POLİTİKA BOLUMU

demografiya.jpg_1
Memlekettä kuvettä bulunan “Çalışmak hem Birlik” (PAS) partiyasının adamnarı açıkladılar, ani 2026-cı yılın sonunadan Moldovada başarılacek hem kabledilecek eni administrativ-teretorial düzeninin reforması. Ani bu reformaylan memleketi komşu Romıniya administrativ-teretorial kaluplarına sokêrlar kuvetlär hiç saklamêêrlar da. Ani bu reformanın taa bir uuru var: Gagauziya Avtonom-Teretorial Bölgesini yok etmäk – bunu da onnar herbir köşedän baarêrlar. Geçän afta bu administrativ-teretorial düzeninin reformasınnan ilgili bir bilgi ortaya sızdı. Moldovanın eski vițe-premyer-ministrusu Aleksandr MURAVSKİY internettä yayınnadı “Moldova Respublikasının rayonnarında demografiya dinamikası (2014-2024)” adlı bir meraklı karta, angısını hazırlamış MR Devlet kanțeläriyası hem vermiş onuTAA DERINDÄN
kobaklar_1

2026.02.25,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, POLİTİKA BOLUMU

Yavaş-yavaş kobaklar erinä erleşerlär

Taa bıldır lääzımdı olsun Gagauziya Halk Topluşuna seçimnär, ama, türlü nestelär buna karşı bulup, merkez kuvetlär seçiminerin olmasını köstekleer. Bu uurda bitki uydurma şey – GHT seçimneri Moldovanın diiştirilmiş Seçim kodeksına görä lääzım yapılsın hem onnarı Moldova Seçim Komisiyası yapsım lääzım. Ama Kişinev susêr, ani Moldovanın diiştirilmiş Seçim kodeksını hazırlarkana, zakona görä, lääzımdı esaba alsınnar onu, ne deer bu uurda 1994-ci yılın Kırım ayın (dekabri) 23-dä Moldova Parlamentı tarafından kabledilän “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakon, Moldova Konstituțiyasının 111-ci statyası (Gagauziya Avtonom-Teretorial Bölgesi) hem Gagauziyanın Temel Zakonu. AmaTAA DERINDÄN
kdu_35_yil (1)
2026-cı Küçük ayın 11-dä Gagauziyanın Komrat Kultura evindä büük hem onurlu sıraylan kutlanıldı Komrat Devlet Universitetın (KDU) kurulma yılının 35-ci yıldönümünü, angısı başladı Universitetın Rektorluk binasında şannı musaafirlerin  hem onnarın KDUya baaşış vermelerinnän. Kutlama sırasında pay aldılar Moldova Prezidentı Maya SANDU, Moldova üüredicilik hem aaraştırma ministerliin devlet sekretari Adriana CAZACU, Türkiye Respublikasının Komrat Başkonsulu Eda GÜÇ hem Moldovada bulunan kimi yabancı devletlerin Büükelçiliklerin büükelçileri hem diplomatiya misiyaların temsilcileri, TİKA Kişinev ofisin koordinatoru Murat ZELAN, Moldova, Ukrayna, Türkiye hem Romıniya Universitetların Rektorları, Gagauziya Halk Topluşun deputatları hem İspolkom azaları, Gagauziya primarları, bilim insannarı,TAA DERINDÄN
kolada_bulusmakları_2026 (1)

2026.02.01,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, BİLİM, BİLİM ÖMÜRÜ, CÜMNE, POLİTİKA BOLUMU

KART KISIRAAN DÜŞÜ

ya da nicä 17 minudun içindä var nicä SIÇMAA Gagauzları, Gagauzluu, gagauzların bin yıllık istoriyasını, haliz gagauz bilim adamnarını, yazıcılarını, resimcilerini, türklüü hem da gagauzların 3 en büük, en bakılan hem en maanalı milli yortuların ikisini – “Canavar yoruları”nı hem “Hederlez” yortusunu 2026-cı yılın Büük ayın 15-dä Komrat kasabasının bir ŞARAPÇILIK merkezin salonunda geçti “VI-cı aydınadıcı Kolada buluşmakları”, angısını ortak hazırladılar Gagauziya M. Maruneviç adına Bilim-aaraştırma merkezi hem Komrat bölgesinin popazların birlii. Burayı buyur edildilär sırayı hazırlayan tarafından maasuz seçilmiş kişilär: popazlar, bilim zaametçileri, Kişinevdan musaafirlär, Gagauziyanın bürokratları, politikacılar hemTAA DERINDÄN
ABD_karta
ABD Devlet departamentı (sayılêr dışişleri ministerlii statusunda) Moldovayı  turistlerä deyni üüsek risklı memleketlär listesinä koydu. ABD Devlet departamentı verdi nasaat kendi vatandaşlarına, ani Moldova Respublikasına yollandıynan, “güvennik kuşkuluu üüsek olduu bölgelär” beterinä, orada “taa açık göz olmaları” konusunda tetiktä olsunnar. ABD Devlet departamentın kartasında Moldova sarı renktä boyalı, ne kuşkuluun II-ci gradını gösterer. Bu uurda III-cü gradı ABD Pridnestrovyeya verdi. Bundan kaarä Moldova sarı üstünä çizgilärlän gölgelendirilmiş, ne “taa üüsek güvennik kuşkuluu olduu bölgelär” varlıını gösterer. Not. ABDnın bu uyarına karşı Moldova dışişleri ministerliin hiç bir açıklaması olmadı.TAA DERINDÄN
yıldırım_haber_1

