Anılmış aktör hem rejisör Saveliy KÖSÄ kendi teatrucu yolunu Kişinev incäzanaat İnstitutun aktör hem rejisör fakultetında başlattı. Burada aktörluk, insannık hem rejisörluk zanaatında ustalıı kavramaa deyni, ona üüredicilik yaptılar moldovan hem gagauz teatru uurunda büük ustalar Dionis TANASOGLU, Pötr ARABACI, Valeriy MOGUTENKO, Todur ZANET hem taa çok başarılı pedagoglar.

Onun pedagogu olarak, bu talantlı student için isteerim sölemää, ani o teatruculaa hem gagauz dilimizä pek meraklıydı, büük girginniklän hem saygıylan kendi görüşlerini ortaya koyardı hem o görüşlär için, gençlik havezinnän, sonuna kadar güreşärdi. Onda büük saygısı vardı bizim gagauz dilimizä, onu sevärdi hem pek islää bilärdi. Bunu biz gördük studentlik zamanı rollerin oynamasında – Jan-Baptiste MOLİERin “Jorj Danden yada aldadılmış koca” komediyasında (Lüben) hem benim gagauzçaya çevirdiim hem Moldova Devlet televideniyasının altın fondunda bulunan Jan RASSİNın peetlän yazılı “Bayazid” pyesasında (Bayazid).

Taa sora da gagauz dilinä sevgisini hem onu bilmesini gördük hem işittik “Bucaan dalgasında” radio koverimnerdä, açan o pek talantlı okuyardı gagauz yazıcıların peetlerini hem annatmaklarını.

Kişinev incäzanaat İnstitutunu 1992-ci yılda başarıp, yollandı Moskvaya da GİTİSa (Российский университет театрального искусства) üürenmää girdi, bitirip onu 1998-ci yılda. Moskvada Mossovet adına teatrusunda hem “Step Haus” şou-revü uşak şkolasında işledi. Mossovet adına teatrusunda çok spektaklilerdä oynadı: «Два веронца» (diplom spektaklisi) – Valentin; «Страсти по Митрофану» – Milon; «Скандал, скандал» – Kerless; «12-ая ночь» – Valentin; «Венецианский купец» – Kupeţ. Hep bu zamanda başka teatruların spektaklilerindä oynadı: «Потоп» (O. ANOHİNAnın antreprizası) – Higins; «Дама ждет – кларнет играет» – Pol; «На плоту» – Malıy.

2004-cü yılda Rusiyanın Gosteleradiosunda spiker hem radio rejisöru oldu. JK “Korona”nın “Svetläçok” adına Uşak klubunda aktör hem söz ustalıında pedagog işledi.

Moskvada işlärkenä, geldi Gagauziyaya da, rejisör olarak, Komratta «Женитьба» hem «Гарнир по французски» spektaklilerini koydu.

Saveliy KÖSEnin aktörluk talantı kinolarda hem seriallarda da parladı: «Страна глухих» (1998); «Крылья», «Саломея», «Дальнобойщики» (2001); «Мужская работа 2» (2002); «Игра на выбывание» (2004); «Обреченная стать звездой» (2005); «Преступление будет раскрыто», «Город соблазнов» (2009); «Зоя» (2010); «Дежурный ангел 2» (2012).

Anılmış aktörümuz hem rejisörumuz Saveliy KÖSÄ raametli oldu Moskvada 2013-cü yılın Büük ayın 3-dä. O gün gagauz gagauz kulturasında, gagauz teatruculuunda büük bir kayıp günü oldu. Ama Saveliy KÖSÄ, Savuşka, nicä ona deyärdilär yakınnarı hem onu sevän dostları, hiç bir kerä unudulmayacek hem onun adı kulturamızın istoriyasından silinmeyecek.

2026-cı yılın Hederlez ayın (may) 23-dä Saveliy KÖSEnin, Savuşkanın ana küüyündä Beşalmada oldu onu anmak bir kultura avşama hem burada rejisöra, teatru hem kino aktöruna bir anmak taftası açıldı.

Saveliy KÖSEnin pedagogu Akademik, poet, dramaturg Todur ZANET.

Beşincilää yapılan bu “Türk kufnä aftası” sırasında insannara, türk imeklerindän kaarä, bin yılları aşan zengin türk kufnä adetlerinnän, kulturasınnan, şakalarınnan hem anmaklarınnan tanıdılacek.

Açan 2021-ci yılın Orak ayın (iyül) 1-dä Ukraynada kabledildi “Ukraynanın erli halkları için” №1616-IX Zakon, orada erli halklar olarak tanındılar krım tatarları, karaimnar hem krımçaklar. Bakmadaan ona, ani ozamannar Ukrayna Üüsek Radasının kimi halk deputatları teklif edärdilär gagauz halkını da erli halk olarak tanımaa, bu kabledilmedi.

Şindi bu soruş Ukraynada enidän önä çıkarıldı. Bu konuylan ilgili Üüsek Radaya yollanan Zakon proektında sölener, ani “bu zakon proektın uuru – Ukraynada gagauzların erli halkı olarak statusun legalizațiyası yapılêr bir neetlän: onnarın kultura, dil, üüredicilik hakların korunması, hem dä, bir halk olarak, onnarın kendiliklerini korumakta tertiplerin kurulması için”.

Hederlez ayın (may) 19-da Türkiye “ATATÜRKü anma Günü” hem “Gençlik hem sport Günü” yortularınnan ilgili kutlama sıraları Gagauziyanın Kongaz Süleyman DEMİREL moldo-türk teoretik liţeyindä hem Komrat ATATÜRK bibliotekasında da düzennendilär.

