Gagauziyanın, Gagauzların hem gagauz literaturasınnan hem kulturasınnan ilgili bu önemni sırada kiyadın prezentațiyasına katılmaa deyni, o günü Kongaz Todur Zanet adına teoretik lițeyinä buyur edildilär hem buyurdular Gagauziyanın üüredicilik Upravleniyasının başı Natalya KRİSTEVA hem bu upravleniyanın baş zaametçileri, Gagauziyadan gagauzçada, rusçada, romıncada, angliycada hem istoriyada üüredicilär, bibliotekacılar, üüredicilik kuruluşların direktorları, Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMENOVA hem başka kultura insannarı. Prezentațiyanın paalı hem şannı musaafiri oldu Türkiye Respublikasının Komrat Başkonsulu Eda GÜÇ.

““Aya Mariya”: anıları koruyan istoriya” sırası başladı bir minutluk ayakta durmaktan hem 1946-1947 yıllarda gagauzlara karşı yapılan Aaçlıın kurbannarını sessiz anmaktan.

Sora, “Aya Mariya” (“Святая Мария» / “Sfânta Maria” / “Saint Mary”) yaratmanın özünä hem gagauzluk ruhuna uyan donaklı sțenada başladı yaşamaa kiyadın kahramannarı. Lițeyin üüredicileri dört dildä okudular kiyattan parçaları: gagauzça (Matrona Nikolevna BARGAN), rusça (Olimpiada Grigoiyevna STATOVA), romınca (Anastasiya İlyiniçna TOMAYLI) hem angliyca (Svetlana Dimitriyevna DUŞKOVA). Bir parçayı da gagauzça okudu üürenciyka Viktoriya KURDOGLU.

Üürencilär Dimitriy YASIBAŞ (Todi) hem Kseniya PANAİTOVA (Mariya) gösterdilär yaratmada annadılan Mariya tarafından klisä kiyatlarının kurtarması için sțenkayı. Zalda bulunan insannarın gözleri heptän yaşlan doldu, açan üürencilär Födor DUŞKOV (avtorun adından) hem Zinayıda MADJAR (Mariyanın adından) okudular Aya Mariyanın Panayıyaya dua danışmasını.

Hepsi bu literatura okumaklarından hem teatrulu sțenalardan sora, bu sırayı götürän üürencilär Grigoriy GREKU hem Zinayıda MADJAR söz verdilär kiyadın avtoruna Todur ZENETä. Canabisi, şükür etti hepsinä, kim hazırladı bu gözäl sırayı hem hepsinä, kim katıldı bu, cannarı koparan, kiyadın tanıtımına.

Avtor annattı nicä hem neçin yazıldı “Aya Mariya” kiyadı hem söledi, ani onun temelindä yatêr bir avdarmalıyka Mariyanın yaşaması, ruh kaavilii, saburluu, gagauz halkına hem Kliseyä yapan izmetleri, dininä, insannaa saygısı, ani ana südünnän onun kanına girmiş. Bu kiyat diil salt aaçlık hem aaçlıı geçirän bir karı için, diil sade Kliseyä karşı yapılan zulumnuklar için, ama bu kiyat  – gagauz halkının dinini hem inanını koruması, sessiz direnci hem ruh zenginniinnän can saalıını koruması için. Canabisi urguladı, ani kiyatta gösterilän vakıtların ruhunu, kiyadın baş kahramanın insannıını hem obrazını açıklamaa deyni, o kullandı kendi malisinin Ekaterina İvanovnanın harakterını hem anasının İvanna Dimitriyevnanın kliseciliini, onnarın zengin hem pak gagauz dilini. Bu üzerä dä kiyat adalı onun malisinä – Ekaterina İvanovna ZANETä.

