Gagauziyanın Baş küüyü (Kirsova) “Excluziv” yortulu sıralar salonunda geçän bu yaratmak avşamın ruhu, ihlamı hem yortulu soluu oldu raametli Maestro İlya İlyiç FİLEV, angısının büüleyici muzıkası hem gagauz poetların laflarına yazılı türküleri, üç saada yakın cannı öttüp, aydınnıklan yayıldı doz-dolaya.

Yaratmak avşamını açarak, Gagauziyanın kultura zaametçilerinin adından salonda bulunan İlya İlyiç FİLEVın eşinä Elena İvanovnaya, onun yakınnarına, yakın dostlarına, yaradıcılık ortaklarına hem hepsi insannara, ani o avşam geldilär bu muzıka çeşmesindän kanaat olmaa, selemnemä sözünnän danıştı Gagauziyanın Kultura upravleniyasının Başı Marina SEMÖNOVA angısı urguladı, ani “ büün bizi birleştirer İlya FİLEVın muzıkası, onun yaşayan hem daymalarda ötän yaratmak varlıı”.

Sora da, avşam uzunnuunda, İlya FİLEVın yarattıı hem şindän sora sonsuzun varlıı olan türkülerini çalan artistlär hem muzıkantlar, iş kolegaları hem o türkülerin laflarının avtorları, bütün ürektän Maestro için annadarak, paylaştılar kendi duygularınnan, birliktä yaşadıkları olaylarlan hem aklılarından geçirilän fikirlärlän.

Maestronun “Düz Ava” türkü hem oyun halk ansamblisindä çalışması hem onunnan yaradıcılık işbirlii için annattı ansamblinin öndercisi Maestro Tatyana ŞÇEGOLEVA.

Anılmış gagauz yazıcısı, poetı, jurnalistı, “Ana Sözü” gazetasının baş redaktoru, Akademik Todur ZANET, şükür ederäk Gagauziya Kultura Upravleniyasına hem bu avşamı hazırlayan hepsi insannara hem dä, özellikän, Maestronun eşinä Elena İvanovna FİLEVAya o musaafirlik, daynmak hem saburluk için, angısını Canabisi gecä-gündüz gösterdi avtorlara, türkülär yazılırkan, urguladı, ani kendisinin Maestroylan ortaklıkta yazılan 54 türkünün yaradılması pek kolay diildi. Kısadan annattı nicä yazıldı son başarılan türkü – “Analar”.

Todur ZANET sțenadan yalvardı, ani bir muzeyin saytında yalan yazılan sözlär, ani “İlya FİLEVa “Moldovanın İncäzanaatta Maestrosu” adını vermäk için danışmış Moldovanın ozamankı kultura ministrusu Monika BABUK”, doorudulsun, çünkü haliz doorusu bu: “İlya FİLEVa “Moldovanın İncäzanaatta Maestrosu” adını vermäk için bän, Todur ZANET, danıştım ozamankı Gagauziya Başkankasına İrina VLAHa ofițial bir yazılı kiyatlan. Canabisi dä baş urmdu Moldova Prezidentına İlya FİLEVa bu adı vermäk için. Da, açan Komratta Monika BABUK sțenada verärdi İlya FİLEVa bu üüsek adın dokumentlarını, benim hem Elena İvanovnanın önündä oturan İrina Födorovna VLAH döndü, dä dedi: «Сделала как Вы просили!».

O avşam Maestro için sözlerini söledilär: Yuliya ARNAUT, İrina GERASİMOVA, Mihail KULEV, Genadiy MİTİŞ, Todur MARİNOGLU, “Serin Su” ansambflinin öndercisi Födor RADİONOV.

İlya İlyiç FİLEVın anmasına adanmış yaratmak avşamında sțenadan çaldılar  “Düz Ava” türkü hem oyun halk ansamblisi, solistlar Vitaliy VASİLİOGLU hem İrina POYDOLOVA, Andrey İVANOV, Yuliya ARNAUT, İrina GERASİMOVA, Olga PAÇİ, İvan BABOV, Elena PAÇİ, İlya hem Evdokiya KÖSÄ, İrina DRAGU, Nataliya DENİZ, Genadiy MİTİŞ, Valentin ORMANCI, Marina KISSA, Olesä TUKAN, Komrat kasabasının A. Valykov adına uşak muzıka şkolasının horu, “Voice Shov Studio” örnekli vokal studiyası.

