klise_komrat

16.01.2015, tarafından yazılı , CÜMNE BÖLÜMÜ, 2092 KERÄ BAKILMIŞ

Gagauz Eparhiyası lääzım kurulsun! Bukadar!

Eni yıl taa etiştirmedi dünneyä gelmää, nicä Gagauz Eparhiyasının kurulma fikirinin dolayında fasıl eşinmmeklär başladı. Moldova mitropoliyası açıktan  Eparhiyanın kurulmasına karşı. Bu kerä durum ölä kızgınnaştı, ani  mitropoliyanın temsilcisi, Kaul hem Komrat episkopu Anatoliy, Büük ayın 5-dä, çabucak Gagauziyanın popazlarını Kongazda toplayıp, onnara Gagauz Eparhiyasının kurulmasına karşı bir kiyat imzalatmaa teklif etti.

Bir şüpeniz olmasın, kiyadın altında yazılannar oldu. İlkin yazılmış o popazlar, ani GAGAUZÇA bilmeerlär (Gagauziyanın en büük küülerindän Kongazdan hem Kıpçaktan). Zerä onnar annêêr, ani herliim Gagauz Eparhiyası kurularsa, orada hepsi slujbaları lääzım olacek gagauzça yapmaa. Belliki bu popazlar bu işi yapamayaceklar. Kongaz hem Kıpçak popazların ardına kiyadı imzlamış kimi gagauz popazları da.

Kaul hem Komrat episkopu Anatoliy, maamilä surat, açıkladı, ani “Gagauz Eparhiyasının kurulmasına en büük köstek – para!” Var nicä düşünmää, ani para onun çöbündän çıkêr. Hep okadar bütün paralar insannardan geler.

Moldovada klisä devlettän ayırı. Ama o klisä insandan ayırı diil. Onuştan, insannar istärsa Gagauz Eparhiyasını, büük popazlar lääzım diil salt kendi istediklerini yapsınnar, ama insanın istediini da aslıya çıkarsınnar. Çünkü, tekrar sölerim, parayı hep okadar insan verer.

Etti artık bizim için hep başkası karar alsın! Genä sıra geldi istediimizi yapalım. Gagauz Eparhiyası lääzım kurulsun! Bukadar!

Todur ZANET

Not. Gagauz Eparhiyasını kurmaa deyni fikir ilk kerä 1992-ci yılda ortaya koyuldu. Geçti 19 yıl da 2011-ci yılın başında ofiţial Komrat bu işi genä ön plana çıkardı. Sora biraz sus oldu. Da te 2014-cü yılın ortasında bu soruş taa bir kerä kaldırıldı.

 

İSTORİYADAN AÇIKLAMA

1989-cu yılda yazıcı hem “Ana Sözü” gazetasının baş redaktoru Todur ZANET, ortaya çıkardı konuyu, ani gagauz kliselerindä slujbaları gagauzça yapmaa. Bu üzerä da ozaman kendisinin, “Ana Sözü” gazetanın okuycularının hem Komrat klisesinin cümnesinin adından, o yazdı Moskvanın hem Bütün Rusiyanın Ay Patriarhına PİMENa bir kiyat:

«Святейшему Патриарху Московскому и Всея Руси ПИМЕНУ
Ваше Высокопреосвященство!
Обращаюсь к Вам по настоянию читателей первой гагаузской газеты «Ана сöзÿ» («Родное слово») и прихожан собора города Комрат Молдавской ССР с просьбой:
- дать Благословение и Указание на то, чтобы в Божьих храмах гагаузских сёл и городов часть Богослужения проводить на гагаузском языке;
- для исполнения вышеуказанного разрешить переиздать церковные книги на г а г а у з с к о м языке. Изданные в Кишиневе в 1906-1912 годах (список прилагается).
- для выполнения воли Вашей и просьбы прихожан собора города Комрат Молдавской ССР, прошу помочь в назначении в указанный собор священником архимандрита Иосифа, ныне настоятеля Каприянского монастыря Молдавской ССР, хорошо знающего язык\ обычаи и нравы на г а г а у з с к о г о народа (просьбу прихожан, с подписями на имя митрополита Кишаневского и Молдавского, прилагаю).
Ваше Высокопреосвященство!
Очень надеюсь на то, что Вы поможете моему маленькому народу.
С уважением и почтением к Вам.
Редактор газеты «Ана сöзÿ» Тодур Занет.»

