LİTERATURA BOLUMU

kaplun_buası_2
Yuliana BAYRAM duudu 1981-ci yılda Gagayziyanın Tomay küüyündä. 1998-2000 yıllar arasında üürendi Kişinevun İon KRÄNGA (İon Creanga)  Devlet pedagogika universitetında “Romın dili hem literaturası / Gagauz dili hem literaturası” bölümündä. Taa sora Türkiyenin Gazi Universitetında üürendi. Rusça-türkçä hem Türkçä-rusça literatura çevirmileri yapêr. Birkaç kiyadı tiparlandı. Tezdä dünneyi görecek onun uşaklar için annatmak toplumu. 2000-ci yılda gagauzçaya çevirdi moldovan halkının en anılmış “Miorița” folklor balladasını. Yazêr uşaklara deyni masal, onnarın ikisini “Güneşin kardaşı” hem “Kaplun buanın evi” sizä deyni büün tiparlêêrız. Kaplun buanın evi Nezamansa, pek çoktan yaşarmış dünnedä bir kaplunTAA DERINDÄN
Morita
“Miorița” balladası – moldovan halkının en anılmış folklor peet yartmalarından birisidir. Sayılêr, ani ilkin onu 1846-cı yılda insandan yazıdı yazıcı Aleku RUSSU (17.03.1819 – 05.02.1859) hem 1850-ci yılda “Bukovina” jurnalında tiparladı yazıcı Vasile ALEKSANDRİ (21.07.1821 – 22.08.1890). Ballada 1400-dän zeedä variantında bulundu hem yazıldı. Büünkü gündä “Miorița” çevirildi 20-dän zeedä yabancı dillerä, onnarın arasında gagauzça da var. Buyurun, okuyun “Miorița” balladasının gagauzçaya çevirilmesini, angısını 2000-ci yılda yaptı Yuliana BAYRAM. MİORİȚA Sessiz uzaklarda, Geniş kırlarda Brakarak toz ardından Tä inerlär bayırdan Üç koyun sürüsü Hem da üç güdücüsü. Biri moldovan, BiriTAA DERINDÄN
usak_bibliot_komrat (4)
Hederlez ayın (may) 3-dä Komrat kasabanın uşak bibliotekasında yapıldı “Ayledä biz yaşêêrız, anayı da pek severiz” adlı bir sıra, ani adandı bu yılın iki yubileyin duuma günnerinin yıldönümünä: yazıcı Dionis Nikolaeviç TANASOGLUnun 100-cü hem anılmış artistin İon Borisoviç BASSın 90-cı yılına. Sırayı hazırladılar hem ortak yaptılar Komradın 8-ci uşak başçasının gagauz dilindä üürediciykası Marina Demyanovna AVRAMOGLUylan Başküüyü muzeyin öndercisi Elena Danilovna NEDÄLKOVA. Yardım oldular, Komratın 8-ci uşak başçanın terbiedicileri: V.G. TELPİZ, A.İ. ARNAUT. Komrat uşak bibliotekasın öndercisinin Vasilisa Radionovna POMETKOVAnın kayıllı yardımınnan sıra geçti Komrat uşak bibliotekasında. Bu sırada KomradınTAA DERINDÄN
mila_2022_1
Büük bir aradan sora, pek sevineriz ona, ani var kolaylıımız gazetamızın sayfalarında tiparlayalım pek talantlı Gagauz poetının Mila KURUDIMOVAnın eni yaratmaklarını. O yaratmalar hep ölä incä hem duygulu. Nicä taa ilerkilär: angılarını pek beendilär okuycularımız bütün dünneydän. Aklınıza getireriz, ani Mila KURUDİMOVA duudu 1989-cu yılın Orak ayın (iyül) 3-dä Gagauziyanın Çadır kasabasında. Yazêêr peet hem proza hem herkerä kendi yaratmalarında, te, nicä büünkülerdä dä poetın olaylara kendi derin bakışı var, o bakış ta Mila KURUDIMOVAnın bu sözlerindä: “Ko barış kuşu bütün dünneyä ötsün, ko insan iiliin dilini seçsin – diilTAA DERINDÄN
kiriyet_tanas (6)
Çiçek ayın (aprel) 28-dä, Kiriyet küüyündä duan gagauz yazıcısının hem bilim adamının Dionis TANASOGLUnun duumasının 100-cü yıldönümünnän ilgili olarak Kiriyet küüyündä iki büük sıra yapıldı: Kiriyet küüyün Dionis TANASOGLU adına gimnaziyasında Canabisinin anmak tablasının ofițial açılışı hem “Kiriyettän seslär – D. Tanasogludan izlär” adlı büük kultura programası. Bu sıraları Kiriyet küüyün Dionis TANASOGLU adına gimnaziyası hem Kiriyet küüyün primariyası ortak hazırladılar. Gagauziya Başkankasının beterinä, Dionis TANASOGLUyu anmak tablasının açılışı may bir saat geç başladı, çünkü tablanın açılışını lääzımmış o, Dionis TANASOGLUnun karısınnan bilä yapsınmış. Nicä dä olsa, bir saat kadarTAA DERINDÄN
baalar_2

2022.03.19,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, LİTERATURA, PROZA BOLUMU

Üz çingenelik kavgası

(Annatma) Nicä düşer gagauz halk masalları adetlerinä görä, neredä küülerä Kaz küüyü, Sopa küüyü, Kamçı küüyü gibi fasıl adlar veriler, biz da annatmamızda olan işleri, deyelim, Ahne adını taşıyan küüyündä geçirdik. Neçin bu küüyün adı bölä mi? Neçin zerä o günädän, angısı için annadacez, hep mayıl olardık onun gözelliinä, insannarının insannıına hem adamnıına, yavaşlıınan sıcaklıına hem  bu mayıllıktan durmamayca bayılırdık. Onuştan, herkerä burayı geldiindä yada kimä sa onun için annadarkana, hep deyärdik: “Ah Ne küü-ü!” Ama bir kerä bu iş bozuldu, çünkü var ye laf “Bir uyuzlu koyun bütün sürüyüTAA DERINDÄN
eminesku_milli_kultura (3)
Büük ayın (yanvar) 15-dä, büük romın poetın Mihai EMİNESKUnun duuma günündä Moldovada bakıldı “Milli kulturanın günü”, angısının çerçevesindä Kişinev “Mihai Eminescu” halklararası akademik Merkezindä, Akademik Mihai ÇİMPOYun (Mihai Cimpoi) Kişinev “Mihai Eminescu” halklararası akademik Merkezin başı Elena DABİJAnın modiratorluunda, yapıldı “Aazdan aaza geçeräk, benim adım asirercä ilerleyecek” (“Al meu nume o să-l poarte secolii din gură-n gură”) adlı büük bir sıra. Bu sıranın gündeliindä neredä vardı poetın byustuna çiçek koyulması, onun peetlerin okunması, türküleri çalınması, teatrulu kompozițiyaları, “O, üüsek gerçek…” adlı bilim simpozium hem eni çıkan hem taazä olan kiyatlarınTAA DERINDÄN
yunus_emra (2)

2021.12.27,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, LİTERATURA, MOLDOVADAN ŞİİR, POEZİYA BOLUMU

Yunus EMRE peet okuması konkursu geçti

Türk dilinin hem kulturasının Büük izmetçisinin, bütün dünneyä anılmış olan poetın Yunus EMREnin ölmesinin 700-ci yıldönümünnän ilgili olarak, 2021-ci yıl UNESKO tarafından bu yıldönümün kutlaması yılı açıklanmıştı. Poet Yunus EMRE Türk literaturasının istoriyasında var hem kalacek en parlak hem en seçkin adlarından birisi, angısı halkının anmalarında silinmez bir iz braktı. Yunus EMREnin yaşaması uurunda pek çok bilgi yok. Salt biliner, ani o XIII-cü asirdä Türkiyenin Eskişehir kasabasında duumuş. O büük bir poettı hem erdän-erä gezän bir dervişti. Onun peetleri pek derin saklı annamaları açıklêêr.  Yunus EMREnin taa bir önemnii varTAA DERINDÄN
tanasoglu_dionis
2022-ci yılın orak ayın (iyül) 7-dä tamamnanacek 100 yıl büük gagauz aydınnadıcının, yazıcının, poetın, dramaturgun, folklorcunun, muzıkacının, bilim aaraştırmacının Prof. Dr. Dionis Nikolaeviç TANASOGLUnun (07.07.1922 – 23.08.2006 y.y.) duuma günündän. Bu yıldönümünnän ilgili olarak Gagazuianın İspolkomu bu afta 2022-ci yılı Gagauziyada Dionis TANASOGLUnun yılı olmasını açıkladı. Alınan karara görä Dionis TANASOGLUyu hem onun zaametlerini anması için bir yılın içindä Gagauziyada tombarlak masalar, konferențiyalar hem açık uroklar yapılacek. Bundan kaarä kiyat hem patretlär sergileri düzenninecek. Dionis TANASOGLU duudu 1922-ci yılın Orak ayın 7-dä Çadır rayonun Kiriyet küüyündä. Çeketmä şkolayı başardı anaTAA DERINDÄN
Bengü_Zanet_
Türkiyedä “Avrasya Yazarlar Birliin(AYB) “Bengü” yayınnarın “Gagauz kitaplıı” seriyasında tipardan çıktı poet Todur ZANETin “Ana Sözü” adlı peet kiyadı, kendi Facebook sayfasında bildirer AYB Başkanı Yakup ÖMEROGLU (bak: https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=10159869409480238&id=569360237&sfnsn=mo). Todur ZANETin 230 sayfalık “Ana Sözü” adlı peet kiyadında yayınnandı poetın peetleridän seçmelär hem Canabisinin en önemni țitataları. Poetın yaratmalarını aşıklamaa deyni, kiyadın baş redaktoru Yakup ÖMEROGLU kiyadın kabına çıkarmış avtorun bu peetini: “Bän kopmadım hiç halkımdan: Ne kahırdan, ne beladan, ne zorluktan. Yaslı günnerindä onunnan hep oldum, Kara kuvetlerä güüsümnän bän durdum, Öldüm da, dirildim da – birliktä, BÖLÄ ÖMÜRTAA DERINDÄN