Todur ZENET ayırı şükür etti Gagauziya üüredicilik Upravleniyasına hem onun başına Natalya KRİSTEVAya, ani kayıl oldular bu kiyadı tiparlamaa hem kolaylık verdilär Gagauziya üüredicileri hem üürencileri kulansınnar “Aya Mariya” yaratmasını eni peydalanan çok dilli üüredicilik sistemasında.

Kiyadın tanıtımında söz alan Türkiye Komrat Başkonsulu Eda GÜÇ, urgulayarak kiyadın prezentațiyasının aaçlık kurbannarını anmak günündä önemni olduunu, dedi: “Büün, gagauz halkının istoriyasında acı bir dönemi andıımız bu annamnı gündä, sizlärlän bir arada olmaktan kanaatlık duyêrım. Önceliklän, gagauz halkının akılında derin izlär brakan aaçlık kıyametindä ömürünü kaybedenneri saygı hem raametlän anêrım. Bu gün tanıtımı yapılan “Aya Mariya”, bizlerä yalnızça geçmiştä yaşanan acıları diil, en zor koşullarda bilä inancına, paalılıklarına hem insannık onuruna sayıp çıkan insannarın istoriyasını annadêr”.

Gagauziya üüredicilik Upravleniyasına başı Natalya KRİSTEVAnın esabına görä “tanıdılan kiyat diil salt literatura yaratması, ama üüredicilerin hem üürencilerin arasında insannık paalılıkları, istoriya akılı hem gelän evlatbouların önündä cuvapçılık için açık hem büük maanalı dialog kurmakta bir sebeptir. Bu kiyat – herbir okuycuya yakın olan kiyatlardan bir kiyattır. O verer kolayının aklına getirmää kendi aylenin istoriyasını, düşünmää o iş için, nesoy varlık bizä brakıldı hem angı paaya o korundu. Pek isteerim, ani kiyat üüredicilär hem üürencilär arasında açık candan bir lafetmeyä sebep olsun, ona, nicä en zor hem aar vakıtlarda insan kalmaa, yardım aarayannara arka olmaa, inanını korumaa hem onurunu kaybetmemää. Lafetmää o iş için, ne yaşamakta halizdän en önemni hem en paalı: insanın ömürü, cömertlik, acızgannık, dedeleri aklında tutmak hem gelän evlatboyları önündä sorumnuluk”.

Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMENOVA urguladı, ani ayllerin toplu akılı, arhiv dokumentleri hem literatura yaratmakları vererlär kolayını korumaa hem eniletmää boyların arasında baalantıları, taa derindän annamaa dedelerin ecelini, derindän meraklanmaa ana tarafın istoriyasınnan hem geçmişinnän. Canabisi kendi aaraştırmalarınnan da paylaştı: “Bir edi-sekiz yıl geeri, çekettim aaraştırmaa kendi aylemin istoriyasını. Biz 1812-ci yıladan hepsicii ayleleri bulduk. Biz bulduk klisenin arhivlarından, ani benim dädumun aylesindä varmış 13 kişi. 13 kişidän kalmış sade bir o yalnız. Da bän ne düşündüm, okuyarkana bu kiyadı: bezbelli, o arhivları da, kim biler, ozamannar zorluktan, bekim korudu Todur Zanetin kiyadından te ölä bir Aya Mariya da büün bizim var kolaylıımız bilmää kendi istoriyamızı, bilmää kendi köklerimizi”.

Prezentațiyada söz alan Kongaz Nikolay Çebanov adına gimnaziyanın üürediciykası Svetlana Dimitriyevna KIRBIYIK hem Kongaz Varvara Topal adına gimnaziyanın üürediciykası Anna Georgiyevna STOYANOVA urguladılar, ani “Aya Mariya” kiyadı açêr büük kolaylıklar hem sıradan üürediciliktä, hem da çok dilli üüredicilik uurunda. Canabileri çizgeledilär, ani bu kiyadı var nicä raat kullanmaa hem klaslar dışı hem disțiplinalar arası uroklarda, angıları birleştirerlär literatura, istoriya hem dil üürenmesi uroklarını. Onnar söledilär, ani bu kiyadın yardımınnan üürencilerä gösterilecek ne o insannık hem ne o can kaavilii.

