arabaci

25.05.2013, tarafından yazılı , KİŞİLÄR, KULTURA, RESİMCİLİK BÖLÜMÜ, 2120 KERÄ BAKILMIŞ

Mihail ARABACInın resimcilii kuyumcu işi gibi incä hem gözäl

Gagauz resimcilerin arasında o bir güneş gibi şılêêr. Gülär üzlü hem şen ürekli bir insan – bölä fikir herkerä peydalanêr, açan onunnan buluşêrsın. Sanêrım hiç yanılmayacam, herliim yazarsam, ani bu iki cümledän okuycular hemen resimciyi Mihail ARABACIyı tanıdılar. Onun yaratmaları gagauz incäzanaatında ayırı bir er kaplêêr. Dünneyin angı köşesindä dä bulunmasan, onun resimnerini görüncä, hemen oun yaratmak ustalıını hem becerikli stilini tanıyêrsın. O yaratmalarda tarafımızın, insannarımızın hem küülerimizin ruhu uçêr, peyzajlardan da topraamızın hem kırlarımızın gözellii eseer.

Mihail ARABACInın, nicä da başka gagauz resimcilerin çoyunun, yaratmak yolu gözümün önündä geçti. Ama taa tanıştıımız kıpımdan beeri, onun yaratmaları canımda ayırı bir erdä erleştirlär. Bekim ondan, ani bakarkana o yaratmalara şaşêrsın nekadar pak, temiz hem duruk onnar. Nekadar sıcaklık geler o kartinalardan. Bunnar hepsi çekiler ondan, ani Mihail ARABACI kendisi da pek pak, temiz, sıcak ürekli hem duruk cannı bir insan.

Bu fenomenı annamaa deyni, lääzım bilmää, ani onun yaşamak hem yaratmak yolu, taa küçüklüündän büünkü günädän, geçti haliz ayozlu incazanaat yaratmak dünnäsının denizindä hem sevda içindä yaşayan aylesindä. Bir da, Canabisi Allahı pek inanan insan. Bu işlär, katlanıp, büük bir er kapladılar onun canında hem verdilär kolayını bu zenginniklän o paylaşsın bizimnän kendi resimnerindä da.

Duudu o 1957-ci yılın Canavar ayın (oktäbri) 15-dä Komratta. Dört yıl (1965-1969 y.y.) üürendi kasabanın 2-ci şkolasında (büünkü gündä o şkolanın erindä bulunêr Gagauziyanın İspokomun hem Halk Topluşun binası). Şkolada Mişa ARABACI uslu bir uşaktı. Üüredicilerini sevärdi hem seslärdi. Zulumnuk yapmazdı. Hepsi bunnar evdän çekilärdi. Bobası İordan İvanoviç hem anası Mariya Georgievna uşaklarını (oolunu hem iki kızlarını) çalışmak, seslemäk hem Allaha inanmak duygularına görä terbi edärdilär.

Taa küçüklüündän Mişa pek sevärdi resimcilii. Ozaman da onda resimciliklän ilgili talantın ilk filizleri peydalanêr – o başlêêr kiyatlardan kartinkaları tefterinä resimnemää. Gösterer o resimneri anasına-bobasına, dostlarına, üüredicilerä. Da, açan Sovetlär Birliindä başlêêrlar açılmaa resimcilik zanaatı orta şkolaları (ilktän Leningradta, Moskvada, Minskta hem Kişinevda) Mişayı, belliki, 1969-cu yılda orêy üürenmää yollêêrlar. O islää verer ekzamennarı da olêr Respublikanın resimcilik zanaatı orta şkolasının üürencisi. Şkola internat biçimindäydi. Üürenmäk diildi heptän parasız. Anası-bobası lääzımmış ödesinnär internata para. (Parayı devlet ölä esaplarmış: ayleyä girän zarplataları katlayıp bölärmiş okadar paya, nekadar insan var ayledä. Mişanın yollarmışlar internata.). Burada o 7 yıl üürendi. Ana predmetlardan kaarä, şkolada jivopis, karandaş, akvarel, kompoziţiya uroklarını derindän üürenärdilär.

Şkolayı başardıktan sora (1976 y.), Mişa ARABACI döner Komrata da başlêêr işlemää resimcilik donaklama masterskayasında. Buradan onu armataya alêrlar (1977 y.), da o iki yıl, tankist olarak, Nikolaev kasabasında (Ukrayna) slujbasını yapêr.

