Her yılın Türkiyenin “Maarif Vakfı” tarafından düzennenän “Uluslararası Balkanlarda Türkçe Öğretimi ve Türkoloji Sempozyumu”n (“Halklararası Balkannarda Türkçä Üüredicilik hem Türkologiya Simpoziumu”) 5-si 2026-cı yılın Kasım ayın 5-7 günnerindä Poyraz Makedoniyanın başkasabasında Üsküptä (Skopiya) geçti. Halklararası Balkan Universitetın ev sayıplıında olan bu Simpoziumun baş temasıydı – “Balkanlarda Halk Edibiyatı ve Sözlü Kültürü” (“Balkannarda Folklor hem Sözlü Kultura”). “5. Halklararası Balkannarda Türkçä Üüredicilik hem Türkologiya Simpoziumu” kendi çalışma alannarına topladı 14 devlettän türkologları, bilim insannarını hem pedagogları, ani çalışêrlar Balkannarda türkçenin üüredilmesi hem türkologiyanın genişledilmesi uurunda. Simpoziumun açılış programasına katıldılar Dışişleri Bakan
TAA DERINDÄN Canavar ayın 21-dä Çadır kasabasında oldu prezentațiya aaraştırmacının, Çadırdakı “Dooruluk” cümne kuruluşun başının Svetlana KAPANCInın «Депортация 6–7 июля 1949 г. в населённых пунктах МССР с преобладающим гагаузским населением» kiyadına. «Депортация 6–7 июля 1949 г. в населённых пунктах МССР с преобладающим гагаузским населением» kiyadında toplu dokumental materiallar, patretlär hem dokumentlar, kaldırılan insannarın annatmaları, ani annadêrlar gagauz halkının, 1946-1947 yılların aaçlıından sora, en kara sayfalarından birisi olan – Sibirä kaldırmaları için.
TAA DERINDÄN 2026.07.30,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, BİLİM, CÜMNE BOLUMU
Orak ayın 28-dä Komrat Devlet Universitetın rektoru Sergey ZAHARİYA buluştu Todur ZANETlän – anılmış yazıcıylan, publițistlan hem cümne insanınnan. Buluşmda, milli varlıın hem ruh zenginniin korumasınnan ilgili üüredicilik, kultura hem literatura uurunda derindän bir fikir paylaşması oldu. Pek paalı o, ani Todur ZANET baaşladı Komrat Devlet Universitetına eni çıkan kiyatlarını hem “Ana Sözü” gazetasının taazä sayılarını. Hepsi bu zenginniklär universitetımızın kiyatlar fondunun payı olaceklar hem studetlarımıza, üüredicilerimizä hem dä aaraştırmacılarımıza kullanmak için açık olaceklar. Komrat Devlet Universitetına şükür eder Todur ZANETä kulturamızın, üürediciliimizin ilerlemesindä hem literatura varlıın korunmasında zaametleri için.
TAA DERINDÄN Kirez ayın 23-26 günnerindä Uzbekistan Respublikasının Namangan kasabasında geçti “III-cü Makom incäzanaatında Halklararası Forumu”, neredä pay aldılar 83 devlettän 250-ya yakın kultura, incäzanaat hem bilim insannarı. Forum düzennendi Uzbekistan Respublikasının kultura ministerlii, UNESCO, İSESCO (Üüredicilik, bilim hem kultura uurunda İslam kuruluşu) hem TÜRKSOY kanatları altında. “III-cü Makom incäzanaatında Halklararası Forumu”n açılışını yaptı Uzbekistan Respublikasının Prezidentı Şavkat MİRZİÖEV. Nedän sora söz aldılar UNESCO hem İSESCO temsilcileri. Festivalin tantanalı açılışı ilerledi büük hem gözäl bir konțertlan hem başarıldı şaşılacek feyerverklän. “III-cü Makom incäzanaatında Halklararası Forumu” çerçevesindä Namanganda yapıldı “Dou makamatın eni tendențiyaları:
TAA DERINDÄN Kirez ayın 18-20 günnerindä Gagauziyanın başkasabasında geçer “XIII-cü Türk Dünnäsı aaraştırmaları Simpoziumu”, angısı adandı türk dünnäsını birliinä, dostluuna, kulturasına hem adetlerinä. “XIII-cü Türk Dünnäsı aaraştırmaları Simpoziumu”n sırası, “Kökümüz bir, Türküz!” TÜDAS 2026 Halklararası Festivali” adınnan, olêr Kirez ayın 18-dä Komrat Kultura Evindä. Hep Simpozium çerçevesindä Kirez ayın 19-da da “Türkçeylän var olmak: Mihail ÇAKİR hem Gagauz türklerinin kimnik savaşı” başlıklı bir panel düzennenecek.