Anna Georgiyevna STOYANOVA: “Benim bakışıma görä bu kiyat “Aya Mariya” diil salt bir insanın yaşaması için. O olmayacek sade bir literatura yaratması da. Bu kiyat verecek kolaylık ortak olalım başka dillerin üüredicilerinnän, verecek kolaylık çalışmaa taa geniştän. Üürencilär dä, okuyarak dört dildä, kendi bilgilerini taa derinnedeceklär”.

Svetlana Dimitriyevna KIRBIYIK: “Bizim borcumuz, nicä üüredicilerin, lääzım annatmaa uşaklara, ani lääzım becersinnär korumaa kendi kulturasını, büüklerä hatır gütmää, ana tarafın istoriyasını saymaa. Bu nicä bir teklif bizim uşaklara deyni, aaraştırmaa kendi küüyünü, kendi aylelerini, kendi Klisesini”.

“Aya Mariya” kiyadın romıncasını önä alarak, bu kiyat hem onun avtoru için pek pak hem gözäl bir romın dilindä tanıtım zamanında nasaat mesajın söledi Gagauziya üüredicilik Upravleniyasının baş zametçiykası Mariya Stepanovna UZUN.

Kongaz Todur Zanet adına teoretik lițeyin direktoru Marina İvanovna ÇEBANOVA, danışarak kiyadın avtoruna, dedi: “Pek önemni, ani büünkü sıra geçer bizdä, zerä bizim lițeyimiz taşıyêr Sizin adınızı. Biz hodullanêrız hem sevineriz herkerä, nezaman Siz bizä gelersiniz. Sevineriz sizin yaptıklarınıza. Büün tanıştık bölä bir derin yaratmaklan “Aya Mariya”. İsteerim sölemää, ani o büük örnek bizim uşaklara da, annasınnar, ani büünkü vakıtlarda onnar pek islää yaşêêrlar. Bän şükür ederim Sizä, saygılı Födor İvanoviç, Sizin işiniz için, ani Siz yapêrsınız korumaa deyni gagauz halkın istoriyasını, kulturasını hem ruh varlıını. Dileerim Sizä tükenmäz bir yaradıcılık ihlamı, fikir birlikli insannardan arka hem yardım, eni yaratmaklar yaratmasında eni kuvet”.

Prezentațiyanın sonunda, kongazlıyka Praskovya Konstantinovna ESİR, “Aya Mariya” kiyadına hem aaçlık kurbannarına bir anma simvolu olarak, baaşladı sıranın paalı musaafirlerinä kendi elinnän samandan yapılı hem kara şiritlän baalı “Altın başak” yaratmalarını, angıların ardında bu laflar yazılıydı: “(1946-1947) Gagauziyada aaçlıık kurbannarın anmasına: Bu başak – anmak onnarı, kim ekmää bir adım kaldıynan öldü. Kara şirit – bizim sonsuz acımız. Samanın altını sa – bir simvol ona, ani halkımız, bütün zorlukalara karşı, ayakta kaldı. Ko bu nışan hatırlatsın büünkü tok yaşamamızın paasını”.

““Aya Mariya”: anıları koruyan istoriya” sırası bittiktän hem toplu patretlerdän sora, lițeyin zalında taa uzun vakıt diskusiyalar gitti hem kiyadın avtoru, hepsinä isteyennerä, aftograflarını braktı.

