Candan-ürektän kutlêêrız Canabisini bu gözäl yıldönümünnän. Saalık hem uzun ömür sizä, Dimitriy Födoroviç! Allaa versin sizä taa çok kuvet bu paalı hem zengin yaradıcılık yolunda!

Ko günneriniz uzasın hem pek faydalı geçsin!

Saalık Allaa versin!

Saygılarımızlan, “Ana Sözü” redakțiyası.

“Gagauz çotrası” erleştirildi V. Lenin pamätniinin yakınnarında, Gagauziya Başkannıı hem Komrat Kultura Evi binaların arasında.

Önemni o, ani gagauz simvollundan kaarä “Gagauz çotrası” içindä taşıyêr Gagauziya kasabalarının hem küülerinin kultura varlıkları, muzeyleri hem turistika yolları için bilgileri. Hepsi bu bilgilär, çotranın ortasında erleştirilmiş LED-ekranında peydalanêr.

“Gagauz çotrası” turistika obyektın açılış programasında gagauz artistleri kısa bir şennik yaptılar.

Gagauziyayı bu önemni kultura sırasında temsil ettilär Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA, Gagauziya Mariya Maruneviç adına Bilim-aaraştırma merkezin direktoru İrina KONSTANTİNOVA, Gagauziyanın terizma hem şarap ofisi hem Moldova Respublikasının kıymetli kolektivı – Gagauziyanın “Düz Ava” örnekli türkü hem oyun halk ansamblisi.

Universitetın “Itri” Kongres he Kultura Merkezindä olan “VIII-ci Halklararası Türk Dünnäsı Turizma Kongresi”n ofițial açılışında, başka protokol nasaatçıların arasında, söz tuttu Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA da.

Kongresin “Türk dünnäsında turizma hem gelişmä” temalı meydanına kendi “Türk dünnäsı memleketleri arasında işbirliinin gelişmesi çerçevesindä Gagauziyada turizma hem gelişmä” dokladınnan katıldı Gagauziya Mariya Maruneviç adına Bilim-aaraştırma merkezin direktoru İrina KONSTANTİNOVA.

Kongresin başka meydanında Gagauziya kultura Upravleniyası, Gagauziyanın terizma hem şarap ofisinnän barabar, hazırladılar Gagauziyanın turizma stendını, angısında sösterildi hem annadıldı Gagauziyanın turizma uurunda kolaylıkları, başlayıp kultura varlıından taa etno hem imeklärlän içkilärlän tanışmaklar.

Bundan kaarä, Moldova Respublikasının kıymetli kolektivı – Gagauziyanın “Düz Ava” örnekli türkü hem oyun halk ansamblisi, üç konțert gösterip, tanıştırdılar insannarı gagauzların muzıka hem oyun adetlerinnän.

Şkolanın yıldönümünnän ilgili kutlama sırasına buyur edildilär şkolanın pedagogları hem veterannarı, şkolayı başarannar hem onnarın analar-bobaları.

Önemni yıldönümünnän Valkaneş kasabasının uşak muzıka şkolasını hem onun kolektivını kutladılar Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA hem Valkaneş rayon administrațiyasının başı İvan KREȚU, Valkaneş kasabasının primariyası hem Valkaneş Sergey Rudenko adına gimnaziyası.

Bu yortulu gündä muzıka şkolasının üüredicileri Elena GERMEK, Dmitriy LİKA, Tatyana TOPORAŞ hem şkolanın vıpusknikleri Pötr TERZİ hem Aleksandr VASİLYEV Gagauziya kultura Upravleniyasının gramotalarını kablettilär.

Başarıldı yıldönümü kutlaması büük bir konțert programasınnan, angısında pay aldılar şkolanın fortepyano, kemençä, fleyta, akkordion bölümnerindä üürenän üürencilär hem onnarın üüredicileri.

O günü kendi muzıka baaşışlarınnan bu yıldönümünä geldilär Çadır, Çeşmä küüyü hem Komrat uşak muzıka şkolalarından muzıkacılar da.

