Gagauziyanın Baş küüyü (Kirsova) “Excluziv” yortulu sıralar salonunda geçän bu yaratmak avşamın ruhu, ihlamı hem yortulu soluu oldu raametli Maestro İlya İlyiç FİLEV, angısının büüleyici muzıkası hem gagauz poetların laflarına yazılı türküleri, üç saada yakın cannı öttüp, aydınnıklan yayıldı doz-dolaya.

Yaratmak avşamını açarak, Gagauziyanın kultura zaametçilerinin adından salonda bulunan İlya İlyiç FİLEVın eşinä Elena İvanovnaya, onun yakınnarına, yakın dostlarına, yaradıcılık ortaklarına hem hepsi insannara, ani o avşam geldilär bu muzıka çeşmesindän kanaat olmaa, selemnemä sözünnän danıştı Gagauziyanın Kultura upravleniyasının Başı Marina SEMÖNOVA angısı urguladı, ani “ büün bizi birleştirer İlya FİLEVın muzıkası, onun yaşayan hem daymalarda ötän yaratmak varlıı”.

Sora da, avşam uzunnuunda, İlya FİLEVın yarattıı hem şindän sora sonsuzun varlıı olan türkülerini çalan artistlär hem muzıkantlar, iş kolegaları hem o türkülerin laflarının avtorları, bütün ürektän Maestro için annadarak, paylaştılar kendi duygularınnan, birliktä yaşadıkları olaylarlan hem aklılarından geçirilän fikirlärlän.

Maestronun “Düz Ava” türkü hem oyun halk ansamblisindä çalışması hem onunnan yaradıcılık işbirlii için annattı ansamblinin öndercisi Maestro Tatyana ŞÇEGOLEVA.

Anılmış gagauz yazıcısı, poetı, jurnalistı, “Ana Sözü” gazetasının baş redaktoru, Akademik Todur ZANET, şükür ederäk Gagauziya Kultura Upravleniyasına hem bu avşamı hazırlayan hepsi insannara hem dä, özellikän, Maestronun eşinä Elena İvanovna FİLEVAya o musaafirlik, daynmak hem saburluk için, angısını Canabisi gecä-gündüz gösterdi avtorlara, türkülär yazılırkan, urguladı, ani kendisinin Maestroylan ortaklıkta yazılan 54 türkünün yaradılması pek kolay diildi. Kısadan annattı nicä yazıldı son başarılan türkü – “Analar”.

Todur ZANET sțenadan yalvardı, ani bir muzeyin saytında yalan yazılan sözlär, ani “İlya FİLEVa “Moldovanın İncäzanaatta Maestrosu” adını vermäk için danışmış Moldovanın ozamankı kultura ministrusu Monika BABUK”, doorudulsun, çünkü haliz doorusu bu: “İlya FİLEVa “Moldovanın İncäzanaatta Maestrosu” adını vermäk için bän, Todur ZANET, danıştım ozamankı Gagauziya Başkankasına İrina VLAHa ofițial bir yazılı kiyatlan. Canabisi dä baş urmdu Moldova Prezidentına İlya FİLEVa bu adı vermäk için. Da, açan Komratta Monika BABUK sțenada verärdi İlya FİLEVa bu üüsek adın dokumentlarını, benim hem Elena İvanovnanın önündä oturan İrina Födorovna VLAH döndü, dä dedi: «Сделала как Вы просили!».

O avşam Maestro için sözlerini söledilär: Yuliya ARNAUT, İrina GERASİMOVA, Mihail KULEV, Genadiy MİTİŞ, Todur MARİNOGLU, “Serin Su” ansambflinin öndercisi Födor RADİONOV.

İlya İlyiç FİLEVın anmasına adanmış yaratmak avşamında sțenadan çaldılar  “Düz Ava” türkü hem oyun halk ansamblisi, solistlar Vitaliy VASİLİOGLU hem İrina POYDOLOVA, Andrey İVANOV, Yuliya ARNAUT, İrina GERASİMOVA, Olga PAÇİ, İvan BABOV, Elena PAÇİ, İlya hem Evdokiya KÖSÄ, İrina DRAGU, Nataliya DENİZ, Genadiy MİTİŞ, Valentin ORMANCI, Marina KISSA, Olesä TUKAN, Komrat kasabasının A. Valykov adına uşak muzıka şkolasının horu, “Voice Shov Studio” örnekli vokal studiyası.

