Sovetlär Birlii daalmasınan hem biri-biri ardına kliselerin açılmasınnan ilgili olarak hem ozaman haliz üürenmiş popaz kıtlıı olduu için, popaz başladılar yapmaa türlü okuması-yazması olmayan erifleri: traktoristleri, muzıkantları, sıırtmaçlar, cambazları, alış-verişçileri. O uzerä dä bu iş büük zarar getirdi hem dinimizä, hem geçmiçimizä, hem GAGAUZ kulturasınnan GAGAUZLUUMUZA. İstämeerim pek derindän bu işin içinä girmää, ama, örnek olarak, büün Kasım hem Hederlez yortularımıza, hristiyan dinimizä hem inanımıza dooru bir incelemä bakışı atacam

Diil saklı iş, ani Klisä hem klisä izmetçileri, ömür boyunca savaşêrlar tabannarın altına almaa hem alêrlar da ölä denilän pagın inançlarımızı: Beygirlerin gününü, Hederlezi, Kasımı, Canavar yortularını hem taa çok başka sıralarımızı. Çekip onnarı klisä yortularına hem verip onnara eni adlar: Ay Todur günü, Ay Görgiy günü, Ay Dimitriy günü, Andrey günü hem t.b. Klisä işlerinä karışmaa istämeerim, ama isteerim klisä adamnarı da bizim Gagauz yortularımıza hem Gagauzluumuza karışmasınnar. Ama bu olmêêr.

Çok derinnää gitmedään, iki yortumuzum Kasımın hem Hederlezin bakılmasını inceyeleyelim.

Başlayacez Hederlez yortusundan. Evellär, iki ţıklalık halk kalendarinä görä, yıl ikiyä bölünürmüş: yazın çeketmesi hem kışın çeketmesi. Sora, aramıza türlü Grigorian kalendarı, hristiyan kalendarı, Yulian kalendarı gibi kalendarlar sızdıynan, bu iş bozulmuş. Ama dönelim kendi köklerimizä hem iki ţıklalık halk kalendarinä.

Gagauzlar yazın çeketmesini Hederlez yortusu olarak bakarmışlar hem kutlarmışlar onu Hederlez ayın (may) 6-da. Bu gün klisenin Ay Görgiy gününä denk geldii için, ne Klisä, ne dä popazlar ona dokunmêêrlar. Yortuyu raat hem şen bakêrlar.

Kasım gününnän sä bölä diil. Kasım günü sayılêr kışın çeketmesi hem bakılêr Kasım ayın (noyabri) 7-dä. Ama bu gün klisenin bir yortusuna denk gelmeer. Da ne yapêr popazlar? Dooru: onu en yakın yortuya Ay Dimitriy gününä çekerlär. Hiç umurlarına almayıp, ani matematikaya hem insannaa görä bu yannış hem günää. Çünkü popazlar matimatikayı biläydilär, Kasım yortusu haliz kendi günündä – Kasım ayın 7-dä bakacêydılar. Zere, MATEMATİKAya görä, kış bir gün sora, yaz da bir gün ileri yok nicä bakılsın! Herliim onnar kabledärsä “Hederlez” yortusunun (yazın çeketmesi) Hederlez ayın (may) 6-da olmasını, ozaman Kasım yortusunun (kışın çeketmesinin) Kasım ayın (noyabri) 7-dä bakılmasını da kabletsinnär lääzım, ama diil yarım yıl + 1 gündän sora.

Günahlar için susêrım, zerä bu iş popazlara görä pek kolay: kendileri günaa girerlär, sora da kendi günahlarını kendileri prost ederlär.

Klisä hem popazlar bu matematika yannışlıını boşuna yapmêêrlar, zerä onnarın keezi belli: Kasım yotrusunun haliz maanasını unutturmaa hem gagauzları Gagauzluktan koparmaa. Bu uurda büük zaametleri koyêrlar kendi köklerindän kopan Gagauziya kuvetleri dä hem dä onnara izmet edän beldän aşaa bilimci olannar, ani kendilerinä bilim insannarı deerlär. Onuştan da onnar direneräk Kasım yortusunu Kasım ayın 7-dän klisenin Ay Dimitriy yortusunun bakıldıı Kasım ayın 8-nä çektilär.

