KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

bibliotek_cakir (1)
1992-ci yılın Canavar ayın (oktäbri) 4-dä Kişinevda açıldı Mihail ÇAKİR adına gagauz bibliotekası. Kovid salgının beterinä bu önemni datanın 30-cu yıldönümü vakıdında bakılmadı. Ama te şindi, Kasımın 24-dä, bu olaylan ilgili olarak bibliotekada bir kutlama sırası oldu. Kutlama sırası başladı Kişinevun merkez mezarlıında bulunan Aydınnadıcımızın hem Apostolumuzun, Protoierey Ay-Boba Mihail ÇAKİRin hem onun eşinini İrinanın mezarına çiçek koyulmasından hem saygı duruşundan, neredä pay aldıar “Mihail ÇAKİR” bibliotekasının direktoru Anjela VİNTİLÊ (Angela Vintilă), Moldova gagauzların cümne kuruluşun başı Nikolay TERZİ, Gagauziya Radio hem Televideniye (GRT) cümne Kompaniyasının Gözledici komitetın predsedateli MihailTAA DERINDÄN
guz_2022 (2)
Kasımın (noyabri) 15-dä Komrat regional resim Galereyasında açıldı Gagauziya resimcilerinin “Güz –2022” resim sergisi, neredä incäzanaatını sevennerin önünä sürüler 63 resim. Sergidä çalışmaları bulunan resimceliren (Lübov BRUMM, Elena DULEVA, Födor DULOGLU, Pötr FAZLI, Stepan JELEZOGLU, Konstantin KELEŞ, Natalya KOJOKAR, Pötr NOVAKOV, Lidiya PAPÄN, İvan SOLAMATİN, Tatyana TETRİOGLU, Natalya VORNİKOVA) yaratmaları türlü janralarda yapılı: peyzaj, natürmord, animalizma, abstrakțiya h. t. b. “Güz –2022” resim sergisindän faydalanmaa deyni, bu  sergiyä, kendi üüredicisinnän Vitaliy MANCULlan barabar, uuradılar  Komrat “Dimitriy SAVASTİN” uşak resimcilik şkolasından üürencileri.TAA DERINDÄN
Kasim_DSC_0730
Yaklaşêr gagauzların gagauzların en büük yortularından birisi – Kasım yortusu, ani lääzım bakılsın Kasım ayın 7-dä, ama, onun haliz maanasını unutturmaa deyni, kuvet Kasım yortusunu klisä yortusuna Ay Dimitri çeker. KASIM günü (kışın çeketmesi), “Canavar yortuları”nan hem “Hederlez” yortusunnan bilä, sayılêr gagauzların 3 en büük milli hem maanalı yortularından birisi. O bakılêr Kasım ayın (noyabri) 7-dä, çünkü  “Hederlez” yortusu (yazın çeketmesi) Hederlez ayın (noyabri) 6-da bakılêr, kış ta yarım yıldan sora, ama diil yarım yıl + 1 gün çeketsin. KASIM günü çorbacılar çobandan koyunnarı ayırêrlar hem getirerlär onnarı evä. EvelTAA DERINDÄN
Ali_bey_kiyat_1
Bakuda çıktı gagauzların hem bütün türk dünnäsının dostunun, bilim adamının Dr. Ali ŞAMİLin “Yol tefterimdän” (“Yol daftarimdan”) kiyadı, neredä Canabisi annadêr kendi gezilerini Poyraz Kafkaza, Ukraynaya, Moldovaya hem Üülen Koreyaya. Kiyadın Moldovaya gezisindä Dr. Ali ŞAMİL, Kişinevda kaarä, yazêr Gagazuiyaya gezisi için hem da gagauz bilim, kultura hem incäzanaat adamnarınnan buluşmalarını. Dr. Ali ŞAMİL “Yol tefterimdän” kiyadında Gagauziyaya ilk gelişini “3-cü Haşlklararası gagauz kulturası simpoziumundan” açıklêêr hem ozaman 1998-cı yılın Kasımın 15-28 günnerindä burada bulunmasından baseder. Ozaman Canabisi pek derindän Gagauziyaylan tanışmıştı. Avtorun Moldovaya ikinci gelişi oldu 2007-ci yılın CanavarTAA DERINDÄN
ciiz_sandıı (0)
Ceviz ayıın (sentäbri) 13-dä Gagauziya kultura Upravleniyansı hem Gagauziya M.Maruneviç Bilim-aaraştırma Merkezi hazırladı hem Başküüyündä geçirdi I-ci “Gelinin çiiz sandıı – gagauzların varlık simvolu” Festivalini, ani baaşlandı gagauz milli adetlerinä, gagauz milletin kultura hem istoriya averäsının korumasına hem populizațiyasına. Festivalä getirildi hem sergilendi Gagauziyanın 16 küüyündän hem kasabasından 50-dän zeedä evelki çiiz sandıı. Onnarın arasında en eskisi – Kazayak küüyün muzeyindän 1881-ci yılda yapılan sandık. Bu kultura sırası başladı ondan, ani festivalä katılannara gösterildi Bilim Merkezi tarafından şiiz sandıkları için kısa metrajlı bir film. Çiizlerin hem çiiz sandıkların sergilerindän kaarä,TAA DERINDÄN
bursa-orkestralar (2)
2022 yılın Türk dünnäsı kultura başkasabasında Bursada, bu kasabanın baş primariyası saabiliindä hem TÜRKSOYun (Halklararası türk kulturası kuruluşu) katkısınnan, Harman ayın (avgust) 30-zu – Ceviz ayın (sentäbri) 1-ri günnerindä geçti “II-ci Bursa halklararası duhovoy ansamblilerin Festivali”, nereyi Azerbaycan, Gagauziya (Gagauz Yeri), Kazakistan, Moldova gibi memleketlerdän hem Türkiyenin çeşitli kasabalarından orkestralar katıldı. Festivalin programası Harman ayın (avgust) 30-da Bursa Atatürk pamätniindän orkestraların kasaba içindä kortej örüyüşünnän başladı. Avşam saatlarında da Bursanın Hüdavendigar Kent Parkında düzennenän konțert programasınnan ilerledi. Konțertta sțenaya alınan Haydar Aliyev asker institutun orkestrası, Kazakistan Prezidentın asker orkestrası, MoldovaTAA DERINDÄN
caltay_kece

