Gagauziyanın kultura için ayırılan bücetından ayırılan paraya görä, Gagauziya kultura Upravleniyasıtarafından hazırlanan hem diktirilän bu gözellii ansambliyä baaşlamaa deyni, Tomay küüyünä maasuz geldi Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA.

Ansamblinin artistlerindän kaarä, kostümnarı kabletmäk sırasına katıldı Tomay küüyün Kultura evin direktoru Pötr KUȚAROV.

Tomay küüyün “Vesölıe devçata” örnekli horeografiya studiyası kuruldu 2009-cu yılda. Onun öndercisi – Galina KOÇANCI.

Maestro Avram Petroviç KÖSEnin anması avşamında, 1989-cu yılda “Düz Ava” ansamblisinin bölünmesinnän ondan ayırılmasınnan, OCI „Moldova-Concert” kuruluşun Komrat filialı olarak kurulan, “Kadınca” türkü hem halk oyunnarı ansamblisinin yortulu konțerti baaşlandı Avram Petroviçin gagauz halkın milli kulturasının korunması zaametlerinä hem Maestronun yaratmak yoluna.

Konțertä gelän onun dostları hem kolegaları sțenadan aklına getirdilär Avram Petroviçin insannıını, onun horeograflık ustalıını hem öndercilii talantlarını, onun “Kadınca” ansamblisindä durmamayca zaametlerini hem çalışmalarını.

O avşam sțenadan Maestro Avram KÖSÄ için nasaat ettilär OCI „Moldova-Concert” kuruluşun Komrat filialı olan “Kadınca” türkü hem halk oyunnarı ansamblisinin yaratmak önderciykası Mariya TARANENKO, ansamblisinin direktoru Elena DEÇEVA, Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA hem Komrat primarı Sergey ANASTASOV.

Maestro Avram Petroviç KÖSEnin anması avşamında, şannı musaafir olarak, anasınnan-bobasınnan bilä, pay aldı Komrat Türkiye Respublikasının Başkonsulu Eda GÜÇ.

Anma avşamda siiredicilerä gösterildi Avram Petroviç KÖSEnin çalışması için bir video.

Lääzım sölemää, ani ““DÜZ AVA”: SEKİZİNCİ NOTA – SEVGİ” kiyadın hazırlanmasının hem yapılmasının fikirini ortaya koydu Gagauziya kultura Upravleniyası hem, bir sürü insanın yardımınarınnan hem zaametlerinnän, onu başardı kiyadın hazırlayacı avtoru Anna Harlampiyevna HARLAMENKO.

Prezentațiya başladı “Düz Ava” ansamblisinin oyuncuları tarafından birkaç gagauz halk oyunun gösterilmesinnän.

Sırada kutlama hem selämnama nasaatınnan zalda bulunan insannara danıştı Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA. Canabisi annattı bu kiyadın hazırlanması hem dünneyä gelmesi için, urgulayarak, ani gagauzların hem Gagauziyanın şanı olan Moldova Respublikasının kıymetli “Düz Ava” türkü hem oyun halk ansamblisini annadan bu kiyat, topladı içinä ansamblinin 55 yıl uzunnuu yolun istoriyasını, arhiv dokumentlerini, partretleri, yıllar boyunca ansamblinin azalarının hem sıradan insannarın annatmalarını.

Sora sțenaya buyur edildi ““DÜZ AVA”: SEKİZİNCİ NOTA – SEVGİ” kiyadın hazırlayacı avtoru Anna HARLAMENKO, angısı annattı bu kiyadın üzerindä çalışmaları için hem sözünün sonunda baaşladı kendi baaşışlarını kiyatta er alan hem kiyadı hazırlamakta yardımcı olan insannara.

Taa sora, biri-biri ardı, sțenaya buyur edildilär başka insannar da: kıymetli “Düz Ava” ansamblinin önderciykası Maestro Tatyana ŞÇEGOLEVA, “Düz Ava” ansamblinin horeografı Viktor GRADİNAR, Akademik hem yazıcı Todur ZANET, bilim insanı Pötr PAŞALI, 55 yıl geeri “Düz Ava” ansamblinin kurulması için ofițial emiri imzalayan hem kultura zaametlerindä veteran Klavdiya Vasiyavna BALABAN, GHT deputatı Nikolay DUDOGLU.