İrmi birinci üzyılda olarak, lääzım kabletmää onu, ani Kasım ya da başka halk yortuları artık taa çok sade adetçä olarak kaldılar. Ne düşer Kasım günü için: o artık taa çok sade Gagauzluumuz simvolu olarak bir yortu kaldı.

Şindi bu iki büük yortumuzun biri-birinä baalılıı hem önmnii olduklarına bir şafk açalım. Bakın, Hederlezdä çorbacılar koyunnarı çobannara verärlär, Kasımda da geeri alêrlar. Ama bu hayvancılık sırasının bütün aarlıı Kasım yortusuna düşer.

Biz bileriz, ani Kasımda çorbacılar koyunnarı çobandan ayırêrlar hem getirerlär onnarı evä. Ama evel bu gündä koyunnarı yazlıklardan kışlalara geçirärdilär, çobannarlan hem çıraklarlan esapları kapadardılar. Ozaman para insanda siirek olduu için, çobanın istediinä görä, onunnan ekinnän ya da fulkaylan (biyaz ekin, banatka), ya boodaylan, ya papşoylan, ya da ikisinnän bilä, ödeşärmişlär. Bundan sora çobannarlan enidän annaşarmışlar, da Hederlezdä koyun sürülerini onnara verirmişlär. Şindi da bu adet bozulmadı. Kimin var koyunu o genä onnarı çobana Hederlezdä verer, Kasımda da evä alêr. Ama koyun may kalmadıı için, bu günneri taa çok dedelerdän kalma yortular gibi bakêrlar.

Bu işlerä Klisä bişey demeer. Nicä dä demeer hem karışmêêr gagauzların Kurban kesmesi hem vermesi işlerinä: Kasım günündä insannar için “Adanmış Kurban”, “Steunozluk Kurbanı” hem “mal saalıı için” da “Allahlık Kurbanı” kesiler ya da veriler.  Bunnar için Klisä susêr. Bakmadaan ona, ani Klisä hem popazlar hepsi halk yortularını hem sıralarını tanımêêr “şamanizmaya yakın” hem pagın sayêr, neçin sä pagın Kasım yortusunu bakêr hem onu Ay Dimitriy günü yorganınnan örter?

Klisä bizä söleer, ani Kurban kesmää bu bir pagın adeti hem işi. Ozaman neçin Kasım kurbannarını Klisä kurbanı olarak kableder? Bu soruşa bir cuvap var: Klisä hem popazlar “onnara görä pagın olarak” herbir işi kendi faydalıına mutlaka kulanêr hem kullanacek ta.

Eridir sölemää, ani Kasım yorusu o diil salt koyunnarlan hem kış başınnan ilgili bir yortunu. Ona taa üç bakışlan lääzım bakalım: çiftçilik, hayvancılık hem insannık bakışlarınnan.

Çiftçilik bakışına görä: Kasım gününädän hepsi çiftçilik işleri bitsin lääzım, bütün bereket toplansın, tarlalar sürülsün, güzlüklär ekilsin.

Hayvancılık bakışına görä: Kasım günündä koyunnar lääzım gelsin çobannardan ya da kışlalara erleştirilsin.

İnsannık bakışına görä: Kasım gününädän lääzım turşular kurulsun, evlär hem aullar tertiplensin, kışlıklar hazırlansın, ev işlerinä taa derindän bakılsın.

Ev işleri dä adam hem karı işlerinä bölünärmiş. Kasımdan ötää: karı kulluu örer, dokuyêr, çiizleri hazırlêêr; adam kulluu hayvannarı bakêr, avadannıkları düzer, ilkyazın için taligaları hem tertipleri hazırlêêrlar.