Açtı sırayı Pötr Draganov adına Merkez bibliotekasının direktoru Marina NEDÄLKOVA, angısı kendi sözündä kısadan annattı bibliotekanın 1946-cı yılda kurulmasından büünkü günädän çalışmalarını hem bir küçük bibliotakadan Gagauziyanın Merkez bibliotekasınadan kalkınmasını.

Sora kutlama nasaatlarınnan danıştılar: Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA, Gagauziya İspolkomu Predsedatelin hem Gagauziya Başkanın yardımcısı İlya UZUN, Moldova Milli bibliotekasının zaametçiykası Ekaterina DİMİTRİK, 1970-ci yıllarda Komrat rayonun kultura bölümünün başı Klavdiya BALABAN, Komrat kasaba Sovetin azası Valeriy KISSA, yazıcı hem poet, Akademik Todur ZANET, yazıcılar Stepan BULGAR hem Konstantin KURDOGU.

Bu yıldönümünnän ilgili olarak, yortulu sırada Gagauziya kultura Upravleniyasının diplomalarınnan ödüllendilär: Pötr Draganov adına Merkez bibliotekasının direktoru Marina NEDÄLKOVA, biblioteka bölümü başı Tatyana KİRİYAK, baş bibliotekacıyka Evgeniya LÜLENOVA, bibliotekacıykalar – Vera SİBOVA, Elena SUSAN, Nadejda TOPAL hem Vasilisa VORNİKOGLU.

Kutlama yortusunda üürencilär okudular Mihay EMİNESKUnun, Dimitri KARAÇOBANın, Vladimir MAYAKOVSKİYyin hem Marina ȚVETAEVAnın yaratmalarını. Ayırıca uşaklar tarafından muzaka kutlamaları da oldu. Üürenciyka Olga GAYDARCI çaldı “Bucak” adlı türküyü. Üürediciyka İrina MELKAN önderciliindä Komrat Yaratmak Evin kolektivı da iki nomer gösterdi.

Gagauziyanın Pötr Draganov adına Merkez bibliotekasının gagauzça fondu kurulmaa başladı XX-ci asirin 50-ci yıllarda, açan 1959-cu yılda dünneyä geldi Dionis TANASOGLU tarafından hazırlanan gagauz literaturasının ilk toplumunu – “Bucaktan seslär”. Sora da, hep o asirin 60-cı yılların başında, başlayıp Nikolay BABOGLUnun kiyatlarından, bu bibliotekaya gagauz ruhu hem gagauz yazıcıların kiyatları, taa sora da arhivları, gelmää başladılar. Büünkü gündä bunnardan oluştu bibliotekanın 5 bindän zeedesi olan gagauz dilindä fondu.

Şindi Gagauziyanın Pötr Draganov adına Merkez bibliotekasının fondunda var 53 bindän çok kiyat hem türlü dokumentlär. Onnarın 3700-dän zeedesi devlet dilindä.

KURULTAY – 2026 Halklararası kultura Festivalin açılışında kutlama sözlerinnän katılannara danıştılar: Romıniya Tatar Demokrat Birlii Başkanı Naim BELGİN, Romıniya kultura Ministerliin András István DEMETER, Ankara merkezli Nogay Türkleri Dernään Genel Başkanı hem Dünnää Nogay Türklerin Birlii Başkanı Ömer AKTÜRK, TÜRKSOY muzeylär bölümü başı Barış Cavid MOVSUMLÜ hem açılışa gelän kimi Büükelçilär.

Festivalin açılış sırasından sora, taa birkaç ayırı sıra oldu: sport yarışmaları (güreş, ok atışı, at yarışı h.b.) sırası, ortak Halklararası konțertı hem halk oyunnarı, giyimneri, imekleri kufnesi sıraları.