“Aya Mariya” kiyadın avtorundan: Candan-ürektän şükür ederim Gagauziyanın üüredicilik Upravleniyasının başı Natalya KRİSTEVAya, ani yaptı hepsini, ki bu dört dildä hazırlanan önemni kiyat tiparlansın hem okuycusuna etişsin. Şükür ederim Kongaz Todur Zanet adına teoretik lițeyin direktoruna hem administrațiyasına, sıranın hazırlanmasında pay alan hepsi üüredicilerä hem üürencilerä, açık candan izmetleri için. Şükür ederim hepsi insannara, kim saymadı zaametini da hem küüdän hem dä aşırıdan geldi “Aya Mariya” kiyadın tanıtımına da can sıcaklıını verdi Gagauzların ruh zenginniinnän can saalıını korumasını annadan bu kiyadın prezentațiyasının gözäl geçirilmesinä. Saa olun! Aaçlık kurbannarın topracıkları ilin olsun, Alaa onnarı raamet etsin hem hep saa tarafında tutsun.

2026-cı yılın Canavar ayın (oktäbri) nomerın PDFı burada:

https://anasozu.com/wp-content/uploads/2026/10/Ana_Sozu_19_20.2026.pdf

http://anasozu.com/gazetamizin-arhivi/

Çin sabaalen öttü horozlar,
Dolaylara verip haberi,
Ani geldi zor vakıtlar –
Allahım, koru Gagauz Yerini!

Koru bu topraa, koru küüleri,
Koru insanı, milletimi,
Hodulluklan gitsin ileri –
Allahım, koru Gagauz Yerini!

Olsun annaşmak, dökülmesin kan,
İnsannaa uzat elini,
Baarmasın kimsey aar sancıdan –
Allahım, koru Gagauz Yerini!

İnmesin göklerdän ateşlär,
Kurşunnar da delmesin tenini,
Aullarda ko açsın al güllär –
Allahım, koru Gagauz Yerini!

Zor vakıtlar saardı dolayı –
Hepsi çiiner emini!
İnanêrım, olur kolayı –
Allahım, koru Gagauz Yerini!

Bilerim, gelecek gözäl vakıtlar,
Gün-Ana aardacek Dan Erini!
Bitecek kötülük, bitecek kavgalar –
Allahım, koru Gagauz Yerini!

Hadiyin hepsimiz bir olalım,
Tutup yannaşıın elini,
Bir sestä, birliktä baaralım –
Allahım, koru Gagauz Yerini!
22.10.2026 sabaası, saat 04:25

GEÇMİŞ VAKITLAR ALACEK KİNİNİ
                                   İ. Kya
Sırasınca akıp, gider vakıtlar
Hem gittikçä dä hep azalêr damnalar.
Gidän vakıtlar alacek kinini,
Son damnaylan oyup tenini.

Şindilik sä duyulmêêr, basmêêr üklär,
Bulutsuz hem aydın mas-maavi o göklär.
Duyulmêêr zaman, duyulmêêr vakıt,
Sansın yıllar da olmaycek kıt…

Yavaştan döner tekerlek,
Çatı sarılêr, brakmayıp bir da ilmek.
Geriler sinirlär – kalmêêr bir da kertik.
Açılêr horozlar – kuruldu te tetik.

Sonsuz bir ömür mü sanêrsın sendä?
Kalmadı biri direk dünnedä!
Bişey zanetmä sän kendini –
Geçmiş vakıtlar alacek kinini!..
16.09.2026

O – HALKIMIN BÜÜK BELASI
Näändan hem kimdän yapmalı,
Kimin tohumu hem malı,
Azardan kapanmêêr aazı,
O – halkımın büük belası.
30.11.2025

Peetlerin avtoru – Todur ZANET

“SESSİZ DUA” katalogun prezentațiyasında pay aldılar kultura insannarı, muzeycilär hem, belliki, Gagauziyada izmet edän popazların çoyu.

Bu aydın sırada selämnama prezentațiyada bulunannara danıştı Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA, angısı kısadan annattı bu gözäl katalogun hazırlanması hem dünneyä gelmesi sebepleri için.