Bu üzerä Kasım yortusuna lääzım bakmaa nicä bir büük ömür kertiinä. Birinci kertik – ektik, yazın yaşadık, işledik, terledik, biçtik, topladık. İkinci kertik ta – kışı geçirmää. Kışı geçirmää şindi kolay: tükännarda hepsi var – sade paran olsun. Ama ozamannar Kasımadan hepsi lääzımdı olsun aulda hem içerdä: başlayıp terekedän da başarıp turşularlan hem başka kışın iyelicek hazırlıklarlan.

Bir da Kasımda yapılarmış esap: nekadar bereket alındı? Deyecez booday. O boodayı bölerlär: te bukadar toomnuk brakêrız, te bukadar un yapêrız, te bukadar satêrız. Bu sattıktan gelän paraylan ne yapacez? Ne lääzım alınsın? İlktän: tuz, gaz, oloy, avadannık tertipleri. Sora, kalarsa, lääzım alınsın ayak kabı, fistan hem ruba. Hepsi bu işlär kantalanırmış. Onuştan Kasım diil salt koyunnar, çobannar hem Kurban kesmäk.

Söz gelişi genä Kurban için birkaç laf. Kurbannar kesildiinän kurban masası kurulurmuş sokakta, bütün maaleyä. O masa başına hepsi komuşular toplanırmış da Kasım birliktä bakılırmış.

Kasım dediniz mi, bunu bölä annamaa lääzım: hazırlanmak, kışa girmäk, eni kuvetlän Hederlezä, ilkyaza etişmäk.

Lääzım taa bir iş urgulamaa: gagauzların var olmasında, kulturasında hem adetlär zenginniindä en üst erlerdä olmasında Kasım yortusunun eri. Kasımda kırda işlär biter, ne verer kolaylıı artık horuları başlatmaa. Yazın bu iş pek olmêêr, çünkü hepsi kırda, iş başında. Kasımda başlêêrlar horuya gitmää, bakışmaa, kız istemää, düünnerä hazırlanmaa. Bu bakışa, bu fikirä görä, Kasım – kulturamızın selidir, bizim kulturamızın bir akumulätorudur – o bütün adetlerimizi içinä toplêêr: çiiz hazırlanması; kızlara left alınması; varsa düün – saadıç ayırılması, çalgıcılar tutulması. Kasım olêr düünä hem başka sıralara hazırlık kapuları. Sıra geldiinän o kapular açılêr.

Başararak Kasım hem Hederlez yortularımıza, hristiyan dinimizä hem inanımıza dooru bir incelemä bakışı için yazımı, isteerim urgulamaa onu, ani dinimiz Klisedä işleyän popazlar diil. Dinimiz – bu ortodoks hristiyannıımız. Bunu annamaa deyni lääzım bilelim, ani bizi, gagauzları, GAGAUZ yapan hem ayakta tutan iki iş var – GAGAUZLUK hem dinimiz.

Açıklayalım nedän bitişer GAGAUZLUK: kök damarlarımızdan uşaklıtan, ayledän hem anaya-bobaya saygıdan, kultura edetlerimizdän hem sıralarımızdan, folklorumuzdan. Gagauzluk – bu birinci direk, ani bizi ayak üstündä tutêr. İkinci direk tä – dinimiz.

Bu üzerä eni gençlär lääzım GAGAUZLUKtan kopmasınnar hem dooru dinimizä saygı göstersinnär. O dinimzä, ani bizdän bizim halk adetlerimizi, sıralarımızı hem yortularımızı çalmêêr. Gençlär lääzım bu dinimizdän atılmasınnar. Onnarın içindä lääzım olsun halizä inan. Çünkü inan o senin içindä olan hem ayakta tutan bir direk. İnan o senin bel kemiin. İnanı olmayannar – kemiksiz. İnanı olmayannar bükülerlär, kırılêrlar, satılêrlar hem bitkidä gölgesiz bişeylär olêrlar. Ama açan insanın inanı var, o biler ne iş için direnmää hem ne iş için güüsünü germää. Çünkü inan – o insannık ta, inan – o ev dä, inan – o Klisä dä, inan – o Göktä Boba da. İnan – o hepsi, ne seni sän hem insan yapêr. Sendä inan yoksa – sän kimsin: hayvan mı, böcek mi, er kurdu mu? Var nicä demää, ani innasız da var nicä yaşamaa. Ama inansız yaşamak – o yaşamak mı?