TAA DERINDÄN Çiçek ayın 29-da Kişinöv İon Kränga adına Devlet Pedagogika Universitetın “Clasa Viitorului” konferenţiya salonunda geçti “Moldova Respublikasının çokdilli ortamında gagauz dilini korumak, ilerletmäk hem geliştirmäk” Halklararası Konferenţiya, angısını ortak hazırladılar Moldova üüredicilik hem aaraştırma ministerlii, CMI – Martti Ahtisaari Barış Fondu, “Gagauzia Dialogue” cümne Platforması, Moldovada Şveţiya Büükelçilii, Gagauziyanın Mariya MARUNEVİÇ adına bilim-aaraştırma Merkezi, Gagauziya üüredicilik Upravleniyası, Gagauziya kultura Upravleniyası hem Komrat Devlet Universitetı. “Moldova Respublikasının çokdilli ortamında gagauz dilini korumak, ilerletmäk hem geliştirmäk” Halklararası Konferențiyanın açılışından öncä, ona katılan hem onda pay alan musaafirlär, bilim hem cümne insannarı, ekspertlär,
TAA DERINDÄN Çiçek ayın 27-dä Gagauziyada baktılar gagauzların dünnää uurunda büük aydınnadıcısının, gagauzların apostolununun, Protoierey Ay-Boba Mihail ÇAKİRin (27.04. [eniycä 09.05] 1861– 08.09.1938) duuma gününün 165 yıl yıldönümünü. Bu işin ana sırası geçti Komradın “Şan Aleyası”nda, neredä Mihail ÇAKİRin anması için kurulu bir uydurma taş da hepsi o taşın dolayında toplandılar, popazlar liturgiya yaptılar, öndercilär gözäl laflar söledilär hem o taşa çiçek koydular. Sora da, bu 165 yıl yıldönümünü bakmak sırası ilerledi Gagauziyanın Mariya MARUNEVİÇ adına bilim-aaraştırma Merkezindä yapılan bir tombarlak masaylan – “Mihail ÇAKİR – inan hem aydınnatmak temeli, epohalar hem
TAA DERINDÄN (Akademik Todur ZANETin Yayıncılık Kongresin “Ortak alfavit hem dil” komisiyasında nasaatı) Hepsini sesledim. Pek gözäl. Ama burada bir kuşkulu iş var: uşaa, teknedä yıkarkan, suylan bilä atmayalım! Gözäl lafedersiniz, gözäl söleersiniz, ama siz esaba alêrsınız sade 6 türk respublikasının türkçä dillerini. Bizim türkçä dilimiz diil salt 6 respublikada. Türkçä dediimiz zaman – bu, avtomat olarak, Türkiye türkçesi dili diil. Bu – Balkannardan Sibirä kadar kardaş türkçä dillerin büük bir aylesidir! Bu ayledä 40-tan zeedä türkçä dil var! Türkçä dedik mi – bu Türkiye türkçesi dä, Azerbaycan türkçesi dä, Kazakistan türkçesi
TAA DERINDÄN Baba Marta ayın 20-dä Gagauziya M. Maruneviç adına Bilim-aaraştırma merkezindä geçti prezentațiya İ. D. RİŞİLÄN tarafından hazırlanan hem eni çıkan “Gagauz dilini üüretmäk metodikası danışma sözlüü”nä. Nicä açıkladı facebook sayfasında Bilim-aaraştırma merkezi, bu Sözlüün tanıtımında pay aldılar merkezin zaametçileri, gagauz dilindä hem literaturasında üüredicilär, uşak başçaların terbiedicileri, bibliotekacılar, studentlar. Sözlüü hazırlayan İ. D. RİŞİLÄN hem prezentațiyada pay alannar söledilär, ani bu yaratma faydalı olacek hepsinä kim gagauz dilinnän ilgilener hem zanaatlanêr. Bekim da ölä. Şindi bu işi kantarlamaa pek zor. Kiyadın faydalı olmasını şüpä altına koymaa büük bir yannışlık olacek.
TAA DERINDÄN 2026-cı yılın Baba Marta ayında Baku kasabasında tiparlandı bütün türk dünnäsının hem gagauzların büük dostu olan, Azebaycan bilim adamın, yazıcının hem gazetacının Dr. Ali ŞAMİLin gagauzlara hem gaguz kulturasına adanmış eni kiyadı – “QAQAUZLAR: yol qeydləri, məqalələr və sənədlər” (gag.: “GAGAUZLAR: gezi notları, statyalar hem dokumentlar”). Dr. Ali ŞAMİLin “QAQAUZLAR: yol qeydləri, məqalələr və sənədlər” (gag.: “GAGAUZLAR: gezi notları, statyalar hem dokumentlar”) kiyadı derin fikirli hem gagauzlar hem türk dünnäsı için pek önemni hem paası olmayan bir yaratmadır. Canabisi 352 sayfalık kiyadını 55 bölümä payedip, yaratmasında gagauzların istoriyasını, kulturasını, literaturasını
TAA DERINDÄN