2022.08.17,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

Evelki zanaatlan hem ustalıklan paylaşmak

Harman ayın (avgust) 17-dä Gagauziyanın Çadır rayonunun uşaklar için “Kırlangaç” dinnenmäk lagerindä Gagauziya ustalar Birliin ustası Evdokiya Petrovna PETKOVİÇ tarafından yapaa keçesi yapmak uurunda master-klas yapıldı. Yapaa keçesi yada, nicä ona taa deerlär, aba yapmak ustalıı bizim tarafımızda artık pek siirek, may hiç olmayan, bir zanaat hem ustalık. Bu zanaatı hem ustalıı da pek islää biler hem kullanêr Gagauziya ustalar Birliin azası hem da Caltay gimnaziyanın iştä hem ustalıkta pedagogu Evdokiya Petrovna PETKOVİÇ. Harman ayın (avgust) 17-si günü dä Canabisi “Kırlangaç” dinnenmäk lagerindä kendi ustalıınnan uşaklarlan paylaştı. Uşaklar da kendilerininTAA DERINDÄN
aydar_
Evropa Birliin “Güvennii kaavileştirmä sıraları” Programasının çerçevesindä Gagauziyanın Aydar küüyün 128 yıllık el dermeni enilendi hem kolaylık verildi bu dermen, türist obyektı olarak, bu dermen artık insannara izmet etsin. Enilenän el dermeni yapıldı 1894-cü yılda Aydar küüyün yanında bulunan çayırda da 128 yıl  artık ayakta kaldı. Bitki yıllarda o pek veran olduydu, ama Allahın hem insannarın yardımınnan korundu hem temelindä kaldı. Aydar küüyün hem Gagauziya kuvetlerin zaametinnän el dermenin kurturulması hem enilenmesi alındı Evropa Birliin “Güvennii kaavileştirmä sıraları” Programasına hem bu iş için oradan 800 bin leydän zeedä para ayırıldı.TAA DERINDÄN
raev_vlah (1)
Eni seçilän TÜRKSOY Genel sekretarini Sultan RAEVı kutlamak için, Gagauziya Başkankası İrina VLAH TÜRKSOYa bir hayırlı olsun vizitında bulundu. Kendisini hem onunnan bilä burayı gelän  Moldovanın Türkiyedä Büükelçisini Dimitriy KROYTORu TÜRKSOY Genel sekretari Sultan RAEV çalışma odasında kabledip, onnarlan buluştu, bildirer turksoy.org saytı. Buluşmada, Gagauziya Başkankası İrina VLAH eni seçilän Sultan RAEVı kutlayarak, urguladı, ani Gagauziya hem TÜRKSOY arasında büük ilişkilär var hem Gagauz kulturasınınnan incäzanaatının ilerlemesindä hem tanıtılmasında pek islää çalışmalar yapıldı. Başkanka, ayırıca,  TÜRKSOYun gagauzçayı yaşatmak için hem gagauz dilinnän kulturasını gelecek evlatboylarına katkılarına şükür etti. Kendi tarafından TÜRKSOYTAA DERINDÄN
galerkani_todieva (0)

2022.07.22,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

Gagauz gelinneri İA MANİA festivalindä

Orak ayın (iyül) 18-dä Moldovanın Dubasar rayonunun Galerkani küüyündä oldu sekizinci “İA MANİA – 2022” festivali, neredä, ev saabilerin dokuz küüyündän kaarä, pay aldılar Gagauziyanın Çadır kasabasının Uşak yaratmak Merkezin “L” adlı Modalar Teatrusunun modelleri dä. Çadır Uşak yaratmak Merkezin “L” adlı Modalar Teatrusunun öndercisi Lidiya İvanovna TODİEVAnın önderciliindä, teatrunun modelleri büük havezlän tanıttılar gagauzları bu festivalda. Başlayıp Lidiya İvanovna TODİEVAnın çalışmalarınnan dünneyi getirilän o milli gagauz rubalarının podiumda gostemesindän, çadırlıykalılar festivalä katılannara deyni gagauz milli oyunnarını da oynadılar. Fotolar: Andrey SOLONARTAA DERINDÄN