25_yil_kinosu

24.01.2020, tarafından yazılı , CÜMNE BÖLÜMÜ, 408 KERÄ BAKILMIŞ

Piinir – piinir gibi, islää piinir, ama tulumu – köpek tulumu

Gagauziyanın 25-ci yıldönümünün ikinci günü kutlamalarında Komratta gösterildi bir dokumental kino «Закону «Об особом правовом статусе Гагаузии (Гагауз Ери) 25 лет», angısını ortak hazırlamışlar Gagauziyanın M. MARUNEVİÇ adına bilim-aaraştırma Merkezi hem “Gagauz Radio hem Televideniye” Cümne Kompaniyası (https://www.youtube.com/watch?v=BF85xTf8wd4&feature=emb_logo).

12 minut 42 sekundluk bir meraklı kino. Meraklı hem seçilän dokumental kadralardan hem da 2 minut 20 sekund nassat edilän dezimformațiyadan.

Açan kinoda gösteriler dokumental kadralar biraz zor annaşılêr, ama annaşılêr, ani gagauz devletliini kurdu bütün gagauz halkı.

Ama, açan kinonun başında kendi bakışını bu konuya açıklêêr Gagauz Respublikasının Üüsek Sovetinin Başı Mihail KENDİGELÄN biz, bilennär, göreriz, ani bu büük bir dezimformațiya. Bu nasaat benzeer “Kart kısıraan düşü” gagauz söleyişinä, zerä olmayan istedikleri adam olmuş gibi annadêr.

Canabisini seslärkana aklımıza hemen geler taa bir gagauz söleyişi “Piinir – piinir gibi, islää piinir, ama tulumu – köpek tulumu” (Брынза как брынза, хорошая брынза, но бурдюк – собачий бурдюк), zerä onun 2 minut 20 sekund nasaatı sadece yannışlıklan hem dezimformațiyalan (demeyelim yalannan) dolu.

Yazık, ani bölä kısa kinonun beş buçuk payında yannış bir istoriya annadılêr. İsteerim annayasınız, ani bu yannışlıkları hem dezimformațiyayı dünneyä bilim uurundan aslı olarak kablettirilmesi gelecektä, nicä da şindiki gündä,  yalancı istoriyada temel taşları kuracek.

Şindi bakalım yannışlıklara:

Mihail KENDİGELÄN: «Мы, гагаузы, в составе уже независимой Молдовы оказались народом не имеющей своей автономии, своей земли, своей государственности» (0:45 – 0:59).

Aslısı: Moldova baamsızlıını kablettiynän (27.08.1991) gagauzların kendi topraa vardı, artık kendi devletlii vardı – baamsız Gagauz Respublikası, ani kurulduydu 19.08.1990 günündä. Taa sora, 1993-cü yılda Evropa Sovetin Genel sekretari Katrin LALÜMYER respublikamızın halklararası zakonnarına görä kurulmasını açıkladıydı.

Mihail KENDİGELÄN: «С марта 1988 года передовая часть гагаузской интеллигенции объединилась в начале в дискуссионный клуб…» (01:01 – 01:17).

Aslısı: 1987-ci yılda, güzün, büük resimci Dimitriy SAVASTİN teklif etti, ofițial olarak, bir “Gagauz Halkı” adlı diskusiya klubu kurmaa da onun kurulması için karar alındı 1988-ci yılın Küçük ayın (fevral) başında resimcinin eni yaratmak masterskayasında. Komrat rayonun “Gagauz Halkı” diskusiya klubun dernää hem onun ofițial kuruluş sırası 1988-ci yılın Baba Marta ayın (mart) 31-dä Komrat Kultura evindä yapıldı.

Mihail KENDİGELÄN: «Руководил дискуссионным клубом… Степан Степанович Булгар [kısa pauza] и художник Дмитрий Савастин» (01:21 – 01:37).

Aslısı: Diskusiya klubun başındaydı Dimitriy SAVASTİN. Yarım yıldan sora, Dimitriy SAVASTİNın masterskayasında olan “Gagauz Halkı” diskusiya klubun bir gecä toplantısında, Stepan BULGAR hem Mariya MARUNEVİÇ, devrim (переворот) yapıp, klubun başından Dimitriy SAVASTİN aldırdılar da onun erinä Stepan BULGARı getirdilär.

Mihail KENDİGELÄN: «Под началом Степан Степановича [Булгара] началось это мощное движение» (01:38 – 01:46).

Aslısı: Komrat rayonun “Gagauz Halkı” diskusiya klubun halk akıntısının başında vardılar Dimitriy SAVASTİN, İvan BURGUCU, Pötr ZAVRİÇKO, Andrey BUYUKLI, Georgiy STAMATOV, Pötr VLAH, Georgiy ARABACI hem başkaları.

Çadır hem Valkaneş rayonnarında kendi halk akıntıları “Millet sancısı” hem “Vatan” vardılar. Onnarın başlarında durardılar Vladimir KAPANCI, Födor TERZİ, Georgiy KALÇU, Pötr FAZLI, Aleksandr KATEV hem başkaları.

Kişinevda yaşayan gagauzların da “Ana dilim” klubu vardı, angısının başında yazıcılar Todur ZANET hem Nikolay BABOGLU bulunardılar.

Mihail KENDİGELÄN: «…которое [дискуссионный клуб] 21 мая 1989 года оно объеденилось в народное движение «Гагауз Халкы» (01:47 – 01:56).

Aslısı: 1989-cu yılın Hederlez ayın (mayın) 21-dä Komrat rayonun “Gagauz Halkı” syezdı diildi. Bu gündä oldu Gagauz halkı akıntısının 1-ci Syezdı, angısında birleştilär Çadır rayonundan “Millet sancısı”, Komrat rayonundan “Gagauz Halkı” hem Valkaneş rayonundan “Vatan” halk akıntıları.

Akademik hem poet Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru, “Gagauz Halkı” akıntının azası

BİR CUVAP YAZIN