Akademik hem yazıcı Todur ZANET: “Yaşamamda çok kerä gördüm hem annadım, ani te o laf dooru: “nicä geminin adını koyacan, ölä o gemi dä gidecek”. Bän bilmeerim neredän gelmiş bu akıl Semön POMETKOya, SÊMa – nicä biz ona deyärdik, ansamblinin adını koymaa Düz Ava. Vardı başka avalarda. Ama Düz Ava koyduunan, bän annêêrım, “raat”, “aar”. Şindi bizdä atlêêrlar sțenalarda. Bän küçükkän, Kongazda, te neredä klisä, “Horu” vardı. Çıkardılar, düz avaya görä oynardılar, hepsi kol-kola, hodul-hodul gidärdilär. SÊM yanılmamış, koymuş bu adı da büün dä “Düz Ava” gemisi gider ileri, götürer gagauz kulturasını dünneyä. Bän tanıştım SÊMnan taa seksenci yıllarda. Bän açan çekettim işlemää “Bucaan dalgasında” hem radioda hem televideniyada, sanardım, ani çok işlär bilerim – bişey bilmäzmişim. Çaarardım studiyaya bizim ansamblileri. Gelärdilär, studiyada oynardılar, nesä gösterärdilär. Saa olsun rejisör Liliya İvanovna SEKRİERU! Liliya İvanovna açan gördü “Düz Ava”yı, dedi: “Födor İvanoviç, nado pomenät interyer”. Studiyayı yaptı ölä gözäl – ölä nicä “Düz Ava”.

Anna Harlampiyevna, bän açan duydum, ani sän bu kiyadı hazırlêêrsın da annadım ne derinniklerä sän dalêrsın, hiç saklamêêrım, hep düşünärdim: çıkacan mı sän bu işin içindän? Çıkacan mı, zerä lääzım üzlärlän insannan buluşmaa, lääzım seslemää, lääzım onnarı söletmää, lääzım elemää ne onnar söleer. Da onnarı ölä koymaa bu kiyada, ani olsun gözäl, da biz utanmayalım, utanmayalım bu kiyattan, zerä biz utanmêêrız “Düz Ava”dan. Saa olasın.

Gagauziya kultura Upravleniyasına ayırı saa ol deerim, zerä bilerim nekadar zaamet koydu buna Marina Semönovna SEMÖNOVA hem onun yardımcıları. Tatyana İvanovna ŞÇEGOLEVA, bän bilerim, ani sän dä hep bunun içindäyadin, hep bakardın, yonardın, kimär serä tüflanardınız.

Ama son-sonunda, açan bana yolladılar kiyadın elektronnıy variantını da dedilär: “yaz birkaç laf bu kiyat için!” Bän beklämärdim bölä kiyat. Bän beklärdim bir kiyatçık. Açan açtım ekranda da gördüm ne var, nekadar zenginnik! Ne mutlu canınıza, ani yapmışınız bunu! Ne mutlu canınıza! Zerä yıllar gider, çok işlär unudulêr. Te onnar, ani yoktular savaşêrlar çıkmaa üzä, battırmaa onnarı, kim vardı.

Bän herkerä deerim, ani saadıcı yapêr koltuklar! SÊMı yaptı koltuklar – kim onun yanında vardı. Herliim büün bu ansambli varsa, bän pek sevinerim ona, ani vakıdında Tatyana İvanovna ŞÇEGOLEVA almış o bayraa da getirer ileri. Bän bilerim, zor vardı, zorluklar vardı, bütün bu kaynaşmalar vardı, bölmäk vardı, kavga vardı, ama genä dä çıktık. Da büün biz, herlicääm därsäk “Düz Ava”, Moldovada mı, Türkiyedä mi, Amerikada mı, neredä olursa olsun, “Düz Ava” dedik mi biz bileriz, ani – bu bizim üzümüz, bu bizim kulturamız.

Hem taa bir iş sölemää isteerim: Tatyana İvanovna, nekadar da akıllı olsanız, kolektivsız siz yapamaycenız bu işleri. Onuştan büün şükür ederim onnara, burada oturannara, şükür ederim sțenaya çıkannara hepsiciinä. Saa olsunnar.

Anna Harlampiyevna, kutlêêrım seni bu kiyatlan, kutlêêrım “Düz Ava”yı bu kiyatlan, Kultura Upravleniyasını. Kutlêêrım hepsi gagauzları, zerä sıcak bir kiyat. Nereyi dä gitseniz, kimä dä baaşlarsanız – bu bizim üzümüz. Bu – “Düz Ava”nın üzü”.

Prezentațiya zamanında gösterildi Semän POMETKOyu annadan video.

Başarıldı bu sıra “Düz Ava” ansamblisinin sțenadan “Şu baa çotucaan altında” hem “Maavi çiçek” gagauz halk türkülerin çalmasınnan.

Kutlamanın baş programası olarak, may heptän enidilmiş kendi repertuarını “Düz Ava” türkü hem oyun halk ansamblisi gösterdi kendisinin yortulu yaratmak konțertindä.