Sıra geldiynän “Şen oynêêr gagauzlar!” (laflar – Todur Zanet) türküsünä, angısınnan İlya FİLEVın kurduu “Bucak” adlı gagauz estrada ansamblisi 1991-ci yılda Alma-Ata kasabasında (Kazahstan) olan II-ci Halklararası «Азия Дауысы» (“Aziya Sesi”) muzıka Festivalindä laureat oldu hem o türküyü orada çaldı solist Georgiy İvanoviç DUDOGLU, avşamı götürän Anna Markovna RUSU teklif etti 2026-cı yılın Harman ayın 19-da raametli olan çalgıcımızı Georgiy İvanoviç DUDOGLUyu anmaa da bütün zal ayak üstündä palma düümesinnän bu insana saygısını gösterdi.

Yaratmak avşamında ayırı şükür sözleri sölendi İlya İlyiç FİLEVın kumisinä Vasiliy Födoroviç DRAGANa, ani çok yıllar Maestroylan omuz-omuza durarak, zaametini saymadaan, gecä-gündüz kendi studiyasında yazdı, işledi hem inceletti İlya FİLEVın yaratmalarını hem şindi dä saygıylan koruyêr o muzıka arhivını hem verer kolayını onnar ötsünnär hem insannarın cannarına yolunu bulsunnar.

Bu avşamda ayırı bir er kapladı Elena İvanovna FİLEVAnın candan sözü, angısı, gözleri yaşlan dolu, şükür etti hepsinä kim geldi hem, can sıcaklıınnan, andı kocasını, adamını hem büük kompozitoru.

Başarıldı İlya İlyiç FİLEVın anmasına adanmış yaratmak avşamı gagauzların ofițial olmayan gimnasınnan – “Yaşa, Halkım!” türküsünnän (laflar – Todur Zanet), angısını bütün zal ayak üstü hem bir seslän çaldı.

Ortak patrettän sora da hepsi insannar buyur edildilär pomana sofrasına, angısını hazırlamıştılar raametlini aylesi hem kumileri Vasiliy hem Alöna DRAGAN.

Bu yaratmak avşamı günündä, sabaalen, İlya FİLEVın eşi Elena İvanovna, kardaşı Viktor, Marina SEMÖNOVA, Tatyana ŞÇEGOLEVA hem bratanı Todur ZANET, Maestronun mezarına gidip hem orayı saygıylan çiçek koyup, Canabisini raametlän andılar.

Ayrı bir şükür sözü lääzım sölemää Gagauziya Radio hem Televideniye (GRT) cümne Kompaniyasına, angısı cannı yayında efira verdi bu büülü yaratmak yortusunu: https://www.youtube.com/live/zQQGVaQCpKw.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU, bir muzıkalı ayledä dünneyä gelip, taa küçüktän adadı kendisini muzıkaya, ölä nicä onadan muzıkaya adamıştılar onun aylesinin üç boyu da.

Başlayıp şkoladakı horda çalmaa, Ciku, nicä ona dostları hem bütün şkola deyärdi, orada solist oldu. Şkoladan sora üürendi Kişinev avtoyolları tehnikumunda hem politeknika institutunda. Ama bakmadaan buna, onun haliz ömürü muzıka oldu, çünkü hep o vakıt kendisi, saklıdan, üürendi Kişinevun avşamnarı muzıka şkolasında da. Çok yıllar sora da, bitirip Kişinevdakı Ştefan Neaga adına muzıka uçilişçesinin kultprosvet zanaatı bölümünü, Canabisi bütün ömürünü baaşladı kulturaya hem muzıkaya.

Uçilişçedän sora Georgiy DUDOGLU oldu “Düz Ava” halk türküsü hem oyunu ansamblinin solistı. Yıllar geçtiynän bu ona dar geldi dä Georgiy İvanoviç kurdu “Canali” adlı halk muzıkası ansablisini. Onu başına geçip, olêr bu ansamblini dirijöru. Taa sora da bu ansamblinin temelindä gagauz “Kadınca” ansamblisinin yanında bir orkestra kurdu hem onun solistı oldu.

