Gagauziyanın Baş küüyü (Kirsova) “Excluziv” yortulu sıralar salonunda geçän bu yaratmak avşamın ruhu, ihlamı hem yortulu soluu oldu raametli Maestro İlya İlyiç FİLEV, angısının büüleyici muzıkası hem gagauz poetların laflarına yazılı türküleri, üç saada yakın cannı öttüp, aydınnıklan yayıldı doz-dolaya.

Yaratmak avşamını açarak, Gagauziyanın kultura zaametçilerinin adından salonda bulunan İlya İlyiç FİLEVın eşinä Elena İvanovnaya, onun yakınnarına, yakın dostlarına, yaradıcılık ortaklarına hem hepsi insannara, ani o avşam geldilär bu muzıka çeşmesindän kanaat olmaa, selemnemä sözünnän danıştı Gagauziyanın Kultura upravleniyasının Başı Marina SEMÖNOVA angısı urguladı, ani “ büün bizi birleştirer İlya FİLEVın muzıkası, onun yaşayan hem daymalarda ötän yaratmak varlıı”.

Sora da, avşam uzunnuunda, İlya FİLEVın yarattıı hem şindän sora sonsuzun varlıı olan türkülerini çalan artistlär hem muzıkantlar, iş kolegaları hem o türkülerin laflarının avtorları, bütün ürektän Maestro için annadarak, paylaştılar kendi duygularınnan, birliktä yaşadıkları olaylarlan hem aklılarından geçirilän fikirlärlän.

Maestronun “Düz Ava” türkü hem oyun halk ansamblisindä çalışması hem onunnan yaradıcılık işbirlii için annattı ansamblinin öndercisi Maestro Tatyana ŞÇEGOLEVA.

Anılmış gagauz yazıcısı, poetı, jurnalistı, “Ana Sözü” gazetasının baş redaktoru, Akademik Todur ZANET, şükür ederäk Gagauziya Kultura Upravleniyasına hem bu avşamı hazırlayan hepsi insannara hem dä, özellikän, Maestronun eşinä Elena İvanovna FİLEVAya o musaafirlik, daynmak hem saburluk için, angısını Canabisi gecä-gündüz gösterdi avtorlara, türkülär yazılırkan, urguladı, ani kendisinin Maestroylan ortaklıkta yazılan 54 türkünün yaradılması pek kolay diildi. Kısadan annattı nicä yazıldı son başarılan türkü – “Analar”.

Todur ZANET sțenadan yalvardı, ani bir muzeyin saytında yalan yazılan sözlär, ani “İlya FİLEVa “Moldovanın İncäzanaatta Maestrosu” adını vermäk için danışmış Moldovanın ozamankı kultura ministrusu Monika BABUK”, doorudulsun, çünkü haliz doorusu bu: “İlya FİLEVa “Moldovanın İncäzanaatta Maestrosu” adını vermäk için bän, Todur ZANET, danıştım ozamankı Gagauziya Başkankasına İrina VLAHa ofițial bir yazılı kiyatlan. Canabisi dä baş urmdu Moldova Prezidentına İlya FİLEVa bu adı vermäk için. Da, açan Komratta Monika BABUK sțenada verärdi İlya FİLEVa bu üüsek adın dokumentlarını, benim hem Elena İvanovnanın önündä oturan İrina Födorovna VLAH döndü, dä dedi: «Сделала как Вы просили!».

O avşam Maestro için sözlerini söledilär: Yuliya ARNAUT, İrina GERASİMOVA, Mihail KULEV, Genadiy MİTİŞ, Todur MARİNOGLU, “Serin Su” ansambflinin öndercisi Födor RADİONOV.

İlya İlyiç FİLEVın anmasına adanmış yaratmak avşamında sțenadan çaldılar  “Düz Ava” türkü hem oyun halk ansamblisi, solistlar Vitaliy VASİLİOGLU hem İrina POYDOLOVA, Andrey İVANOV, Yuliya ARNAUT, İrina GERASİMOVA, Olga PAÇİ, İvan BABOV, Elena PAÇİ, İlya hem Evdokiya KÖSÄ, İrina DRAGU, Nataliya DENİZ, Genadiy MİTİŞ, Valentin ORMANCI, Marina KISSA, Olesä TUKAN, Komrat kasabasının A. Valykov adına uşak muzıka şkolasının horu, “Voice Shov Studio” örnekli vokal studiyası.

