BİLİM BOLUMU

DURAN_kiyat (1)_1
Elimä etişti gagauz kulturasınnan ilgili pek meraklı hem derin varlıklı bir kiyat, ani 2023-cü yılda Türkiyedä çıktı – “GAGAVUZ HALK MÜZİĞİ ve TÜRKİYE SAHASI HALK MÜZİĞİ: Benzer ve Ortak Türküler”. Hazırladı bu kiyadı genç aaraştırmacı Güngör Özgür DURAN, ani, saymayıp zaametini, 2022-ci yılda gagauz küülerini adım-adım gezip, aaraştırdı, topladı hem inceledi gagauz folklor türkülerini hem muzıkasını. Bu aaraştırmanın sonucu oldu o, ani Güngör Özgür DURAN büük becerikliklän inceledi 209 gagauz türküsünü hem melodiyasını, notalara geçirdi hem, türk türkülerinnän karşılaştırıp, 224 sayfalık bir bilim kiyadına dönüştürdü. Pek sevinerim ona, ani “GAGAVUZTAA DERINDÄN
kolada_bulusmakları_2026 (1)

2026.02.01,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, BİLİM, BİLİM ÖMÜRÜ, CÜMNE, POLİTİKA BOLUMU

KART KISIRAAN DÜŞÜ

ya da nicä 17 minudun içindä var nicä SIÇMAA Gagauzları, Gagauzluu, gagauzların bin yıllık istoriyasını, haliz gagauz bilim adamnarını, yazıcılarını, resimcilerini, türklüü hem da gagauzların 3 en büük, en bakılan hem en maanalı milli yortuların ikisini – “Canavar yoruları”nı hem “Hederlez” yortusunu 2026-cı yılın Büük ayın 15-dä Komrat kasabasının bir ŞARAPÇILIK merkezin salonunda geçti “VI-cı aydınadıcı Kolada buluşmakları”, angısını ortak hazırladılar Gagauziya M. Maruneviç adına Bilim-aaraştırma merkezi hem Komrat bölgesinin popazların birlii. Burayı buyur edildilär sırayı hazırlayan tarafından maasuz seçilmiş kişilär: popazlar, bilim zaametçileri, Kişinevdan musaafirlär, Gagauziyanın bürokratları, politikacılar hemTAA DERINDÄN
osmaniye (2)
“Ana Sözü” gazetamızın Kasım ayından nomerindä biz annattık 2025-ci yılın Kasım ayın 12-14 günneri arası Türkiyenin Osmaniye Korkut Ata Universitetında yapıldı Halklararası “Dede Korkut/Korkut Ata” Simpoziumu için hem haberledik, ani gazetamızın bu sayısında tiparlayacêz Simpoziumun “Dede Korkut’un Anlatı Dünyası: Ozan, Töre ve Kahramanlık İmgesi” (“Dedä Korkutun annatmak dünnäsı: ozan, adet hem kahramannık biçimneri”) adlı oturumunda bilim insannarın önündä okunan Akademik Todur ZANETin “GAGAUZ FOLKLORUNDA TEPEGÖZlär HEM TEPEGÖZlerin ÖLDÜRÜLMESİ” dokladını. GİRİŞ “Dede Korkut Kitabı” (gagauzça: “Dedä Korkut Kiyadı”) – büünkü gündä Oguz türklerin yazılı olan en eski kahramannık epos dastanı annatmaları,TAA DERINDÄN
kasim_emblema
(Popazlar matimatikayı biläydilär, Kasım yortusunu haliz kendi günündä – Kasım ayın 7-dä bakaceydılar) Sovetlär Birlii daalmasınan hem biri-biri ardına kliselerin açılmasınnan ilgili olarak hem ozaman haliz üürenmiş popaz kıtlıı olduu için, popaz başladılar yapmaa türlü okuması-yazması olmayan erifleri: traktoristleri, muzıkantları, sıırtmaçlar, cambazları, alış-verişçileri. O uzerä dä bu iş büük zarar getirdi hem dinimizä, hem geçmiçimizä, hem GAGAUZ kulturasınnan GAGAUZLUUMUZA. İstämeerim pek derindän bu işin içinä girmää, ama, örnek olarak, büün Kasım hem Hederlez yortularımıza, hristiyan dinimizä hem inanımıza dooru bir incelemä bakışı atacam Diil saklı iş, ani Klisä hem klisäTAA DERINDÄN
osmaniye_simpozium (1)
2025-ci yılın Kasım ayın 12-14 günneri arası Türkiyenin Osmaniye Korkut Ata Universitetında yapıldı Halklararası “Dede Korkut/Korkut Ata” Simpoziumu, angısı “Korkut Atanın izindä: Dedä Korkut örüyüşü”nän başladı. Simpoziumun ana ortakları oldular TİKA (Türk İşbirlii hem Koordinaţiya Agenstvosu Başkannıı), TÜRKSOY (Halklararası Türk Kulturası Kuruluşu), Türk Dil Kurumu hem başkaları. Bütün türk dünnesindän 80-nä yakın bilim insannarın katılmasınnan Simpoziumun açılışı başladı saygı duruşunnan hem Türkiye Respublikasının Gimnasının çalınmasınnan hem dä Simpoziuma yollanan TBMM İnsan Haklarını İncelemä Komisiyanın Başkanı Derya YANIK, TÜRKSOY Genel Sekretari Sultan RAEV hem MHP Genel Başkanı hem Osmaniye deputatı Dr.TAA DERINDÄN
kondıbay_simpozium (2)