Kendi zengin türkü repertuarınnan Canabisi memlekettä hem aşırıda konțertlerä katıldı. Onun çaldıı gagauz, moldovan, rus, çingenä, bulgar, urkayna h.t.b. halk türküleri öttülär Belarusiyanın, Grețiyanın, Kazahstanın, Moldovanın, Romıniyanın, Rusiyanın, Ukraynanın hem taa başka erlerin sțenalarında.

“Bucak” adlı gagauz estrada ansamblisin solistı olarak, 1991-ci yılda Alma-Ata kasabasında (Kazahstan) II-ci Halklararası «Азия Дауысы» (“Aziya Sesi”) muzıka Festivalindä “Şen oynêêr gagauzlar!” türküsünü çaldı (Not. – bu festivaldä türkü “Konaklêêr gagauzlar” adınnan bildirildi) da, ansambliylän barabar, Festivalin laureatı alêr.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU 12 kerä türlü erindeki, respublikadakı, Sovetlär Birlii hem halklarasası festivallerin laureatı oldu. İki festivalin altın medalilerini aldı. Onnarın birisi – Bütün Sovetlär Birliin halk yaratmaları festivalinin altın medalisi.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU raametli olması – bu diil salt aylesinin hem yakınnarının acısı, ama bütün Gagauziya kulturasının büük bir kayıbı.

Bu aar saatta Canabisinin aylesinä hem yakınnarına acızgannıımızı bildireriz.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU harman ayın 21-dä Komrat kasabasının eski mezarlıında, en yakın insannarının yanında topraa verildi.

Topracıı ilin olsun!

“Ana Sözü” redakțiyası

Nicä açıkladı Türkiyenin Anadolu habercilik Agenstvosu Türkiye Respublikasının AK Partiyasının Genel Başkan Yardımcısı hem Türk Devletlerinän İlişkilär Başkanı Kürşad ZORLU Moldovaya vizit için statyasında, bu vizit zamanı yapılan herbir görüşmedä iki devlet arasında politika, ekonomika, strategiyalı ortaklık hem Gagauziyaylan konular önä sürüldü.

Moldova Prezidentı Maya SANDUylan buluşmada Kürşad ZORLU urgulayarak, ani “iki devlet arasında ilişkilär gün-gündän ilerleer”, söledi ki “Tükiye Gagauziyada olan işlerin gelişmelerini hem onnarın ortalaaa yansımasını yakından gözleder”. Canabisinin açıklamasına görä, “Türkiye ileri dooru da Gagauziyanın ekonomika hem soțial kalkınmasına, kultura varlıın korunmasına hem Moldovaylan baalarını güçlendirmesinä ön vereräk, çalışmalarda bulunacek”.

Anadolu habercilik Agenstvosun açıklamasına görä Maya SANDU urgulamış, ani “Gagauziyanın konstituțiya hakları hem onun avtonomiya statusu hiç bir türlü ezilmeyeceklär”, hem “Türkiyeylän bu konuda en üüsek uurda işbirlinä hazır olduklarına urgu yapmış”.

Moldova Prezidentı Maya SANDUnun Kürşad ZORLUylan buluşması için prezidentura tarafından yapılan press-relizda “Gagauziyanın konstituțiya hakları hem onun avtonomiya statusu”n korunması için hiçbir laf ta yazılı yok. Orada sade açıklanêr, ani buluşmada “regionun ilerlemesi” lääzımnıı hem sölener “avtonomiyada dooru hem serbest seçimnär yapılması, ani kuvedä getireceklär o liderleri, angıları işleyeceklär gagauz cümnesinin faydasına – regionun ekonomika kalkınmasına hem gagauz dilinnän kulturasının korunmasına”.

Görüşmä zamanında Maya SANDU urgulamış, ani “Türkiye tarafından yapılan industriya kolecın Prezident Recep Tayyip ERDOĞANnan birliktä açmayı sabursuzluklan bekleer”.

Burada söz gider Komratta 2015-ci yılda TİKA tarafından başladılan hem Gagauziyada gagauz dilini genişlettirmäk hem uşaklarımıza üüredicilik uurunda üüsek izmetlär vermäk için kurulan  “Türkiye Prezidentı Recep Tayyip ERDOĞAN üüredicilik kompleksı” için, ani taa sora Moldova tarafında industriya kolecına çevirildi hem angısının ana binası taa 2022-ci yılda başarıldı hem dä studentları kabletmää hazır, ama artık dört yıl boş durêr.