Sıra geldiynän “Şen oynêêr gagauzlar!” (laflar – Todur Zanet) türküsünä, angısınnan İlya FİLEVın kurduu “Bucak” adlı gagauz estrada ansamblisi 1991-ci yılda Alma-Ata kasabasında (Kazahstan) olan II-ci Halklararası «Азия Дауысы» (“Aziya Sesi”) muzıka Festivalindä laureat oldu hem o türküyü orada çaldı solist Georgiy İvanoviç DUDOGLU, avşamı götürän Anna Markovna RUSU teklif etti 2026-cı yılın Harman ayın 19-da raametli olan çalgıcımızı Georgiy İvanoviç DUDOGLUyu anmaa da bütün zal ayak üstündä palma düümesinnän bu insana saygısını gösterdi.

Yaratmak avşamında ayırı şükür sözleri sölendi İlya İlyiç FİLEVın kumisinä Vasiliy Födoroviç DRAGANa, ani çok yıllar Maestroylan omuz-omuza durarak, zaametini saymadaan, gecä-gündüz kendi studiyasında yazdı, işledi hem inceletti İlya FİLEVın yaratmalarını hem şindi dä saygıylan koruyêr o muzıka arhivını hem verer kolayını onnar ötsünnär hem insannarın cannarına yolunu bulsunnar.

Bu avşamda ayırı bir er kapladı Elena İvanovna FİLEVAnın candan sözü, angısı, gözleri yaşlan dolu, şükür etti hepsinä kim geldi hem, can sıcaklıınnan, andı kocasını, adamını hem büük kompozitoru.

Başarıldı İlya İlyiç FİLEVın anmasına adanmış yaratmak avşamı gagauzların ofițial olmayan gimnasınnan – “Yaşa, Halkım!” türküsünnän (laflar – Todur Zanet), angısını bütün zal ayak üstü hem bir seslän çaldı.

Ortak patrettän sora da hepsi insannar buyur edildilär pomana sofrasına, angısını hazırlamıştılar raametlini aylesi hem kumileri Vasiliy hem Alöna DRAGAN.

Bu yaratmak avşamı günündä, sabaalen, İlya FİLEVın eşi Elena İvanovna, kardaşı Viktor, Marina SEMÖNOVA, Tatyana ŞÇEGOLEVA hem bratanı Todur ZANET, Maestronun mezarına gidip hem orayı saygıylan çiçek koyup, Canabisini raametlän andılar.

Ayrı bir şükür sözü lääzım sölemää Gagauziya Radio hem Televideniye (GRT) cümne Kompaniyasına, angısı cannı yayında efira verdi bu büülü yaratmak yortusunu: https://www.youtube.com/live/zQQGVaQCpKw.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU, bir muzıkalı ayledä dünneyä gelip, taa küçüktän adadı kendisini muzıkaya, ölä nicä onadan muzıkaya adamıştılar onun aylesinin üç boyu da.

Başlayıp şkoladakı horda çalmaa, Ciku, nicä ona dostları hem bütün şkola deyärdi, orada solist oldu. Şkoladan sora üürendi Kişinev avtoyolları tehnikumunda hem politeknika institutunda. Ama bakmadaan buna, onun haliz ömürü muzıka oldu, çünkü hep o vakıt kendisi, saklıdan, üürendi Kişinevun avşamnarı muzıka şkolasında da. Çok yıllar sora da, bitirip Kişinevdakı Ştefan Neaga adına muzıka uçilişçesinin kultprosvet zanaatı bölümünü, Canabisi bütün ömürünü baaşladı kulturaya hem muzıkaya.

Uçilişçedän sora Georgiy DUDOGLU oldu “Düz Ava” halk türküsü hem oyunu ansamblinin solistı. Yıllar geçtiynän bu ona dar geldi dä Georgiy İvanoviç kurdu “Canali” adlı halk muzıkası ansablisini. Onu başına geçip, olêr bu ansamblini dirijöru. Taa sora da bu ansamblinin temelindä gagauz “Kadınca” ansamblisinin yanında bir orkestra kurdu hem onun solistı oldu.

Kendi zengin türkü repertuarınnan Canabisi memlekettä hem aşırıda konțertlerä katıldı. Onun çaldıı gagauz, moldovan, rus, çingenä, bulgar, urkayna h.t.b. halk türküleri öttülär Belarusiyanın, Grețiyanın, Kazahstanın, Moldovanın, Romıniyanın, Rusiyanın, Ukraynanın hem taa başka erlerin sțenalarında.

