sem

09.02.2015, tarafından yazılı , CÜMNE, KOMPOZİTORLAR, KULTURA BÖLÜMÜ, 1563 KERÄ BAKILMIŞ

Sêm, biz seni aklımızda tutêrız!

Başlayıp 2000-ci yıldan beeri Küçük auında Komratta anêêrlar anılmış kompozitoru, çalgıcıyı hem oranjirovkacıyı, folklorcuyu, gagauzların “Düz Ava” ansmblisinin öndercisini Semön Vasilyeviç POMETKOyu (07.02. 1951– 05.12.1998).

Bu gündä, onun tarafından kurduu “Düz Ava” ansamblisi, Semön POMETKOya adanmış bir konţert verer. Bu yıl konţerttä pay aldı bu ansambinin üç boyu: yaşlılar, orta yaşlılar hem küçüklär.

2006-cı yılda, Baba Marta ayın 31-dä Maêstro için bir yazı tiparladıydık – “Ona Maêstro erinä Sêm deyärdilär”. O yazı büün da meraklı.

ONA MAÊSTRO ERİNÄ SÊM DEYÄRDİLÄR

Küçük ayın 7-dä Semön Vasilyeviç POMETKOya 55 (şindi artık 64 olaceydı – nışan redakţiyanın) olaceydı. Ama yazık, o pek erken bizdän ayırıldı. Bütün kuvedini muzıkaya, kulturaya, folklora verip – yanıp gitti.

Yazık, ani bölä adamnar unudulêrlar. O şindi kolay baarmaa hem sölemää, ani gagauzlar için hem gagauzlaa izmet ederiz. Ama ozaman, açan sade bir yannış adım için vardı nicä herbir işi kaybetmää, baaran yoktu. Gagauzların kulturasına da açıktan izmet edän may yoktu. Kim o yıllarda yaşadı bunu biler. O üzerä dä Semön POMETKOnun önündä baş iildelim lääzım. Onun yaratmalarını, çalışmalarını unutmayalım lääzım.

Ona hepsicii Semön Vasilyeviç deyärdilär. Ama en yakınnarı büük saygıylan ona SÊM deyärdilär. Bu Sêm adı haliz bir şannı adtı. Zerä, açan ona bölä deyärdilär bu Maêstro annamına gelärdi.

Gagauziyada çok festivallär olêr. Lääzım taa bir festival kuralım – onun, Semön POMETKOnun, SÊMın adına. Onun yaşamasını, biografiyasını bilelim lääzım.
sem_2

Semön POMETKO duudu Komrat kasabasında, 1951-ci yılın Küçük ayın (fevral) 7-dä, çiftçi aylesindä.

1958-1967-ci yıllarda Komrat 2-ci şkolasında üürendi. Hep o yıllarda taa belli oldu, ani Semön Vasilyeviç muzıkayı hem folkloru beener. Şkolada olan herbir konţertlerä o katılardı. Açan oldu 11 yaşında, ona baaşladılar ilk muzıka tertipini – garmoniyi. Ozamandan beeri o muzıkaylan halizdän badaştı. Bu üzerä dä 1967-ci yılda o Kişinevda muzıka okuluna kontrabasta üürenmää girdi. Bu okulda üürenärkän 1970-ci yılda Germaniyada olan gençlerin hem studentların festivalinä katılêr. Hep o yıllar Kişinevdakı “Veseliye” ansamblisindä çalêr.

1971-dä, muzıka okulunu bitirip, Semön POMETKO Komratta Kultura Evindä bulunan oyun hem türkü ansamblisindä artistik öndercisi olêr hem bütün kuvedini koyêr ona, ki bu ansambliyi Moldovada tanısınnar. Ansamblinin adı yok, ama onu hererdä tanımaa başlêêrlar.

1972-ci yılın, ilkyaz aylarında ansambliya veriler “Halk ansamblisi” statusu. Hep o zaman da, kolektivin kararına görä, ansambliya  “Düz Ava” adı veriler.

1972-dä, güzün Semön POMETKOyu askerä alêrlar.

1974-tä, dekabrinin 31-dä o döner evä. Askerliini yapêr Şostok kasabasında, muzıkacı olarak: klarnettä çalêr. Bu zaman ona teklif ederlär üürensin ileri dooru da olsun asker ansamblilerinä dirijor. Ama Semön karar alêr, dönüp Komrada, halkımıza izmet etmää.

1975-tä o genä geler “Düz Ava”ya, da bitki günnerinädän burada önderici olarak çalışêr.

1981-ci yılda Semön POMETKOya  “Moldaviya SSR-nın en ii kultura zanaatçısı” adı veriler.

Hep o yılın Semön POMETKO Kişinev İncäzanaat İnstitutun dirijor bölümündä üürenmää başlêêr.

1986-da, Moldova Devlet Filarmoniyasının öndercilerinin kararına görä, “Düz Ava” ansamblisinä profesional adı veriler.

1989-cu yılın Ceviz ayında (sentäbri) Semön POMETKOnun çalışmalarınnan Kişinevdakı “Ştefan NÄGA” adına muzıka kolecindä gagauz hem bolgar uşaklarına deyni bir bölüm açılêr. Semön Vasilyeviç giriş hem başarmak ekzamennär komisiyanın azası.

1993-tän beeri Komrat Devlet Universitetında “Kultura hem incäzanaat” kafedrasında üüredici olarak çalıştı, verip kendi bilgilerini arttan gelennerä.

Semön POMETKO Moldovanın “Anılmış artisti” ad taşıyardı. Hem şindi ona verildi ad “Maêstro ın arta”.

Bütün yaşaması Semön Vasilyeviç POMETKO izmet etti muzıkaya, folklora, gagauz halkına. Bu izmetä bütün kuvedini verip, o tez yanıp, 1998-ci yılın Kırım (dekabri) ayın 5-dä bizdän ayırıldı.

Otuz dört yıl geeri, 1972-ci yılın Küçük ayında kuruldu gagauzların en anılmış, en talantlı ansamblisi “Düz Ava”. Kurdu onu Semön Vasilyeviç POMETKO (gagauzlar da, Moldovada da deyärdilär ona SÊM). Ozamannar – şaşılacek bir işti! Çünkü Sistemanın tarafından bölä işlererä izin verilmäzdi. Ansambli kendi repertuarına gagauz halk muzıkasını, türkülerini koymaa başladı. Küüydän-küüyä gezip, “Düz Ava” şennendirärdi insannarı. Moldova hem sınır dışı kasabalarda konţert verip, ansamblinin artistleri tanıştırardılar insannarı gagauz kulturasınnan.

Ama yıllar gidärdi. Sovetlär Birlii daaldılar. Tarafımıza ekonomika hem politika krizisi geldi. Bu krizistä kulturaya hiç er kalmadı. Bakmadaan bu zor vakıda, ansamlidä çalışan insannar, korudular “Düz Ava”yı. Korudular zerä, ansambliyi kuran Semön POMETKO becerdi kendi çalgıcılarına bitiştirmää duygu hem sevgi kendi zanaatına, becerdi onnarın arasında birlik ruhu yaratmaa.

S.POMETKO raametli olduktan sora, büünkü günädän, ansamblinin öndercisi olarak Tatyana ŞÇOGOLEVA çalışêr. Bu insanın zaametinnän  “Düz Ava” büün dä yaşêêr. Hem diil salt yaşêêr, ama gözäl konţertlär da verer.
Todur ZANET
 (“Ana Sözü”, № 3 (490), 31.03.2006 y.)

Anaktar sözlär : , ,

BİR CUVAP YAZIN