Moldova Parlamentı spikerı İgor GROSUylan buluşmada Kürşad ZORLU Türkiyenin dünnä politikasında adımnarını hem erini açıklamış, urgulayarak Türkiyenin barışı kurmakta aracılık rolünu. Burada Ukraynada olan işlär için söleyeräk, Canabisi urguladı, ani “Rusiyaylan olan ilişkilerimizin adımnarı, Ukraynada cengi durdurmaa çalışan hem Ukraynanın toprak bütünnüünü kabletmäk. Bu uurda, şüpesiz, Moldovanın toprak bütünnüü bizim için çok önemnidir” demiş.

İgor GROSUylan buluşmada “Gagauziyadakı gelişmelär hem işbirlii çalışmaları da” incelenmiş.

Bu uurda Moldova Parlamentın spikerı urgulamış, ani “Kişinev Gagauziya avtonomiyası regionun özel hak statusunu sayêr hem isteer, ki Moldova Respublikasının yaşamasına o bütünnä integrațiyalı olsun bir ilerleyän, dilini, kulturasını hem özelliini koruyan avtonomiya gibi”.

Anadolu habercilik Agenstvosu yazêr, ani Moldova premyer-ministusu Vasile TOFANnan buluşmada Kürşad ZORLU “Moldova vizitımızmızın ana gündelik punktu Gagauziya olduunu altını çizeräk, eni dönemdä Gagauziyada dil hem kultura çalışmaların yanında, ekonomika alanında da invistițiyaların yapılmasını belertti”.

Kendi tarafından Vasile TOFAN açıkladı, ani Moldovada Türkiyeylän işbirliinä büük maana veriler.

Moldovanın dışişleri hem Evropaya integrațiya ministerliin devlet sekretari Carolina PEREBİNOSlan görüşmedä Kürşad ZORLU “Türkiye-Moldova arasında büük progres olduunu diplomatiya ilişkilerin kurulmasınnan hem Strategiyalı Ortaklık Belgesinin imzalnmasınnan urguladı”.

Buluşmada Kürşad ZORLU genä urguladı, ani “Belli ki, bizim burada bulunduumuzun baş sebepi – Gagauziyaya vizitımız hem buradakı kardaşlarımızlan Moldova arasındakı ilişkileri güçlendimäk”. Gagauzların dilinin Türkiye Türkçesinä dünnädakı en yakın dil grupası olduunu nışannayarak, Canabisi dedi: “Bu annamda Gagauziyadakı barış, raatlık hem ilerlemäk yok nicä ayırı düşünülsün Moldovanın bütün baş raatlıından ayırı”.

Carolina PEREBİNOS ta kendi tarafından urguladı, ani “Gagauziya avtonomiyası Türkiye hem Moldova arasında bir köprü işini yapmaktadır”.

Hep o günü AK Partiyasının Genel Başkan Yardımcısı hem Türk Devletlerinän İlişkilär Başkanı Kürşad ZORLU Türkiye Kişinev Büükelçilinä hem TİKA Kişinev programaları ofisinä dä vizit yaptı.

Türkiye Kişinev Büükelçilindä Kürşad ZORLU Büükelçi Uygar Mustafa SERTELlän konsultațiyalarda bulundu.

TİKA Kişinev programaları ofisindä dä Moldova Koordinatoru Murat ZELANnan görüştü hem ömürä geçirilän proektlarlan ilgili bilgilär aldı.

Hepsi bu buluşmaklarda Kürşad ZORLUnun yanında vardılar Türkiye Respublikasının Büükelçisi Uygar Mustafa SERTEL, AK Partiyasının Türk Devletlerinän İlişkilär Başkan Yardımcısı, Elazığ Milletvekili Mahmut Rıdvan NAZIRLI hem AK Partiyasının Türk Devletlerinän İlişkilär Başkan Yardımcısı, MKYK Azası Naim MAKAS, bildirer Türkiyenin Anadolu habercilik Agenstvosu.