Önemni o da – kim inanı insan arasına verer. Diil saklı iş, ani o “inanı verennerin” arasında var onnar da, ani “dinä izmet ederiz” deyeräk, sade kendi cöbünü doldumaa düşünerlär. Bu da var. Da bu beterä Klisä kaybeder inancıları, çünkü insan dışardan görer hepsi bu hayırsılıkları da deer: “aaa bu din sä, ozaman buna bän gitmeyecäm”. Popazların da arasında lääzım olsun te o insannar, kimin bel kemii var, ani halizdän hristiyanna, ama diil “altın öküzä” izmet edennär. Te onnar, kimin için Büük Ay-Boba Mihail ÇAKİR deyärdi: “hakikattan Allaha izmet ederlär!”

Benim bu yazılarımı büünkü Kliseyä karşı olarak kabletmää diil lääzım. Bu sade bir doorulu analiz hem bakış o işlerä, ani büün GAGAUZlarlan hem GAGAUZLUKlan olêr.

Akademik Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru

Bunu yapmaa karar aldık o üzerä, ani Mariya Dimitrievnanın çok yıllar sıravardı “Gagauz hem başka dillerdä pedagogika kadrolarını hazırlamakta hem terbietmektä büük çalışmaları var”, hem Canabisi büük havezlän zaamet eder, ani “Ana Sözü” gazetasınnan ortak işbirliindä “Ay-Boba Mihail ÇAKİR” adına pedagogika kolecında literatura, kultura hem incäzanaat sıraları ömürä geçsinnär deyni”.

“Ana Sözü” redakţiyası

Gagauziya etapı jürisinin kararına görä III-cü Halklararası Kaşgarlı MAHMUT proza yarışmasının Gagauz bölümündä birinci er – verilmedi. İkinci eri kazandı Todur MARİNOGLU (annatma “Ömürboyunca umut”); üçüncü eri dä aldı Konstantin KURDOGLU (annatma “Bölünmüş düş”).

Orak ayın 22-dä Komrat ATATÜRK bibkiotekasında yarışmada pay alannarın kutlama sırası oldu. Kutlamada, yazıcılardan kaarä, pay aldılar gagauz kultura insannarı, bibliotekacılar, jurnalistlär.

Kutlama toplantısını açtı hem kutlama sözünü yaptı ATATÜRK bibliotekasının direktoru Vasilisa TANASOGLU. Sora söz verildi III. Halklararası Kaşgarlı Mahmut proza Yarışmasının Gagauziya etapı jürisinin başına, yazıcıya Todur ZANETä.

Todur ZANET annattı salonda bulunan insannara bu yarışma için hem yarışmayı kuran kuruluşlar için. Söledi, ani yarışmayı hazırlayan komitetın başkanı, Avrasya Yazarlar Birliin başkanı, yazıcı Yakup ÖMEROĞLU, diplomalardan hem para baaşışlarından kaarä, kendi kutlama mesajını da gagauz yazıcılarına yolladı. Sora Canabisi, kısadan açıkladı Kaşgarlı MAHMUTun yaşamasını hem gösterdi bu büük adamın tarafından hazırlanan ilk türkçe kiyadı-sözlüü “Divanü Lugati’t-Türk”.

Gagauziya etapı jürisinin başı urguladı, ani ödül almayan yazıcılar, konkursa yollanan yaratmalarını, yarışma kalupların dışında tutmuşlar. Ölä Alla BÜÜKün yaratmaları pek meraklı, ama onnar yarışma kertiklrin 6-cı punktuna uymêêrlar. Tatyana DRAGNEVAnın yaratması sa yarışma kertiklrin 4-cü hem 6-cı punktlarına uymêêrlar.

