Başlayıp Ceviz ayın 21-dän Canavar ayın 6-dan Gagauziya (Gagauz Eri) Başkanıına hem Gagauziya Halk Topluşu deputatlıına kandidat olmaa isteyennär var nicä danışsınnar Moldova Seçim Komisiyasının Komrattakı Merkez Seçim Sovetinä seçimnär için dokumentleri vermää, imza listelerini aolmaa hem orada kandidatlaa yazılmaa deyni.

Bundan sora, Canavar ayın 6-dan beeri, dokumentleri kabledilän kandidatların olacek kolayı seçim kompaniyalarını başlatmaa.

Bu şaşılacek hem fasıl işä razgeldiynän, Etnofestivalä gelän insannar, en azdan – şaşarak, en çok ta – şaşkın kaldılar.

Pek şaşırdêr o iş, ani Etnofestivallerdä diil salt gagauzları, ama çıfıtları da, bulgarları da, çingeneleri dä böldürerlär. Bir taraftan çeşitliktä birlää çaarılêrız, öbür taraftan da ayır-buyur tuzaana düşüleriz.

Halkları onnarın içindän çıkannar hem onnardan olmayan daadêrlar. Siz sa deersiniz “ekmek hem țirk”.

İSLANDİYA EVROPA BİRLİİNÄ GİRMÄÄ KARŞI

2026-cı yılın Harman ayın (avgust) 30-da İslandiya devletindä olan referendumda insannar Evropa Birliinä katılmak için enidän görüşmelerä girmää karşı oy verdilär.

Açıklanan belgilerä görä, Evropa Birliinä (EB) girmäk için enidän görüşmelerä girmää referendumunda pay aldı 270 bin insan (İslandiyada, uşaklarlan bilä, 404 bin insan yaşêêr). Onnarın 52,8% karşı oy kullandılar, 47,20% kayıllık oyu verdilär.

EBya girmää deyni İslandiya 2009-cu yılda baş urdu, ama 2013-cü yılda bu işi durguttu.

Bakmadaan ona, ani İslandiya EB azası diil, o Şengen hem Evropa ekonomika zonalarında bulunêr, ne verer kolayını onun vatandaşları EB devletlerindä bol-bol gezsinnär hem burada mallarını raat satsınnar.

BÜÜK BRİTANİYA DAALACEK MI?

2026-cı yılın Ceviz ayın (sentäbri) 14-dä Şotlandiya, Uels hem Poyras İrlandiya devletlerin premyer-ministruları imzaladılar Büük Britaniya devletindän ayırılmak için ortak bir Memorandum.

Bu Memoranduma görä, Şotlandiya, Uels hem Poyras İrlandiya kendilerinä hak aldılar baamsızlık için referendum yapmaa hem kendibaşına devletlär olmaa.

Ayırıca Memorandumda yazılı: Şotlandiya, Uels hem Poyras İrlandiya kendi geleceklerini Evropa Birliindä görerlär.

Harman ayın 28-dä Büükelçi Uygar Mustafa SERTEL hem Canabisinin eşi eşi Özlem SERTEL Türkiye Büükelçiliindä bulunan yortulu sıralar salonunda gagauz soydaşlarına bir ayırılma recepțiyası verdi. Reçepțiyaya buyur edildilär Gagauziyadan primarlar, Halk Topluşu deputatları, Moldova Parlamentın gagauz deputatları, politikacılar, iş damnarı, yazıcılar, bilim hem kultura insannarı. Ayırıca reçepțiyaya katıldılar  Komrat Türkiye Respublikasının Başkonsulu Eda GÜÇ, TİKA Kişinöv ofisin koordinatoru Murat ZELAN hem Azerbaycan Respublikasının Moldovada Büükelçisi Ülvi BAKHŞALİEV (Baxşəliyev).

Reçepțiyada Büükelçi Uygar Mustafa SERTEL, can duygularınnan, şükür etti hepsinä bu dört yılın içindä omuz-omuza çalışmalar için hem diledi bütün gagauz kardaşlarına saalık, raatlık hem selemet. Canabisi bütün ürektän şükür etti onnarın sıcaklıı hem musaafirlikleri için.

Ceviz ayın 3-dä dä Türkiye Kişinev Büükelçisi Uygar Mustafa SERTEL buluştu Moldova Prezidentı Maya SANDUylan, neredä Gagauziyaylan ilgili soruşlar ön plana çıkarıldı hem Gagauziyada Türkiye Büükelçisinän işbirlii hem seçimnär konusu ortaya sürüldü.