Harman ayın 20-dä AK Partiyasının Genel Başkan Yardımcısı hem Türk Devletlerinän İlişkilär Başkanı Kürşad ZORLU Gagauziyada vizitlan bulunêr.

Halizdän DOSAAFın kurulması sayılêr 1927-ci yılın Büük ayın 23-çü, açan SSRBda kuruldu OSOAVİAHİM Cümnesi (Общество содействия обороне, авиационному и химическому строительству – Korunmanın, aviațiyanın hem himiyanın düzülmesinä yardımcılık cümnesi).

Sovet Soțialist Respublikaları Birliin (SSRB) 1991-ci yılda daalamsınnan DOSAAF ta parçalandı. Kimi baamsız respublikalarında o hep kendi uurunnan izmet etmää başladı.

Bakmadaan ona, ani Moldova Respublikasında bu Cümne darmadaan edildi, DOSAAF kullanılêr kimi avtoşkolaların adında. Bu yapılêr şkolaların kaliteli üüredicilik siztemasını göstermäk için.

Patrettä: Gagauziyanın Çeşmä küüyündeki bir DOSAAF panosu.

Büün, Harman ayın 19-da, anılmış gagauz  kompozitoru, “Gagauziyanın kıymetli kultura zaametçisi”, “İncäzanaatta Maestro” raametli İlya İlyiç FİLEV (19.08.1956 – 19.11.2024) duuma gününün 70-ci yıldönümünü kutlayaceydı.

Gagauzların büük kompozitoru, muzıka pedagogu hem muzıkantı, aranjirovkacısı İlya FİLEV duudu Gagauziyanın Komrat kasabasında. Burada büüdü. 1966-cı yılda henez açılan Komrat muzıka şoklasında başladı bayan klasında üürenmää hem başarıylan onu başradı. 1971-ci yılda yollandı Kişineva da burada Ştefan Neaga adına muzıka uçilişçesini (şindi – kolec) başarıp, tekrar evä döndü dä 1976-1986 yıllarında, halk muzıka tertipleri uurunda pedagog olarak, Komrat muzıka şoklasında kendisinin Allahtan vergisinnän gagauz halkına hem onun muzıka kulturasına izmet etmää başladı. Hep bu ara Canabisini iki yıllık armatasını yaptı.

Armatadan döndüktän sora, 1983-cü yılda İlya FİLEV girdi üürenmää Kişinevun Gavriil Muzıçesku adına incäzanaat institununa hem, 1988-ci yılda bu institutu başarıp, “Halk orkestrası dirijeru” hem “Halk muzıka tertipleri” zanaaları uurunda ustalıını kabletti.

1986-cı yılda İlya FİLEV başladı işlemää “Düz Ava” halk türküsü hem oyunu ansamblisindä, neredä tambur muzıka tertibindä çaldı.

1989-cu yılda, Moldova devlet filarmoniyasının kanadı altında, İlya FİLEV kurêr “Bucak” adlı gagauz estrada ansamblisini, angısınnan 1991-ci yılda yollanêr Alma-Ata kasabasına (Kazahstan) II-ci Halklararası «Азия Дауысы» (“Aziya Sesi”) muzıka Festivalinä, heredä “Şen oynêêr gagauzlar!” türküsünnän (laflar – Todur Zanet, muzıka – İlya Filev) Grand-Pri ödülünü alêr. Bundan kaarä hep bu türkü için İlya FİLEVa veriler festivalin “En islää aranjirovka” ödülü (Not. – bu festivaldä türkü “Konaklêêr gagauzlar” adınnan tanıdıldı).

Taa sora, 1993-cü yılda, “Bucak” gagauz estrada ansamblisinin adını “Seläm” adına diiştiriler. Eridir sölemää, ani bu ansambli 1993-cü yılda, Türkiyedä geçän “Ak deniz devletleri Halklararası festivali”ndä laureat oldu. 1994-cü yılda “Dnestrovskiye zori” konkursunda İlya FİLEVa verildi “En islää aranjirovka” ödülü. Hep o yılda ansambli “Hederlez – 1994” gagauz estradası konkursun laureatı oldu.

Nicä herkerä olêr, talantlı insannarın yolunu kesmäk için, devlettä “para kıtlıı” peydalanêr da bu üzerä 1995-ci yılda “Seläm” ansamblisinin ömürü sona vardı.