Bundan kaarä Gagauziya jüri başı urguladı, ani kendisi, jürü azalarınnan bilä (Galina SİRKELİ, Komrat “Mihail ÇAKİR” adına pedagogika kolecın gagauz dilindä üüredicisi hem Mariya ÇEBANOVA, gagauz dilindä üüredici, Kongaz), karar alınca, pek çok inceledilär yaratmaları da, son-sononda bu kararı aldılar. Pek islää, ani yazıcı konkursantlar da bu kararı dooru buldular.

Sora Gagauziya etapı jürisinin başı, Avrasya Yazarlar Birliin başkanı hem III. Halklararası Kaşgarlı Mahmut proza Yarışmasının komitetının başkanı Yakup ÖMEROĞLU adından hem kendsini adından Diplomaları hem para baaşışlarını Todur MARİNOGLUya hem Konstantin KURDOGLUya verdi.

Konkursun laureatları da kendi konuşmalarında, annattılar yaratmakları için, şükür ettilär organizatorlara bu konkurs için. Urguladılar, ani literatura konkursları lääzım Gagauziyada da yapılsınnnar, da, ozaman, literaturamızda eni talantlar hem eni yaratmaklar peydalanacek.

Vasilisa TANASOGLU, Komrat ATATÜRK bibliotekasının direktoru

Yarışmaya katıldılar hepsi kurslardan peet yazan üürencilär. Jurinin kararına görä 9 kişiyä ödüllär (Galina SİRKELİnin “Lizgerli havada sazların türküsü” hem Todur ZANETin “Koorlaşmış ateş…” peet kiyatları) verildi. İlk üç eri alannara, bu kiyatlardan kaarä, büük ödül olarak, Todur ZANETin “GAGAUZLUK: Kultura, Ruh, Adetlär” kiyadı baaşlandı.

Yarışmada erlär bölä pay edildilär:

1. Nikolay BESARAB, 2412a gr., peet “Vatan”;

2. Nina UZUN, 4111 gr., peet “Salt bu toprak kısmet verer”;

3. Mariya BARGAN, 1214 gr., peet “Dededän  baaşış”;

4. Yulä ANDRİEŞ, 3112 gr., peet “Sevmää onu, saymaa lääzım” hem Lüdmila ZLATOVA 3112 gr., peet “Saygılı Gagauz Eri!”;

5. Mariya ERİNEŢ, 3312 gr., peet “Gagauziya – hoş Vatanım;

6. Oksana GRADİNAR, 3312 gr., peet “Vatan! Ne tatlı bir laf!”;

7. Olesä KAPAKLI, 1214 gr., peet “Duuma erim”;

8. Yulä KİOR, 1214 gr., “Vatanım!”

Yarışmada pay alan başka üürencilerin peetleri da, maasuz baaşış olarak, “Ana Sözü” sayfalarında tiparlanacek.

Toplantıyı hazırladılar KDU bibliotekasının baş zaametçisi Vera ÇİMPOEŞ, KDU bibliotekacısı Larisa ÇAKİR hem “Atatürk” bibliotekasının direktoru Vasilisa TANASOGLU.

Maasuz buluşmak için bibliotekacılar hazırlamıştılar iki sergi: “Ana Sözü” – 25 yaşında!” hem “Eni Kiyat”.

Birbuçuk saadın içindä Todur ZANET annattı gazetanın 25 yıllık ömürü için, kendi yaratmak yolu için, okudu peetlerini hem cuvap verdi koyulan soruşlara.

Buluşmayı selemnadı KDU rektoru. Buluşmada pay aldılar KDU prorektorları, dekannar, Gagauz dili hem literaturası kafedranın zaametçileri, jurnalistlär, magistratlar, studentlar hem pedagoglar.

Larisa ÇAKİR, bibliotekacı

Toplantının açılış nasaatlarını yaptılar “Ana Sözü” gazetanın baş redaktoru Todur ZANET, Türkiyenin Hacettepe Universitetın Türk Dili hem Literaturası Bölümündän Prof. Dr. Ülkü ÇELİK ŞAVK hem Komrat Devlet Universitetın rektoru Dr. Zinaida ARİKOVA.