Sıra geldiynän “Şen oynêêr gagauzlar!” (laflar – Todur Zanet) türküsünä, angısınnan İlya FİLEVın kurduu “Bucak” adlı gagauz estrada ansamblisi 1991-ci yılda Alma-Ata kasabasında (Kazahstan) olan II-ci Halklararası «Азия Дауысы» (“Aziya Sesi”) muzıka Festivalindä laureat oldu hem o türküyü orada çaldı solist Georgiy İvanoviç DUDOGLU, avşamı götürän Anna Markovna RUSU teklif etti 2026-cı yılın Harman ayın 19-da raametli olan çalgıcımızı Georgiy İvanoviç DUDOGLUyu anmaa da bütün zal ayak üstündä palma düümesinnän bu insana saygısını gösterdi.

Yaratmak avşamında ayırı şükür sözleri sölendi İlya İlyiç FİLEVın kumisinä Vasiliy Födoroviç DRAGANa, ani çok yıllar Maestroylan omuz-omuza durarak, zaametini saymadaan, gecä-gündüz kendi studiyasında yazdı, işledi hem inceletti İlya FİLEVın yaratmalarını hem şindi dä saygıylan koruyêr o muzıka arhivını hem verer kolayını onnar ötsünnär hem insannarın cannarına yolunu bulsunnar.

Bu avşamda ayırı bir er kapladı Elena İvanovna FİLEVAnın candan sözü, angısı, gözleri yaşlan dolu, şükür etti hepsinä kim geldi hem, can sıcaklıınnan, andı kocasını, adamını hem büük kompozitoru.

Başarıldı İlya İlyiç FİLEVın anmasına adanmış yaratmak avşamı gagauzların ofițial olmayan gimnasınnan – “Yaşa, Halkım!” türküsünnän (laflar – Todur Zanet), angısını bütün zal ayak üstü hem bir seslän çaldı.

Ortak patrettän sora da hepsi insannar buyur edildilär pomana sofrasına, angısını hazırlamıştılar raametlini aylesi hem kumileri Vasiliy hem Alöna DRAGAN.

Bu yaratmak avşamı günündä, sabaalen, İlya FİLEVın eşi Elena İvanovna, kardaşı Viktor, Marina SEMÖNOVA, Tatyana ŞÇEGOLEVA hem bratanı Todur ZANET, Maestronun mezarına gidip hem orayı saygıylan çiçek koyup, Canabisini raametlän andılar.

Ayrı bir şükür sözü lääzım sölemää Gagauziya Radio hem Televideniye (GRT) cümne Kompaniyasına, angısı cannı yayında efira verdi bu büülü yaratmak yortusunu: https://www.youtube.com/live/zQQGVaQCpKw.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU, bir muzıkalı ayledä dünneyä gelip, taa küçüktän adadı kendisini muzıkaya, ölä nicä onadan muzıkaya adamıştılar onun aylesinin üç boyu da.

Başlayıp şkoladakı horda çalmaa, Ciku, nicä ona dostları hem bütün şkola deyärdi, orada solist oldu. Şkoladan sora üürendi Kişinev avtoyolları tehnikumunda hem politeknika institutunda. Ama bakmadaan buna, onun haliz ömürü muzıka oldu, çünkü hep o vakıt kendisi, saklıdan, üürendi Kişinevun avşamnarı muzıka şkolasında da. Çok yıllar sora da, bitirip Kişinevdakı Ştefan Neaga adına muzıka uçilişçesinin kultprosvet zanaatı bölümünü, Canabisi bütün ömürünü baaşladı kulturaya hem muzıkaya.

Uçilişçedän sora Georgiy DUDOGLU oldu “Düz Ava” halk türküsü hem oyunu ansamblinin solistı. Yıllar geçtiynän bu ona dar geldi dä Georgiy İvanoviç kurdu “Canali” adlı halk muzıkası ansablisini. Onu başına geçip, olêr bu ansamblini dirijöru. Taa sora da bu ansamblinin temelindä gagauz “Kadınca” ansamblisinin yanında bir orkestra kurdu hem onun solistı oldu.

Kendi zengin türkü repertuarınnan Canabisi memlekettä hem aşırıda konțertlerä katıldı. Onun çaldıı gagauz, moldovan, rus, çingenä, bulgar, urkayna h.t.b. halk türküleri öttülär Belarusiyanın, Grețiyanın, Kazahstanın, Moldovanın, Romıniyanın, Rusiyanın, Ukraynanın hem taa başka erlerin sțenalarında.