2026.01.21,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, POLİTİKA BOLUMU

YILDIRIM HABER: GHT seçimneri durguduldu

Gagauziya Merkez Seçim Komisiyası (MSK) bildirdi, ani 2026-cı yılın Baba Marta ayın 22-nä koyulan Gagauziya Halk Topluşuna seçimnerin yapılması için büünkü gündä kolaylık yok. MSK açıkladı, ani bu iş Moldovanın Üüsek daavacılık Palatasının alındıı Kararından çıkêr. Moldova Devlet Kanțeläriyasının Komrat ofisinin danışmasına görä, Moldovanın Üüsek daavacılık Palatası durguttu GHTnın 2025-ci yılın Kırım ayın 16-dan № 502 kararını, angısına görä kuruldu Gagauziyanın seçim organın. MSK bildirdi, ani bu durumda Gagauziya Halk Topluşuna seçimnerin yapılmasına kolaylık yok.TAA DERINDÄN
vizalar.jpg_1

2026.01.20,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, POLİTİKA BOLUMU

ABD moldovalılara imigrațiya vizaları zapa altına aldı

Amerika Birleşk Devletleri (ABD) açıkladı, ani başlayıp Büük ayın 21-dän 75 devlet için imigrațiya vizaları belli olmayan vakıdadan zapa altına alêr. Bu devletlerin arasında Moldova hem Romıniya da bulunêr. Bu günädän verilän imigrațiya vizaları, B1/B2 turizma, üüredicilik hem diişmäk vizaları geçerli kalêr.TAA DERINDÄN
komrat_kalkinti
Büün, Büük ayın (yanvar) 19-da, tamamnanêr 120 yıl, nicä 1906-cı yılın Büük ayın (yanvar) 19-da (eskiycä Büük ayın (yanvar) 6-da) ozamankı Komrat küüyündä rus ţari kuvedinä karşı başladı çiftçilerin bir kalkıntısı. Kalkıntıcılar küü kuvedini kendi ellerinä aldılar hem “Çiftçilär komitetı” kurdular. Dört gündän sora da, Büük ayın 23-dä (eskiycä Büük ayın 10-da), “Çiftçilär komitetı” Komrat bölgesi respublikasının kurulması için Karar kablettlär. Kalkıntıcılar borçluk kiyatlarını yaktılar hem vergileri kaldırdılar. “Çiftçilär komitetı” boyarlardan toprakların almasını hem çiftçilär arasında dooru payedilmesi için karar almıştılar. Bundan kaare Komrat bölgesindän zapaslarda bulunnarın askerä mobilizaţiyasını durgutmuşlar.TAA DERINDÄN
baskannik_binasi
Büük ayın 12-dä Gagauziya Halk Topluşu aldı karar kabletmää 2026-cı yılın Baba Marta ayın 22-dä yapılacek Halk Topluşuna sıradakı seçimnerin birinci turunan ilgili harçların ölçüsünü. Gagauziya Halk Topluşu bu kararına görä Halk Topluşuna sıradakı seçimnerin birinci turu için 4 309 300 (dört milion üçüz dokuz bin üçüz) ley para veriler. Bundan kaarä Gagauziya Merkez Seçim Komisiyası (MSK) için Gagauziyanın rezerva fondundan 1 700 000 (bir milion ediüz bin) ley para ayırılêr. Bu soruş incelenärkenä ortaya önemni bir problema çıktı: Moldovanın eni Seçim kodeksına görä, Gagauziya Merkez Seçim Komisiyası (MSK) gibi bişey artık yok, amaTAA DERINDÄN
turkiye_sanktiya_1

2026.01.12,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, POLİTİKA BOLUMU

Türkiyeyä karşı sankțiyalarlan Moldova bir dalını keser

2025-ci yılın Kırım ayın (dekabri) 30-da Moldovanın premyer-ministru yardımcısı hem da dışişleri hem Evropaya integrațiya ministerliin ministrusu Mihay PAPUŞOY imzaladı № 271-s-39 Kararı, angısına görä Moldova Evropa Birlii tarafından Türkiyeyä karşı koyulan sankțiyalara katılêr. Lääzım bilmää, ani Evropa Birliinä (EB) görä Türkiyeyä karşı koyulan bu sankțiyalar “Türkiyenin Dou Ak denizdeki izinsiz aarama hem er altını delmäk çalışmalarınnan” ilgiliymiş. Sankțiyalar doorudan koyuldular Türkiye devletin “Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı” kompaniyasına. Nicä açıkladılar Türkiyenin öndercileri: “Türkiyenin Dou Ak denizdeki aarama hem er altını delmäk çalışmaları zakonnu bir iştir. Bu üzerä Türkiye EB zapalarınıTAA DERINDÄN