Gürüşmedä Moldova-Turkiye ilişkilerinin gelişimi, bunun içindä ekonomika işbirlii da olan, konular dartışıldı.

Kendi tarafından Prezident Maya SANDU şükür etti Uygar Mustafa SERTELä Moldova hemTürkiye arasındakı ortaklıı kaavileştirmeyä yaptıı katkıları için.

Hep o günü, çalışma zamanı dolması üzerinä, Türkiye Kişinev Büükelçisi Uygar Mustafa SERTEL ayırı Moldova Parlamentı spikerı İgor GROSUylan hem Moldova dışişleri hem Evropaya integraţiya ministerliin ministrusunnan Mihai POPȘOYlan görüştü.

Moldovadan ayırılmak üzerä Büükelçi Uygar Mustafa SERTEL Türkiye vatandaşlarına, Moldova dostlarına hem gagauz kardaşlarına bir da ayırılmak mesajı yolladı.

Bu karar Gagauziya Halk Topluşu (GHT) hem Gagauziyanın hepsi insannarı için ansızdan bir karar gibi oldu. Ama o ansızdan diildi, çünkü GHT iki kerä, kvorum olmadıı için, alamadı bölä bir kararı.

Yuristprudențiya tarafından MMSKnın Gagauziya Başkanı seçimneri için kararı dooru mu osa yannış mı bunu yuristlar kantarlasın. Çünkü Moldova tarafı deer, ani hepsi yapılêr Moldova Seçim Kodeksına geçennerdä yapılan diiştirmeklerär. Gagauziya tarafı sa sayêr, ani bu karar diil dooru, zerä “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Konstituțiyalı Zakonuna görä, Gagauziya Başkanı seçimnerini GHT belertsin lääzım. Bölä sä, MMSKnın bu kararı yolunnan Başkanın seçimnerinä Moldova Gagauziyayı edektän götürer, sayêrlar Gagauziya İspolkomu hem Gagauziya Halk Topluşun öndercileri.

Moldovanın Merkez Seçim Komisiyası (MMSK) artık belertti, ani Moldovada olan 66 politika partiyasından hem politika kuruluşlarından Gagauziya Başkanı seçimnerindä var nicä pay alsın sade 37.

Bakmadaan ona, ani insan içindä Gagauziya kimi politikacıları bir taraftan Moldova hem Gagauziya arasında suları bulandırêr, öbür taraftan da o suda artık balık tutmaa başladılar. Büünkü günädän kendilerini Gagauziya taraftarı gösterän birkaç politika partiyası Gagauziya Başkanı seçimnerinä kandidatlarını artık açıkladı. Baamsız kandidatlar da bir tarafta kalmêêrlar.

MMSK belertti, ani Gagauziya Başkanı hem Gagauziya Halk Topluşuna seçimneri yapmaa deyni, devletin keseindän artık 13,6 milion ley para ayırdı.

Kutlêêrız Moldovanın hepsi vatandaşlarını bu önemni yortuylan. Hepsimizä saalık, uzun ömür hem bereketlän selemet. Memleketimizä da barış, ilerlemäk hem baamsız olarak gelişlemäk.

Moldova Respublikasının baamsızlık Günün yortulu kutlama sırasında var Büük Ştefanın pamätniinä çiçek koyulması. Kişinevun baş meydanında öndercilerin yortulu nasaatları, asker paradı hem yortulu konțert programası.

Moldovanın Seçim Kodeksına koyulan bu diiştirmeklerä görä, Gagauziyada seçimnär artık Moldova Kurallarına, ama diil “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakonununa görä yapılaceklar.

Bu uurda sadä bir pomana yapıldı: önümüzdeki Gagauziya Halk Topluşuna seçimnär bitki kerä olaceklar Majoritar sistemasına görä (herbir seçim bölümündän bir deputat seçilecek). Kalan seçimnär sä, herliim Gagauziya ayakta kalarsa hem o seçimnerä sıra gelärsä – onnar Proporțional sistemasına görä (politika partiyaların listelerinä görä) yapılacek.

Bakmadaan, ani Moldova Prezidentı Maya SANDU hem Moldova parlamentın spikerı İgor GROSU, göz boyamaa deyni, Gagauziyada Halk Topluşuna serbest hem dooru seçimnerin yapılmasınnan ilgili bundan ileri GHT deputatlarınnan, Gagauiyadan primarlarlan hem cümne insannarlan, “hamuru yuurmaa deyni”, birkaç buluşma düzennedilär, sonuna bildiklerini kendiycesinä yaptılar.

