Gagauziya kultura Upravleniyası kanadı altında bulunan Gagauziyanın regional Galereyası taa kurulduu saadından büünkü günädän bütün kuvetlän çalışêr tanıtmaa hem korumaa Gagauziyanın kultura varlıını hem zenginniini, birleştirer kulturamızı sevenneri hem kulturamıza izmet edenneri: resimcileri, el ustalarını, yazıcıları, muzıkacıları, bilimcileri, kultura adamnarını hem insannarını.

Galereyada işleyän insannarın zaametlerinnän hazırlanan resim, patret, el malların hem başka incäzanaat dallarında sergilerlän, burada yapılan türlü tombarlak masalarlan, master klaslarlan, kiyat tanıtmalarınnan, Gagauziya en üüsek uurlarda dünneyä tanıdılêr hem gösteriler.

Eridir urgulamaa, ani büünkü gündä bu Galereyada toplu hem korunmakta bulunêr 391 taanä kultura malı: resim, jivopis (yaalı boya), akvarel (sulu  boya), grafika, patret hem el ustalık malları.

“Ana Sözü” gazetası olarak, bütün ürektän kutlêêrız Gagauziyanın regional Galereyasının zaametçilerini hem Gagauziya kultura Upravleniyasını bu gözäl yıldönümünnän. Hepsinä – Saalık Allaa versin!

Preskoferețiyanın çeketmesindä GHT Başı Valentin GAYDARCI şükür etti Prezident Maya SANDUya buluşmak için hem hem dedi: “Buluşmaya gidärkän biz hazırdık dialoga, ama diil monologa… Oldu ölä, ani bizi çaardılar diil onun için, ani Halk Topluşun fikirini almaa, ama merkezin fikirini seslettirmää… Yazık, ani buluşmadan sora prezidentın presa slujbası cümneyä yayınnadı haberi, angısının maanasından çıkêr, ani Halk Topluşun deputatları kayıl oldular merkezdeki öndercilerin tekliflerinnän. Bän ofițial açıklêêrım, ani bu iş diil dooru”.

Preskoferețiyayı yapannar teklif ettilär, ani “Evropaya gidärsäk, evropadakı avtonomiyalar gibi davransınnar, ama hakklarımızı yonmasınnar”.

Preskoferețiyada urgulandı, ani “Moldova kuvetleri “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakonu durmamayca ezer. Bu olêr Gagauziya Halk Topluşuna seçimnärlän dä”.

Seçimnär için söleyeräk, GHT deputatları açıkladılar, ani “Gagauziyayı, sansın rayon gibiymiş, bir seçim bölümü yapmaa istteerlär da orada partiya listelerinä görä GHT deputatları seçilsin. Bununnan kayıl diiliz, çünkü “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakonunda açıktan yazılı, ki herbir küü kendi deputatını seçer. Bu statya ortadan kaldırılmadı. Bu üzerä dä seçimnär tek mandatlı bölümnerdän lääzım olsun”.

GHT Başı Valentin GAYDARCI dedi: “Gagauziyanın gelecää lääzım Gagauziya halklın tarafından kantarlansın, da bu üzerä arka olêrım cümne temsilcilerinin teklifinnän, ani nekadar tez “Gagauziya halkın temsilcilerinin III-cü Üstolan Syezdını” yapmaa”.

Prezidenturada olan bu buluşmada pay alannar Gagauziyada seçimnerin hazırlanmasında Moldova Konstituțiya Sudun 2026-cı yılın Orak ayın 9-dan alınan kararın çerçevesindä dialog kurdular.

“Buluşmada pay alannar kayıl oldular onunnan, ani Gagauziya ATBsının ilerlemesinä hem regionda yaşayannarın intereslerinä deyni merkez hem erindeki kuvetlär organnarının arasında konstruktif dialogun önemni olmasınnan”, bildirildi prezidenturanın presaya açıklanmasında.

Patertlär: prezidenturanın facebook sayfasından

Bakmadaan ona, ani Moldova Konstituțiya Sudun 2026-cı yılın Orak ayın 9-dan 1994-cü yılın Kırım ayın (dekabri) 23-dä kabledilän № 344 “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakonun kimi statyaların Moldova Konstituțiyasına ters gitmäk için Kararınnan Gagauziya sözdä kayıl diil hem onu Gagauziya (Gagauz Yeri) avtonomiyasının hakklarının hem kuvetelerinin sıradakı kısıltması olarak kableder, Moldova Prezidentınnanan, Parlament hem MSK azalarınnan buluşmaya hem neyä sä annaşmaya GHT deputatlarının 35-dän 16-sı geldilär. Öncä prezidentura açıklandı, ani bu buluşmaya GHTnın hepsi deputatları çaarılmış.

