topal_canavar

04.12.2018, tarafından yazılı , CÜMNE BÖLÜMÜ, 2940 KERÄ BAKILMIŞ

Topal Canavar günü

(Kırım ayın (dekabri) 4-dü)

TOPAL CANAVAR GÜNÜ gagauzlarda hristiannıktan ileri bakılan bir yortu hem bakılêr hep ölä nicä Canavar yortuları da. Ama sayılêr, ani Topal Canavar günü Canavar yortularından taa da hatalı, zerä Topal Canavar başka canavarlardan taa beter. Onuştan, “Topal Canavarın üreerni yımışatmaa deyni” o günü yapêrlar “ballı pita” (hamurlu pita). Pita piştiynän, onun üstünü ballan yaalêêrlar, da komuşulara ileştirerlär. Kimi küülerdä Topal Canavar gününä karşı avşamı un ileştirerlär hem, okutmaa deyni, unu kliseyä götürerlär.

Anılmış rus bilim adamı hem gagauzların kulturasının aaraştımacısı Valentin MOŞKOV, gagauz folklorunu toplarkana, Topal Canavar yortusunun bakılması sebepi için bir annatmak yazmış: “Bir vakıt varmış bir adam, avla­nırmış, da gider bir daa içinä avlanmaa, da pineyor bir büük aaç üstünä, da oturayor orada. Bir da baksa, başlamış toplanmaa cänavarlar o aacin altına. Toplanmışlar çok, da başlamışlar ulumaa. Ulurkan onnar, geler onnarın yanına bir dädu, da başlayor onnarı yollamaa her tarafa, da därmiş: “Sän git koyun kavra, sän git keçiyi kavra, sän git kuliyi kavra, sän git buzaayı kavra”. Hepsi gitmiş, kalmış bir topal cänavar. Ona da demiş: “Sän da iyäsin bu fidan üstündä adamı”. Da gitmiş o dädu (osaydı Allahmış).

Şindi paysınayor o cänavar eşmää o fidanın kökünü, yıksın fidanı, da isin o adamı. Adam da alayor onu kiizä, da öldürer, da geler evä, da annadayor ne gelmiş başına. Da ozamandan beeri topala da tutayorlar yortu bizdä mujiklär. O günnerdä kıra çıkmayorlar, cänavarlar imesinnär deyi”[1].

Onuştan ileri Topal Canavar gününü taa çok adamnar tutarmışlar.



[1] MOŞKOV V. A. “Nareçiya Bessarabskih gagauzov” // St.-Petersburg, Tipografiya İmpera­torskoy Akademii nauk, 1904, s. 208.

 

BİR CUVAP YAZIN