2026-cı yılın Çiçek ayın 8-dä Avdarma küüyün istoriyası muzeyindä andılar bu yıl 80-ci kara yıldönümü tamamnanan Sovet rejimın tarafından 1946-1947 yıllarda gagauzlara karşı zorlan yapılan aaçlıın kurbannarını. Bu yaslı anma sırasında pay aldılar sıradan insannar, aaraştırmacılar hem bilim insannarı, muzeycilär, erindeki hem merkez kuvetlerin temsilcileri, üüredicilär hem üürencilär. Yas sırasından sora hepsi yollandılar küüyün “Acı köşesi” Memorialına, neredä Aaçlıın kurbannarın anmak taşlarına çiçek koyuldu. Bundan sora da yapıldı “Moldova SSRında aaçlıın (1946-1947) başlama gününün 80-ci yılı: anmak, büünkü aaraştırmalar hem geçmişin urokları” adlı bilim konferențiyası.
TAA DERINDÄN Küçük ayın 26-da Gagauziyanın Avdarma küüyün istoriyası muzeyindä geçti bir yaslı sıra, neredä andılar 34 yıl geeri, 1992-ci yılın Küçük ayın (fevral) 25-26 gecesindä armännar tarafından Azerbaycanın Hocalı kasabasında azerbaycan halkına karşı yapılan genoțidı. Hocalı genoțidın kurbannarını anmak sırasında pay aldılar Azerbaycan Respublikasının Moldovada Büükelçisi Ülvi BAKHŞALİEV hem Büükelçiliin personalı, Türkiye Kişinev Büükelçisi Uygar Mustafa SERTEL, Komrat Türkiye Respublikasının Başkonsulu Eda GÜÇ, Kazahstan Respublikasının Moldovada Büükelçiliin temsilcileri, Gagauziyanın Çadır, Komrat hem Valkaneş kasabaların primarları, Gagauziya Halk Topluşun deputatları, Avdarma küüyün istoriyası muzeyin kurucusu İgnat KAZMALI hem muzeyin zaametçileri, cümne hem
TAA DERINDÄN Bıldır Vengriyada bir kişi tarafından basıldı 5 000 taanä bakır para, angılarına türklük istoriyanın en önemni Orhon yazıları koyuldu. Bakmadaan ona, ani Vengriyada bu yazılara ““Rovásírás” damgaları” (“Runik yazıları”) deerlär, adamnar köklerini unutmamışlar, çünkü Orhon yazıları – bu 1891-ci yılda rus bilim Vasiliy Vasilyeviç RADLOV tarafından Orhon deresinin kenarlarında bulunan yazılar hem onnar runik yazıların aylesindändir. Gagauzlara da isteeriz taa bir kerä sölemää: Unutmayalım, ani Vasiliy RADLOVun üürencisi Valentin Aleksandroviç MOŞKOV Orhon yazılarını yaratan halk için bölä yazdı: “Demeli ki, bütün bu açıklamalardan var nicä karar almaa ani, o halk, kimindi
TAA DERINDÄN Gagauziyanın Komrat istoriya hem tarafı aataştırma regional muzeyindä açıldı eni zal – Hristiyannık büük başı, neredä sergili zulum hem dinsiz Sovet rejimından saklanan hem korunan klisä eksponatları. Bu Hristiyannık büük başında insan önünä çıkarıldı eski ikonalar (kimilerinä 150 yıldan zeedä), klisä tertipleri hem kruçalarılan klisä bayrakları hem dä eski dua klisä kiyatları. Onnarın arasında bulunêrlar Aydimu ikonaları, ikiüz yıllık Bibliya hem Dua kiyadı Eridir urgulamaa, ani hepsi bu eksponatları topladılar Gagauziyada üç muzey temellerini atan (Komrat, Beşalma, Feropontyevka) karı-koca Anatoliy Alekseeviç MARİNOV hem Anna Födorovna MARİNOVA. Söz gelişi, ofițial orak,
TAA DERINDÄN Büün, Büük ayın (yanvar) 19-da, tamamnanêr 120 yıl, nicä 1906-cı yılın Büük ayın (yanvar) 19-da (eskiycä Büük ayın (yanvar) 6-da) ozamankı Komrat küüyündä rus ţari kuvedinä karşı başladı çiftçilerin bir kalkıntısı. Kalkıntıcılar küü kuvedini kendi ellerinä aldılar hem “Çiftçilär komitetı” kurdular. Dört gündän sora da, Büük ayın 23-dä (eskiycä Büük ayın 10-da), “Çiftçilär komitetı” Komrat bölgesi respublikasının kurulması için Karar kablettlär. Kalkıntıcılar borçluk kiyatlarını yaktılar hem vergileri kaldırdılar. “Çiftçilär komitetı” boyarlardan toprakların almasını hem çiftçilär arasında dooru payedilmesi için karar almıştılar. Bundan kaare Komrat bölgesindän zapaslarda bulunnarın askerä mobilizaţiyasını durgutmuşlar.