“Bucak” adlı gagauz estrada ansamblisin solistı olarak, 1991-ci yılda Alma-Ata kasabasında (Kazahstan) II-ci Halklararası «Азия Дауысы» (“Aziya Sesi”) muzıka Festivalindä “Şen oynêêr gagauzlar!” türküsünü çaldı (Not. – bu festivaldä türkü “Konaklêêr gagauzlar” adınnan bildirildi) da, ansambliylän barabar, Festivalin laureatı alêr.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU 12 kerä türlü erindeki, respublikadakı, Sovetlär Birlii hem halklarasası festivallerin laureatı oldu. İki festivalin altın medalilerini aldı. Onnarın birisi – Bütün Sovetlär Birliin halk yaratmaları festivalinin altın medalisi.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU raametli olması – bu diil salt aylesinin hem yakınnarının acısı, ama bütün Gagauziya kulturasının büük bir kayıbı.

Bu aar saatta Canabisinin aylesinä hem yakınnarına acızgannıımızı bildireriz.

Georgiy İvanoviç DUDOGLU harman ayın 21-dä Komrat kasabasının eski mezarlıında, en yakın insannarının yanında topraa verildi.

Topracıı ilin olsun!

“Ana Sözü” redakțiyası

Büün, Harman ayın 19-da, anılmış gagauz  kompozitoru, “Gagauziyanın kıymetli kultura zaametçisi”, “İncäzanaatta Maestro” raametli İlya İlyiç FİLEV (19.08.1956 – 19.11.2024) duuma gününün 70-ci yıldönümünü kutlayaceydı.

Gagauzların büük kompozitoru, muzıka pedagogu hem muzıkantı, aranjirovkacısı İlya FİLEV duudu Gagauziyanın Komrat kasabasında. Burada büüdü. 1966-cı yılda henez açılan Komrat muzıka şoklasında başladı bayan klasında üürenmää hem başarıylan onu başradı. 1971-ci yılda yollandı Kişineva da burada Ştefan Neaga adına muzıka uçilişçesini (şindi – kolec) başarıp, tekrar evä döndü dä 1976-1986 yıllarında, halk muzıka tertipleri uurunda pedagog olarak, Komrat muzıka şoklasında kendisinin Allahtan vergisinnän gagauz halkına hem onun muzıka kulturasına izmet etmää başladı. Hep bu ara Canabisini iki yıllık armatasını yaptı.

Armatadan döndüktän sora, 1983-cü yılda İlya FİLEV girdi üürenmää Kişinevun Gavriil Muzıçesku adına incäzanaat institununa hem, 1988-ci yılda bu institutu başarıp, “Halk orkestrası dirijeru” hem “Halk muzıka tertipleri” zanaaları uurunda ustalıını kabletti.

1986-cı yılda İlya FİLEV başladı işlemää “Düz Ava” halk türküsü hem oyunu ansamblisindä, neredä tambur muzıka tertibindä çaldı.

1989-cu yılda, Moldova devlet filarmoniyasının kanadı altında, İlya FİLEV kurêr “Bucak” adlı gagauz estrada ansamblisini, angısınnan 1991-ci yılda yollanêr Alma-Ata kasabasına (Kazahstan) II-ci Halklararası «Азия Дауысы» (“Aziya Sesi”) muzıka Festivalinä, heredä “Şen oynêêr gagauzlar!” türküsünnän (laflar – Todur Zanet, muzıka – İlya Filev) Grand-Pri ödülünü alêr. Bundan kaarä hep bu türkü için İlya FİLEVa veriler festivalin “En islää aranjirovka” ödülü (Not. – bu festivaldä türkü “Konaklêêr gagauzlar” adınnan tanıdıldı).

Taa sora, 1993-cü yılda, “Bucak” gagauz estrada ansamblisinin adını “Seläm” adına diiştiriler. Eridir sölemää, ani bu ansambli 1993-cü yılda, Türkiyedä geçän “Ak deniz devletleri Halklararası festivali”ndä laureat oldu. 1994-cü yılda “Dnestrovskiye zori” konkursunda İlya FİLEVa verildi “En islää aranjirovka” ödülü. Hep o yılda ansambli “Hederlez – 1994” gagauz estradası konkursun laureatı oldu.

Nicä herkerä olêr, talantlı insannarın yolunu kesmäk için, devlettä “para kıtlıı” peydalanêr da bu üzerä 1995-ci yılda “Seläm” ansamblisinin ömürü sona vardı.