Selämnama hem kutlama sözlerinnän insannara danıştı Çadırın episkopu Vladıka NİKOLAY. Canabisi şükür etti Gagauziya kultura Upravleniyasına hem hepsinä, kim pay aldı bu aydın yaratmanın hazırlanmasında hem tiparlanmasında, urgulayarak, ani kendi sözünnän bu aydın kiyadı hayırladı Kaul hem Komrat episkopu ANATOLİY. Sonunda Vladıka NİKOLAY baaşladı Komrat regional istoriya hem tarafı aaraştırmak muzeyinä 11 kiyada toplu 9 tomnuk bir yaratmayı – «История Русской церкви», ani hazırlanmış hem tiparlanmış Moskva kasabasının kurulmasının 850-ci yılına.

Hep selämnama hem kutlama sözünnän tanıtıma gelän insannara danıştı anılmış gagauz yazıcısı hem aaraştırmacısı, akademik Todur ZANET, urgulayıp bu ayozlu “SESSİZ DUA” katalogun gagauzların kulturasında hem din korumasında önemni olduunu. Sozün sonunda Canabisi baaşladı Kaul hem Komrat Eparhiyanın bibliotekasına kendisinin eni çıkan hem dört dildä tiparlanan “Aya Mariya” kiyadını, neredä annadılêr gagauzların kendi dininä kaavi inannarı hem insannıkları.

Gagauziya Başkannıı tarafından selämnama nasaatı söledi Gagauziya Başkanın hem Gagauziya İspolkomun işlerinä bakan Upravleniya başın yardımcısı Vitaliy DEREVENKO.

Katalogun hazırlanması hem muzeylär zenginniklerin korunması için kısa dokladlarında annattılar Gagauziya kultura Upravleniyasının zaametçiykası İrina SARI hem Ütülü küüyün istoriya hem tarafı aaraştırma muzeyin direktoru Sofiya PANÇEVA.

“SESSİZ DUA” katalogun tanıtım havasını aydınnattılar Çadır Hristozun duuması Klisesinin uşak horun türküleri hem gagauz artistlerin İvan JELEZNIY, İvan BABOV, İlya KÖSÄ, Artöm YIVARLAK hem Ruslan DRAGU tarafından çalınan din hem ruh türküleri.

Tanıtma sıranın sonunda bu proektta pay alannara hem yardımcı olan muzeylerä hem kliselerä verildi Gagauziya kultura Upravleniyasının “Şükür” yazıları.

Anılmış güreşçimiz Aleksandr GAYDARLI 3-cü er için güreştä ukraynalı güreşçiyi Emrah GASİMOVu 10:0 ensedi. Bu çempionatta bizim güreçşimiz küçük finaladan hem 10:0 ensedi Gruziya, Uzbekistan hem ABD güreçşilerini. Bu kerä o salt tarattı Rusiyadan güreşçiä Magomet-Emi ELTEMİROVa, angısını bu yılkı Evropa çempionatında 3:2 enseyip, Moldova için altın medaliyi kazandıydı hem Evropa çempionu olduydu.

Bu Aleksandr GAYDARLInın artık 2-ci bronza medalisi. Birincisini o kazandı bıldır, 2025-ci yılın Canavar ayında Serbiyanın Nove-Sade kasabasında olan serbest güreştä Dünnä Çempionatında.

Lääzım urgulamaa, ani bu çempionata Moldovadan katılan taa iki güreşçi İon MARKU (74 kg.) hem Evgeniy MİHAŞÇAN (86 kg.) kendi kategoriyalarında 5-ci erleri aldılar.

Kutlêêrız Aleksandr GAYDARLIyı hem kutlêêrız onu bu başarıya hazırlayan Rusiyanın kıymetli trenerını Stanislav Födoroviç RAMONOVu.

Moldova üüredicilik hem aaraştırma ministrliindä romın hem gagauz dillerin üürenmesi hem ilerlemesi için soruşların arasında, Gagauziyanın baş kasabasında Komratta Türkiye Respublikasının TİKA yolunnan yapılan “Recep Tayyip ERDOĞAN” industriya kolecın 2027-ci yılda açılmasınnan ilgili konular da önä alındı.