Kongaz Süleyman DEMİREL moldo-türk teoretik liţeyindä kutlamalarda pay aldılar lițeyin üüredicileri hem üürencileri, Moldova Respublikasında Türkiye Kişinöv Bütün etkili Büükelçisi Uygar Mustafa SERTEL, Türkiye Komrat Başkonsulu Eda GÜÇ, Türkiye Kişinev Büükelçiliin diplomatları hem başka buyur edilän musaafirlär.

Komrat ATATÜRK bibliotekasında düzennenän yortulu sırada, maasuz bu gün için, Türkiye Yunus Emre institutun yardımaınnan geçti bu yortulara adanan uşaklar arasında 20-ci şahmata turnirı.

Gagauziyanın Baurçu küüyündän gimnaziya 2026-cı yılda prestijlı “Global Schools Prize 2026” premiyasının finalına  “Üüredici geliştirmä” kategoriyasında girdi.

Şindi, ikinci basamak olarak, bu 50 finalistlerdän 10 en isleesi ayırılacek da Hederlez ayın (may) içindä London kasabasında dünneyä açıklanacek.

“Global Schools Prize” halklararası premiyasının ödül fondu 1 (bir) milion dolar. “Global Schools Prize 2026” baş enseyicisi kabledecek 500 bin dolar. Kalan 10 regional enseyicilär kabledeceklär 50-şär bin dolar.

Bundan kaarä hepsi bu üüredicilik kuruluşlarına “Dünnä standartlarında şkola” statusu verilecek hem onnar Global şkola aasının gireceklär, ne halklararası işbirliinä, marafetliklän paylaşmaya hem pedagogların ustalık gelişmesinä kolaylıı açacek.

2026-cı yılın Hederlez ayın (may) nomerın PDFı burada:

https://anasozu.com/wp-content/uploads/2026/04/Ana_Sozu_09_10.2026.pdf

http://anasozu.com/gazetamizin-arhivi/

Kutlama sırasında Gagauziya İspolkomu Predsedatelin yardımcısı İlya UZUN, Gagauziya Başkankası Evgeniya GUȚULun adından, şükür etti hepsi güreşçilerä hem trenerlara Gagauziyayı memlekettä hem halklararası uurunda sportta en üüsek erlerä kaldırmaları için, onnarın yıllar boyunca zaametleri hem güreşä eminni olmaları için.

O günü “Gagauziya (Gagauz Yeri) Ordenı” verdildi güreşçilerä: Aleksandr GAYDARLIya, Aleksandr ROMANOVa, Nikolay GRAHMEZä, Pötr YANULOVa hem Dimitriy MALENKOVa. Bundan kaarä, onnarı hem taa çok gürşçi boylarını hazırlayan trenerlara Pötr KURUya, Födor TUKANa, Evgeniy NEDÄLKOya hem İlya ESİRä da bu üüsek ödül verildi.

Hederlez ayın 9-da, çin sabaalän, taa insannar sokaklarda pek görünmeyän zaman, Moldova Prezidentı Maya SANDU, Moldova Parlamentın spikerı İgor GROSU, Moldova Premyer-ministrusu Alexandru MUNTEANU, Moldova minisruları hem kuvet kuruşların başkannarı, II-ci dünnä cengindä ölän askelerin anması için, Kişinev “Sonsuzluk” (“Eternitate”) Memorial Kompleksında kurulan anmak pamätnää, askerlerin adları yazılı plitalara hem “Sonsuz ateş”in yanına çiçek koydular.

Bununnan Moldovada kuvettä bulunannarın II-ci dünnä cengindä Enseyiş Günün bakılması bitti da başladı Evropa Günün kutlanılması, angısının ana sıraları Kişinevun Büük Milli Toplantısı Meydanında yapıldı, neredä kuruluydu Evropa Birliinä girän devletlerin tanıtmak çadırları hem nereyi toplanmıştı birkaç üz insan.

Onnar, kimä deyni Hederlez ayın 9-da (9 May) II-ci Dünnää Cengindä faşistlän națist Germaniyadan dünneyi kurtarmak cengindä Enseyiş Günüydü, binnärcä insannardan kurulan kolonalarlan gittilär II-ci dünnä cengindä ölän askelerin memoriallarına hem pamätniklerä çiçeklärlän venoklar koydular, susmaklan hem saygıylan andılar kurtarıcı askerleri. Bu oldu hem Kişinevda, hem Gagauziyada hem dä Moldovanın başka erlerindä dä.

Gagauziyanın baş kasabasında Komratta, başta Gagauziya İspolkomu Predsedatelin yardımcısı İlya UZUN hem Halk Topluşun geçici Başı Nikolay ORMANCI olarak, binnän insandan oluşan kolonna geldi buradakı Asker şanı Memorialına, nereyi bir mitingtan sora venoklar hem çiçeklär koyuldu. Avşamneyin dä bir konțert yapıldı.

Bu konsultațiya buluşmasına buyur edilmiş çalışma grupası, ani Gagauziya Halk Topluşuna serbest hem dooru seçimnär yapmak için maasuz kurulmuş.

Açıklanêr, ani bu çalışma grupasında pay alêrlar Gagauziya Halk Topluşun geçici Başı Nikolay ORMANCI önderciliindä Halk Topluşun deputatları, Moldova Parlamentın deputatları, Moldova Seçim Komisiyasının hem Prezidenturanın temsilcileri.

Nicä dä Çiçek ayın 24-dä olan Gagauziya ATBnın bölgä primarlarınnan hem Gagauziya Halk Topluşu azalarınnan buluşmada, bu konsultațiya buluşmasında ortaya koyulan hem incelenän soruşlar cümneyä açıklanmadılar.

Patretlär: prezidenturanın facebook sayfasından