Konuyu inceleyeräk, Kişinev Apeläțiya Palatası Hederlez ayın 28-dä aldı karar, ani Gagauziya Başkankasının Evgeniya GUȚULun hem Svetlana POPANın hakında I-ci daavacılık kararını diiştirilmedik brakmaa.

Gagauziya Başkankası Evgeniya GUȚUL kendisinä karşı atılan kabaatları tanımêêr hem kabletmeer.

Evgeniya GUȚULun advokatı Sergey MORARU açıkladı, ani sayêr Kişinev Apeläțiya Palatasının kararını zakona uymayan bir karar da bildirdi, ani bu kararı temizlemää deyni, Moldovanın Üüsek daavacılık Palatasına danışacek.

“Hederlez ayın 28 – Azerbaycan Respublika Günü” yortusunnan ilgili olarak, Hederlez ayın (may) 22-dä Azerbaycan Respublikasının Moldovada Büükelçisi Ülvi BAKHŞALİEV (Baxşəliyev), eşinnän barabar, bir reçepțiya verdilär. Reçepțiyanın ofițial payında kutlama sözlerini tuttular Büükelçi Ülvi BAKHŞALİEV (Baxşəliyev) hem Moldova vițe-premyer-ministru, infrastruktura hem regional kalkınma ministrusu Vladimir BOLÄ.

Reçepțiyaya katıldılar Kişinevda bulunan diplomatiya misiyaların diplomatları, Moldova politikacıları, deputatları hem devlet adamnarı, Moldovada azerbaycannı diaspora kongresin temsilcileri, biznesmennar, Gagauziyadan musaafirlär hem cümne insannar.

Hep “Hederlez ayın 28 – Azerbaycan Respublika Günü” yortusuna baaşlandı Hederlez ayın (may) 27-dä Moldova istoriyası Milli muzeyindä yapılan romın dilinä çevirilmiş hem Azerbaycanın milli öndercisi Heydar ALİEVın duumasının 100-cü yıldönümünä hazırlanmış olan “Heydar ALİEV. 100 momente din viață” (avtor – akademik Emir Nasirli) kiyadın prezentațiyası.

Kiyadın prezentațiyasında pay aldılar hem nasaat ettilär Büükelçisi Ülvi BAKHŞALİEV, Moldova Respublikasının eski prezidentı Pötr LUÇİNSKİ, kiyadın avtoru Akademik Emir NASİRLİ, Moldovanın eski kultura ministrusu Monika BABUK, kiyadın sponsoru Vugar NOVRUZOV, Azerbaycanın büük dostu Aureliya GRİGORİU h.t.b.

Gagauziya Başkankasının Evgeniya GUȚULun “GUȚUL DAAVASI. Politika represiyaların anatomiyası” kiyadı üç dildä (rusça, anglica hem türkçä) hem kendisinin çeşitli erlerä hem insannara yazdıı 30 kiyatlarının temelinä görä yazılı.

Kiyadın başında Evgeniya GUȚUL yazêr: “Bu kiyat açılmak ya da memuarlar diil. Bu sadecä onnarın beni kıramadıkları aslısı. Herliim siz bu kiyadı elinizdä tutarsanız – bän artık ensedim. Bu otuz kiyat, angılarını bän türlü insannara yazdım: kocama, uşaklarıma, anama, politikacılara, jurnalistlerä, kendimä. Siz bilersiniz mi, nasıl o: kamerada kapalı olmaa da düşünmää onu, nicä senin üç yaşındakı oolun anasız büüyer. Nicä kiyat yazmaa o politikacıya, angısı seni burayı kapattı. Siz üüreneceniz ne olêr Moldovada hem Gagauziyada, nicä avtonomiyayı buêrlar, nicä onnara yaramaz TV kanallarını kapêêrlar, nicä kabaatsız insannarı kapana atêrlar. Okuyun, düşünün, kendi sonuçlarınızı yapın. En önemnisi dä: aldırmasız olmayın, zerä aldırmasızlık dünneyi herbir diktaturadan hızlı öldürer”.