İşsiz kalınca, İlya FİLEV kendisinä Rusiyanın Sankt-Peterburg kasabasında iş bulup, bir parça ekmek kazanmaa başlêêr. Burada da bela onu brakmêêr. Burada işledii restorannarın birisindä yangın olêr da onun sintezatoru hem hepsi tertipleri yanêr. Bu olaydan sora, İlya FİLEV geeri döndü da, strestan kurtulmak için, kendisini kompozitorluk işinä hem üüredicilää urdu. Kolaylıı olduynan, genä Komrat muzıka şkolasında hem Komrat Devlet Universitetın kultura hem incäzanaat kafedrasında işlemää başladı, ama kompozitorluk içindän son gününädän atılmadı.

Büün bir şüpesiz var nicä sölemää, ani, kompozitor olarak, İlya FİLEV biliner diil salt Gagauziyada hem Moldovada, ama bütün türk dünnäsında da. O kendi Halkının patriotu hem muzıkanın can izmetçisi. Gagauz poetların çoyunun peetlerini muzıkaya koydu. Ama en bereketli hem en çok türkülär yaptı gagauz poetı Todur ZANETlän birliktä: “Yaşa, Halkım!”, “Bendä var bir Vatan”, “Canım, Vatanım, Gagauziyam”, “Gagauziya – sän bir Ana!”, “Birlik türküsü”, “Gagauz kadıncası”, “Gagauziyada Hederlez” (Hederlez yortusunun gimnası), Gagauziyada Marțişor” (Marțişor yortusunun gimnası), “Gagauziyaya Gimna”, “KDU Gimnası”, “Komrat muzıka şkolasının Gimnası”, “Kemençä”, “Can sancısı” hem çok-çok taa başka türkülär.

İlya FİLEVın dünneyä baaşladıı son türküsü oldu “Analar” türküsü (laflar – Todur Zanet), angısının premyerası oldu 2023-cü yılın Kırım ayın (dekabri) 22-dä I-ci “ENİ TÜRKÜ” yarışmasında. Burada “Analar” türküsü, angısını çaldı türkücüyka Yulia ARNAUT, Grand-Pri ödülünü kazandı hem halizdän öttü analara hem bütün karı kulluuna bir Gimna gibi da onu bütün zal aalayarak sesledi.

Söz gelişi İlya FİLEVın talantınnan yaradıldı Gagauziyanın kimi kasbalarının hem küülerinin Gimnaları da.

2024-cü yılın Kasım ayın 19-da Maestro İlya FİLEV vakıtsız sonsuzlaa vardı. Ama onun yarattıı büülü muzıka şedevraları hiç bir zaman dünnää üzündän kayıp olmayacek, çünkü onnar gagauz halkının derin kökündän hem cömert canından gelmä. O üzerä dä Maestro İlya FİLEV hem onun aydınnık dünneyi büüleyän muzıkası daymaların-daymalarında kalêrlar hem kalaceklar.

İlya FİLEV canını muzıka dünnesinä hem gagauz kulturasına baaşlayan bir geniy!

Paalı Maestro, Senin Adın unudulmaz hem Canabin bizä okadaradan doldurulmaz bir er braktın…

Todur ZANET

1988-ci yılın Harman ayın (avgust) 14-dän büünkü günädän “Ana Sözu” gazetasının 897 nomeri dünneyi gördü.

Bu yılların içindä hem izmet yolumuzda önümüzdä bir şafk vardı hem dä var – gagauzların hem gagauz dilimizin ayakta kalması.

Bu üzerä dä “Ana Sözu” gazetası durmamyca izmet etti hem izmet eder GAGAUZ DİLİNÄ hem GAGAUZLAA, istoriyamıza hem devletliimizä, literaturamızlan kulturamıza hem incäzanatımıza.

Yaşasın “Ana Sözu” gazetası hem onun okuycuları!

Kostüm takımnarını baaşlama sırasında Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA urguladı, ani “Kongazın “Altın çöşmä” örnekli uşak oyun ansablisi – bu boudan boya geçän halk yaratmasında açık sevginin hem kendi işinä baalılıın şılayan bir örnää”.

2011-ci yılda Kongaz küüyündä kurulan hem temeldä taa çok Todur ZANET adına teoretik lițeyin üürencilerindän oluşan “Altın çöşmä” ansamblisi buradakı Kultura Evindä ustalıını inceleder. Büünkü gündä burada 5-18 yaş arasında olan 95 uşak gagauz oyunnarını üürener.