İşsiz kalınca, İlya FİLEV kendisinä Rusiyanın Sankt-Peterburg kasabasında iş bulup, bir parça ekmek kazanmaa başlêêr. Burada da bela onu brakmêêr. Burada işledii restorannarın birisindä yangın olêr da onun sintezatoru hem hepsi tertipleri yanêr. Bu olaydan sora, İlya FİLEV geeri döndü da, strestan kurtulmak için, kendisini kompozitorluk işinä hem üüredicilää urdu. Kolaylıı olduynan, genä Komrat muzıka şkolasında hem Komrat Devlet Universitetın kultura hem incäzanaat kafedrasında işlemää başladı, ama kompozitorluk içindän son gününädän atılmadı.

Büün bir şüpesiz var nicä sölemää, ani, kompozitor olarak, İlya FİLEV biliner diil salt Gagauziyada hem Moldovada, ama bütün türk dünnäsında da. O kendi Halkının patriotu hem muzıkanın can izmetçisi. Gagauz poetların çoyunun peetlerini muzıkaya koydu. Ama en bereketli hem en çok türkülär yaptı gagauz poetı Todur ZANETlän birliktä: “Yaşa, Halkım!”, “Bendä var bir Vatan”, “Canım, Vatanım, Gagauziyam”, “Gagauziya – sän bir Ana!”, “Birlik türküsü”, “Gagauz kadıncası”, “Gagauziyada Hederlez” (Hederlez yortusunun gimnası), Gagauziyada Marțişor” (Marțişor yortusunun gimnası), “Gagauziyaya Gimna”, “KDU Gimnası”, “Komrat muzıka şkolasının Gimnası”, “Kemençä”, “Can sancısı” hem çok-çok taa başka türkülär.

İlya FİLEVın dünneyä baaşladıı son türküsü oldu “Analar” türküsü (laflar – Todur Zanet), angısının premyerası oldu 2023-cü yılın Kırım ayın (dekabri) 22-dä I-ci “ENİ TÜRKÜ” yarışmasında. Burada “Analar” türküsü, angısını çaldı türkücüyka Yulia ARNAUT, Grand-Pri ödülünü kazandı hem halizdän öttü analara hem bütün karı kulluuna bir Gimna gibi da onu bütün zal aalayarak sesledi.

Söz gelişi İlya FİLEVın talantınnan yaradıldı Gagauziyanın kimi kasbalarının hem küülerinin Gimnaları da.

2024-cü yılın Kasım ayın 19-da Maestro İlya FİLEV vakıtsız sonsuzlaa vardı. Ama onun yarattıı büülü muzıka şedevraları hiç bir zaman dünnää üzündän kayıp olmayacek, çünkü onnar gagauz halkının derin kökündän hem cömert canından gelmä. O üzerä dä Maestro İlya FİLEV hem onun aydınnık dünneyi büüleyän muzıkası daymaların-daymalarında kalêrlar hem kalaceklar.

İlya FİLEV canını muzıka dünnesinä hem gagauz kulturasına baaşlayan bir geniy!

Paalı Maestro, Senin Adın unudulmaz hem Canabin bizä okadaradan doldurulmaz bir er braktın…

Todur ZANET

Gagauz Respublikasının kurulmasının aslı istoriyayısını göstermä hem annatmaa deyni sözleeriz, ani Gagauz Respublikasını kurdula Gagauziyada yaşayan hepsi milletlerdän insannarın delegatları, angıları toplandılar Gagauz Halkın Üstolan Kongresinä da 1990-cı yılın Harman ayın (avgust) 19-da, halklararası zakonnara görä, bütün dünneyä bildirdilär, ani gagauzlar kurdular baamsız Gagauz Respublikasını ozaman, açan Moldova Respublikası kendi baamsızlıını taa kazanmadıydı. Moldova bunu yapabildi sade bir yıdan sora, açan SSRB daaldı.

Gagauz Respublikasının kurulma kararını aldı Gagauz Halkın Üstolan Kongresinä ayırılan 450 deputatı, ama taa ileri, o Kongresinä ayırılan deputatlar ilktän 1990-cı yılın Orak ayın (iyül) 22-dä 411 oylan Gagauz Milli Gimnasını (laflar – Todur ZANET, muzıka – Mihail KOLSA), Gagauz Milli Bayraanı hem Gerbı kablettilär.