“Bucak” adlı gagauz estrada ansamblisin solistı olarak, 1991-ci yılda Alma-Ata kasabasında (Kazahstan) II-ci Halklararası «Азия Дауысы» (“Aziya Sesi”) muzıka Festivalindä “Şen oynêêr gagauzlar!” türküsünü çaldı (Not. – bu festivaldä türkü “Konaklêêr gagauzlar” adınnan bildirildi) da, ansambliylän barabar, Festivalin laureatı alêr.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU 12 kerä türlü erindeki, respublikadakı, Sovetlär Birlii hem halklarasası festivallerin laureatı oldu. İki festivalin altın medalilerini aldı. Onnarın birisi – Bütün Sovetlär Birliin halk yaratmaları festivalinin altın medalisi.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU raametli olması – bu diil salt aylesinin hem yakınnarının acısı, ama bütün Gagauziya kulturasının büük bir kayıbı.

Bu aar saatta Canabisinin aylesinä hem yakınnarına acızgannıımızı bildireriz.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU harman ayın 21-dä Komrat kasabasının eski mezarlıında, en yakın insannarının yanında topraa verildi.

Topracıı ilin olsun!

“Ana Sözü” redakțiyası

Komrat kultura Evindä geçti I-ci “ENİ TÜRKÜ” yarışması, neredä pay aldı 16 yarışmacı 18 türküylän.

Şindi Gagauziyanın kultura Upravleniyası bildirdi, ani 2024-cü yılda ikincisi yapılan gagauz dilindä “ENİ TÜRKÜ” Regional yarışmasına yol veriler. Yarışmada pay almaa isteyennär danışmalarını Kasım ayın 25-dän gagauzcultura@gmail.com adresinä yollasınnar:

Yarışma bu yıl da 3 nominațiyada yapılêr:

1. En islää muzıka hem aranjirovka;

2. En islää peet;

3. En islää türkücü.

Yarışma için taa derindän bu telefonda 0298 2-49-35 hem burada: https://drive.google.com/…/15JLTLQyoMUW4EcJrnwu…/view…

https://docs.google.com/…/1kz…/edit…

“Pek gözäl seslerin ihlamı” VII-ci Respublikalı festivali hazırladı hem geçirdi Gagauziya kultura Upravleniyası, angısı kolaylık verdi Komrattakı sțenada kendi ustalıklarını göstersinnär ölä uşak muzıka şkolalarını, nicä:

– Andrey Valkov adına Komrat munițipiyi uşak muzıka şkolası;

– Gerasim Lupoy adına Orhey munițipiyi uşak muzıka şkolası;

– Mihay Dolgan adına Sıncerey kasabasının uşak muzıka şkolası;

– Kişkaren küüyün muzıka şkolası (Sıncereni rayonu);

– Çeşmä küüyü uşak muzıka şkolası;

– Evgeniy Koka adına Soroka munițipiyi incäzanaat şkolası;

– Çimişli kasabasının incäzanaat şkolası;

– Cörce Enesku adına Belț munițipiyi muzıka şkolası;

– Valkaneș kasabası uşak muzıka şkolası;

– Genadiy Çebanı adına Edineț munițipiyi uşak muzıka şkolası;

– Çipriyan Porumbesku adına Belț munițipiyi incäzanaat şkolası;

– Kruglik küüyün incäzanaat şkolası (Kriulän rayonu);

– Çadır munițipiyi uşak muzıka şkolası;

– Taraklı rayonun incäzanaat şkolası;

– Grigoriy Murzakov adına Tvardița kasabasının incäzanaat şkolası.

“Pek gözäl seslerin ihlamı” VII-ci Respublikalı festivalin açılışında katılannarı selemnemä sözünnän danıştı Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMENOVA. Nedän sora, biri-biri ardı sțenaya çıkan körpä hem genç muzıkantlar, instrumental muzakasını çalmakta, fortopyano duetlarında, fleytacı, akordion, bayancı, gaydacı, ansamblilerindä, kendi becerikliklerini gösterdilär. Bundan kaarä, vokal kolektivları, estrada hem halk türkülerini çalannar da siiredicileri sevindirdilär.

“Pek gözäl seslerin ihlamı” VII-ci Respublikalı festivalin sonunda, hepsi katılannara “Anmak diplomnarı” hem ödüllär verildi.