O kiyatta Canabisi istedi izin gagauz kliselerindä slujbaları gagauzça götürmää hem 1906-1912-ci yıllarda gagauzça çıkan din kiyatlarını (hazırlayan hem çevirän Mihail ÇAKİR) enidän basmaa. Hep bu kiyatta teklif ediler Kapriyan manastırından Komrat klisesinä slujba için Ay-Boba İosifı getirmää.

1989-cu yılın Kirez ayında Moskvada olan SSRB halk deputatların I-ci Syedına akreditaţiya alıp, Todur Zanet alêr audienţiya Vladıka PİTİRİMdän, Volokolamckiy hem Yuryevskiy Metropolitından. Annadêr ona ani, gagauzlar devlet kurêrlar hem isteerlär kliselerdä slujba gagauz dilindä olsun hem bu iki iştä Vladıka PİTİRİMdän yardım isteer. Buluşmadan sora Vladıka PİTİRİM, SSRB halk deputatı olrak, yollêêr bir kiyat (kiyadı hazırladı hem yazdı Todur ZANET) Mihail GORBAÇOVun hem SSRB halk deputatların I-ci Syedın adına:

«Председателю Верховного Совета СССР тов. Горбачеву М.С.
1 Съезду народных депутатов СССР
Гагаузы – тюркоязычный народ, который на протяжении своей истории неоднократно имел государственность. В Х1 веке он добровольно принял христианство. До 1918 года богослужение на территории проживания гагаузов проводилось на их родном языке /о чем свидетельствуют церковные книги изданные на гагаузском языке в начале этого века/.
Сегодня гагаузы не имеют своей государственности, а верующая часть этого народа вынуждена слушать богослужение на совершено не понятном ему языке – только по причине того, что местонахождение их родной земли – это Молдавская ССР.
Гагаузский народ должен получить свою государственность и возможность вероисповедания на родном языке. Это будет реальное свидетельство создания нового правового социалистического государства.
ПИТИРИМ – Митрополит Волоколамский и Юрьевский
Народные депутаты СССР: Михаил Ульянов, Рой Медведев, академик Владимир Тихонов, академик Николай Дмитриев, Анар Рзаев, Махмут Эсембаев, Н. Сазонов, Юрий Котов, Григорий Романов, Галина Старовойтова
9 июня 1989 г.»
pitirimin_danismasi

Bu kiyadın altında yazıldılar başka SSRB halk deputatları da: SSRB halk artistı Mihail ULYANOV, akademiklär Vladimir TİHONOV hem Nikolay DMİTRİEV, yazıcı hem istorik Roy MEDVEDEV, SSRB halk artistı Mahmud ÊSENBAEV, Azerbaycan yazarlar Birliin Predsedateli Anar RZAEV, pravozaşçitnik Galina STAROVOYTOVA, Yuriy KOTOV, Nikolay SAZONOV, Grigoriy ROMANOV. Ama Sovetlär Birliindä başlayan proţeslär vermedi kolayını bu kiyatta yazılı olan hepsi teklifleri, SSRB yardımınnan, üzä çıkarmaa.

Hep o yılın, Paskelledä, slujbayı gagauz dilindä yapmaa deyni, Todur ZANET danışêr Kongaz klisesinin popazına Ay-boba Vasiliya (Lupançuk), verer ona gagauzça klisä kiyatlarını. Birkaç aydan sora Ay-boba Vasiliy hazırlêêr hem götürer slujbanın bir parçasını gagauzça, angısını Moldova televideniyasında “Bucaan dalgasında” kolverim taa ozaman efirä verer.

1992-ci yılda da, Ay-boba Vasiliy (Lupançuk) hem yazıcı Todur ZANET Gagauz Eparhiyasını kurmaa deyni fikiri ortaya koyêrlar. Bu iş için karar alêrlar danışmaa Moldova Mitropolitına, sora da Moskvanın hem Bütün Rusiyanın Ay Patriarhına. Ozaman bu soruşta erindä hem Moskvada annamak bulamayınca, Todur ZANET yollanêr İstanbula, Bütün dünnä Patriarhiyasına, ama burada da kapuları açamêêr.

Anaktar sözlär : , , ,

BİR CUVAP YAZIN