TAA DERINDÄN Metehan[1], Merhaba; O kara şapka ne gözäl yakıştı sana. Yıllar öncä Deliormanda, Kurtderedä pazarda, üzlärcä insanın arasında O adama razgeldiim günü hatırladım. Deliormanın Karadeniz kıyılarındakı Gagauzlara “Deniz Gagauzları” deerlär. Bunnar uzun yıllar öncä İstanbul Klisesindän, sora da Urum Klisesindän etkilenmişlär. Taa içleridekilerinä sä “Kara Gagauzları” denmiş. Bunnar da Bulgar Klisesindän etkilenmişlär. Te bölä, Metehan! Böleceksän kolay bölünür, ama böldüktän sora birleştirmäk zor. Varna düüşündän sora Osmannı Devletin kuvedindä olan Uz Devleti vardı. O devlet Gagauz, Gökoğuz devletiydi. O zaman yıkıldı. Din ayırıntılıı olsa da, dil birlii vardı. Gagauzlar buradaydılar. Taa,
TAA DERINDÄN Canavar ayın 30 – Kasım ayın 13 günneri arası Uzbekistanın Semerkand kasabasında geçän Birleşmiş Milletlär üüredicilik, bilim hem kultura kuruluşun (UNESCO) 43-cü genel Konferențiyasında 2025-ci yılın Kasım ayın 3-dä alındı Karar, ani Kırım ayın (dekabri) 15-şi “Dünnä Türk Dili Aylesi Günü” olarak bildirilsin. Türkiye Prezidentı Recep Tayyip ERDOĞANın teklifinä görä hazırlanan bu Karar proektı, Uzbekistanın Semerkand kasabasında geçän UNESCOnun 43-cü genel Konferențiyasında 2025-ci yılın Kasım ayın 3-dä kabledildi hem 1893-cü yılda Orhon yazıların anaktarının bulunması dünneyä bildirilän gün – Kırım ayın (dekabri) 15-şi – “Dünnä Türk Dili Aylesi Günü” olarak
TAA DERINDÄN Canavar ayın (oktäbri) 29-da Türkiye “Cumhuriyet Bayramı”nı – Türkiye Respublikasının kuruluşunun 102-ci yıldönümü kutlêêr. 102 yıl geeri, 1923-cü yılın Canavar ayın (oktäbri) 29-da Mustafa Kemal ATATÜRKün teklifinnän Türkiye Cumhuriyetini (Türkiye Respublikası) kuruldu. Türkiyedä hem bütün dünneydä bu günü “29 Ekim Cumhuriyet Bayramı” olarak bakılêr. PATRETTÄ: “Cumhuriyet Bayramı”n 10-cu yılı kutlamakta.
TAA DERINDÄN Canavar ayın (oktäbri) 19-da, “Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” çerçevesindä Avdarma küüyündä yapıldı bir tombarlak masa toplantısı, angısının konusuydu Moldova SSRında aaçlık, represiyalar hem stalinni kaldırmalar. Avdarma küüyün istoriyası muzeyin kanadı altında yapılan bu tombarlak masada pay aldılar Moldovadan, Gagauziyadan hem Pridnestrovyadan bilim insannarı, aaraştırmacılar, muzeycilär, yazıcılar hem cümne insannarı. Avdarma muzeyin kurucusunun İgnat KAZMALInın hem profesor Virciliu BIRLADEANUnun moderatorluunda yapılan bu tombarlak masanın aar musaafiri oldu Moldova kultura ministrusu Sergiu PRODAN.
TAA DERINDÄN Canavar ayın (oktäbri) 19-da, “Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” çerçevesindä, Kongaz Todur Zanet adına teoretik lițeyin üüredicileri hem üürencileri 1946-1947 yıllarda gagauzlara karşı zorlan yapılan aaçlık genoțidın kurbannarını andılar. Lițeyin “İstoriya sedefleri” hem “Muzeycilär” krujoklarını götürän üürediciykalar Praskovya Dimitrievna DOYKOVA, Matröna Nikolaevna BARGAN, Agafya Vasilyevna GAYDARCI hem bu krujoklara gidän 7-ci “A” hem “B” klaslarından üürencilär, aaçlık kurbannarını anmaa deyni, Kongaz mezarlıına gittilär. Bu insannar baş iilttilär zorlan yapılan aaçlıktan ölän kongazlıların önündä hem onnarın ortak mezarına çiçek koydular hem da burada mum yaktılar.
TAA DERINDÄN