Bu prezentațiya maasuz razgetirildi o günü bu bibliotekata bütün Gagauziyanın cümne bibliotekacıların “Bibliotekaların paa biçimneri soruşları: birliktä kantarlêêrız” seminarına. Bu seminarın ikinci payı adandı bu kultura sırasına, angısını barabar hazırladılar Gagauziyanın Merkez bibliotekası hem Gagauziyanın Kultura upravleniyası.

Prezentațiya başladı Merkez bibliotekasının direktoru Marina NEDÄLKOVAnın avtorlan tanıştırma bilgisinnän, nedän sora da söz verildi yazıcıya kendisinä.

Todur ZANET annattı “Aydarbek SARMANBETOV: gagauzları kırgızlara açan adam” kiyadın dünneyä gelmesini, onun içindekilerini hem iki türk kökenni halkın hem da literaturasının arasında dostluk köprüsün kurulmasında bu kiyadın önemni olmasını, bu kiyadın Kırgız Respubilikasının “Alıkul Osmonov” adına Milli bibliotekasının “Çingiz Aytmatov” Kırgız-Türk kultura merkezi hem okumak zalı”nda prezentațiyası için da.

Sözünün sonunda avtor şükür etti Gagauziyanın bibliotekacılarına onnarın zaametleri hem kiyatlar sevgileri için, urgulayıp, ani Canabileri okuycunun hem yazıcının arasında can baalantılarını kuran insannar hem da onnarsız kiyatlar taa da siirek etişecydilär okuycuya.

Bundan sora yazıcı nasaatlan danıştı seminara hem prezentațiyaya gelän gençlerä, ani bibliotekacılık zanaatına üürenerlär.

Peydalanan soruşlara cuvap ettiktän sora, Todur ZANET baaşladı herbir bibliotakacıya eni kiyadını, kendisinin Ekslibris damgasınnan.

Eridir urgulamaa, ani Ekslibris damgalarını kiyatlara urmaa deyni teklif geldi prezentațiyayı hazırlayannarın tarafından hem damgaları urmakta yardımcı oldular Gagauziyanın Kultura upravleniyasının zaametçiykaları Marina KROYTOR hem Lübov İOUVÇU.

“Aydarbek SARMANBETOV: gagauzları kırgızlara açan adam” kiyadın prezentațiyasında pay aldılar hem kırgız literaturasının direklerinin birisi olan kırgız yazıcısı, Kırgız Respubilikasının Şannı kultura zaametçisi Aydarbek SARMANBETOV hem eni tiparlanan kiyat için kendi bakışlarını hem candan sözlerini söledilär: TÜRKSOY Genel sekretari, Kırgız Respubilikasının Halk yazıcısı Sultan RAEV, Kırgız Respubilikasının yazıcılar Birlii başın yardımcıları Atantay AKBAROV hem Kerimbek KADIRAKUNOV, yazıcılar Sulayman RISBAEV, Baktıbek MAKSUTOV, Abibilla PAZILOV, Burulkan SARIGULOV h.t.b.

Yazıcı Aydarbek SARMANBETOV sözündä annattı nasıl kuruldu bu literatura hem insannık dostluu kiyadı hazırlayan gagauz yazıcısı Todur ZANETin hem kendisinin arasında. Şükür etti kiyadın avtoruna bu prezentațiyaya Kırgız Respublikasına taa Gagauziyadan maasuz gelmesi, çevirici zaametleri, kiyadın hazırlaması hem tiparlaması için. Canabisi umut etti, ani kırgız hem gagauz halkların arasında kurulan bu literatura dostluu köprüsü hiç bir zaman yıkılmaz.

Kendi tarafından, “Aydarbek SARMANBETOV: gagauzları kırgızlara açan adam” kiyadını hazırlayan hem dünneyä getirän gagauz yazıcısı hem Akademii Todur ZANET, annattı o paralellär için, ani açıklanêr iki halkın literaturasında. Onnarın birisi – bu kiyatta annadılan Sovet rejimının tarafından zorlan uygulanan aaçlık soy kırımı.

Todur ZANET söledi, ani ileri dooru da lääzım kaavileştirmää hem ilerletmää Gagauz-Kırgız, hem diil salt gagauz-kırgız, ama başka türk halkları arasında da, literatura dostluunu hem kardaşlık duygularını.

Hep bu prezentațiya zamanı, burayı gelän insannarın kolaylıı oldu tanışmaa Aydarbek SARMANBETOVun kazah dilinä taazä çıkan uşaklar için “Адам Болам!” (gag. “Adam olacam!”) kiyatçıınnan, angısını kazah dilinä çevirmiş hem çıkarmış genç yazıcıyka Gülcäz KARIBEK.

Not. 2026-cı yılın Kirez ayında tipardan çıkan “Aydarbek SARMANBETOV: gagauzları kırgızlara açan adam” kiyatta annadılêr gagauzları hem gagauz literaturasını kırgız halkına açan büük kırgız yazıcısı Aydarbek SARMANBETOV için hem tiparlı onun gagauz dilinä çevirili kısa annatmaları hem “Kıraan” adlı uzun yaratması. Bundan kaarä kiyatta verili Todur ZANETin Aydarbek SARMANBETOV tarafından kırgızçaya çevirili “Zaman kanatları” hem “Tayfun” annatmaları, gagauzların istoriyası için “Gagauzlar – Gök Oguzlar!” publițistika yazısı.  Bundan kaarä verili “Aaçlık kurbannarı” pyesası, angısını kırgız.aya çevirmi Abdıcapar ÊGEMBERDİEV. Kiyadın özellii o, ani iki avtorun yaratmaları da, paralel olarak, çift dildä verili – gagauz hem kırgız dillerindä, publițistika yazısı sa kırgızça hem rusça tiparlı.

“Aydarbek SARMANBETOV: gagauzları kırgızlara açan adam” kiyat – bu bir uzun yıllar sürtän Dostluk hem Kardaşlık  için bir yaratmadır.

Kiyatta taa çok annadılêr gagauzları hem gagauz literaturasını kırgız halkına açan büük kırgız yazıcısı Aydarbek SARMANBETOV hem verili Canabisinin gagauz dilinä çevirili kısa annatmaları hem “Kıraan” adlı uzun yaratması.

Bundan kaarä kiyatta tiparlı Todur ZANETin Aydarbek SARMANBETOV tarafından kırgızçaya çevirili “Zaman kanatları” hem “Tayfun” annatmaları, “Aaçlık kurbannarı” pyesası hem gagauzların istoriyası için “Gagauzlar – Gök Oguzlar!” publițistika yazısı.

Kiyadın özellii o, ani iki avtorun yaratmaları, paralel olarak, çift dildä verili – gagauz hem kırgız dillerindä, publițistika yazısı sa kırgızça hem rusça tiparlı.

Hem açılêr “Aydarbek SARMANBETOV: gagauzları kırgızlara açan adam” kiyat Canabisinä adanmış bu peetlärlän:

Aydarbek SARMANBETOVa
Aydarbek, sän haliz bir kırgız,
Seversin eti, içersin kımız,
Açtın kırgıza gagauzu,
Aramızda erittin o buzu,
Ani rejim yarattıydı bizä:
Sizlerä, bizlerä – hepsimizä!
Sän, Aydarbek, –
Dünneyä bir direk,
Várdın, oldun hem kaldın!
Milletinä da – haliz bir altın.
Saygılarımnan, Todur ZANET.
16.09.2018

Айдарбеку Сарманбетову
Айдарбек, ты настоящий кыргыз,
Любишь мясо, выпиваешь кумыз,
Гагаузов кыргызам открыл
Между нами лёд растопил,
Что создал режим против нас:
Для вас, для нас – для всех из нас!
Ты, Айдарбек, творец без оков,
Опора земли во веки веков,
Ты его плоть и Планеты всей сын
А своему народу – алтын.
С уважением, Тодур Занет.
16.09.2018

Yımışak hem cana yakın bir insan olan Miron DERMENCİ duudu Ukraynanın Kubey küüyündä hem bütün yaşamasını gagauz literaturasına adadı. Canabisi iki kiyadın hem gagauz yazıcılarının yaratmalarının incelenmesinnän ilgili çok literatura yazıların avtoru.

Canabisini bu yıldönümnän kutlêêrız hem dileriz ona saalık hem uzun ömür.

Dr. Ali ŞAMİLin “QAQAUZLAR: yol qeydləri, məqalələr və sənədlər” (gag.: “GAGAUZLAR: gezi notları, statyalar hem dokumentlar”) kiyadı derin fikirli hem gagauzlar hem türk dünnäsı için pek önemni hem paası olmayan bir yaratmadır.

Canabisi 352 sayfalık kiyadını 55 bölümä payedip, yaratmasında gagauzların istoriyasını, kulturasını, literaturasını hem baamsızlık için çalışmalarını annadêr. Belii ki, gagauzların hem Azerbaycanın ilişkilerinä, gagauzların dünnäda erinä hem onnarın literaturaylan bilim sferasında pay almalarına taa derindän aarlık vereräk.

Kendimin hem gagauzların adından avtora saa olsun deerim hem Canabisinin türk dünnäsı halkların hem gagauzları uurunda çalışmalarının önündä başımı iilderim. Şükür sizä, Dr. Ali ŞAMİL!

Akademik Todur ZANET

Kiyadın PDFı burada: 2. Əli Şamil. Qaqauzlar yol qeydləri, məqalələr, sənədlər

“Ana dilimiz” yortusu halizdän lääzım bakılsın Orak ayın 30-da, çünkü o gündä 1957-ci yılda Moldaviya SSRın Üüsek Soveti Prezidiumun kabletti gagauz yazıcısının hem profesorunun Dionis TANASOGLUnun kirilița temelindä hazırladıı alfavitä görä gagauz yazısısını.

“Ana Dilim” yortusuna karşı, Gagauziya üüredicilik Upravleniyası açıkladı bu gün için Çiçek ayın 1-30 günneri arası işlerin kurduu planını, angısına görä gagauz dilindä yapılacek türlü sıralar hem onun korunmasına adanmış türlü üüredicilik hem kultura akțiayaları, çeşitli konkursları hem festivalleri.

Belli ki, planın temel hem öz kutlamaları adanceklar gagauzların dünnää uurunda büük aydınnadıcısına, gagauzların apostolununa, Protoierey Ay-Boba Mihail ÇAKİRä, onun yaşamasına hem yaradıcılık ömürünä.

Bu planda büük er veriler gagauzların hem dünneyin büük bilim adamının, türkologun Mihail Petroviç GUBOGLUnun duuma günün 115-ci yıldönümü kutlamasına da.

Bundan kaarä kimi sıralar ilgili olaceklar 2026-cı yılda kendi yıldönümnerini kutlayan gagauz yazıcıykaların hem poetesaların Mariya MERCANKAnın (75), Pelageya FİLİOFLUnun (75) hem Aleksandra KRİSTOVAnın (65) yaratmalarınnan.

Başarılacek bu sıralar Hederlez ayın 7-dä “Ana Dilim – Gagauz dili” festivalinnän, neredä bütün sıraların esapları kapanacek hem onnarda enseyennerä ödüllär hem diplomnar verilecek.

ömürünü Türk dünnäsı kultura birlii idealına adamış Avrasya Yazarlar Birliin (AYB) kurucusunun hem Genel Başkanın raametli Dr. Yakup ÖMEROĞLUnun duumasının 60-cı yılına.

Anma sıranın programası başladı duaylan hem Yakup ÖMEROĞLUyu annadan TRT Avaz tarafından yapılan dokumental filmın siiretmesinnän.

Sıranın baş teması “Dostlarının Gönlünde Yakup Ömeroğlu” olduu için, Avrasya Yazarlar Birliin (AYB) kurucusunu hem Genel Başkanını raametli Dr. Yakup ÖMEROĞLUyu anmakta pay aldılar AYBnın kurucusunun arkadaşları, sevenneri, poetlar hem yazıcılar, onun aylesi hem dostları, angıları o avşam paylaştılar Yakup beyi anmalarınnan hem can duygularınnan annattılar Canabisi için.

Anma sıranın başında “Türk Ocakları Ankara Şubesi” başkanı Uğurcan KÜÇÜKAĞAOĞLU raametli Yakup ÖMEROĞLUnun ölüsünä adanmış Prof. Dr. Cemal KURNAZın “Yakup’un Ağıtı” adlı peetini okudu. Ardından da muzıkaya koyulmuş hep o peeti Türk dünnäsı muzıka incäzanaatçısı İrfan GÜRDALın tarafında türkü biçimindä seslendirilmesini sesledik.

“Türk Ocakları Ankara Şubesi”ndä o gün toplanan insannarın önündä Yakup bey için, onun yaşaması hem onunnan işlemelerini annattılar Prof. Dr. Orhan KAVUNCU, Prof. Dr. Mehmet ŞAHİNGÖZ hem AYB başkan yardımcısı yazıcı Osman ÇEVİKSOY.

Sora da kendi anmaklarınnan paylaştılar AYBnın büünkü başkanı Ufuk TUZMAN, Makedoniyadan Balkan Yazarlar Birlii Başkanı Mürteza SULOOCA, Türk dünnäsı muzıka incäzanaatçısı İrfan GÜRDAL, Gagauziyadan “Ana Sözü” gazetasının baş redaktoru Akademik Todur ZANET, AYB azaları olan çok sayıda yazıcılar hem poetlar.

Anmak sıranın sonunda söz aldılar Yakup beyin kızı Özge ÖMEROĞLU hem eşi Havva ÖMEROĞLU, angıları annatılar raametli Yakup ÖMEROĞLU için hem şükür ettilär hepsinä kim katıldı bu anma sırasına hem kim unutmadı Yakup beyi.

Bundan sora Havva hanuma “Türk Ocakları Ankara Şubesi” adından günün anması için ÖMEROĞLU aylesinä plaket verildi.

Toplantının sonunda “Türk Ocakları Ankara Şubesi” başkanı okudu poet hem yazıcı Fatih Sultan YILMAZın Yakup beyä yazdıı “Bir Çınar” adlı peetini.

VIII. Halklararası Kaşgarlı MAHMUT proza yarışmasının KALENDARİ:

Konu: “Serbest”

Annatmaların son verilecek günü: 01 Ceviz ay (avgust) 2026 y.

Şort listeyä girennerin açıklanması: 20 Canavar ay (oktäbri) 2026 y.

Halklararası Ödül Töreni: 06 Kırım ay (dekabri) 2026 y.

Haklarası ödüllär:

Birinciyä: 45000 TL;

İkinciyä: 25000 TL;

Üçüncüyä: 15 000 TL;

İsteklendirmäk: 10.000 TL.

Yarışma kertikleri:

1. Yarışmaya katılacek yaratmalar kmahmut2026@gmail.com e-poşta yolunnan verilecek.

2. Yarışmaya katılacek yaratmalar taa öncä hiçbir yarışmada ödül almamış hem hiç bir erdä yayınnanmamış olaceklar.

3. Annatma konusu serbesttir.

4. Her yazıcı, yarışmaya en çok iki ayırı annatmaylan katılabilir. Yollanılacek annatmaların her birinin en az 1.000 (bir bin) en çok 7.500 (edi bin beşüz) laflan yazılı olacek.

5. Yarışmaya e-poşta yolunnan yollanılacek annatmaların üzerindä sade parol yazılı olacek; paroldan kaarä  yarışmacının adını belertän bir nışan bulunursa annatma yarışma dışı bırakılacek. Annatma dosyalarınızda Parol hem Annatmanın adı er almalıdır.

6. Yarışmacı, bületen kopiyasını, açık adresini, parolünü, katıldıı memleket adını, 1 taane dicital patredini hem biyografiyasınnan birliktä bir Word dosyası halında hep o mailın 2. eki olarak e-poştaylan yollayacktır.

7. Annatmalar kompyutorda 12 punto olarak yazılacêk.

8. Yarışmaya katılan annatmaların yazıları kesinniklän geeri verilmeyecek hem yazıların saabisi bu konuda hiçbir hak ortaya koyamayacek.

9. Annatma original olacektır. Original olmayan annatmalar (Örnek: YA – yapma akıl üzerindän yazılı olannar) yarışmaya alınmayaceklar.

Annatmaların yollanma adersi:

kmahmut2026@gmail.com adresinä e-poşta yolunnan yollanacek.

Gagauzların dünnedä peydalanmasınnan ilgili legendayı annadan “Oguzlar – dedelerimizdir” kukla spektaklini siiretmää deyni, o günü, Todur Zanet adına teoretik lițeyin administrațiyasının zaametinnän, bu üüredicilik kuruluşun büük başını (aktovıy zalı) dop-dolu doldurdular lițeyin 4-8 klaslarda üürencileri hem onnarın üüredicileri.

Spektakli zamanı belli oldu, ani siiredicilär burayı boşuna toplanmadılar, zerä uşaklara deyni bu oyunu pek becerikli gösterdilär aktörlar Mihail KONSTANTİNOV, Andrey REDJEPOV, Nataliya İVANÇUK hem Nataliya MANASTIRLI.

Bu spektaki ölä gözäl olsun deyni, aktörlardan kaarä, kendi zaametlerini bu işä koydular “Oyuncak” kukla teatrunun öndercisi hem spektaklinin rejisöru Mihail KONSTANTİNOV hem da ses operatou – Aleksey KİROGLU.

“Oguzlar – dedelerimizdir” kukla spektakli bittiktän sora, aktörlar hem pyesanın avtoru çıktılar sțenanın önünä da siiredicilär onnara hem onnarın ustalıına ayak üstü palma düüdülär.

Siiredicilerin teklifinä görä, pyesanın avtoru dramaturg Todur ZANET annattı nicä hem neçin yazıldı “Oguzlar – dedelerimizdir” kukla spektaklisi, nicä o ilgili gagauzların dünnedä peydalanmasınnan legendaylan, onnarın istoriyasınnan, Canavar yortularınnan hem gagauzların eski inançlarınnan. Sonunda Canabisi şükür etti “Gezici “Oyuncak” kukla teatrusunun artistlerinä, Mirkiras” Cümne Asoțiațiyasının başına İrina MİHALÇUKa hem hepsinä, kim bu proektın aslıya çıkarılmasına zaametlerini hem kuvetlerini koydu.

Todur Zanet adına teoretik lițeyin direktoru Mariya İvanovna ÇEBANOVA da, candan-ürektän şükür ederäk üüredicilik kuruluşun o günkü musaafirlerinä, urguladı, ani bölä kultura olayları pek lääzımnı hem faydalı uşaklara da, büüklerä dä, bütün gagauz halkına da, çünkü onnar istoriyamızdan hem köklerimizdän kopmamaa kolaylıını vererlär.

Canabisinin ardından spektakliylän hem Canavar yortularımızlan ilgili düşüncelerini açıkladılar lițeyin direktor yardımcısı Zinaida Filipovna NEYKOVÇENA, gagauz dilindä hem literaturasında üürediciykalar Mariya İlyiniçna DUŞKOVA hem Agafya Vasilyevna GAYDARCI.

Söz gelişi, “Gezici “Oyuncak” kukla teatrusunun kurulması” proektın üzä çıkarılmasında “Mirkiras” Cümne Asoțiațiyasına, Çadır primariyasınnan iş birliindä, Moldovada işbirliindä Şveyțariya bürosu (Swiss Cooperation in Moldova) arka oldu.

Maasuz bu teatru için dramaturg Todur ZANET 4 spektakli yazdı: “Rız otu” (premyerası 2024-cü yılın Kasım ayın (noyabri) 27-dä oldu), “Fet-Frumos hem padişahın kızı” (premyerası 2025-ci yılın Çiçek ayın (aprel) 28-dä oldu), “Kvak-kvak, dolayda batak” (premyerası 2025-ci yılın Ceviz ayın (sentäbri) 12-dä oldu) hem “Oguzlar – dedelerimizdir” (premyerası 2026-cı yılın Baba Marta ayın 16-da oldu).

Not. Bu spektakliylän ilgili Gagauziya Radio hem Televideniyanın “Gagauziya gün gündän” programası burada: https://www.youtube.com/watch?v=N27Mc0gk8A4&t=261s.

Kiyatların tanıtımında pay aldılar hem avtora kutlama sözlerini söledilär Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA, Gagauziya “Düz Ava” türkü hem oyun ansamblinin artistika önderciykası Maestro Tatyana ŞÇEGOLEVA, Komrat muzıka şkolasının üürediciykası İrina POYDOLOVA, Komrat kasabasının 9-cü uşak başçasının muzıkada terbiediciykası Lüdmila MİTİOGLU, Valkaneş Kasabasının muzıka şkolasının başı Mariya ÇERNEVA.

Bundan kaarä sıranın şennedirmä havasını yaptılar: artistlär – İvan BABOV, Andrey İVANOV, Sergey İVANOV, Elena hem Sofiya PAÇİ; Gagauziya “Süita” orkestrası hem Çadır, Komrat, Valkaneş muzıka şkolaların üürencileri.

Prezintațiyanın sonunda, nicä düşer bu uurda adetlerä, kiyatların avtoru, Gagauz kulturasının şannı izmetçisi, tükücü hem muzıkacı Mihail PAÇİ, sıraya katılannara şükür ederäk, hepsinä isteyennerä imzaladı eni çıkan kiyatlarını.