Türk halkların kulturasını, varlıını, adetlerini, ustalıklarını, muzıkasını hem oyunnarını korunmasına baaşlanan bu Festivalä 40 devlettän zeedä insannar katıldılar. Onnarın arasında Gagauziyayı bu Kuruldayda gösterdi Kıpçak küüyün Kultura evin artistlerinin “Solovuşka” (“Bülbülcük”) ansamblisi (önderciyka – Lüdmila Songrova). Onnarın çalışmasınnan Kurultaya gelän insannarın kolayı oldu işitmää gagauz türkülerini,tanışmaa gagauzlarlan hem gagauz kulturasınnan.

Festival çerçevesindä “Turkistandan Balkannara Şiir Köprüsü” peet avşamı yapıldı, angısı için kendi terini TÜRKSOY kuruluşu da koydu. Bu peet avşamına, türk dillerin ötmesini hem zenniklerini göstermäk için, buyur edildilär dünneyin türlü köşelerdän poetlar: Ümit KÖPRÜLÜ (İrak, türkmen), Serap Alparslan ÖZDEMİR (Germaniya, kumuk), Fereshta ZİAİ (Afganistan, uzbek), İbrahim Halil ELVEREN (Ozan Berdari, Türkiye), Barış Cavid MOVSUMLÜ (Türkiye, azerbaycan türkü), Medinay BAWUDUN (ABD, uygur), Nasuf DAİL (Bulgariya, türk), Nurten REMZİ (Bulgariya, türk) hem Todur ZANET (Moldova, Gagauziya, gagauz).

Gagauziyaya gelän TÜRKSOY muzeylär Birliin temsilcileri, onnarın vizit programasının ikinci günündä, Avdarma, Aydar, Beşalma hem Komrat muzeylerlän tanıştılar.

TÜRKSOYun adından muzeycilär delegațiyanın azaları Muharrem HAYIR – Türk hem İslam İncäzanaat Muzeyin direktoru, Bahtiyor НODJAYEV – Uzbekistan Devlet İstoriya Muzeyin “Taşkent Muzeyi” filialın direktoru hem Amina MELİKOVA – Azerbaycan Milli Kilim Muzeyin direktoru, Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVAylan barabar, muzeyleri dolaşıp, gagauz halkın kultura varlıının korunmasına, istoriyasına hem adetlerinnä daldılar.

“Ştefan şel Mare” (Büük Ştefan) pamätniinä çiçek koymaktan hem burada teatrulu sırasından başlayan bu XXV-ci Respublika Etnofestivali sora park içindä kurulan milli aularda hem fantanın dolayında kurulan sțenada ilerledi.

Gagauz milletini (diil etnosunu!!!) XXV-ci Respublika Etnofestivalindä temsil etti Gagauzya (Gagauz Eri) kultura Upravleniyasının kurduu gagauz aulu hem gagauz kultura insannarı, angıları büük cömertliklän gösterdilär gagauz milletin sıcaklıını, tanıştırdılar feztivalä gelän insannarı gagauzların imeklerinnän, adetlerinnän, literturasınnan hem sıralarınnan.

Gagauzyanın aulundan kendi oyunnarınnan hem sıralarınnan ortalıı hem gelän musaafirleri şennendirärdilär Kongazdan “Altın çöşmä” örnekli uşak oyun ansamblisi hem Beşalmadan “Sedef” ansamblisi.

Bu festivaldä en islää taraftan gagauzları göztermää deyni, başta Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA olarak, pek büük izmetlär koydular bu Upravleniyanın zaametçileri.

“Zamanın kopmaz ipi: asirlerin baalantısı hem muzeylerin mirası” adlı Halklararası Bilim-praktika konferențiyanın ofițial açılışını yaptı Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA.

Sora kutlama hem danışma sözlerinnän konferențiyaya katılannara danıştılar: Todur ZANET akademik, yazıcı, dramaturg, aaraştırmacı, çevirici, folklorcu; Petru VİKOL, Moldova Respublikasının Etnografiya hem dolaylı tabiat istoriyası Milli muzeyin direktoru; Lüdmila MARİN, Beşalma küüyün D. Karaçoban adına Milli gagauz istoriya hem etnografiya muzeyin direktoru.

