisimo” ansamblisindä dört yaşından beeri pay alêr hem modern hem da djaz (jazz) modern stilindä tanț eder. O üserä dä, Romıniya festivalindä Moldovadan “Bravisimo” ansamblisini temsil ederäk, bu stildä anılmış kemençeciykanın Vanessa-Maenin (Vanessa-Mae Vanakorn Nicholson) “Storm” kompozițiyasına tanț etti. Körpä oyuncuykanın anasının, Nataliya YASIBAŞın, açıklamasına görä, Miroslava aftada altı gün ikişär saat tanțları üürener hem, nicä annaşıldı, buTAA DERINDÄN
avdarma_210_yıl (1)
Kirez ayın 5-dä, 1563-cü yılda kurulan Gagauziyanın Avdarma küüyü, burada 1811-ci yılda ilk erleşän 19 gagauz aylesinin zamanının 210-cu yıldönümünü kutladı. Kutlamalar başladılar Avdarmada ilk gagauzların erleşmesinin 210-cu yıldönümünä baaşlanan Yortulu sırardan, neredä gösterildi bir kino, ani annadıldı Avdarma küüyün kurulması, istoriyası hem önemni erleri. Bu sırada pay aldılar hem avdarmalıları bu gözäl günnän kutladılar Avdarma küüyün Primarı Marina Kapsamun, Türkiye Kişinev Büükelçisi Gürol SÖKMENSÜER, Türkiye Respublikasının Gagauziya Komrat Başkonsulunnan Hasan AKDOĞAN, Türkiye Büükelçiliin 3-cü sekretari Özlem OKUYUCU, Avdarma küüyündän Gagauziya Halk Topluşu deputatı Elena KARAMİT, GHT deputatları Ekaterina JEKOVA,TAA DERINDÄN
sergi_01.06 (2)
Kirez ayın (iyün) 1-dä Gagauziyanın Regional resim Galereyasında açıldı bütündünnä “Halklararası uşakları korumak Günü”nä adanmış resim sergisi, angısında sergilener Cadır, Komrat hem Valkaneş uşak resimci şkolaların  körpä resimcilerinin yaratmaları. Serginin ana eksponatları oldular Komrat “Dimitriy SAVASTİN” uşak resimcilik şkolasından üürencinin yaratmaları, angıları 10.12.2020 – 01.03.2021 günneri arası Ukraynanın Dönețk bölgesinin Liman kasabasında olan XXXII-ci halklararası uşaklar yaratmaları “Su altı fantaziyaları – 2021” konkursuna katıldılar. Sergi açılışında bu uşaklar kablettilär Dönețk bölgesinin Liman kasabasından gelän kendi ödüllerini: http://anasozu.com/su-alti-fantaziyalari-2021-konkursunda-ii-ci-oldular/. Kendi tarafından Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMENOVA verdi birär gramota bu üç rayonunTAA DERINDÄN
muzey_litey_zanet (1)
Hederlez ayın 18-dä, taman Dünnää muzeylär Günündä, Kongaz Todur ZANET adına teoretik lițeyi muzeyinin ofițial açılışı oldu. Açılışta pay aldılar lițeyin hepsi üürencileri hem üüredicileri. Kongaz Todur ZANET adına teoretik lițeyi muzeyinin ofițial açılışı için lițeyin önündä üürencilär lineykaya toplandılar. Arkada, muzeydä artık var olan eksponatlardan, gözäl donaklı bir sergi düzennenmişti. Ofițial açılışın ofițial nasaatlarını yapan lițeyin direktoru Mariya Dimitrievna ÇEBANOVAdan hem Akademik Todur ZANETtän sora, üürencilerä kendi danışma sözlerini tuttular  muzeydän sorumnu insannar: zavuçlar Zinaida Filipovna NEYKOVÇEN hem Mariya İvanovna ÇEBANOVA, üüredicilär Mariya İliyniçna DUŞKOVA hem Matrona Nikolaevna BARGAN.TAA DERINDÄN