Yurisprudențiya tarafından bu acaba neyä geler? Bu GHT toplantısında gördük halizdän neyä geler, nezaman sa, kimin sä tarafından sölenmiş bir şaka: “Neredä iki yurist var, orada üç bakış var!” Çünkü GHT toplantısında bir soruş için yuristlarda iki ters bakış vardı, zerä yuristlar zakon normalarını başka-başka türlü açıkladılar.

Toplantının başında Gagauziya İspolkomun temsilcisi Vitaliy DEREVÄNKO urgulayıp, ani büün “Gagauziya Başkanın erini boş saymaa” soruşunu incelemäk – bu zakonsuzluk bir iştir,

açıkladı, ki daavanın kararını ömürä Probațiya organı uygunnêêr, ama o taa danışmadı GHTya Başkanın erini boş saymaa deyni. Vitaliy DEREVÄNKO dedi: “Konuylan ilgili Üüsek daavacılık Palatasının kararı ortada taa yok, bu üzerä dä daava kararı I-ci daavacılık instanțiyasına yoktu nicä geeri yollansın, da onnar onu Probațiya organına yollasınnar. Bu kıpımda bizdä yok ne daavanın ne dä Probațiya organın Halk Topluşa danışması Başkanın erini boş saymaa deyni. Buna görä her angı bir karar alınması ya da bu soruşun Halk Topluşu gündeliinä koymak zakonsuzluk bir iştir”.

Kendi tarafından Gagauziya Halk Topluşun yuristı İgor KENDİGELÄN urguladı, ki “zakona görä, Apeläțiya Palatasının kararı kesindir, bakmadaan ona, ani Üüsek daavacılık Palatası tarafından enidän incelenäbilinir. Bu üzerä karar kuvedä geçti da GHTnın hakı var Başkanın erini boş saymaa”.

GHT deputatı Demyan KARASENİ teklif etti bu soruşu incelämemää hem onu gündelik işindän çıkarmaa: “Siz nereyi alatlêêrsınız, sizä deyni sade Başkanın eri boş sayılsın mı?”

Bundan sora deputatlar “Gagauziya Başkanın erini boş saymaa” soruşunu gündelik işindän çıkarmasını oylamaya koydular. Ama soruş geçmedi. Bu üzerä GHT toplantısında bulunan Gagauziyanın İspolkomu azaları, protest ederäk, zaldan çıktılar.

Evgeniya GUȚULun Gagauziya Başkankası kuvedindän ayırıldılması sebepinnän “Gagauziya Başkanın erini boş saymaa” soruş için GHT toplantısında bulunan 20 deputattan 11-ri oyunu kullandı:

Soțialistlar frakțiyası: İvan DİMİTROGLU (Komrat № 4 s.b.), Elena YURÇENKO (Çadır № 7 s.b.), Aleksandr TOPORAŞ (Valkaneş № 8 s.b.), Mihail SAVASTİN (Valkaneş № 9 s.b.), Pötr FAZLI (Valkaneş № 10 s.b.), Leonid KÖSÄ (Çeşmä küüyü № 16 s.b.) hem Mihail POPOV (Ütülü küüyü № 20 s.b.).

Baamsız deputatlar: Georgiya LEYÇU (Çadır № 6 s.b.), Vladimir KISSA (Bucak № 15 s.b.), Valentin GAYDARCI (Karbalı № 23 s.b.) hem Nikolay ORMANCI (Kırlannar (Kotovskoe) № 32 s.b.).

Gagauziya Başkanın seçmä günü soruşu Gagauziya Halk Topluşunda geçmedi dä bu iş GHTnın ayırı bir toplantısında gündelik işinä koyulacek.

Bu günkü dayanışmadan sora gözüker, ani Gagauziya Halk Topluşun “Gagauziya Başkanın erini boş saymaa” 11 deputatlık kararı, belliki, daavacılaa taşınacek.

Eridir urgulamaa, ani 2026-cı yılın Hederlez ayın 28-dä Gagauziya Başkankasının Evgeniya GUȚULun advokatları Canabisinin hakında I-ci daavacılık kararını diiştirilmedik brakmakta Kararını, temizlemäk için, Moldovanın Üüsek daavacılık Palatasına danıştılar.