2025 yılın Harman ayın (avgust) 6-7 günnerindä, “Aktau kasabası 2015 yılı Türk dünnäsı kultura baş kasabası” kutlamaları çerçevesindä, Kazahstanın Aktau kasabasında,  geçti IV-cü “Serikbol Kondıbay varlıı hem türk dünnäsı” Halklararası bilim-teoretika konferențiyası, angısına dokladlarını hazırladılar ABDdan, Azerbaycandan, Gagauziyadan (Moldova), Kazahstandan, Kırgızistandan, KKTCdan (Poyraz Kipra Türk Respublikası), Uzbekistandan, Vengriyadan hem Türkiyedän 20-ya yakın bilgi hem aaraştırma merkezlerin temsilcileri. Gagauziyadan bu konferențiyaya kendi dokladınnan “Serikbol Kondıbay aaraştırmaları kontekstında Gagauz mifologiyasında DEVlär” yollandı Akademik Todur ZANET, ama, Azerbaycandan eraplanın geç kalması hem vakıdında gelmesesi beterinä, Canabisi Kişinev aeroportundan geeri döndü. Okuycularımızın meraklıı üserinä,TAA DERINDÄN
sozluk_kurcu (1)_1
Hederlez ayın (may) 25-dä Ukraynanı Kurçu (Vinogradovka) küüyündä bulunan Odesa bölgesinin gagauz kultura merkezinda oldu bir tanışmak TİKA yardımınnan tiparlanan hem Gagauz dilindä baş nasaatçıykası İvanna Dimitrievna ZANETin kanadı altında, Akademik Todur ZANETin tarafından düzennenän 6 tomnuk “Büük Gagauzça-Rusça Sözlük” yaratmasınnan. Bu gözäl sıra geçti Kurçu (Vinogradovka) küüyün bibliotekamızda, neredä toplandılar gagauz küülerindän bibliotekacılar, küü başları hem, onlayn olarak, bu sıraya katıldı 6 tomnuk “Büük Gagauzça-Rusça Sözlük” yaratmasının avtoru kendisi dä. Lafederäk avtorlan annadık,ani bu BÜÜK Sözlää laflar toplanmışlar 50(elli) yıl! Biraz düşünmeyä urduk kendimizi! 50 YIL! Oynama şaka! SaaTAA DERINDÄN
egipet (1)
Çiçek ayın (aprel) 24-26 günnerindä Türkiye kultura ministerlii, TİKA, Yunus Emre institutu, Egipet bilim Akademiyası kanatları altında Egipetın Aleksandriya kasabasında geçti IX. Halklararası Soțial Bilimnär Kongresi (INCSOS-25), angısı yapıldı TBBB (Türkiye Parlamentı) 29-cu dönem Başkanı Prof. Dr. Mustafa ŞENTOP’un onur başkannıında, Türkiye Sakarya Uygulamalı Bilimnär Universitetı (SUBÜ), Turkish Studies işbirlii hem Arab Academy for Science Technology and Maritime Transport  Universitetın (Arab Bilim Tehnologiya hem Deniz Taşımalıcıı Akademiyası Universitetı) (AASTMT) ev saabiliindä. Kongresin açılışı sırasında TBBB (Türkiye Parlamentı) 29-cu dönem Başkanı Prof. Dr. Mustafa ŞENTOP, AASTMT üürenci işleri Başkan yardımcısı Prof.TAA DERINDÄN
kdu_Cezeri_Laz (2)
Çiçek ayın (aprel) 18-dä Moldovanın Devlet Universitetında (MDU) oldu TİKA tarafından yapılan “CezeriLab” fizika laboratoriyasının ofițial açılışı. Açılışta pay aldılar Türkiye Kişinev Büükelçisi Uygar Mustafa SERTEL, TİKA Kişinev ofisin koordinatoru Tarık METE, Türkiyedän laboratoriyayı kuran üüredicilär, MDU rektorun yardımcıları, dekannar hem fizikada üüredicilär. Ofițial açılış önündä, katılannara deyni, laboratoriyaylan tanışmak yapıldı hem TİKA tarafından bıldır alınan hem laboratoriyaya erleştirilän “CezeriLab” oborudovaniyaları gösterildi: 3D-Printerlar, 3D-skaner, lazer kesicileri hem türlü lääzımnı tertiplär. Açılış nasaatlarından sora, bu proekta pay alan MDU üüredicilerinä hem studentlarına gramotalar verildi. Ayırıca, MDU öndercileri Türkiyedän gelän üüredicilerä däTAA DERINDÄN
sozluk_prezent (1)
Küçük ayın (fevral) 19-da Komrat Kutura Evindä yapıldı prezentațiya TİKA yardımınnan tiparlanan Gagauz dilindä baş nasaatçıykası İvanna Dimitrievna ZANETin kanadı altında, Akademik Todur ZANETin tarafından düzennenän hem eni çıkan 6 tomnuk “Büük Gagauzça-Rusça Sözlük” yaratmaya. Bu prezentațiyayı ortak hazırladılar Gagauziyanın kultura hem dä üüredicilik Upravleniyaları hem onnarın käämil zaametçileri. “Büük Gagauzça-Rusça Sözlük” yaratmasının prezentațiyası başladı Todur ZANETin “Atılma dilindän, Halkım!” peetindän, angısını pek duygulu hem candan okudu Kıpçak küüyün lițeyinin 3-cü klasta üürencisi Nikita KOLİOGLU. Bu önemni hem zengin yaratmanın prezentațiyaya katıldılar hem orada kutlama sözlerini tuttular Gagauziya Başkankası EvgeniyaTAA DERINDÄN