Spiker İgor GROSU bildirdi, ani bu diiştirmekleri Parlamentta 3-cü okumakta kabletmää deyni, Moldova bekleyecek Venețiya komisiyasının bu uurda bakışını. Ama sade göz boyadı, çünkü Harman ayın 25-dä Moldova Parlamentı 3-cü okumakta Moldovanın Seçim Kodeksına bu diiştirmekleri kabletti.

Vizit zamanı AK Partiyasının Genel Başkan Yardımcısı Kürşad ZORLU, Komrat Türkiye Respublikasının Başkonsulluunda görüştü Gagauziya İspolkomu Predsedatelin hem Gagauziya Başkanı yardımcısı İlya UZUNnan hem Gagauziya Başkanın işlerinä bakan bölümün başı İvan KOLİOGLUylan, Gagauziya Halk Topluşu Başı Valentin GAYDARCI hem Gagauziyanın kimi primarlarınnan.

Bundan kaarä Canabisi Türkiye tarafından Gagauziyada yapılan industriya kolecın ana binasınnan tanıştı. Bu bina, Komratta 2015-ci yılda TİKA tarafından başladılan hem Gagauziyada gagauz dilini genişlettirmäk hem üüredicilik uurunda üüsek izmetlär vermäk için kurulan “Türkiye Prezidentı Recep Tayyip ERDOĞAN üüredicilik kompleksı”n, ani taa sora Moldova tarafında industriya kolecına çevirildi, ana binasıdır.

Gagauziyaylan tanışarak, AK Partiyasının Genel Başkan Yardımcısı hem Türk Devletlerinän İlişkilär Başkanı Kürşad ZORLU Avdarma küüyün istoriya muzeyinnän tanıştı, neredä Canabisini tuz-ekmeklän hem çiçeklärlän karşladılar. Muzeylän tanıştıktan sora, paalı musaafir muzeyin tefterindä yazı braktı.

Gagauziyaya vizit zamanında Kürşad ZORLUya lääzımnı açıklamaları yaptılar hem Canabisinin yanında bulundular Türkiye Respublikasının Büükelçisi Uygar Mustafa SERTEL, Türkiye Gagauziya Komrat Başkonsulu Eda GÜÇ hem TİKA Kişinev programaları ofisin Moldova Koordinatoru Murat ZELAN.

Nicä açıkladı Türkiyenin Anadolu habercilik Agenstvosu Türkiye Respublikasının AK Partiyasının Genel Başkan Yardımcısı hem Türk Devletlerinän İlişkilär Başkanı Kürşad ZORLU Moldovaya vizit için statyasında, bu vizit zamanı yapılan herbir görüşmedä iki devlet arasında politika, ekonomika, strategiyalı ortaklık hem Gagauziyaylan konular önä sürüldü.

Moldova Prezidentı Maya SANDUylan buluşmada Kürşad ZORLU urgulayarak, ani “iki devlet arasında ilişkilär gün-gündän ilerleer”, söledi ki “Tükiye Gagauziyada olan işlerin gelişmelerini hem onnarın ortalaaa yansımasını yakından gözleder”. Canabisinin açıklamasına görä, “Türkiye ileri dooru da Gagauziyanın ekonomika hem soțial kalkınmasına, kultura varlıın korunmasına hem Moldovaylan baalarını güçlendirmesinä ön vereräk, çalışmalarda bulunacek”.

Anadolu habercilik Agenstvosun açıklamasına görä Maya SANDU urgulamış, ani “Gagauziyanın konstituțiya hakları hem onun avtonomiya statusu hiç bir türlü ezilmeyeceklär”, hem “Türkiyeylän bu konuda en üüsek uurda işbirlinä hazır olduklarına urgu yapmış”.

Moldova Prezidentı Maya SANDUnun Kürşad ZORLUylan buluşması için prezidentura tarafından yapılan press-relizda “Gagauziyanın konstituțiya hakları hem onun avtonomiya statusu”n korunması için hiçbir laf ta yazılı yok. Orada sade açıklanêr, ani buluşmada “regionun ilerlemesi” lääzımnıı hem sölener “avtonomiyada dooru hem serbest seçimnär yapılması, ani kuvedä getireceklär o liderleri, angıları işleyeceklär gagauz cümnesinin faydasına – regionun ekonomika kalkınmasına hem gagauz dilinnän kulturasının korunmasına”.

Görüşmä zamanında Maya SANDU urgulamış, ani “Türkiye tarafından yapılan industriya kolecın Prezident Recep Tayyip ERDOĞANnan birliktä açmayı sabursuzluklan bekleer”.