Sora kendi dokladlarını okudular Doç. Dr. Süer EKER (Başkent Universitetın Türk Dili hem Literaturası Bölümü), Prof. Dr. Ülkü ÇELİK ŞAVK, Prof. Dr. Nalan BÜYÜKKANTARCIOĞLU (Hacettepe Universitetın Angliyca Dilbilimi Bölümü), Gülin DAĞDEVİREN (Başkent Universitetın Dilbilimi Bölümü) hem Todur ZANET.

Nedän sora fikir paylaçmasında pay aldılar Anna STOLETNEYÄ, Moldova Üüredicilik Ministerliin baş zaametçisi, Valentina YANİŞOGLU, GRT Gözledici Sovetin azası, Ay-Boba Sergey KOPUŞÇU, Dr. Sergey ZAHARİYA, KDU juridika fakultetın dekanı, Dr. İvanna BANKOVA, türkolog, Dr. Konstantin TAUŞANCI, KDU ekonomika fakultetın dekanı.

Ofiţial toplantıdan sora konuşmalar, çay-kofe masasının başında, Komrat Devlet Univeristetın türk kultura merkezindä ilerledilär.

“Ana Sözu” yardımınnan hem onun çalışmalarınnan gagauzlar devletlii kurdular hem kendi istoriyasında eni sayfalar yazdılar.
“Ana Sözu” çok kere kapanmak kertiinä da geldi, ama insannarınnan, halkımızın hem Türkiyenin yardımınnan ayakta kaldı. Saa olsunnar!  Büünkü gündä dünnää gazetamızın 585 sayısını gördü.

Pallı, saygılı okuycularımız hem dostlarımız “Ana Sözu”  daymaların-daymalarında sizin için, milletimiz için, devletliimiz, dilimiz hem kulturamız için izmet etti, edecek hem izmet eder da.

Beş yıl geeri biz yazdıydık: “Ana dilimizä hem kulturamıza izmettän başlayıp, GAGAUZLARIN DEVLETLİK KURMASINDA en büük hem baş rolü oynadık. Gagauzlara GAGAUZLUK DUYGULARI uyandırılmasında çan olduk, ANA DİLİMİZÄ can olduk, DEVLETLİİMİZÄ kurban olduk, DOORU İSTORİYAMIZA pak şafk olduk, KULTURAMIZA köşä taşı olduk, LİTERATURAMIZA çöşmä olduk”. Bu sözlerdän büün da atılmêêrız hem hiç bir kerä da atılmayacez!
Hepsimizä saalık, kısmet, bereket, uzun ömür, aydın geleceklär!

Yaşasın “Ana sözu” gazetamız! “Ana sözu”nän Gagauzlar hem Gagauzluk yaşasın!

Moldova Yazıcılar Birliindä KIBATEKın adından bu ödülü “Ana Sözü” gazetasına Moldovada Türkiye Büükelçiliin birinci sekretari Orhan IŞIK verdi.

Salonun ofiţial açılışından öncä, Orak ayın (iyül) 3-dä Türkiyedän delegaţiya hem “Ana Sözü” gazetasının işçileri, anılmış aydınnadıcının protoierey Mihail ÇAKİRın mezarına çiçek koydular, saygı duruşu yaptılar hem mezarda dua ettilär. Mezarlıktan sora “Ana Sözü” gazetasının redakţiyasınnan tanışmak oldu.

Üülendän sora da, Moldova Yazıcılar Birliindä “KIBATEK 32. Halklararası literatura Salonun” ofiţial açılışı yapıldı. Burada KIBATEK delegaţiyası, Moldovada Türkiye Büükelçiliin birinci sekretari Orhan IŞIK hem “Ana Sözü” gazetasının temsilcileri Yazıcılar Birliin öndercileri tarafından karşılandı, da açılış poet Mihai EMİNESKUnun anmak taşına çiçek koyulmasınnan hem saygı duruşunnan başladı. Sora da, Yazıcılar Birliin “Kamin odasında” oturuş oldu. Oturuştan öncä Salona katılan insannarın hem musaafirlerin kolaylıı oldu “Gagauz literaturası: dün hem büün” adlı kiyat sergisinnän tanışsınnar.