Moldova Devlet Güvennik hem Koruma Serviçi kuruluşunda (Serviciului de Protecție și Pază de Stat (SPPS) buluşmada TİKA hem SPPS arasında işbirliin en üüsek uurada bulunması, ileri dooru güvennik hem kadraları hazırlamak, infrasturktura enilenmesi yollarında işbirliin ilerlemesi urgulandı.

Kişinevdakı Ana hem Uşak Saalıını aaraştırma İnstitutunda Başkan yardımcısı Yahya COŞKUN tanıştı TİKA tarafından yapılan proektlarlan, angılarının arasında var klinikalı reabilitțiya bmlümün enilenmesi, türlü oboruobaniyaların koyulması hem personal üüredilmesi.

“Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” bakılması için kararı 2019-cu yılın Canavar ayın (oktäbri) 15-dä kabletti ozamankı Gagauziya Halk Topluşu.

Zulum 1946-1947 yıllarda olan Aaçlık kurbannarın sonuçları burada: http://anasozu.com/gagauzlara-karsi-yapilan-aaclik-genitidin-70-ci-kara-yildonumu-hem-o-genotidin-buunku-sonuclari/

Todur ZANETin “Benim bir kabaatsız kırılan GAGAUZ Halkıma REKVİEM” okuması burada: https://www.youtube.com/watch?v=u_BZ2_rKu0g&t=182s

Mila KURUDİMOVAnın “Perşembä yaratmaları: peetlär hem annatmalar” tiparlandı kiyadın redaktoru yazıcı, poet, Akademik Todur ZANETin hem Gagauziya kultura Upravleniyasının zaametlerinnän, “Gagauz dilinin kullanmak sferasının genişledilmesi için” Zakonunu ömürä geçirilmesi çerçevesindä.

Lääzım urgulamaa, ani kiyadın tanıdılması eri maasuz ayırıldı, çünkü orada üürendi kiyadın avtoru hem lițey büük sevinmeliklän hodullanêr kendi talantlı üürenciykasınnan.

Bu yortulu tanıdılmak sırasında pay aldılar avtorun üüredicileri hem dostları, Gagauziya kultura Upravleniyasının zaametçileri, bibliotekacılar hem üürencilär, kiyadın redaktoru hem jurnalistlär.

Büünkü tehnologiyalar verdi kolayı, büün Moskvada yaşayan, Mila KURUDİMOVA onlayn katılsın sıraya hem annatsın kiyadın hazırlanması hem dünneyä gelmesi için, şükür etsin kendisinin gagauz dilindä hem literaturasında üürediciykasına Tatyana RAZUMOVAya hem kiyadın redaktoruna Todur ZANETä bu büük iştä yardımnarı için.

Mila KURUDİMOVA ayırıca şükür etti Gagauziya kultura Upravleniyasına, bu kiyadı tiparladıkları için hem verdi cuvap o soruşlara, ani ona sordular sıraya katılan üürencilär hem musaafirlär.

“Perşembä yaratmaları: peetlär hem annatmalar” kiyadı hem kiyadın avtoru Mila KURUDİMOVA için candan sözleri hem kutlamakları o günü söledilär: Çadır kasabasının Mihail Çakir adına teoretik lițeyin direktoru Valentina ÇEBOTAR, lițeyin gagauz dilindä hem literaturasında üürediciykasına Tatyana RAZUMOVA, Gagauziya kultura Upravleniyasının zaametçiykası Anna RUSSU hem kiyadın redaktoru Todur ZANET.

Kutlama sözlerinnän kiyadın avtoruna danıştılar prezentațiyaya gelän insannar da.

Bitkidä bu yortulu sıraya katılannarın hepsinä baaşlandı taazä, taa tipografiya boyasına kokan, Mila KURUDİMOVAnın “Perşembä yaratmaları: peetlär hem annatmalar” kiyadı.