1985-ci yılda girer üürenmää Ükraynanın Lvov kasabasının “İ.FÖDOROV” adına poligrafika institutun grafika bölümünä da, altı yıldan sora (1991 y.), kableder zanaat “grafika resimcisi”. Kendi diplom işinä alêr tema “Gagauzların material kulturası”. Burada o akvarel ustalıınnan resimneer gagauz giyimnerini, adetlerini, tertiplerini hem avadannıklarını. Taa sora da ikidä-birdä o hep gagauz kulturasının temasına dönecek. Ama kendi yaratmalarında o taa çok er baaşlêr peyzajlara. Bu uurda büük ustalıı göstermää ona kolaylık verer o, ani Canabisi bir uurda becerikli kullanêr hem akvarel hem da jivopis ustalıını. Onuştan herbir kartinasından avtorun stil özellii eser.

Kendisi Mihail ARABACI sayêr, ani “resimci olarak o kendi iç yapısını düzmää taa başarmadı”. O üzerä da hep ustalıını taa da derindän inceletmää savaşêr. Zerä biler, ani resimcilik – o kuyumculuk gibi incä bir iş. Onun resimcilii da kuyumcu işi gibi incä hem gözäl. İşi bölä yapmaa deyni resimcinin üreendä sevgi hem can sıcaklıı olsun lääzım. Bu duyguları da Mişanın üreenä koydu onun anası Mariya Georgievna. Bunun için Mişa pek sever anasını. Ona deyni anası büün da – Allahlı bir insandır.

Mişa ARABACInın kendisinin da çoktan aylesi var. Karısınnan, Elena Kirillovnaylan, iki ool büütülär. Artık unukaları, Aleksandra, dünneyä geldi. Kendi uşaklarının terbi etmesindä onnar anasının-bobasının örneeni kullandılar: büüttülär onarı hep o sevgi hem sıcaklık içindä.

Birkaç yıl geeri, kullanarak Allahtan verilän resimcilik vergisini, angısını anasının hem Allahın yardımınnan büük ustalaa çevirdi, Mihail ARABACI pek gözäl bir resimindä mamusunun patredini (patrettä) yaptı. Resimci sayêr, ani bu patretlän o becerdi çevirmää anasına sade bir parçacıı ondan, ne baaşladı yaşamasında ona anası. Allahı inanmak ta Mişaya anasından geçti. O sayêr kendisini pek dindar bir insan. Bezbelli bu üzerä da, açan ona hem raametli Födor JABİNa teklif ettilär Beşalma küüyün klisesinin duvarlarını hem tavanını donaklamaa, o büük havezlän hem büük cuvapçılıklan tutundu bu iştän, da, iki yılın içindä, yaptı kendi işini ölä, ani yıllar boyunca resimnerdä ne bir bozukluk, ne da çatlacık peydalanmadı. Bu oldu o beterä da, ani duvarların suvası da pek kırnak hem saa hazırlanmıştı.

Mihail ARABACInın taa bir talantı var – o becerer dünnää uurunda büük resimcilerin kartinalarına kopiyaları en üüsek uurda yapmaa. Bu geler ondan, ani kendisi da büük usta, kendisi da çok işleer hem bilgilerä saabi olêr. İşä başlamadaan okuyêr o resimci için hem o zamannar için, ani gösterili kartinada. Lääzım açıklamaa, ani kartinalardan kopiya yapan aaz resimci var, zerä bu iş pek çok kuvet hem vakıt alêr.

Mihail ARABACInın canında kötü neetlär, çok görmäk hem haseetlik er kaplamêêr. Bu da verer kolaylıını raat işlemää hem sevinmää başka resimcilerin yaratmalarına. Verer kolayını onun resimnerindän da pozitiv energiya essin. Resimnär sa diil aaz. Kendi yaşamasında o üzlärlan resim yarattı. Onnarın çoyu muzeylerdä, galereyalarda hem özel kolekţiyalarda bulunêrlar. O resimnerin artık kendi ömürleri var. Ama hepsi onnar resimciya deyni paalı. Onnarın arasında – “Mamu”, “Köprücük”, “Babunun evi”, “Benim sokaam kış gecesindä”.

Büün Mihail ARABACI Gagauziya resimcilär Birliin azası. Çok kerä respublika hem halklararası sergilerdä pay aldı. Kendi sergilerini da birkaç kerä hazırladı. 1995-ci yıldan beeri çeşitli resimcilär simpoziumnarına katıldı.

Şindi resimci savaşêr başarmaa o işlerini, ani ileri çekettirilmişti hem kimä sa adanmıştı. Bundan sora var neeti başlasın kendisinin bir ideyasını aslıya çıkarmaa – gagauzların hristiannıınnan ilgili büük bir kartina yapmaa. Allaa ona yardımcı olsun!

Anaktar sözlär :

BİR CUVAP YAZIN