“Altın çöşmä” ansamblisinin kurucusu hem öndercisi Viktor GRADİNARin zaametinnän bu kolektiv büük hodulluklan temsil eder Gagauziyayı türlü respublikalı hem halklararası festivallerdä, bütün ürektän çalışıp Gagauziyanın kultura varlıını hem gagauz halk oyunnarını korumaa hem yaygınnaştımaa.

Eridir urgulamaa, ani bir yılın içindä bu olêr üçüncü sıra, açan “Altın çöşmä” ansamblisinä eni sțena kostüm takımnarı baaşlanêr. Taa ileri, 2025-ci yılın Baba Marta ayın 6-da “Altın Çöşmä” ansamblisinä hem “Taraf” halk muzıkası orkestrasına 30 eni kostüm komplektları verildi, sora da, 2026-cı yılın Büük ayın 26-da “Altın çöşmä” ansablisinä 20 takım (10 kız + 10 çocuk) sțena köstümu baaşlandı.

Başka türk milletleri katılımcıların arasında bu festivaldä pay aldılar Gagauziyadan kultura insannarımız Mariya hem İvan ARNAUTlar hem dä Kazayak Kultura Evin direktoru Mariya TAKA. Ukrayna gagauzlarını da temsil etti türkücüyka Nataliya DENİZ. Gagauz hem gagazuça türkülerdän hem oyunnarından kaarä, festivaldä gagauzların el ustalıı da gösterildi: kultura insanımız Mariya ARNAUT gagauzlarda yapaa işlemesi uurunda bir master-klas gösterdi.

“V MİLLİ YAYLAQ FESTİVALI” çerçevesindä insannara zanaatlar köşesi kuruldu, türk milletlerin okçuluk, atlı koşuları, zorhana (atletika gimnastikası – nışan “AS”), güreş gibi milli sportları gösterildi, milli muzıka hem folklor gösterileri yapıldı.

Nicä dä bıldır, bu Şölendä gagauzları genä temsil etti Komrat Kultura Evin zaametçileri hem Komrat “Kadınca” ansamblisi. Bundan kaarä Gagauziyadan bu kultura sırasına kendi sergisinnän katıldı Çeşmä küüyün muzeyi dä. Bu insannar hem kuruluşlar hepsi birliktä tanıştırdılar Şölenä gelän insannarı gagauzların kulturasınnan hem halk adetlerinnän.

“29. Türk Boyları Kultura Şöleni”n gala gecesindä, gagauz boyundan kaarä, pay aldılar Azerbaycan, Başkurtistan (RF), Daastan Kumuk (RF), Gruziya Borçalı, İran Kerkük, İrak Musul,

Kirkuk (İran), Kabardin (RF), Kazak Uygur, Kırgızstan, Kosova, Makedoniya hem Romıniya Tatar temsilcileri boylarından oyun ansamblileri, angıları gösterdilär halk muzıkasınnan, oyunnarını hem kostümnarını gözterdilär.

İrmi dokuzunculaa olan bu Şölen halizdän oldu türk boylarının bir kultura birleşmesi hem kaynaşması sırası hem dik bayraklı yortusu.

Gagauziya kultura Upravleniyası kanadı altında bulunan Gagauziyanın regional Galereyası taa kurulduu saadından büünkü günädän bütün kuvetlän çalışêr tanıtmaa hem korumaa Gagauziyanın kultura varlıını hem zenginniini, birleştirer kulturamızı sevenneri hem kulturamıza izmet edenneri: resimcileri, el ustalarını, yazıcıları, muzıkacıları, bilimcileri, kultura adamnarını hem insannarını.

Galereyada işleyän insannarın zaametlerinnän hazırlanan resim, patret, el malların hem başka incäzanaat dallarında sergilerlän, burada yapılan türlü tombarlak masalarlan, master klaslarlan, kiyat tanıtmalarınnan, Gagauziya en üüsek uurlarda dünneyä tanıdılêr hem gösteriler.

Eridir urgulamaa, ani büünkü gündä bu Galereyada toplu hem korunmakta bulunêr 391 taanä kultura malı: resim, jivopis (yaalı boya), akvarel (sulu  boya), grafika, patret hem el ustalık malları.

“Ana Sözü” gazetası olarak, bütün ürektän kutlêêrız Gagauziyanın regional Galereyasının zaametçilerini hem Gagauziya kultura Upravleniyasını bu gözäl yıldönümünnän. Hepsinä – Saalık Allaa versin!