***
Yazıcı hem poet Mila KURUDIMOVA duudu 1989-cu yılın Orak ayın (iyül) 3-dä Gagauziyanın Çadır kasabasında (Moldova Respublikası).

Çadır kasabasının 1-ci liţeyini (büün Valentin Moşkov adına teoretik liţeyi) başarıp, 2008-ci yılda girdi üürenmää Rusiya Federaţiyasının Astrahan Devlet Universitetına. 2013-cü yılda bu universitetın angliyca-italyanca çevirici fakultetını başardı. Büünkü gündä lingvistika-çevirici bölümdä işleer.

İlk yaratması tiparlandı Çadır kasabanın “Znamä” gazetasında 2013-cü yılda, neredä dädusunun duuma gününä “Armut aacı” peetini baaşladı. Ama halizdän Mila KURUDIMOVAyı gagauz okuyucuları tanıdılar 2015-ci yılın Orak ayında, açan “Ana Sözü” gazetasında tiparlandı onun “Bän gelcäm, salt kimsä orada beklesin!” adı altında peetleri.

Çevirici poet olarak, pay aldı “Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” bilim kiyatlarının hazırlanmasında, çevirip gagauz dilindän angliycaya gagauz masallarını, türkülerini hem balladalarını.

2017-ci yılın Orak ayında tipardan çıktı onun ilk peet toplumu “Sabur çöşmesi”. Katıldı “Avrasya yazarlar birliin” buluşmasına, ani geçti İstambul kasabada Harman (avgust) ayında 2017-ci yılda. Tiparlandı “Kardeş kalemler” türk literatura dergisindä, tatar “Әдәбият” gazetasında, “Бельские рассказы” başkir hem rus toplumunda.

2018-ci yılda olan V-ci Halklararası Kaşgarlı MAHMUT proza yarışmasında annatmaylan “Agafya” Gagauziyada 1-ci oldu.

Milanın peetleri hem annatmaları çevirildi türk, azerbaycan, başkir, tatar, rus hem başka dillerä.

Vizit programasına hem saygı protokoluna görä, TİKA Başkan yardımcısı Yahya COŞKUN, öncedän bir saygı vizitı yaptı Türkiye Respublikasınn Büükelçiliinä, neredä Büükelçi Nazmiye Başaran tarafından kabledildi.

Canavar ayın 11-dä Gagauziyaya yollandıı zaman, TİKA Başkan yardımcısı ilkin Moldovanın Hınçeşti kasabasında bulunan karı kulluu için Kusurlu Uşakların hem Sakat insannarın geçici erleştirmäk Merkezini baktı, neredä, TİKA proektı olarak, imäk yapmak odaları baştan sona kadar enilendi hem tertiplendi.

Hep o günü Canabisi, Komrat Türkiye Respublikasının Başkonsulu Eda GÜÇlän hem TİKA Kişinev ofisin koordinatoru Murat ZELANnan bilä, Komratta Türkiye Respublikasının TİKA yolunnan yapılan Recep Tayyip ERDOĞAN” Türkiye-Moldova industriya kolecının durumuna bakıp, vizit kultura programasına görä, Gagauziyanın iki muzeyinä ekskursiya yaptı: Avdarma küüyün istoriya muzeyinä hem Beşalma küüyün Milli gagauz istoriya hem etnografiya muzeyinä. Bu iki muzeydä dä TİKA tarafından dicitallaştırma proektların yapılması için görüşmeklär yapıldı.

Canavar ayın 12-dä, tekrar Gagauziyaya gelip, Canabisi Türkiye Yunus Emre institutu tarafından işledilän Komrat ATATÜRK türk bibliotekasınnan tanıştı. Sora da Gagauziyanın Mariya MARUNEVİÇ adına bilim-aaraştırma Merkezinä bir vizit yaptı.