Salonun açılış konuşmasını Moldova Yazıcılar Birlii başkan yardımcısı Teo CHIRIACH yapt. Sora söz verildi “Ana Sözü” gazetasının baş redaktoruna Todur ZANETä. KIBATEK adına söz tuttular Feyyaz SAĞLAM, Dr. Mevlüt KAPLAN hem A.Kemal BAYSAK. Türkiyenin adından söz aldı Moldovada Türkiye Büükelçiliin birinci sekretari Orhan IŞIK. Hep burada haber verildi, ani literatura Salonun adına kutlamalarını bildirdilär Moldova Parlamentın gagauz deputatları Vera VLAH hem Aleksandr STOYANOGLU.

Ofiţial açılışın ikinci payında KIBATEK kendi literatura ödüllerini hem plaketlarını verdi: Moldova Yazıcılar Birliinä KIBATEKın plaketını; yazıcıya hem poeta Titus ŞTİRBUya – KIBATEK 2013 Uşaklar literaturasında Ödülünü; Todur ZANETä – KIBATEK 2013 Halklararası literatura Ödülünü; “Ana Sözü” gazetasına – KIBATEK 2013 Halklarası Türk Dilinä İzmet Ödülünü.

Bundan sora, “Kamin odasında” bulunan herbir türk, moldovalı hem gagauz poetı birär peet okudular. Kimi kendi peetlerini, kimi çevirilmiş peetleri kimi da başka poetların petlerini.

Ertesi günü, Orak ayın (iyül) 4-dä, “KIBATEK 32. Halklararası literatura Salonu” Komratta olan programaya görä ilerledi.

Sabaalän KIBATEK delegaţiyası, Moldova Yazıcılar Birliin temsilcisi Titus ŞTİRBU, “Ana Sözü” gazetanı baş redaktoru Todur ZANET, Komrat devlet Universitetın (KDU) temsilcileri Soniya SURNİNA hem Konstantin TAUŞANCI Gagauziya şan Aleyasında, bir büük hem suuk yaamurun altında, Gagauz, moldovan hem rus yazıcıların (Nikolay BABIGLU, Dionis TANASOGLU, Dimitriy KARA ÇOBAN, Gavril GAYDARCI, Mihai EMİNESKU, Aleksandr PUŞKİN) anmak taşlarına çiçek koydular. Nedän sora KDUnun Türk kultura Merkezinnän tanışmak oldu.

Burada KDU rektor yardımcısı Lübov TKAÇ selemledi Salona katılannarı hem milli kultura fakultetın dekanı Mariya YANİOGLU hem da ekonomika fakultetın dekanı Konstantin TAUŞANCI fakultetların çalışması için annattılar. Türk kultura Merkezin öndercisi Soniya SURNİNA derindän bu Merkezin çalışması için söz tuttu. Buluşmada KIBATEK delegaţiyası baaşladı Komrat devlet Universitetın bibliotakasına türk yazıcıların kiyatlarını. KDU rektor yardımcısı da verdi musaafirlerä kiyatyları, ani annadêrlar KDUyu.

Üülendä “KIBATEK 32. Halklararası literatura Salonu”nda pay alan delegaţiyaları Gagauziya Halk Topluşu başı yardımcısı Aleksandr TARNAVSKİY kabletti. Canabisi annattı Gagauziyanın Halk Topluşu için, Gagauziyanın soţial hem kultura programalarını, şükür ettii Türkiye Respublikasına o büük yardımnar için, ani Gagauziyeya yapılêr. Buluşmadan sora musaafirlär GHTnın “Şan tefterindä” kendi yazılarını braktılar.