Bilim-praktika konferențiyasının ana programasına görä, oldu iki diskusiya paneli hem D. Karaçobanın yaratmak sergisinnän Kongaz “Cızdırık” uşak teatru studiyasının evelki tertiplerin hem giyimnerin gösterisi. Panellerin ikisinin da  moderatoruydu Gagauziya kultura Upravleniyasının kultura kuruluşların çalışmalarının monitoring hem analiz Servicin başı Anna RUSSU.

I-ci diskusiya paneli: “Türk dünnäsının kultura mirası: aaraştırması, korunması hem ilerlemesi”.

Panelin spikerleri:

Pötr PAŞALI, istoriya bilimnerindä doktor, Komrat Dеvlet Universitetın milli kultura fakultetı. Dokladın teması: “Göçmennerin kulturasından – TÜRKSOY kulturasına”.

Muharrem HAYIR, Türk hem İslam İncäzanaat Muzeyin direktoru. İstanbul, Türkiye. Dokladın teması: “Türk Müzeciliğin Başlangıcı: Türk ve İslam Eserleri Müzesinin Türk Dünyası Açısından Önemi”.

Bahtiyor НODJAYEV, Uzbekistan Devlet İstoriya Muzeyin “Taşkent Muzeyi” filialın direktoru. Taşkent, Uzbekistan. Dokladın teması: “Eni Uzbekistan muzeyleri: reformalar hem eniliklär kontekstında”.

Anna POMETKO, Gagauziya kultura Upravleniyasının incäzanaatı hem halk yaradıcılıını yardımnamak bölümün başı. Dokladın teması: “Gagauz muzeyleri erli kulturanın korunması hem dünneyä tanıştırması”.

Amina MELİKOVA, incäzanaat bilimindä filosofiya doktoru, Azerbaycan Milli Kilim Muzeyin direktoru. Baku, Azerbaycan. Dokladın teması: “Halıların Sizi Mutlu Edə Bilmesinin 10 Nedeni”.

II-ci diskusiya paneli: “Muzeylerin kolekţiyalari: geçmiṣi koruyup, gelecää yol açêrız”.

Panelin spikerleri:

Valentina DERMENCİ, Komrat regional istoriya hem tarafı aaraştırmak muzeyin fondlarının baş koruyucusu. Dokladın teması: “Geçmiṣi koruyarak, garmoniyalı geleceyimizi kurêrız”.

İvanna TANASOVİÇ, Avdarma küüyün istoriya muzeyin muzeografı. Dokladın teması: “Küüyün istoriya muzeyi – geçmişlän gelecek arasında dialog”.

Viktoriya ÇOBAN, romun hem dünnä istoriyaları üürediciykası, II didaktika uuru, gumanitar hem pedagogika bilimnerin magistrası. Dokladın teması: “Korumaa deyni aaraştırmaa: kultura mirasının incelenmesindä şkolanın hem muzeyin rolü”.

Ulyana KOVALOVA, Baş küüyü (Kirsova) M.Tuzlov adınına teoretik liţeyin 12-ci klasta üürenciykası. Dokladın teması: “Kiyattan dıṣarı kalan istoriya: muzey üürencinin bakıṣınnan”.

Avşamneyin da, Komrat Kultura evindä, “Zamanın kopmaz ipi: asirlerin baalantısı hem muzeylerin mirası” adlı Halklararası Bilim-praktika konferențiyasına katılannara hem incäzanaatı sevän hepsi insannara deyni “Resim atolye”lerinä katılan yabancı resimcilerin resim sergisi sergilendi hem Moldova Respublikasının kıymeti kolektivın, Gagauziyanın “Düz Ava” örnekli türkü hem oyun halk ansamblisinin büük bir konțert gösterildi.

II-ci “GERMEK OYUNU” Milli Horeografiya Festivalindä pay aldılar Gagauziyadan hem Moldovadan kolektivlar:

“Altın çöşmä” oyun ansamblisi (Kongaz küüyü), önderci – Viktor GRADİNAR.