Kendi kiyadında avtor annadêr kendisinin arestını, daava işlenmesini hem “Moldovanın merkez kuvetleri tarafından sert politika baskısını”. Kendisinin Kişinevun № 13 kapanında bulunması ortamını bölä açıklêêr: nemnik, duvarlar küf kaplı, hererdä sıçannar hem malaklar.

2025-ci yılın Harman ayın (avgust) 5-dä Kişinev Boyukan sudun daavacıykası Anna KUÇERESKU, aldı karar Gagauziya Başkankasına Evgeniya GUȚULa 7 yıl kapan vermää da açıkladı, ani “Evgeniya GUȚULa 7 yıl kapan veriler o üzerä, ki 2021-2022 yıllarda, şindi Moldovada zapa altına koyulan, “ŞOR” partiyasında işleyeräk, bu partiyayı hem seçimnär konkurentını zakonsuz finans etmesindä o ortaklık yapmış”.

Gagauziya Başkankası Evgeniya GUȚUL bu kabaatları kabletmeer hem bu kararı tanımêêr.

Hederlez ayın 28-dä Kişinev Apeläțiya Palatası Evgeniya GUȚUL için apeläțiya kararını açıklayacek.

İnsannara sürünän statistika bilgilerinä görä, sade 2025-ci yılda Moldovanın 13 rayon roddomnarında lufusaların sayısı azaldı: Drokiyada – 58 lufusa oldu, Valkaneştä – 63, Çimişlidä – 120, Rışkanıda – 159. Şindi insannara söleerlär, ani bu erlerdä roddomnarı tutmaa kutarmarmış da merkezä danışılmış onnarı kapamaa. Kimi sä artık danışmadık kapadılar.

Kapanan roddomnarın arasında var Valkaneş rayon duudurma evi dä, angısını taa 2026-cı yılın başında kapadılar da şindi aar kalan karılar, duudurmak için, taa Kaul kasabasının rayon bolnițasına gütsinnär lääzım.

Neçin sä açıklanmêêr statistika kaç karı evdä duudurdu ya da belertilmiş roddomnara gidärkänä evladlarını yolda dünneyä getirdi. İşlär bölä gidärsä, Moldova babulaa dönecek, allelem.

Açan 2021-ci yılın Orak ayın (iyül) 1-dä Ukraynada kabledildi “Ukraynanın erli halkları için” №1616-IX Zakon, orada erli halklar olarak tanındılar krım tatarları, karaimnar hem krımçaklar. Bakmadaan ona, ani ozamannar Ukrayna Üüsek Radasının kimi halk deputatları teklif edärdilär gagauz halkını da erli halk olarak tanımaa, bu kabledilmedi.

Şindi bu soruş Ukraynada enidän önä çıkarıldı. Bu konuylan ilgili Üüsek Radaya yollanan Zakon proektında sölener, ani “bu zakon proektın uuru – Ukraynada gagauzların erli halkı olarak statusun legalizațiyası yapılêr bir neetlän: onnarın kultura, dil, üüredicilik hakların korunması, hem dä, bir halk olarak, onnarın kendiliklerini korumakta tertiplerin kurulması için”.

Hederlez ayın 9-da, çin sabaalän, taa insannar sokaklarda pek görünmeyän zaman, Moldova Prezidentı Maya SANDU, Moldova Parlamentın spikerı İgor GROSU, Moldova Premyer-ministrusu Alexandru MUNTEANU, Moldova minisruları hem kuvet kuruşların başkannarı, II-ci dünnä cengindä ölän askelerin anması için, Kişinev “Sonsuzluk” (“Eternitate”) Memorial Kompleksında kurulan anmak pamätnää, askerlerin adları yazılı plitalara hem “Sonsuz ateş”in yanına çiçek koydular.

Bununnan Moldovada kuvettä bulunannarın II-ci dünnä cengindä Enseyiş Günün bakılması bitti da başladı Evropa Günün kutlanılması, angısının ana sıraları Kişinevun Büük Milli Toplantısı Meydanında yapıldı, neredä kuruluydu Evropa Birliinä girän devletlerin tanıtmak çadırları hem nereyi toplanmıştı birkaç üz insan.

