canavar_4

24.11.2014, tarafından yazılı , CÜMNE, KULTURA BÖLÜMÜ, 5287 KERÄ BAKILMIŞ

Gagauzlarda Canvar yortuları başlêêr

Canavar yortuları. (Kasım ayın 24-30 günneri arası bakılêr).

Canavar yortuları gagauzlarda “bakêrlar canavarlara: hayvannarı yabanılardan korumaa deyni”. Ama esaba alarak onu, ani Canavar yortularında diil läzım kullanmaa kesän, delän, deşän, yaran (makaz, buçak, nacak, diiren, tırpan h.b.) gibi tertipleri, var nicä saymaa ani evelki vakıtlarda Canavar yortularını bakılarmış başka bir sebeplän: gagauzların peydalanmasınnan ilgili legendaylan. Binnärcä yıl geçtiktän sora, açan Canavar yortusunun aslı sebepi unudulmuş, bu yortuyu hayvancılık adetlerinä iliştirmişlär.

Canavar yortuları bakılêr açan tutulêr Kolada orucu: bakılêr 3 gün yaalıda 3 gün da oruçtan (kimileri aftaylan bakarmışlar)”. Bu günnerdä, nicä urguladık yukarda, kesän, delän, deşän, yaran tertiplär kullanılmêêr. “Karılar yapaa işlämeerlär, yorgan doldurmêêrlar, dokumêêrlar hem dikmeerlär. Ekmekleri hem başka kesilecek işleri, ilerdän hazırlêêrlar”.

Evelki zamannarda gagauzlar canavara “kurt” deyärmişlär (Ukraynanın Karakurt (Jevtnevoe) kem Kurtçu (Vinogradovka) küülerin adları bu laftan geler). Ama, canavardan korkma (beki da sygı!) sebepinnän bu lafın kulanması zapa altına kalmış. “Kurt” erinä “canavar”, “yabanı”, “bozbey”, “bozkumi”, “aaz kitlenecää” gibi laflar kullanılırmış.

İnanılêr, ani canavarlar bilerlär insannarın herbir fikirini hem yapılacek işini. Gagauzların canavara ölä büük saygıları var, ani emin edärkänä (“Canavar ursun!”) hem betva edärkänä (“Kurtlar kafanı işin!”, “Kurtlar isin seni!”) onnar canavarın adını kullanêrlar.

Anaktar sözlär :

BİR CUVAP YAZIN