“Baştina” halk oyunnarı ansamblisi (Strêşeni munițipiyası), önderciyka – Kristina BIRSAN, horeograf – Maksim BIRSAN.

“Baştina” halk oyunnarı ansamblisi (Strêşeni munițipiyası), önderciyka – Kristina KROYTOR-AKSENTİ.

“Düz Ava” Moldova Respublikasının kıymeti kollektivı; gagauz türkü hem halk oyunnarı ansamblisi (Komrat kasavası), önderciyka – Tatyana ŞÇEGOLEVA, horeograf – Viktor GRADİNAR.

“Düz Ava” halk oyunnarı uşak studiyası (Komrat kasabası), öndercilär – Marina NİKİTOVA, Nikolay PULUKÇU.

“Evelki oyuncular” halk oyunnarı ansamblisi (Komrat kasabası), önderci – İlya MİNÇOGLU.

“Kadınca” muzıka hem halk oyunnarı ansamblisi (Çadır kasabası), önderciyka – Tatyana YALAMA.

“Kadınca” Gagauziya halk türküsü hem oyunnarı ansamblisi (Komrat kasabası), OCI „Moldova-Concert” kuruluşun Komrat filialı, önderciyka – Mariya TARANENKO, horeograf – Hristofor AVRAMOGLU.

“La İzvor” halk oyunnarı ansamblisi (Çimişli munițipiyası), önderci – Ştefan GOLOVATIY.

“Rodolübiye” bulgar halk türküsü hem oyunnarı ansamblisi (Taraklı kasabası), önderciyka – Nina AVTUTOVA.

“Spicışor” halk oyunnarı ansamblisi (Kauşan munițipiyası), önderciyka – Svetlana GONCEAROVA.

“Şoimii Neamului” halk oyunnarı ansamblisi (Koçuliya küüyü), önderciyka – Tatyana BALAN.

“Yıldızlar” halk oyunnarı ansamblisi (Valkaneş kasabası), önderci – Sergey BOEV.

II-ci “GERMEK OYUNU” Milli Horeografiya Festivalin sonunda Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA hepsi kolektivlara Gagauziya kultura Upravleniyasının festivalä katılmak Diplomalarını verdi.

Konstantin GERMEK kimdir:

Konstantin Afanasieviç GERMEK duudu 1952-ci yılın Ceviz ayın (sentäbdri) 15-dä Gagauziyanın Valkaneş kasabasında. Çok yıllar işledi Semön POMETKO adına “Düz Ava” gagauz türkü hem oyun ansamblisindä hem o ansamblinin üüselmesi için çok zaamet etti. Bu ansamblinin horeografı hem baletmeysterı olarak, koydu sțenaya gagauzların istoriyasında horeografiya tarafından en gözäl oyunnarı: “Çobannar”, “Dostluk oyunu”, “Düün”, “Kız oyunu”, “Köstek oyunu”, üç bölümnü “Gagauz süitası”, “Bulgar süitası”, “Moldovan süitası”, “Valkaneş kadıncası”. Bu oyunnarın horeografiyası hem onnar için yapılan kostüm şedevraları halizdän oldular dünnä uurunda eşi olmayan büük yaratmalar.

Maestronun zaametlerinnän Semön POMETKO adına “Düz Ava” gagauz türkü hem oyun ansamblisi bütün dünnedä anıldı hem Moldovada en başarılı ansamblilerin sırasına girdi hem dä gagauz profesional horeografiya incäzanaatında önderci oldu.

Gagauziyanın hem gagauzların kulturasının ilerlemesinä baaşlayan hem sınırsız aşırılarda Gagauziyayı şannı yapan Konstantin Afanasieviç GERMEK 2022-ci yılın Çiçek ayın (aprel) 2-dä geçindi, arkasından brakıp zenginniin zenginnii olan yaratma varlıını hem Canabisi için aydın anmaları.