Burada söz gider Komratta 2015-ci yılda TİKA tarafından başladılan hem Gagauziyada gagauz dilini genişlettirmäk hem uşaklarımıza üüredicilik uurunda üüsek izmetlär vermäk için kurulan  “Türkiye Prezidentı Recep Tayyip ERDOĞAN üüredicilik kompleksı” için, ani taa sora Moldova tarafında industriya kolecına çevirildi hem angısının ana binası taa 2022-ci yılda başarıldı hem dä studentları kabletmää hazır, ama artık dört yıl boş durêr.

Moldova Parlamentı spikerı İgor GROSUylan buluşmada Kürşad ZORLU Türkiyenin dünnä politikasında adımnarını hem erini açıklamış, urgulayarak Türkiyenin barışı kurmakta aracılık rolünu. Burada Ukraynada olan işlär için söleyeräk, Canabisi urguladı, ani “Rusiyaylan olan ilişkilerimizin adımnarı, Ukraynada cengi durdurmaa çalışan hem Ukraynanın toprak bütünnüünü kabletmäk. Bu uurda, şüpesiz, Moldovanın toprak bütünnüü bizim için çok önemnidir” demiş.

İgor GROSUylan buluşmada “Gagauziyadakı gelişmelär hem işbirlii çalışmaları da” incelenmiş.

Bu uurda Moldova Parlamentın spikerı urgulamış, ani “Kişinev Gagauziya avtonomiyası regionun özel hak statusunu sayêr hem isteer, ki Moldova Respublikasının yaşamasına o bütünnä integrațiyalı olsun bir ilerleyän, dilini, kulturasını hem özelliini koruyan avtonomiya gibi”.

Anadolu habercilik Agenstvosu yazêr, ani Moldova premyer-ministusu Vasile TOFANnan buluşmada Kürşad ZORLU “Moldova vizitımızmızın ana gündelik punktu Gagauziya olduunu altını çizeräk, eni dönemdä Gagauziyada dil hem kultura çalışmaların yanında, ekonomika alanında da invistițiyaların yapılmasını belertti”.

Kendi tarafından Vasile TOFAN açıkladı, ani Moldovada Türkiyeylän işbirliinä büük maana veriler.

Moldovanın dışişleri hem Evropaya integrațiya ministerliin devlet sekretari Carolina PEREBİNOSlan görüşmedä Kürşad ZORLU “Türkiye-Moldova arasında büük progres olduunu diplomatiya ilişkilerin kurulmasınnan hem Strategiyalı Ortaklık Belgesinin imzalnmasınnan urguladı”.

Buluşmada Kürşad ZORLU genä urguladı, ani “Belli ki, bizim burada bulunduumuzun baş sebepi – Gagauziyaya vizitımız hem buradakı kardaşlarımızlan Moldova arasındakı ilişkileri güçlendimäk”. Gagauzların dilinin Türkiye Türkçesinä dünnädakı en yakın dil grupası olduunu nışannayarak, Canabisi dedi: “Bu annamda Gagauziyadakı barış, raatlık hem ilerlemäk yok nicä ayırı düşünülsün Moldovanın bütün baş raatlıından ayırı”.

Carolina PEREBİNOS ta kendi tarafından urguladı, ani “Gagauziya avtonomiyası Türkiye hem Moldova arasında bir köprü işini yapmaktadır”.

Hep o günü AK Partiyasının Genel Başkan Yardımcısı hem Türk Devletlerinän İlişkilär Başkanı Kürşad ZORLU Türkiye Kişinev Büükelçilinä hem TİKA Kişinev programaları ofisinä dä vizit yaptı.

Türkiye Kişinev Büükelçilindä Kürşad ZORLU Büükelçi Uygar Mustafa SERTELlän konsultațiyalarda bulundu.

TİKA Kişinev programaları ofisindä dä Moldova Koordinatoru Murat ZELANnan görüştü hem ömürä geçirilän proektlarlan ilgili bilgilär aldı.

Hepsi bu buluşmaklarda Kürşad ZORLUnun yanında vardılar Türkiye Respublikasının Büükelçisi Uygar Mustafa SERTEL, AK Partiyasının Türk Devletlerinän İlişkilär Başkan Yardımcısı, Elazığ Milletvekili Mahmut Rıdvan NAZIRLI hem AK Partiyasının Türk Devletlerinän İlişkilär Başkan Yardımcısı, MKYK Azası Naim MAKAS, bildirer Türkiyenin Anadolu habercilik Agenstvosu.

Harman ayın 20-dä AK Partiyasının Genel Başkan Yardımcısı hem Türk Devletlerinän İlişkilär Başkanı Kürşad ZORLU Gagauziyada vizitlan bulunêr.