avdarma_canavar (3)_

10.12.2020, tarafından yazılı , CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BÖLÜMÜ, 1558 KERÄ BAKILMIŞ

Unutmamaa näädan bizim köklerimiz

(Avdarma küüyün lițeyindä Canavar yortuları bakıldı)

Kırım ayın (dekabri) 9-da Avdarma Dimitriy ÇELENGİR lițeyindä oldu pek meraklı hem gözäl bir yortu – uşaklar hem üüredicilär baktılar “Canavar yortuları” sıralarını hem annattılar, neçin hem nicä gagauzlarda bakılardı bu, Paskellä gibi büük pek önemni, günnär. Lițeyin gagauz dili hem literatura üürediciykası hem Avdarma küüyün istoriya muzeyin direktoru Elena Födorovna KARAMİTlän bilä bu klastan dışarı sarıyı hazırladılar 10-cu klasın üürencileri dä. 

Sıranın geçirilmesinnän Canabinizlär var nicä tanışasınız internetin bu adresından: https://avdarma1563.md/?p=18873.  Biz sa söz vereriz sırada pay alannara, onu siiredennerä,  hem sırayı hazırlayana, annatsınnar deyni, onu maanası hem önemni oması için.

Lidmila Vladimirovna GREK (lițeyin direktoru): “Bu – çok bilgi verän bir meropriyatiyeydı. Bän büüdüm rusça lafedän bir ayledä. Evlendiynän, kayınnam brakmardı bu bän günnerdä giisi yıkıym, dikiym. Hep şaşardım – neçin mutlaka bu günnerdä?! Ozaman üürendim bu adetlär için. Büün uşaklar gösterdilär pek meraklı bir meropriyatiye. Hem görerim, ani onnar bu meropriyatiyenın içindän geçtilär, çok informațiya tutêrlar aklılarında. Büün çok informațiya getirdilär bizim da uşaklarımıza, artistlär. Onnar kurdular gagauz aylesinin atmosferasını. Büün gençlerimiz geldilär üürenmää meraklı işleri kendi dedelerindän, babularından hem dädularından. Elena Födorovnanın halizdän dooruluu var, ani lääzım üürenmää babularımızdan  hem dädularımızdan, nicä onnar yaşardılar, onnarın adetlerini, korumaa onnarın kulturasını. Zerä neredä sa bu ipçäz kopacek, çünkü ömür sonsuz diil, insannar yaşêêrlar, boylar enilenerlär, ama ne vardı baştan, gagauz halkımızın çeketmesindä, lääzım onnarı üürenmää hem korumaa. Hem halizdän, ani o programa, angısı kuruldu “Gagauz dilinin kullanmak sferasının genişledilmesi için” Zakonun kabledilmesinnän, başladı ilerlemää hem kendi adımnarını yapmaa. Bu pek dooru, zerä bizim Gagauz dilimiz ölärsä – biz da, gagauz halkı olarak, ölecez”.

Anastasiya KAPSAMUN (siiredici üürenciyka): “Bana deyni pek meraklıydı büünkü meropriyatiye. Kendimä deyni aldım çok eni, çok meraklı işlär. Biz büün annadık gagauz söleyişlerini, gagauz adetlerini, türlü legendaları da, angılarını çoku bizdän bilmäzdi ileri. Bu meropriyatiye pek faydalı bizä deyni, ani tutmaa deyni aklımızda bizim adetleri, ilerletmää deyni onnarı da unutmamaa näädan bizim köklerimiz. İsteerim çok saa ol demää hepsi organizatorlara. Bän pek şenim, ani göräbildim bölä bir meropriyatiye”.

Marina PASKAL (siiredici üürenciyka): “Bu meropriyatiye bana deyni pek meraklı oldu. Bän bilmärdim Canavar yortuları için çok işlär. Bän annadım çok eni informațiya. Bu üzerä, bän sayêrım, ani gagauzlar unudêrlar kendi adetlerini. Evlatboyları bilmeer ne o Canavar yortuları. Hem bana pek meraklı oldu: işitmää bu legendaları, nicä gagauz halkı kuruldu hem da, nicä taa ileri, eveldän, bizim malilär, dedelär geçirärdilär bu yortuları”.

Nina YAZACI (sırada pay alan üürenciyka): “Bünkü uraa biz hazırlandık pek ii, bän düşünerim. Hepsi beendi. Biz savaştık, ani olsun pek meraklı. Saa olsun Elena Födorovna, onun hatırınnan büün biz pek çok üürendik Canavar yortuları için”.

Elena Födorovna KARAMİT (gagauz dili hem literatura üürediciykası): “Şkolada isteeriz tanıştırmaa bizim üürenicileri hepsinnän yortularlan, angıları şindi bakılêr hem nezaman sa bakılarmış gagauzlarda. Sayêrız, ani bu pek islää iş, zerä bir halk var ozaman, açan biler kendi dilini, biler kendi istoriyasını, biler kendi kulturasını hem adetlerini. Bu neetä baalıydı büün bizim karşlaşmamız bu zalda. Uşaklar annattılar hem legendaları, hem bu günnerin maanasını, hem neçin hem nezaman peydalanmış bu yortu bizim dedelerimizdä”.
avdarma_canavar (1)_
avdarma_canavar (4)_

Bilginizä not:

Canavar yortuları – sayılardı gagauzların 3 en büük, en bakılan hem en maanalı milli yortuların (“Canavar yortuları”, “Hederlez”  hem “Kasım” ) arasında en büük yortu, ani peydalanmışlar gagauzlarda taa hristiannıktan ileri. Çünkü evelki gagauzlar Canavarı doorudan Allaa gibi büük sayarmışlar. İnanarmışlar, ani Canavar kendi kuvedinnän hem fikirinnän erdä hem insan arasında uygunnuu hem düzgünnüü, insannarın raat yaşamasını koruyêr hem, yannış adımnardan hem sapmalardan koruyup, dooru yola koyêr. Canavar yortuları, Kasım ayın (noyabri) 25-dä çekedip, bu ayın 30-da da biterlär. Eskidän kimi insannar Canavar yortularını aftaylan bakarmışlar. (Kaynak: Todur ZANET, “Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması”, 3-cü kiyat – “Gagauz yortuları, adetleri, sıraları”, s. 10. Kişinev, “Pontos”, 2017 y.)

Canavar orucu – başlêêr Kolada orucunnan bilä, da edi gün tutulêr – Kasım ayın (noyabri) 28-dän Kırım ayın (dekabri) 4-dän. (hep orada, s. 14).

Topal Canavar Günü – bakılêr hep ölä nicä Canavar yortuları, ama sayılêr, ani onnardan taa da hatalı, zerä Topal Canavar başka canavarlardan taa beter. Baklêr Kırım ayın (dekabri) 4-dä. (hep orada, s. 14).

Anaktar sözlär : , ,

BİR CUVAP YAZIN