Hep o günün programasına görä, TİKA Başkan yardımcısı Yahya COŞKUN Komrat Türkiye Respublikasının Başkonsulu Eda GÜÇlän barabar, Kongaz Süleyman DEMİREL hem Kongaz Todur ZANET teoretik lițeylerinä birär gezi yaptı hem buralarda TİKA tarafından kurulan fizika, himiya hem biologiya Tehnoklas inovațiya klaslarınnan tanıştı, onnarda urokları sesledi hem üürencilärlän hem üüredicilärlän lafa durdu.

Taa sora da, Canabisi Cadır kasabasına yollanıp, orada zanaat uçilişçesinnä buyur edildi hem burada, TİKA proektı olan, kilimcilik hem imäk yapmak erlerinnän tanıştı.

Gagauziya Merkez Seçim Sovetin açıklama haberinä görä, Gagauziya Başkannıına kandidat olmak için partiyalardan hem baamsızlar olan 8 kişi danıştı hem onnar hepsi MSS tarafından kandidat tanındı.

Verilän dokumentlerinä görä bu kandidatlar sıraya bölä girdilär:

1. Födor GAGAUZ (Moldova Soțialistlär partiyası);

2. Aleksandr STOYANOGLO (baamsız);

3. Kornel DUDNİK (baamsız);

4. İvan KILÇIK (Gagauz Halk partiyası);

5. Pötr VLAH (Eni İstoriyalı Seçim partiyası);

6. İvanna KÖKSAL (baamsız);

7. Sergey ANASTASOV (baamsız);

8. Oleg GARİZAN (baamsız).

Nicä görersiniz, Moldovada olan 66 politika partiyasından hem politika kuruluşlarından Gagauziya Başkanı seçimnerindä katılmaa hakları olan 37-dän Gagauziya Başkannıına kandidatlar sadä 3 partiya koyuldu. Kalanı açıktan bir tarafta kalêêrlar, ama onnar partiya olmayaceydılar, herliim kimi kandidatlara saklıdan arka olmayaydılar. Bu partiyaların arasında var büün Moldovada bütün kuvet elindä tutan “Çalışmak hem Birlik” (PAS) partiyası da, angısı açık söledi, ani hem Gagauziya Başkannına, hem Gagauziya Halk Topluşu (GHT) deputatlıına kandidat çıkarmadılar, çünkü bilerlär, ani o kandidatlar seçilmää hiç bir şansları yok. Ama, hiç bir ad belertmedään, açıkça tanıdılar, ani onnarın tarafından yardımnayan kandidatlar var hem diil bir.

Ne düşer sölemää Gagauziya Halk Topluşu (GHT) seçimneri için, burayı deputatlaa 135 kandidata registrațiya yapıldı. Onnarın 42-si (31,1%) politika partiyalarından atandı, 93-çü dä (68,9%) kendilerini baamsız gösterdilär. Bu insannarın arasında 112 (83%) kişi adam kulluundan, 23 (17%) tä karı kulluundan.

Bukadar çok kandidatların registrațiyaya alınması, belliki, “tavşan kandidat”ların aralarına sokulmasınnan ilgili. Ama biz onnarı bilmeeriz – sade şüpeleneriz. Bu türlü kandidatlara dünnedä “kandidat-spoyler” (kandidat bozucu). Bu “tavşan kandidat”ların ortaya çıkarılmasının sebepi – taa başta halkın lideri görünän kandidatın oylarını çekip, o kandidatı battırmaa.

Pek isteerim inanmaa, ani Gagauziya Başkannına hem Gagauziya Halk Topluşun (GHT) deputatlıına seçilmää isteyän kandidatların arasında “tavşan kandidat” bulunmêêr hem Başkan hem da GHT deputatlarına seçilennär, açık candan hem bütün üreklän Gagauziyaya hem gagauz halkına izmet edeceklär hem, hayınnaa dönmedään, saygı duyaceklar.

Akademik hem poet Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru