KULTURA BOLUMU

luda_tukan
Gagauziyanın Kongaz küüyündä geçti Türk Dünnäsının “Türk Vizion – 2013” Türkü konkursun ön yarışmaları, angısında ensedi Lüdmila TUKAN türküylän “Düün Türküsü” (laflar – Todur ZANET, muzıka – İlya FİLEV). Maasız Konkursun ön yarışmaları için Gagauziyada bir juri kuruldu. Juri, “Türk Vizion – 2013” Türkü konkursun reglamentına görä yarışmaya 6 konkursant katılsın izin verdi. Sora da, sesleyip hepsi konjursantları, zalda olan insannarın hem GRT (GRT cannı yayında yarışmayı verdi) siiredicilerin önündä “Türk Vizion – 2013” maasuz temsilcisi, jüri başı Vasiliy İVANÇUK hem Gagauziyada “Türk Vizion – 2013” koordinatoru Pötr PETKOVİÇ açıkladılar,TAA DERINDÄN
Fazli

2013.06.28,Elena KARAMİT TARAFINDAN YAZILI, KİŞİLÄR, KULTURA, RESİMCİLİK BOLUMU

Resimci Pötr FAZLI – 60 yaşında

Kirez ayın (iyün) 20-dä anılmış gagauz resimcimiz, Valkaneş resimci şkolasının direktoru Pötr İvanoviç FAZLI 60 yaşını kutladı. Pötr FAZLI duudu Valkaneş kasabasında 1953-cü yılda. 1972-ci yılda başardı Kişinevdakı “İ.E.Repin” adına respublika resimcilik uçilisçesini, taa sora da, Kişinevdakı “İ. Kreanga” adına devlet pedagogika universitetin resimcilik hem dizayn fakultetini. Zanaatlanêr jivopis uurunda. Resimcinin ilk sergisi 1976-cı yılda yapıldı. Ozamandan beeri Pötr FAZLI çeşitli erindeki, respublika hem halklararsı sergilerdä pay aldı. 1988-ci yılda Yaponiyada olan sergidä altın medaliyi kabletti. Sovetlär Birliin, Moldova Respublikasını hem Gagauziyanın resimcilär Birliklerin azası. Gagauziyanın kulturada hatırlı zaametcisi. SıkTAA DERINDÄN
luceafarul
Kirez ayın (iyün) 17-dä Kişinevun “Centrul Academic Eminescu” merkezindä oldu prezentaţiya  Mihai EMİNESKUnun “Luçafar” (“Sabaa Yıldızı”) poemasının iki dildä hazırlanma (romunca hem gagauzça) kiyadına. Poemayı gagauz dilinä çevirdi poet Todur ZANET. Kiyadın ön sözünü yazdı akademik Mihai ÇİMPOİ. Prezentaţiya düştü taman büük geniyin Mihai EMİNESKUnun bu dünneydän ayırılma gününün (Kirez ayın (iyün) 15-şi) 124-cü yıldönümünä hem “Leceafarul” poemasının yazılmasının 130-cı yıldönümünä. “Centrul Academic Eminescu” merkezin salonu o günü dop-doluydu. Prezentaţiyada pay almaa deyni burayı geldilär diplomatlar hem bilim adamnarı, yazıcılar hem kultura insannarı, Moldovada ÜNESCO başkanı, romın hem gagauz poeziyasınıTAA DERINDÄN
arabaci
Gagauz resimcilerin arasında o bir güneş gibi şılêêr. Gülär üzlü hem şen ürekli bir insan – bölä fikir herkerä peydalanêr, açan onunnan buluşêrsın. Sanêrım hiç yanılmayacam, herliim yazarsam, ani bu iki cümledän okuycular hemen resimciyi Mihail ARABACIyı tanıdılar. Onun yaratmaları gagauz incäzanaatında ayırı bir er kaplêêr. Dünneyin angı köşesindä dä bulunmasan, onun resimnerini görüncä, hemen oun yaratmak ustalıını hem becerikli stilini tanıyêrsın. O yaratmalarda tarafımızın, insannarımızın hem küülerimizin ruhu uçêr, peyzajlardan da topraamızın hem kırlarımızın gözellii eseer. Mihail ARABACInın, nicä da başka gagauz resimcilerin çoyunun, yaratmak yolu gözümün önündä geçti.TAA DERINDÄN
savastin

2013.04.27,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, KİŞİLÄR, KULTURA, RESİMCİLİK BOLUMU

Gagauzların geniyi Dimitriy SAVASTİN

Gagauzların geniyi Dimitriy SAVASTİN, önündä başımızı iilderiz! Çok kerä yazdım onun için. Dostluumuz da çok yıllar sürter. Çok kerä onunnan uzun zaman lafa durdum. Herkerä büük filosofiya temalarından gagauz halkın problemalarına girdik, sora da o problemaları kendi yaratmalarımızda açıklayarak, kendi fikirlerimizi insan önünä sürdük. Açan bu insannan sık-sık buluşêrsınız hem lafa durêrsınız, annêrsınız, ani herbir buluşmakta o başka-başka taraflardan açılêr: ba o derin fikirli filosof, ba o yalın içindä yanan patriot, ba o incä duygulu bir lirik, ba o cengä hazır olan asker, ba bir raat hem tez yaralanan uşak.TAA DERINDÄN
gagauzluk

2013.03.29,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, BİLİM, BİLİM KİYATLARI, FOLKLOR, KULTURA BOLUMU

GAGAUZ FOLKLORU

(Yazı Türkiye türkçesindä) Gagavuz Türklerinin, dil, tarih, kültür ve halk bilimi alanında 1990 yılından bu yana Türkiye ve Moldova’da önemli yayınlar yapılmaktadır.¹ Türkiye’de Gagavuz halk kültürü hakkında en geniş malzemenin yayım sırasına göre şu kitaplarda bulunduğunu söyleyebiliriz: Manof/Manov Atanas, Gagauzlar (Hristiyan Türkler), Çev. M. Türker Acaroğlu, Ankara 1939, 123 s., 2. bsl., Ankara 2001, Türk Tarih Kurumu Yayınları: X/20. Güngör, Harun-Argunşah, Mustafa, Gagauz Türkleri: Tarih, Dil, Folklor ve Halk Edebiyatı, Ankara 2002, 426 s., Kültür Bakanlığı Yayınları: 2934. Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi/Romanya ve Gagavuz Türk Edebiyatı, hzl. Nevzat Özkan, Mariya Durbaylo Angelova, Ankara 1999,TAA DERINDÄN
Avdarma

2012.12.15,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, İNCÄZANAAT, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

Avdarma yaratmak Evindän talantların sergisi

Komrat “ATATÜRK” adına türk bibliotekasında açıldı bir eni sergi – Avdarma küüyün yaratmak Evindä zanaatlanan Aleksandr GUNAnın hem Kristina GUNAnın yaratmaları. Kristina GUNA teklif eder siiredicilär tanışsınnar onun 10 kartinasınnan, ani guaşlan yapılı. Aleksandr GUNA sa sergiledi taftadan hem faneradan yapılı el işlerini. Onnarın arasında “gagauz aulu içi”, “kır işleri”, “düün adetleri” panoramaları. Bu sergiyä hazırlanmaa deyni hem bukadar becerikli ileri hazırlamaa çok çalıştı bu iki talantlı uşakların üüredicileri, Avdarma küüyün yaratmak Evin öndercisi Mihail YAZACI hem yaratmak uurunda üüredici İvan TRANDAFİLOV. Not. Avdarma küüyün uşaklar için yaratmak Evi üçTAA DERINDÄN
Marina

2012.08.02,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, İNCÄZANAAT, KİŞİLÄR, KULTURA BOLUMU

Marina RADİŞ “Maestru ın Arta” adı kabletti

2011-ci yılın Kırım ayın (dekabri) 24-dä Moldovanın geçici Prezidentı Marian LUPU imzaladı emiri, angısına görä anılmış operacı zanaatçımıza Marina RADİŞa “Maestru ın Arta” ad verildi. Açan beş yıl geeri Marina RADİŞ için gazetamızda tiparlandı “ONU BÜÜK OPERA SŢENALARI BEKLEER” adlı yazımız (bak burada) orada Canabisi dediydi “ustalık ozaman geler, açan irmi dört saat gündä o ustalaa çalışêrsın. Açan da zanaatını seversin o irmi dört saadın içindä hiç yorulmêêrsın”. Beş yıl da geçmedi da gördük, ani Marina RADİŞa ustalık geldi hem o ustalıı diil o, ama bütün opera dünnääsında, Moldovanın enTAA DERINDÄN
filev
Gagauziyanın kultura izmetçilerinin Günündä gagauzların kompozitoruna İlya İlyiç FİLEVa “Gagauziyanın kıymetli kultura zaametçisi” adı verildi. Hiç biricii şüpä altına koymayacek ne bu olayı, ne da onu ani büünkü gündä Gagauziyanın hem gagauzların en anılmış hem talantlı kompozitorların birisi – İlya İlyiç FİLEV. Çok yıllar Gagauziya öndercileri hem “kulturadan çinovniklär” bunu görmää hem tanımaa istemäzdilär. Sadä yazıcıların, jurnalistlerin hem haliz kultura insannarın baskısı altında Gagauziyanın kultura Upravleniyası hem Gagauziya öndercileri artık yoktular nereyi saklansınnar da bunu açıktan tanıdılar. Bu tanımaklan da Gagauziyanın kultura izmetçilerinin Günündä, İlya İlyiç FİLEVa “Gagauziyanın kıymetli kulturaTAA DERINDÄN
opera

2007.07.21,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, İNCÄZANAAT, KULTURA BOLUMU

Onu büük opera sţenaları bekleer

Canavar ayında (oktäbri) Moldova operası kendi 50-ci yıldönümünü kutlayacek. Elli yılın içindä bu zanaatta Moldovada çok anılmış insannar peydalandı. Belli ki onnarın arasında en anılmış hem en talantlı Mariya Lukyanovna BİEŞU, dünneyin ilk “Çio-Çio-San”ı. Şindi da kendisi artık halklararası “Madam Buterfläy” konkursunu (Kişinêuda Ceviz ayın (sentäbri) 17-22 günnerindä geçti) hazırladı hem Moldovaya dünneyin en islää hem perspektivalı operacılarını topladı. 50 konkursçunun arasında bu yarışmada bizim gagauz opera zanaatçımız Marina RADİŞ da katıldı. Açan 1982-ci yılın Küçük ayın (fevral) 2-dä Gagauziyanın Kazayak küüyündä yaşayan RADİŞ İvan Nikolaeviçin hem Gina Födorovnanın aylesindäTAA DERINDÄN