Hep o günü üülendän sora Komrat “ATATÜRK” bibliotekasında Halklararası Gagauz Literatura Paneli hem Şiir Salonu yapıldı. Paneldä okundu dokladlar: Doç. Dr. Alena ÇATOVİÇ “Bosniya-Gerţegovina Türkologiyasında Gagauzlar”; Erol Faik BİRLİK “Gagauz İstoriyası Üzerinä Düşüncelär”; Dr. Mevlüt KAPLAN “Gagauz Uşaklar literaturası Üzerinä”; Vasilisa TANASOĞLU “Atatürk Bibliotekası 15 Yıl Kulturamıza İzmettä”; Şükrü AYDIN “KIBATEK Çalışmalarında Gagauz Türkleri Literaturası”; Soniya SURNİNA “Gagauz literaturası hem poeziyası türk üürencilerin arasında”; Feyyaz SAĞLAM “Ana Sözü” Gazetasının Gagauz Türkçesi İstoriya Açısından Önemi”.

Literatura Panelindän sora sıra poeziya Salonuna geldi. Salonda bulunan poetlar kendi peetlerindän birär örnek okudular. Titus ŞTİRBU okudu romın dilinä kendisi çevirmiş Todur ZANETin “Dua” peetini. Gagauziyadan peetleri okudular: Pötr MOYSE, Mercanka, Elena MOKANU, Yuliya KURDOGLU, Dimitriy POPAZOGLU.

Bu günü “ATATÜRK” bibliotekasının salonunda bulunannara deyni maasuz bir sürpriz yapıldı: anılmış gagauz türkücüsü, Moldovanın kıymetli artistı Pötr PETKOVİÇ birkaç gagauz havasını gaydada çaldı.

Orak ayın (iyül) 5-dä Literatura Salonun ilerlemesi Kongaz küüyündä oldu. Burada, uşak dinnenmä lagerindä KIBATEK hem “Ana Sözü” gazetasının delgaţiyasını karşladılar Kongaz küüyün primar yardımcısı Mihail ESİR hem lagerin direktoru. Sora birkaç aacın altında, çimen üstündä erleşip, musaafirlär uşaklara kendi yaratmaklarını okudular. Kalmadılar geeri uşaklar da. Nina TUFAR (gagauz yazıcısının Nikolay TUFARın kızı) bobasının bir peetini dört dildä okudu: gagauzça, rusça, romınca hem angliyca. Uşakların arasından peet okuyannar musaafirlerdän baaşış birär kiyat kablettilär. “Ana Sözü” gazetanın baş redaktoru Todur ZANET uşaklara gazetanın taazä sayısını baaşladı.

Lagerdän sora KIBATEK delegaţiyası hem Kongaz küüyün primar yardımcısı Mihail ESİR gagauz yazıcısının Todur ZANETin ana-boba evinä musaafirlää gittilär. Burada Türkiyedän musaafirlär tanıştılar poetın anasınnan hem yakınnarınnan. Gözäl bir çay sofrası zamanında sesledilär Todur ZANETin anasının İvanna Dimitrievnanın aaçlık yılları için annatmasını.

Üülendän sora da bütün delegaţiya Komrat muzeyin ekspoziţiyalarınnan tanıştı.

“KIBATEK 32. Halklararası literatura Salonun” son günündä da KIBATEK delegaţiyası Kişinevun kultura yaşamasınnan tanıştı.

“Ana Sözü” gazetanın redakţiyası şükür eder hepsinä, kim yardımcı oldu bu büük hem gözäl sıra başa çıkarılsın. Ayrıca saa olsunnar deeriz: Gagauziya Halk Topluşun başına Dimitriy KONSTANTİNOVa hem GHT başı yardımcısına Aleksandr TARNAVSKİYa, Komrat Devlet Universitetın rektoruna Zinaida ARİKOVAya hem rektor yardımcısına Lübov TKAÇa hem KDUnun türk kultura merkezin başına Soniya SURNİNAya, Kongaz küüyün primariyasına hem primar yardımcısına Mihail ESİRä, “Atatürk” bibliotekasının direktoruna Vasilisa TANASOGLUya hem onun yardımcısılarına, Kongaz küüyün lageın zaametçilerinä, gazetamızın eski zaametçisinä Nina STAEVAya, o sıcaklık hem ikramnar için, ani yaptılar KIBATEK 32. Halklararası literatura Salonuna katılannara deyni.