Pek başarılı hem dolu geçän “I-ci Bütündünnä gagauzların Kongresi”ndä pay aldılar ABD (Amerika Birleşik Devletleri), Azerbaycan, Braziliya, Belorusiya, Bulgariya, Grețiya, Kanada, Rusiya, Türkiye, Ukrayna h.t.b. devletlerdän gagauzlar.

Annaşıldıydı, ani bu Kongreslär 3 yılda bir kerä yapılacek. İlkin ölä dä oldu. Taa iki kongres buna görä yapıldı: II-ci Kongres – 2009-cu yılın Harman ayın (avgust) 18-19 günnerindä; III-cü Kongres da – 2012-ci yılın Kasım ayın (noyabri) 2-3 günnerindä.

IV-cü Kongres lääzımdı olsun 2015-ci yılın Kasım günnerindä. Ama olmadı, zerä 2015-ci yılda Gagauziyanın başına getirildi kendisinä hiç bir kerä gagauzka demeyän, bulgar kökenni bir Başkanka da o, saklı sıtma gibi, alttan, bu düzeni bozdu.

Kendi çorbacılarının hem kendisinin gagauz canı olmayan canından izin alıp hem türlü yalannar uydurup, IV-cü Kongres ertelemää başladı. Bu beterä haliz gagauzlar ona baskı yapmaa başladı da insannarın bu baskısı üzerinä IV-cü Kongresi, zar-zor, 2017-ci yılın Hederlez ayın (may) 5-6 günnerindä yaptı da işi bununnan bitirdi.

2018-ci yılda artık V-ci Bütündünnä gagauzların Kongresi lääzımdı olsun. Ama olmadı! Neçin? Neçin, zerä Başkanka lääzımdı çöbünü paraylan doldursun. Türlü yalannar uydurup: ba ekonomika, ba saalık durumu, ba kendisinin keyfi sebepinä, V-ci Kongresi yapmaktan kaçtı hem, hep bu sebeplerlän, “Bütündünnä gagauzların Kongres”larnı ekonomika forumnarına çevirdi. Bir uydurma hem kendisinin cöbinä para getirän, ölä denilän, “Invest Gagauzia” ekonomika forumu ortaya çıkardı da bununnan Kongresleri heptän kökledi.

2021-ci yılda VI-cı hem 2024-ci yılda VII-ci Kongreslerä sıralar hiç gelmedi dä. Onnar olmadı, onnar yalancılıklan bizdän, GAGAUZLARDAN, çalındı! Bu hırsızlıın esabını kimdän soracez!

İrmi yıl geeri birleştik, sora yalancılıklan param-parça olduk! Siz sä deersiniz Kişinev kabaatlı.

Akademik hem poet Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru

Bu unudulmaz opera debütu için Marina RADİŞ bölä annadêr: “İrmi yıl geçti, ama bişey unudulmadı: o rolümnen bütünneşmeyi büünkü günädän duyêrım! Spektakldän iki saat öncä kendimi duymaz oldum. Sade soluumu hem sesimi duyardım. O avşam sţenada Marina yoktu – sade Violetta Valeri vardı. Kendimä geldin spektaklinin bitmesindän bir saattan sora.

Benim üüredicilerimin yaardımınnan, bän bilärdim ne yapmaa!

İvan Vasilyeviç KVASNYUKa çok şükür ederim, ani bana opera vokalının dünnesini açtı hem herzaman pek dikkatlı hem duyguluydu. Svetlana Georgievna POPOVAya, teatrunun dirijörkasına, muzıkaylan, frazirovkaylan, dinamikaylan hem muzıka aracılınnan duyguları göstermää deyni, pek çok bilgiyä borçluyum. Eleonora Konstantinovna KONSTANTINOVAya aktör ustalıı için temel bilgileri, opera zanaatının nüanslarını hem stil duygusunu üürettii için şükür ederim”.

Moldova Respublikasında “Maestru în Artă” (“İncäzanaatta Maestro”) Marina RADİŞ  (bak burada) duudu Gagauziyanın Kazayak küüyündä 1982-ci yılın Küçük ayın (fevral) 2-dä. Başardı Kişinevdakı Muzıka Konservatoriyasını (şindiki Muzıka, teatr hem resimcilik incäzanaatları Akademiyası). 2005-ci yıldan beeri Moldova Opera hem balet Teatrusunda, solistka olarak, çalışêr hem burada çeşitli operalarda baş rollerin partiyalarını çalêr.