“ENİ TÜRKÜ” yarışmasında vardı nicä katılsınnar gagauz dilindä türkülärlän 14 yaş yukarı olan kişilär (solistlar, duetlar, triolar hem ansamblilär) hem onda pay aldılar: İlyä hem Evdokiya KÖSÄlär (“Gagauziyam” türküsünnän), Yuliya ARNAUT  (“Analar” türküsünnän), “Serin-su” vokal ansamblisinin solistleri İrina GERASİMOVA hem Valeriy ARNAUT (“İnanmêêrım” türküsünnän), Andrey PALİK (“Воваmа” hem “Gelsän” türkülerinnän), Tatyana UZUN (“Sevgili küüyüm Kıpçak” türküsünnän), Mihayil PAÇİ (“Hederlez” türküsünnän), Viktoriya ARNAUT (“Sendän sora” türküsünnän), İlyä KALAK (“Kasım yortusu” türküsünnän), Tatyana KARASENİ (“Küçük bir vatanım” türküsünnän), “TOZİ” grupası (“Kırbaalı küyüm” türküsünnän), Andrey İVANOV (“Aalemin” türküsünnän), Evdokiya PETKOVİÇ (“Aylä türküsü”nnän), Sergey ARABADCI (“Yaz geçti” türküsünnän), Marina TOPAL (“İnan” türküsünnän), Vasiliy VARBAN (“Kurtulmak yolu” hem “Gelmäz geeri” türkülerinnän),  “ANA TARAFIM” vokal-instrumental ansamblisi (“Vatanım” türküsünnän).

Yarışmanın jürisi oldular Gagauziyanın hem Moldovanın anılmış insannarı: Marina RADİȘ –opera zannatçısı, “Maestru ın Arta”; Tatyana ŞÖGOLEVA – “Düz-Ava” gagauz türkü hem oyun ansamblisinin artistik öndericisi, “Maestru ın Arta”; Mariya TARANENKO – “Kadınca” türkü hem oyun ansamblisinin artistik öndericisi, “Gagauziyanın kıymetli kultura zaametçisi”; Pötr PETKOVİÇ – anılmış türkücü, muzıkacı, “Maestru ın Arta”; Mihayil REZUNEȚ – aktör, dramaturg, rejisör, “Gagauziyanın kıymetli kultura zaametçisi”; Elena MOKANU – gagauz dili üüredicisi, peetçi, “Gagauz yazıcılar birlii” azası.

“ENİ TÜRKÜ” yarışmasının siiredicileri arasında vardılar Gagauziya Başkankası Evgeniyä GUȚUL hem İspolkom azaları da.

Yarışma başında hepsi insannara selemnemä hem nasaat sözünnän danıştı Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA.

Jürinin kararına gärä “ENİ TÜRKÜ” yarışmasının ödülleri bölä payedildi:

I-ci “ENİ TÜRKÜ” yarışmasının Grand-Pri ödülünü kazandı Yulya ARANAUT – türkü “Analar” (laflar Todur ZANET, muzıka – İlya FİLEV).

Kalan nominațiyalarda:

“En islää muzıka hem aranjirovka”: 1-ci er – kompozitor, “Maestru ın Arta” İlya FİLEV (türkü “Analar”); 2-ci er – Viktoriya ARNAUT; 3-cü er – “ANA TARAFIM” vokal-instrumental ansamblisi.

“En islää türkü lafları”: 1-ci er – poet Todur ZANET (türkü “Analar”); 2-ci er – Tatyana GAYDARCI; 3-cü er – Andrey PALİK.

“En islää türkücü”: 1-ci er – Andrey İVANOV (türkü “Aalemin”); 2-ci er – İlyä hem Evdokiya KÖSÄlär; 3-cü er – Evdokiya PETKOVİÇ.

“Siiredicilerin maasuz ödülü”: Tatyana UZUN.

Albomda sekiz türkü var: “Bu mu diil sana”, “Sadä sän”, “İstämeerim”, “Yapamadım”, “İnancam”, “Sakladım canımı”, “Var vakıdım” hem “Dayêêr sevda”.

Nicä bildirdi kendisi Vitaliy MANJUL, “Var vakıdım” albomu CDlerdä yok. O albomun internettä sadä onlain versiyası var.

“Var vakıdım” albomun prezentaţiyası Ukraynanın Kotlovina küüyündä, gagauz biznesmeni Yuriy DİMÇOGLUnun yardımınnan, oldu.

Natali DENİZ (Natalya NEÇEVA) duudu  Ukraynanın Kotlovina küüyündä (eski adı Balboka). Şkoladan sora Odesa kasabasına geçti. Burada universitetını başardı da şindi doktora disertaţiyasını hazırlêêr.

Natali DENİZ 2014-cü yılda “Türkvizion” konkursunda Ukrayna gagauzlarını temsil etti. Bir CD albomu var.

Not. Klipın çıkmasına yardımcı oldu Ukraynada gagauz biznesmenı Yuriy DİMÇOGLO.