Onnar, kimä deyni Hederlez ayın 9-da (9 May) II-ci Dünnää Cengindä faşistlän națist Germaniyadan dünneyi kurtarmak cengindä Enseyiş Günüydü, binnärcä insannardan kurulan kolonalarlan gittilär II-ci dünnä cengindä ölän askelerin memoriallarına hem pamätniklerä çiçeklärlän venoklar koydular, susmaklan hem saygıylan andılar kurtarıcı askerleri. Bu oldu hem Kişinevda, hem Gagauziyada hem dä Moldovanın başka erlerindä dä.

Gagauziyanın baş kasabasında Komratta, başta Gagauziya İspolkomu Predsedatelin yardımcısı İlya UZUN hem Halk Topluşun geçici Başı Nikolay ORMANCI olarak, binnän insandan oluşan kolonna geldi buradakı Asker şanı Memorialına, nereyi bir mitingtan sora venoklar hem çiçeklär koyuldu. Avşamneyin dä bir konțert yapıldı.

Bu konsultațiya buluşmasına buyur edilmiş çalışma grupası, ani Gagauziya Halk Topluşuna serbest hem dooru seçimnär yapmak için maasuz kurulmuş.

Açıklanêr, ani bu çalışma grupasında pay alêrlar Gagauziya Halk Topluşun geçici Başı Nikolay ORMANCI önderciliindä Halk Topluşun deputatları, Moldova Parlamentın deputatları, Moldova Seçim Komisiyasının hem Prezidenturanın temsilcileri.

Nicä dä Çiçek ayın 24-dä olan Gagauziya ATBnın bölgä primarlarınnan hem Gagauziya Halk Topluşu azalarınnan buluşmada, bu konsultațiya buluşmasında ortaya koyulan hem incelenän soruşlar cümneyä açıklanmadılar.

Patretlär: prezidenturanın facebook sayfasından

Yapılan açıklamada sölener, ani konsultațiya yapmak için buluşma yapılmış “în contextul blocajului creat în procesul de organizare a alegerilor în autonomie” (“avtonomiyada seçimnär yapmak düzennemesindä yaradılan blokaj tıkanıklıı kontekstında”).

Konsultațiya buluşmasında prezident hem spiker merkez kuvetlerin kesin durumunu urgulamışlar onda, ani seçimnär milli zakonnarına görä serbest hem dooru uurda yapılsınnar lääzım. Merkez hem bölgä organnarın baş sorumnuluu da oymuş, ani avtonomiyada dooru seçimneri yapmaa da avtonomiyanın geleceeni temelleştirmää.

Konsultațiya buluşmasının sonunda karar alınmış kurmaa bir “İş grupası”, angısına merkez kuvetlerin, Halk Topluşun hem bölgä primarların temsilcileri alınaceymış da, angısının hakkı olaceymış kurmaa o düzeni, angısına görä Gagauziyada en kısa zamanda serbest hem dooru seçimnär yapılaceymış.

Bu konsultațiya buluşması okadar kapalıydı hem saklıydı, ani orayı Gagauziyadan kim katıldı belli diil, çünkü prezidentura tarafından bu sıradan ne bir ad, ne dä bir patret ortaya çıkarılmadı.

Çiçek ayın 17-dä, “V. Antalya Diplomatiya Forumu” çerçevesindä olan protokol buluşmalarında, Türkiye Prezidentı Recep Tayyip ERDOĞAN Moldova Prezidentı Maya SANDUylan bir araya geldilär.

Nicä açıkladı Moldova Prezidentın presa serviçi, bu buluşmada, başka soruşların arasında, Gagauzyada gagauz dilin hem kulturasının korunması, hem da o bölgenin kalkınmasında ortak yardım konuları görüşülmüş.

Bu iş için ellerini kaldırdılar “Çalışmak hem Birlik” (PAS) partiyasından hem “Evdä demokratiya” (PPDA) partiyasından deputatlar hem “Alternativa” blokundan deputat İon KİKU.

Bu karara ellerini karşı kaldırdılar “Bizim partiya” partiyasından deputatlar hem “Alternativa” blokundan üç deputat. Bundan kaarä Alternativa” blokundan üç deputat oylarını kullanmadılar.

Kolaj: logos-pres.md