Bu konțerti hem yortulu sırayı siiretmää deyni, Komrat Kultura evinä o günü geldilär gagauz kulturasını sevän insannar, Gagauziya İspolkomu Predsedatelin yardımcısı İlya UZUN, Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA, Komrat Devlet Universitetın rektoru Sergey ZAHARİYA, Gagauziyanın anılmış kultura insannarı hem zaametçileri, “ansamblinin incäzanaatını sevennär.

55-ci yıldönümü üzerä, Gagauziyanın “Düz Ava” türkü hem oyun halk ansamblisinä, kutlama sözlerdän hem çiçeklerdän kaarä, “Moldova Concert” kuruluşun Diploması verildi.

Biz dä, “Ana Sözü” gazetasının redakțiyası olarak, bu kutlamalara katılêrız hem bizim paalı hem dä şannı “Düz Ava” ansamblisinä, onun kolektivına, ansamblinin yorulmayan öndercisinä Maestro Tatyana ŞÇEGOLEVAya saalık  hem uzun yaratmak yolu dileeriz!

Beşgöz küüyün “Dernek” folklor ansablisinä bu bu büük ikramı yapmaa deyni, Gagauziyanın kultura için bücetından para ayırıldı hem Gagauziya kultura Upravleniyasının zaametinnän proekt aslıya çıkarıldı. Onuştan da, ansambliya kostümnar baaşışlarını vermää deyni, bu küüyün Kultura Evinä geldi Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA, angısı tatlı laflarlan kutladı “Dernek”çileri hem onnarın öndercisini Varvara Dimitrievna EFTENİyi.

Biz dä kutêêrız Beşgözü hem Gagauziyayı bölä kıvrak, yakışıklı, gercik, kauklu hem seçkin milli kostümnarın ortaya çıkmasınnan! Sarp Gagauziya kultura Upravleniyası bu kırnak zaametleri için saa olsun! Siz dä, “Dernek”çilär, bu gözelliklän bizi, gagauzları, hererdä metinnäyin hem Gagauzluumuzu ilerledin.

Kostümnarı baaşlamaa deyni Kongaza maasuz geldi Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA, angısı bütün ürektän kutladı “Altın çöşmä” ansablinin azalarını bu mayıl hem gözäl enilenmäklän.

Bundan kaarä sțena köstümnarını vermäk sırasında pay aldılar Kongaz küüyün primarı Mihail ESİR, “Altın Çöşmä” uşak oyun ansamblisinin kurucusu hem öndercisi Viktor GRADİNAR, Kongaz küüyün Kultura evin direktoru Matrona HRİSTEVA hem, belliki, Altın çöşmä” örnekli uşak oyun ansablinin kimi artistleri.

Kongaz küüyün “Altın çöşmä” örnekli uşak oyun ansablisi kuruldu 2011-ci yılda. Onun diişilmäz öndercisinin Viktor GRADİNARın zaametinnän hem temeldä taa çok Todur ZANET adına teoretik lițeyin üürencilerindän oluşan bu ansambli, artık oldu Gagauziyanın en anılmış ansamblilerindän birisi.

Ansambli Gagauziyayı hem gagauz kulturasını gösterdi türlü respublikalı hem halklararası festivallerdä, diil bir kerä tanıştırıp kendi incäzanaatınnan Belarusiya, Grețiya, Moldova, Türkiye, Ukrayina gibi devletlerin siiredicilerini.

Büünkü gündä ansamblidä 5-18 yaş arasında olan 95 uşak pay alêr.

Anılmış Gagauz folkloru türkücüykası  Födora Borisovna DUKAL hem onun yanında yola çıkan insannar tarafından Kazayak küüyündä “Sevda” ansamblisinin kurulmasının 30-cu yıldönümünnän ilgili olarak, 2016-cı yılın Orak ayın (iyül) 17-dä Kazayak küüyündä 1-ci Halklararası “Sevda dalgaları” festivali yapıldı.

Şindi dä, 2025-cı yılın Canavar ayın (oktäbri) 12-dä 10-cu kerä Kazayak küüyündä yapılan Halklararası “Sevda dalgaları” festivalindä pay aldılar Gagauziyadan, Moldovadan hem Ukraynadan 35 ansambli.

Bundan kaarä, bu küüyün muzeyin, lițeyin hem gimnaziyasının üürencileri zaametlerinnän festivaldä Gagauz halk giyimnerin gösterisi yapıldı.

Gagauziya kultura Upravleniyasının tarafından hazırlanan bu I-ci “GERMEK OYUNU” Milli Horeografiya Festivali adandı Gagauziyanın Semön POMETKO adına “Düz Ava” türkü hem oyun halk ansamblisinin anılmış horeografın hem baletmeysterın Konstantin Afanasieviç GERMEKin (15.09.1952 – 02.04.2022) anmasına hem duuma gününä.

I-ci “GERMEK OYUNU” Milli Horeografiya Festivalindä pay aldılar Gagauziyadan, Moldovadan hem Pridnestrovyadan kolektivlar. Onnarın arasında vardılar:

“Altın çöşmä” oyun ansamblisi (Kongaz);

“Baştina” halk oyunnarı ansamblisi (Strêşeni);

“Düz Ava” Moldova Respublikasının Şannı kollektivı; gagauz türkü hem halk oyunnarı ansamblisi (Komrat);

 “Düz Ava” uşak halk oyunnarı studiyası (Komrat);

 “Kadınca” muzıka hem halk oyunnarı ansamblisi (Çadır);

“Kadınca” Gagauziya halk türküsü hem oyunnarı ansamblisi (Komrat);

“Karanfil” halk oyunnarı ansamblisi (Beşalma);

“Lale” oyunnarı topluluu (Başküüyü (Kirsova));

“La İzvor” halk oyunnarı ansamblisi (Çimişli);

“Şennik” uşak halk oyunnarı ansamblisi (Kırlannar (Kotovskoe));

“Vatra” Şannı artisrika kolektivı, halk oyunnarı ansamblisi (Tiraspol).

“Yıldızlar” halk oyunnarı ansamblileri (Valkaneş).

Festivalin kapanışında Gagauziya kultura Upravleniyasının Başı Marina SEMÖNOVA hepsi katılan ansamblilerä hem kolektivlara I-ci “GERMEK OYUNU” Milli Horeografiya Festivalin diplomnarını verdi.

Konstantin GERMEK kimdir:

Konstantin Afanasieviç GERMEK duudu 1952-ci yılın Ceviz ayın (sentäbdri) 15-dä Gagauziyanın Valkaneş kasabasında. Çok yıllar işledi Semön POMETKO adına “Düz Ava” gagauz türkü hem oyun ansamblisindä hem o ansamblinin üüselmesi için çok zaamet etti. Bu ansamblisinin horeografı hem baletmeysterı olarak, koydu sțenaya gagauzların istoriyasında horeografiya tarafından en gözäl oyunnarı: “Çobannar”, “Dostluk oyunu”, “Düün”, “Kız oyunu”, “Köstek oyunu”, üç bölümnü “Gagauz süitası”, “Bulgar süitası”, “Moldovan süitası”, “Valkaneş kadıncası”. Bu oyunnarın horeografiyası hem onnar için yapılan kostüm şedevraları, halizdän oldular dünnää uurunda eşi olmayan büük yaratmalar.

Maêstronun zaametlerinnän Semön POMETKO adına “Düz Ava” gagauz türkü hem oyun ansamblisi bütün dünnedä anıldı hem Moldovada en başarılı ansamblilerin sırasına girdi hem dä gagauz profesional horejgrafiya incäzanaatında önderci oldu.

Gagauziyanın hem gagauzların kulturasının ilerlemesinä baaşlayan hem sınırsız aşırılarda Gagauziyayı şannı yapan, Konstantin Afanasieviç GERMEK 2022-ci yılın Çiçek ayın (aprel) 2-dä geçindi, arkasından brakıp zenginniin zenginnii olan yaratma varlıını hem Canabisi için aydın anmaları.

IV-cü Halklararası uşak kultura Forumunda Gagauziyayı temsil etti İvan MİTİOGLUnun önderciliindä Komrat muzıka şkolasının “Dalcaaz” halk instrumentleri orkestrası, angısı tanıştırdı hem sevindirdi Foruma katılannarı hem siiredicileri gözäl gagauz havalarınnan.

Forum sırasında uşaklara master-klaslar, art-şkolalar hem diskusiyalar yapıldı. Bundan kaarä uşaklar Rusiyanın kimi halk artistlerinnän buluştular.

IV-cü Halklararası uşak kultura Forumun kapanışında oldu büük gala-koțert, neredä, belliki, “Dalcaaz” halk instrumentleri orkestramız da pay aldı.

Gagauziyayı hem gagauz boyunu “28. Türk Boyları Kultura Şöleni”ndä temsil ettilär Komrat “Kadınca” hem “Bürüncük” ansamblileri, Kongaz “Cızdırık” ansamblisi hem da türkücü Pötr PETKOVİÇ.

Bundan kaarä, Şölendä pay alan Komrat Kultura Evi kurdu burada gagauzları annadan bir etnografiya, resim hem el işleri sergisi.

“Kadınca”, “Bürüncük” hem “Cızdırık” ansamblileri dä kendi gagauz oyunnarınnan büüledilär “28. Türk Boyları Kultura Şöleni”nä katılannarı hem onun süüredicilerini.