Akademik hem poet Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru

Açıklanan haberä görä, bu maşinalar “Enhancing the Intervention Skills of Professional Firefighters” (“Profesional yangıncılarının üstolan durumda beceriklerini geliştirmäk” – gag.: A.S.) proektı çerçevesindä alındılar. Bu proekt Romıniya-Moldova 2021-2027 “Interreg VI-A NEXT” programasına görä Evropa Birliin para yardımınnan yapılêr.

Bildirildi, ani bu proektta Gagauziyanın Üstolan Durumnar Regional Kuruluşuna deyni 777 bin evro ayırılmış. Bunnarın 134 bin evrosuna da GÜDRKa baaşlanan 5 cat eni “Dacia Duster” maşinası alınmış. Demeli 1 maşina 26 800 evroya gelmiş.

Urgulanêr, ani bu maşinalar kurtarma grupalarının hızlılıını arttıracek hem üstolan duruma yollanma vakıdını kısaldacek.

1988-ci yılın Harman ayın (avgust) 14-dän büünkü günädän “Ana Sözu” gazetasının 897 nomeri dünneyi gördü.

Bu yılların içindä hem izmet yolumuzda önümüzdä bir şafk vardı hem dä var – gagauzların hem gagauz dilimizin ayakta kalması.

Bu üzerä dä “Ana Sözu” gazetası durmamyca izmet etti hem izmet eder GAGAUZ DİLİNÄ hem GAGAUZLAA, istoriyamıza hem devletliimizä, literaturamızlan kulturamıza hem incäzanatımıza.

Yaşasın “Ana Sözu” gazetası hem onun okuycuları!

Düşünün, Gagauziyanın can eri hem zakonculuk yuvası olan Gagauziya Halk Topluşuna bizdän olmayan hem Gagauziyamıza hiç bir zaman izmet etmeyän bir erifi getirmää deyni, bezbelli, Valentin GAYDARCIda büük sebeplär var. O sebeplerin birisi dä, bekim, Gagauziyayı erindä tutan sincirin en kaavi ekini – yurusprudențiyayı – yufkaltmaa hem o ekin kopmasını kolaylaştırmaa.

Gagauziyanın kurucularından birisi olan hem Gagauziyaylan gagauz halkına ömürünü baaşlayan İvan BURGUCUyu, köpek gibi iştän atıp, onun erinä Kişinevdan bir polițiyacıyı diiştirmää Valentin GAYDARCInın ne insannık ne dä moral hakı yolktur. Bunu kimä yaltıklanak hem neyä görä yaptı, acaba? Bu işin cuvabını, şindilik, sade bir Allaa biler, ama sora herkezi üürenecek.

Gagauziyayı koruyan hem zakonnarı bilän İvan BURGUCU gibi bir büük yuristı bilmäm kimä diiştirmesinnän ortaya kesin çıktı, ani bu diil bir yannışlık, ama Gagauziyayı yok etmedä merkez kuvetkerä deyni MAASUZ yapılan bir POLİTİKALI adım. Eridir demää: Ey, Göktä Boba, saklı hem bilinmeyän yolların senin! Osaydı taa doorusu olacek bunun erinä bölä mi baarmaa: Ey, uzun kuyruklu, mındar, titsi hem kirli yolların senin!

Şindi bakın Gagauziyanın can erinä hem zakonculuk yuvasına kimi getirdilär: Liviu BAZÜK 2016-cı yıladan Moldovanın Milli İnspektoriat Polițiyasının (MİP) patrul brigadasının komandiriydi. Sora, 2016-cı yıldan beeri, ozamankı Moldova içişleri ministrusu Aleksandru JİZDANın emirinä görä, MİP Başı oldu. 2019-cu yılda Liviu BAZÜK bu iştän çıkarıldı da Genel İnspektoriat Polițiyasının audit bölümün başına geçirildi. Üç taraflı (Moldova, Pridnestrovye hem Rusiya) kurulan Birleşik kontrol Komisiyasında Moldova Respublikasının delegațiyasında ekspert işledi. İi uurda çalışmaları için Moldovanın III-cü gradta “Credinţă Patriei” ordenınnan ödüllendi.

Akademik hem poet Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru