Kiyatların tanıtımında pay aldılar hem avtora kutlama sözlerini söledilär Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA, Gagauziya “Düz Ava” türkü hem oyun ansamblinin artistika önderciykası Maestro Tatyana ŞÇEGOLEVA, Komrat muzıka şkolasının üürediciykası İrina POYDOLOVA, Komrat kasabasının 9-cü uşak başçasının muzıkada terbiediciykası Lüdmila MİTİOGLU, Valkaneş Kasabasının muzıka şkolasının başı Mariya ÇERNEVA.

Bundan kaarä sıranın şennedirmä havasını yaptılar: artistlär – İvan BABOV, Andrey İVANOV, Sergey İVANOV, Elena hem Sofiya PAÇİ; Gagauziya “Süita” orkestrası hem Çadır, Komrat, Valkaneş muzıka şkolaların üürencileri.

Prezintațiyanın sonunda, nicä düşer bu uurda adetlerä, kiyatların avtoru, Gagauz kulturasının şannı izmetçisi, tükücü hem muzıkacı Mihail PAÇİ, sıraya katılannara şükür ederäk, hepsinä isteyennerä imzaladı eni çıkan kiyatlarını.

ÖMER HAYYAM. “RUBAİLÄR”

* * *
Dünnä üç-beş bilgisizin elindä,
Sanêrlar, bütün bilgilär kendilerindä.
Raat ol, eşek eşää beener,
Bir hayır var kötü demelerindä.

* * *
“Derelerdän şaraplar akacek”, – deersin.
Cennet acaba kırçma mı?
“Herbir inancıya iki guriya”, – deersin.
Cennet acaba madaralık mı?

* * *
Beni yalpak zaametlän yaradan kim? Sän!
Ne yapacaamı da yazmışın öncedän.
Demäk günaa işledän dä Sänsin bana –
Ozaman nedir o cennetlän cendem acaba?

* * *
Kim Senin yasaanı[1] çiinämedi ki? Sölä!
Günahsız ömürün ne dadı kalır? Sölä!
Yaptıım kötülüü kötülüklän ödedirsän eer,
Seninnän benim aramda ne ayırıntı kalır ki, sölä?

* * *
Tanrı[2] bizi çamurdan yarattıında
Bilärdi bu dünnedä ne işimiz olacek.
İşlediim günahlar hep Onun emirleri –
Bu üzerä beni cendemdä neçin yakacek?

***
Bakma, ani kimsa sayılêr üüsek akılına,
Ama bak saabi mi o kendi lafına.
Laflını o atmarsaydı havaya:
Sän annêêrsın – yok bir paa bölä adama.

(Gagauzçaya çevirdi Todur Zanet)

“Yaşadıkça, yaşa!” kiyadın prezentațiyasını, başta lițeyin administrațiyası olarak, direktor Marina İvanovna ÇEBANOVA hem direktor yardımcısı Zinaida Filipovna NEYKOVÇENA, hazırladılar gagauz dilindä hem literaturasında üürediciykalar Matröna Nikolaevna BARGAN, Praskovya Dimitrievna DOYKOVA, Mariya İlyiniçna DUŞKOVA hem Agafya Vasilyevna GAYDARCI.

Prezentațiyaya buyur edilän Türkiye Respublikasının Komrat Başkonsulunu Eda GÜÇü hem kiyadın avtorunu Todur ZANETi üürencilär, üüredicilär tuz-ekmeklän hem “Altın Çöşmä” ansamblisinin oyuncuları gözäl bir “Kadınca” oyununnan karşladılar.

Lițeyin kırnak donaklı hem tertipli büük zalında avtorun çoyu kiyatların büük sergisi hazırlanmıştı, angısınnan vardı nicä tanışsınnar prezentațiyaya katılan üüredicilär, üürencilär hem lițeyin o günkü musaafirleri: Kongazın gimnaziyalarından hem taa bir lițeyindän gagauz dilindä hem literaturasında üüredicilär, bibliotekacılar, angılarına sıranın başında avtor baaşladı eni çıkan kiyatlarını.

“Yaşadıkça, yaşa!” kiyadın tanıtım sırasını selemnama hem kutlama sözünnän açtı lițeyin direktoru Marina İvanovna ÇEBANOVA. Nedän sora sırayı götürücülär Nataliya ESİR hem Dimitriy SABYA kısadan annattılar avtorun biografiyasını. Ardından da lițey klaslarından üürencilär Elena KRİSTEVA,Viktoriya KURDOGLU, Zinaida MACAR, hem Nikolay ȚAPURDEY okudular eni kiyattan birär peet.

Sora söz verildi Türkiye Respublikasının Komrat Başkonsuluna Eda GÜÇä. Kendi nasaatında Canabisi, başta kiyatların avtoru olarak, kutladı hepsini bu gözäl hazırlanmış sıraylan hem zalda bulunan hepsi insannara danışarak, urguladı: “Dil hem kultura bir milletin varlıını kurêr. Dil hem kultura bu dünnedä sizä verilmiş en önemni elementtır. Bunu kesinniklän korumanız, genişlettirmeniz, sayıp çıkmanız lääzım. Diliniz hem kulturanız yok olduunuzda – yok olursunuz, asimiläțiya olursunuz, artık bir millet olmaktan çıkarsınız. Türkiye hem Gagauziya arasında en önemni damarlardan biri – kulturadır. Geçmiştä çok baamız var. Ama kultura hem dil baamız en kuvetlisidir”.

Taa sora sıra soruş-cuvap atışmasına döndü. Koyulan soruşlara avtor kimilerinä doorudan cuvap verdi, kimilerinä dä, cuvap olarak, eni peetlerini okudu.

Kutladı avtoru prezentațiya katılan, Todur Zanet lițeyini başaran hem büünkü gündä gira sportunda bir kaç kerä Evropa çempionuu olan Nikolay FRANGU da.

Soruşlar bittiynär poet, yazıcı, Akademik hem Gagauz Milli Gimnasının avtoru Todur ZANET annattı “Yaşadıkça, yaşa!” kiyadın dünneyä gelmesinin yolunu hem unutmadı sölemää bu yıl onun tarafından, Gagauziya kultura Upravleniyasının teklifinä görä hazırlanan “Gagauz masalları: masaldan masala” kiyat için dä. Urgulayıp, ani bu kiyat ta çıktı Gagauziyanın “Gagauz dilinin kullanmak sferasının genişledilmesi için” Zakonun ömürä geçirilmesi çerçevesindä. Canbisi şükür etti hepsinä kim hazırladı bu sırayı hem onnarı, kim zaametini saymadaan, katıldı ona.

Prezentațiyanın sonunda üürenciyka Elizaveta PAÇİ Gagauziya için bir türkü çalarak hem üürenci Yaroslav GAYDARCI, saksofonda “Oglan” türküsünü çalarak, şennendirdilär katılımcıları.

Şükürlän saa ol deeriz Gagauziya Radio hem Televideniye (GRT) cümne Kompaniyasınnan, GRTnın korespondentına Polina BARBOVAya hem operatoruna Grigoriy STAVİLOVa, ani dolu-dolu çıkardılar bu sırayı hem GRT efirindän tanıştırdılar cümne insannarı  lițeyimizdä geçän bu büük kulturalı olayınnan.

https://grt.md/articol/tipardan-cikti-t-zanetin-eni-toplumu-yasadikca-yasa

Kongaz küüyün Todur Zanet adına teoretik lițeyin administrațiyası

Dädu
Gözleri dolu sevgi, elleri onun kaavi,
Hep alêr beni kucaa, annadêr bizim Bucaa,
Nasıl gençlii geçirmiş, çok erlerä hep gitmiş,
Onu sevärdim bitkisiz, bana deyärdi “hayırsız”.

“Var Yalpıda bir tırla büük, orada var bin koyun,
Sabaa-avşam güderiz biz, o diil sana oyun.
Evä gelincä genä iş, aul seni bekleer,
Allaa vermiş çok bereket, pandal şıralanêr”.

Pazar günü, nicä yortu, sokak insan dolêr,
Hepsi çıkêr avşam üstü, gülüş hem ses peydalanêr.
“Masal annat bizä va, dädo”, – ona söleeriz biz.
“Bir vakıt var, bir vakit yok!” – seslär  hepsi sessiz…

Geçti yıllar, vakıt kaydı, artık evdän uçtuk,
Ama seni severim bän, nicä küçük çocuk.
Olsan şindi sän yanımda, dökeyim sana şarap,
Öpeyim ellerini, içerindä yansın hep şafk.

Yalnızlık
Evim benim, ana topraam, seni braktık yalnız,
Aylä-aylä, kalkıp, gittik, evlär kaldı cansız.

Lüzgär eser hep poyrazdan, fidan sarsalanêr,
Köpek sesi geler damdan, o hep umutlanêr.
Gözleri kaldı yolda, çorbacısı pek uzakta,
Ekmek hem su atıp ona, yalnız kaldı o aulda.

Gün kauşup, gecä bastı, dünnä uyukladı,
Sade yalnız kalan köpek, bir gözünü hiç kıpmadı.
Herbir sesä kuşkulanıp, bașı onun kalktı,
Beki aylä geeri döndü, o hep şüpelendi.

Geçti günnär, afta bitti, göklär yaamur döker,
Sabaa kadar o uludu, canı onun aalêr.
Umut, sızıp, onu braktı, köpään sesi bitki çıktı,
Yanında onun ekmek, kuru, dukunmadık kaldı.

Kongazlı avtorun  “Can ilacı” adlı ilk peet kiyadın prezentațiyasaına Komrat ATATÜRK türk bibliotekasına geldilär avtorun dostları, gagauz yazıcıları hem kultura insannarı, bibliotekacılar hem okuycular.

Kirilițada tiparlı bu “Can ilacı” peet kiyadında toplu avtorun 57 peeti. Nicä bildirdi kendisi Andrey PALİK, bu kiyat – onun yaratmalarının sadece üçüncü payıymış. Canabisindä, en azdan taa bir toplum için peet varmış.

Prezentațiya sırasında “Can ilacı” peet kiyadın avtorunu kutladılar Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA, ATATÜRK türk bibliotekasının direktoru Vasilisa TANASOGLU, resimci hem türkücü Vitaliy MANCUL, muzıkantı Radion YASIBAŞ, kultura insannarı Vera SİBOVAylan Mariya ARNAUT hem taa başkaları.

“Can ilacı” peet kiyadından basıldı 300 taanä hem onun tirajının bir payı Gagauziya bibliotekalarına verilecek.

Bir “Alaca mezara” sattınız milleti,
Ne üreeniz, ne eliniz titredi!
Sattınız diil şindi hem diil dä seftä –
Unutmayın, var kılıçlar da çiftä.

Çiftä kılıçlar – iki taraflı:
Onnar bilenmiş – kıyêrlar halkı
İnternettän, saytlardan, yalandan…
Aranızda kaldı mı adam, kaldı mı insan?

Güüs-güüsä gelip tä ölmää kılıçtan –
Bu bir kısmet, bir şan yukardan!
Bu kısmet, bu şan sizdä yoktu baştan –
Siz geberirsiniz duşman bokundan.

Sizi yollardan kimnär sapıttı?
Sizi akıldan kimnär çıkardı?
Düştünüz, alçak oldunuz, battınız,
Kıçları yalamaa alıştınız!

Sanmayın, ani sizi duşman sevecek –
Satkınnardan onnar iirinecek!
Duşman salt haliz duşmana ateşi saçar –
Yaladıınız kıç, bir zaman, aazınıza sıçar!

Dayanmaa var nicä sade ona,
Kim, direşip, karşı koyêr hep sana.
Biläsin, yok hiç bir umut kıç yalayana –
O hep, aazı boka kokan, bir haymana!

Bölä olêr hep şindi, hem dä olmuştu ileri –
Yalayannar, tatlı mı sizä gagauz etleri?
Todur ZANET, 24.12.2024

O yaşadı Sovet zamanında hem ozaman onun hiç bir kiyadı çıkmadı. Sade poet raametli olduynan, 1981-ci yılda Moskvadakı “Sovremennik” basın evindä çıktı onun peet toplumu kiyadı “Nerv” (“Sinir”). Kiyat taa çıkmadaan, başlayıp sıradakı insannardan taa komunist partiyasının birinci sekretarlerinädän, hepsi o türküleri saklıdan (hem diil salt saklıdan) seslärdilär, bilärdilär. Bilärdilär, ama çalamardılar. Zerä ölä çalmaa deyni lääzımdı olmaa Vladimir VISOŢKİY.

Şindi okuyun nicä gagauz dilindä öter onun en anılmış türküsündän birisi: “YABANILARA AV”ın BİTMESİ yada VERTOLÖTLARDAN AV” (Конец “Охоты на волков”, или Охота с вертолётов (Михаилу Шемякину) da denkleştirin (https://www.youtube.com/watch?v=Y5Msgc4t64c).

YABANILARA AV”ın BİTMESİ yada VERTOLÖTLARDAN AV

                     Mihail ŞEMÄKİNä
Dan eri bir ustraylan çarptı gözleri,
Açılan tetiklär büüledi erleri,
Anılmış avcılar geldilär ansızdan, –
O “Popaz beygiri”[1] kalkındı deredän,
Ateşlär atıldı çift eldän, çift eldän!

Yattınız siz erä, saklayıp dişleri.
Ön gidän da yattı – o kaçan ileri,

Kim tabannan duyardı kuyu hem tuzaa;
Kurşundan kim kaçardı, atlardı uzaa, –
Korkudan terledi, uzandı o buza.
Yabanı ömürü onnara kaş dürmüş, –
Bezbelli boşuna ömürü biz sevdik.
Eceldä sa geniş hem gözäl bir gülüş:
Saaselem hem kaavi dişleri – sedeflik.

Yabanı bakışınnan sırıt üzünä –
O duşman köpeklär gelsinnär buyanı!
Yazıldı al kannarlan kaarlar üstünä
Kırmızı bu yazı: diiliz biz yabanı!

Süründük biz, köpekçä kuyruu toplayıp,
Göklerä kafayı şaşarak kaldırıp:
Oradan belamız mı akêêr erlerä,
Kıyamet mi kopêr, karıştı fikirä, –
O “Popaz beygiri” ye dönmüş demirä.

Kurşundan yaamurlar döküler göklerdän –
Yaş olduk kannardan, verildik biz heptän!
Erider üreemiz bu kaardan kaarmayı.
Diil Allaa, insannar başlattı kıymayı:
Kaçanı – arkadan, kafadan urmayı…

Köpeklär sürüsü, tayfamdan dur uzak,
Buuşmakta uurumuz – ensemää sizleri.
Yabanı olmamız – kısmetli yaşamak,
Köpeklärsiniz siz – bu köpek eceli!

Yabanı bakışınnan sırıt üzünä –
Taa baştan kökleyip uydurma yalanı.
Yazıldı al kannarlan kaarlar üstünä
Kırmızı bu yazı: diiliz biz yabanı!

O daaya – orada kurtuluş, korunma!
O daaya – orada kaçanı zor urmaa!
Kaçarak o daaya, ver yolu eniinä,
Bän atlêêrım, fırlêêrım avcı önünä
Yabanı cannarnı hep toplêêrım bilä.

Deredä, kenarda, saklandı kim diri.
Ne yapıym bän yalnız? Kestirdi kuvedi!
Sansın yok gözlerim, körleşti kokular…
Neredä kaldınız, yabanı kardaşlar,
Nereyi daaldınız, sap-sarı gözlülär?!

…Ayakta bän kaldım, ama şindi sardı
Yabannar dolayı, canavar diil onnar –
Köpeklär, uzaktan senselä damarı,
Eskidän avımızdı bizä o mallar.

Yabanı bakışınnan güldüm üzünä –
O çürük dişlerim ürkütmäz duşmanı.
Salt kaba kaarların al kannı üstünä
Eriyer yazımız: diiliz biz yabanı!
1977-1978

Gagauz dilinä çevirdi Todur ZANET (2014, Çiçek ayın 25-26)

Şaşêr dünnää gözellää:
Yalabêêr daalar hem aaçlar,
Erä döşeli kilimdä –
Güz boyası yapraklar.

Bereket tä çoktan toplanmış –
Dinnener kuru ambarda.
Top altın meyvalar da kalmış
Taraş bakır fidanda.

Gök maavi göklerdä güneş
Sap-sarı şafkını erider,
O şafka olmayan eş
Altın damnalar topraa serpider.

Damnalar, etişip dünneyä,
Yayılêr, büüler, güneşleer,
Altınsı benizi katıp boyaya,
Güzlän bilä, er üzünü resimneer…
Todur ZANET, 09.11.2024

2020-ci yıldan beeri yazêr gagauz dilindä peet hem bilmecä. Taa sora başladı kendisini prozada da denemää: yazdı bir masal “Bulutçuk hem laalä” hem kısa annatma “Dimu”.

İlk yaratmaları tiparlandı ilkyazın 2023-cü yılda uşaklara deyni “Güneşçik” jurnalında.

 Kış

Dışarda kaarcaaz yayêr,

Elektän sansın geçer,

Yavaş-yavaş düşer,

Herersi biyaz olêr.

Fidannar donaklı durêr,

Gelinnerä onnar benzeer,

Ayaz kuvedini gösterer,

Pençerdä resim brakêr.

Kaar kırları kaplamış,

Biyaz yorgannan örtmüş,

Doz-dolay biz bakêrız,

Sansın masalda bulunêrız.

Uzakta ses işidiler,

Uşaklar kızaklan kayêr,

Uçak gibi uçêrlar,

Kışı çoktan bekleerlär.

Ayläm

Ayläm içeri toplandı,

Herkez iştän tutundu.

Anam pala dokuyêr,

Bobam iplik hazırlêêr,

Mali yapaa işleer,

Dädu yumak sarêr,

Kaku diker kırnak,

Kardaşım oynêêr kıvrak,

Bän mancayı pişirerim,

İçersini kırnaklêêrım.

Gagauzça lafederiz,

Adetleri koruyêrız.

Gagauzsun, lafet gagauzça

Gagauzsun, lafet gagauzça,

Hiç utanma kendi dilindän,

Ana dilindän sän atılma,

Koru onu hertaraftan.

Gagauzsun, lafet gagauzça,

Kaybelmesin ana dilimiz,

İlerlesin bizim Gagauziya,

Kaybelmesin bizim halkımız.

Gagauzsun, lafet gagauzça,

Unudulmasın ana topraamız,

Okulda, ayledä, sokakata,

İşidilsin gagauz dilimiz!

Seni severim

Seni severim, bän severim,

Durêrsın sän hep aklımda,

Sarmaşmaa sana isteerim,

İstämeerim hiç salvermää.

Sän uzaktaykan, bän bekleerim,

Darsıyêr canım heptän,

Uzak yola bän geçirerim,

Hiç çıkmêêrsın sän aklımdan.

Seni severim, çok özleerim,

Sevinerim bän gülüşünä,

Dudaklarını öpmää isteerim,

Şükür, ani varsın sän bendä.

İsteerim yaşamaa

İsteerim yaşamaa, ani sevmää,

Her gün sevdamı sevindirmää,

Kızçaazımı beladan korumaa,

Aylemä dayak olmaa.

Bän pek isteerim yaşamaa,

Anamı hem bobamı saymaa,

Onnar yaşamak bana baaşladılar,

Beni zorluklardan korudular.

İsteerim yaşamaa hem işlemää,

Uşakları sevmää hem üüretmää,

Nasaat her gün vermää,

Dooru hem uz yola koymaa.

İsteerim yaşamaa, faydalı olmaa,

İnsana sevinmelik getirmää,

Yazmaa kendi peetlerimi,

Okumaa kendi annatmalarımı.

Bän pek isteerim yaşamaa,

Bän danışêrım Allaha,

Prost et beni! – bän yalvarêrım,

Bakıp gökä, dua ederim.

Dostluk

Küçüktän dostluk ederiz,

Dost kendimizä ayırêrız,

Lafımız uysun isteeriz,

Vakıdı şen geçireriz.

Hepsi gözäl lafeder,

Aazından bal akêr,

Açan yardıma çarêrsın,

Bitkidä yalnız kalêrsın.

Çok dost var bizdä,

Haliz dost zor bulmaa,

Kim duracek yanında,

Yardım edecek zorlukta.

Elini herkerä uzaldacek,

Para lääzım sa verecek,

Kötü laf sölämeyecek,

Arkasını sana dönmeyecek.

Sän aalarkan, aalayacek,

Sän gülärkän, gülecek,

Bil, kısmet senin tarafında,

Ölä dost varsaydı sendä.

ŞKOLA TERTİPLERİ

BİLMECELERİ

***

Elimizä alıp, yazêrız,

Bukvacıkları kıvradêrız,

Bukvalar dizildilär,

Lafı düzdülär. (Yazal)

***

Yannışlık yaptın alatlan,

Kahıra hiç düşmä sän,

Var bendä yardımcı,

Yannışlıkları silecek hızlı. (Silgiç)

***

Sayfacıkları aktarêrız,

Okuyêrız, üüreneriz,

Bilgileri kablederiz,

Çok akıllı olêrız. (Kiyat)

***

Üürenici urokta kullanêr,

Klastakı işi yazêr.

Üüredici toplêêr,

Yannışlıkları doorudêr,

Notaları koyêr. (Tefter)

***

Albomu elimä aldım,

Resimnemää çekettim,

Türlü renkleri kullandım,

Kendimä mayıl oldum. (Renkli karandaşlar, boyalar)

***

Kiyadı kopardım,

Yapıştırmaa savaştım,

Parmaam da yapıştı,

Gücülä ayırıldı. (Yapışkan, tutkal)

***

Orada biz resimneeriz,

Türlü boyaları kullanêrız,

Resimciklär käämil olêrlar,

Bizä dooru gülümseerlär. (Albom)

***

Elimdä onu yımışattım,

Masada tukurladım,

Tavşancık ondan yaptım.

Tavşancık bana baktı,

Gözünü bana kıptı. (Plastilin)

***

Var kulaklarım, ama işitmeerim,

Var aazım, ama lafetmeerim.

Bän fayda çok getirerim,

Hem kırkêrım, hem keserim. (Makaz)

Dimu

(annatma)

Kasım ayın bitkisiydi. Hava diişildi, başladı suuk olmaa. Sabaalen kraa düşmüştü, suuk lüzgär haşlardı suratını, belliydi, ani yaklaşêr kış.

Dimu yaklaşardı şkolaya, dördüncü klasa gidärdi. Genä geç kalardı ilk uraa. Bitki vakıt o gelärdi şkolaya yorgun, neçin deyni kalkardı erken da yardım edärdi anasına-bobasına kuşları, hayvannarı doyurmaa. Onnar ayledä altı uşakmışlar. Dimu ilk uşakmış, en büükmüş, onuştan işleri sıra gelärmiş ona yapmaa.

Dimu urmuş kapuya da girmiş klasa:

– Sabaa hayır olsun, Elena İvanovna!

– Sabaa hayır olsun, Dimu! Sän neçin geç kalêrsın ilk uroklara? Annayamêêrım ne olêr seninnän? – üfkeli sordu üürediciyka.

Dimu indirdi kafasını, kızardı, utanmaktan kayıldı er altına girmää, ama bişey sölämedi, istämärdi anasını-bobasını kabaatlı brakmaa. Dimunun dostu, Vani, kalktı da dedi:

– O geç kalêr ilk uroklara, neçin deyni savaşêr yardım etmää anasına-bobasına.

Elena İvanovna açan işitti bu lafları pek istedi onnarlan buluşmaa da çözmää bu problemayı.

– Dimu, büün uroklardan sora gidecam sizä, isteerim lafetmää anannan hem bobannan. Şindi geç da otur.

Uroklar bittinän, Elena İvanovna Dimulan bilä geldilär onnara evä. Todilän Tudorka kapunun önündä papşoy falardılar. Gördüünän üürediciykayı ikisi dä birdän sordular:

– Ne oldu?

– İsteerim sizinnän lafetmää, – dedi Elena İvanovna.

– Geçin içeri, – buyur etti Tudorka.

İçeri girdiynän onnar çekettilär lafetmää.

– Siz bilersiniz mi, ani sizin oolunuz çeketti geç kalmaa ilk uroklara.

– Ölä mi, bilmärdik, seftä işideriz. Dimu bizä bişey sölämedi, – dedi Todi.

– Uşaklar söledilär, ani o sabaalen erken kalkarmış da yardım edärmiş sizä ev işlerini yapmaa. Bitki vakıt başladı dinik gelmää şkolaya, yufka nota başladı kabletmää, vardır uyukladıı urokta. Annêêrım, ani sizä dä lääzım yardım, ama savaşın kaldırmamaa onu ölä erken. Çocuk lääzım dinnenilmiş kafaylan gelsin şkolaya, ozaman ona kolay olacek üürenmää.

– İslää, Elena İvanovna, biz sizi işittik, – söledi Todi.

– Sevindim, ani kayıl oldunuz benimnän, işittiniz benim laflarımı, – güleräk dedi Elena İvanovna.

Bu lafetmektän sora, Todi hem Tudorka başlamışlar brakmaa çocuunu dinnensin. Dimu yardım edärmiş onnara uroklardan sora. Avşam üstü üürenärmiş, okuyarmış, yazarmış evdeki işini. Başlamış genä üüsek notaları kabletmää, pay alarmış meropriyatiyalarda, olimpiadalarda.

Geçmiş vakıt, üürenmäk yılı başarılmış. Dimu kabletmiş iki metinnik. Bir metinnik, ani üüsek notalarlan bitirmiş üürenmäk yılını. İkinci metinnii kabletmiş, neçin ki sık pay alarmış meropriyatiyalarda.

Todiylän Tudorka pek sevinärmışlär hem hodulanarmışlar kendi çocuunnan. Umutlanarmışlar, ani Dimu olacek akıllı, anılmış, cana yakın, ii ürekli bir insan.

Poet Todur ZANETin gözäl, kırnak hem tertipli hazırlanan hem dä düzennenän “Mamucuumnan kol-kola” uşaklar için peet-boyama kiyadı – bu bir kiyadın içindä iki kiyat olan hem valet kalubuna erleştirän bir yaratma, angısını romın dilinä çevirdi moldovan poetı Titus ŞTİRBU hem gözäl resimnedi gagauz resimcisi Mihail ARABACI.

Bu meraklı kiyatlan tanışmaa deyni, o günü Komrat Kultura Evinä geldilär uşak başçalarından hem şkolalardan uşaklar kendi terbiedicilerinnän hem üüredicilerinnän, Gagauziya kultura hem Gagauziya üüredicilik Upravleniyaların başları hem zaametçileri, filologlar hem yazıcılar, resimcilär, bibliotekacılar, incäzanaat hem kultura insannarı.

Kiyatlan tanışmanın ofițial bölümü başlamayınca, zalda maasuz kurulan masacıklarda uşaklar artık büük havezlän siiredärdilär hem boyardılar kiyattan resimneri.

“Mamucuumnan kol-kola” uşaklar için peet-boyama kiyadın prezentațiyası başladı ondan, ani Çadır kasabasının Dionis TANASOGLU adına gagauz milli teatrusu gösterdi uşaklara “Onadan saymaa bilän keçicik” masalını.

Prezentațiyanın başlangıcında söz verildi Gagauziya kultura Upravleniyasının başına Marina SEMENOVAya, angısı annattı Gagauziyada aslıya çıkarılan kultura, bilim hem üüredicilik uurunda kiyat basmak proektları için. Canabisi urguladı, ani “bunnar yapılêr “Gagauz dilinin kullanmak sferasının genişledilmesi için” Zakonun ömürä geçirilmesi çerçevesindä hem hepsi o tiparlanan kiyatların bir uuru var – ana dilimizi korumaa, ilerletmää hem zenginneştirmää. Neyi da onnar yapêrlar”.

Marina SEMENOVA açıkladı nicä fikir geldi “Mamucuumnan kol-kola” uşaklar için peet-boyama kiyadını üzä çıkarmaa hem şükür etti kiyadın avtoruna hem onu hazırlayannara bu bereketli çalışmaları için.

Prezentațiyada nasaat edän Gagauziya üüredicilik Upravleniyanın başı Natalya KRİSTEVA, şükür ederäk bu kiyadı hazırlayannara hem tiparlayannara, urguladı, ani ““Mamucuumnan kol-kola” kiyadı vakıdında çıktı, çünkü bu gibi kiyatlara büük kıtlık var hem bu türlü kiyatlar pek lääzım, zerä şkolaların başlangıç klaslarında hem uşak başçalarında üüredicilär hem terbiedicilär büük zorluk çekerlär gagauz dilindä urokları bu uurda hazırlamakta”.

Komrat Kultura Evinä gelän insannarın önündä söz tuttu kiyadın resimcisi Mihail ARABACI, angısı annattı kiyadın üzerindä resimneri hazırlamak çalışmalar için.

Kendi sözündä Komrat 9-cu uşak başçanın gagauz dilindä üürediciyka-terbiediciykası Lüdmila BARLADÄN urguladı, ani bu kiyat hem uygun, hem lääzımnı hem da metodika kiyadı olarak kulanabilinir.

Komrat Gavril GAYDARCI adına teoretik lițeyin romın dilindä hem literaturasında üürediciykası Kristina KAMBUR, gözäl romınca lafederäk, şükür etti kiyadın avtoruna hem yaratmaları gagauz dilindän romın dilinä çevirän poeta Titus ŞTİRBUya bölä kıvrak, uşak aklına kolay yatan peetlär için hem umut etti, ani ileri dooru da gagauzça hem romınca kiyatlar Gagauziya uşaklarına deyni dünneyä taa geleceklär.

Prezentațiyanın sedefi oldu o, açan sțenaya çıktılar kiyadın haliz okuycuları hem gelecektä mutlak resimcileri – Komrat “Süütçääz” uşak başçasından uşaklar Aleksandr GAYDARCI, Vika PATRAMAN, Nastä PATRAMAN, Polina BARBOVA, Eva KONSTANTİNOVA (terbiedicileri – Eva POPOVA hem Aleksandra GAYDARCI) hem Komrat Dimitriy KARAÇOBAN adına teoretik lițeyindän üürencilär Mihail GARGALIK, İvan TODOROV, Yuliya KENDİGELÄN, Miroslava KARADJOVA, Yaroslav SAKALI, Tamara ÇEBAN, Natalya ARABACI (üüredici – Tatyana Stepanovna KİRYAKOVA), angıları büük duyguylan hem meraklan iki dildä, hem gagauzça hem da romınca, annatılar “Mamucuumnan kol-kola” kiyatçıından peetleri. Ne iş için kiyadın avtoru baașladı onnara hepsinä taazä kiyatçıı.

Prezentațiyanın sonunda kiyadın avtoru akademik, yazıcı, poet, folklorcu, dramaturg Todur ZANET, annatı kiyadın hazırlanması hem düzennemesi için hem, başta  Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMENOVA olarak, şükür etti hepsi insannara kim karar aldı bu kiyatçıı çıkarmaa hem hepsinä onnara, kim saymadı zaametini da ölä gözäl prezentațiyayı hazırlanmasında pay aldılar.

Hepsinä, kim bu gözäl yortuda pay aldı, baaşlandı birär kiyatçık ta.

“Mamucuumnan kol-kola” („Cu măicuţa de mânuţă”) uşaklar için peet-boyama kiyadın prezentațiyasından sora, taa suumayan zalda, Gagauziya Radio hem Televideniyeylan (GRT) cümne Kompaniyasının zaametçileri Polina BARBOVA (götürücü) hem Sergey GERGİEV (operator) kiyadın avtorunnan “Gagauziya gün-gündän” programasını hazırladılar da sora onu GRT kanalında Cümneyä yayınnadılar: https://grt.md/gagauziya-gun-gundan-mamucuumnan-kol-kola-kiyadin-prezentatiyasi/.