Buluşmadan sora, prezidentura, neçin sä “deputatlar” erinä “azalar” lafını kullanıp, presaya bu açıklamayı yaptı: “Președinta Maia Sandu, împreună cu reprezentanți ai Parlamentului și Comisiei Electorale Centrale, s-a întâlnit astăzi cu membrii Adunării Populare a Găgăuziei, în contextul punerii în aplicare a Hotărârii Curții Constituționale referitoare la competențele UTA Găgăuzia, precum și al pașilor necesari pentru organizarea alegerilor în autonomie. Curtea Constituțională a stabilit că sistemul electoral trebuie să fie uniform pe întreg teritoriul țării și aprobat de Parlament prin lege organică, având în vedere că Republica Moldova este stat unitar” (“Büün Prezident Maya SANDU, Parlamentın hem Moldova Merkez Seçim Komisiyasının (MSK) temsilcilerinnän birliktä, Konstituțiya Sudun Gagauziya ATB etkileri hakkında kararının uygulamasının hem avtonomiyada seçim düzennemesi için hem başka lääzımnı adımnarın atmasında deyni, Gagauziya Halk Topluşu azalrınnan buluştu. Moldova Respublikasının unitar olduu için, Konstituțiya Sudu karar verdi, ani bütün memlekettä seçim sistemasının tek düzeni olmasıdır hem Parlament tarafından kabledilän organik zakona görä yapılmaktadır”).

Buluşmadan sora Gagauziya Halk Topluşu Başı Valentin GAYDARCI, presaya kısa bir açıklamada söledi, ani buluşmada “16 GHT deputatı pay aldı” hem buluşmanın “önemni hem faydalı olduunu” tanıyêr. Canabisi urguladı, ani buluşmada ortaya koyulan konular şindi Gagauziya Halşk Topluşunda inceleneceklär.

Taa derindän pres-reliz burada https://t.ly/U4aib

Not. Büün dä, Orak ayın 21-dä, konuylan ilgili prezidenturaya Gagauziyanın primarları buyur edildilär. Bakalım kaçı gelecek.

Patertlär: prezidenturanın facebook sayfasından

Pek başarılı hem dolu geçän “I-ci Bütündünnä gagauzların Kongresi”ndä pay aldılar ABD (Amerika Birleşik Devletleri), Azerbaycan, Braziliya, Belorusiya, Bulgariya, Grețiya, Kanada, Rusiya, Türkiye, Ukrayna h.t.b. devletlerdän gagauzlar.

Annaşıldıydı, ani bu Kongreslär 3 yılda bir kerä yapılacek. İlkin ölä dä oldu. Taa iki kongres buna görä yapıldı: II-ci Kongres – 2009-cu yılın Harman ayın (avgust) 18-19 günnerindä; III-cü Kongres da – 2012-ci yılın Kasım ayın (noyabri) 2-3 günnerindä.

IV-cü Kongres lääzımdı olsun 2015-ci yılın Kasım günnerindä. Ama olmadı, zerä 2015-ci yılda Gagauziyanın başına getirildi kendisinä hiç bir kerä gagauzka demeyän, bulgar kökenni bir Başkanka da o, saklı sıtma gibi, alttan, bu düzeni bozdu.

Kendi çorbacılarının hem kendisinin gagauz canı olmayan canından izin alıp hem türlü yalannar uydurup, IV-cü Kongres ertelemää başladı. Bu beterä haliz gagauzlar ona baskı yapmaa başladı da insannarın bu baskısı üzerinä IV-cü Kongresi, zar-zor, 2017-ci yılın Hederlez ayın (may) 5-6 günnerindä yaptı da işi bununnan bitirdi.

2018-ci yılda artık V-ci Bütündünnä gagauzların Kongresi lääzımdı olsun. Ama olmadı! Neçin? Neçin, zerä Başkanka lääzımdı çöbünü paraylan doldursun. Türlü yalannar uydurup: ba ekonomika, ba saalık durumu, ba kendisinin keyfi sebepinä, V-ci Kongresi yapmaktan kaçtı hem, hep bu sebeplerlän, “Bütündünnä gagauzların Kongres”larnı ekonomika forumnarına çevirdi. Bir uydurma hem kendisinin cöbinä para getirän, ölä denilän, “Invest Gagauzia” ekonomika forumu ortaya çıkardı da bununnan Kongresleri heptän kökledi.

2021-ci yılda VI-cı hem 2024-ci yılda VII-ci Kongreslerä sıralar hiç gelmedi dä. Onnar olmadı, onnar yalancılıklan bizdän, GAGAUZLARDAN, çalındı! Bu hırsızlıın esabını kimdän soracez!

İrmi yıl geeri birleştik, sora yalancılıklan param-parça olduk! Siz sä deersiniz Kişinev kabaatlı.

Akademik hem poet Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru

Bu unudulmaz opera debütu için Marina RADİŞ bölä annadêr: “İrmi yıl geçti, ama bişey unudulmadı: o rolümnen bütünneşmeyi büünkü günädän duyêrım! Spektakldän iki saat öncä kendimi duymaz oldum. Sade soluumu hem sesimi duyardım. O avşam sţenada Marina yoktu – sade Violetta Valeri vardı. Kendimä geldin spektaklinin bitmesindän bir saattan sora.

Benim üüredicilerimin yaardımınnan, bän bilärdim ne yapmaa!

İvan Vasilyeviç KVASNYUKa çok şükür ederim, ani bana opera vokalının dünnesini açtı hem herzaman pek dikkatlı hem duyguluydu. Svetlana Georgievna POPOVAya, teatrunun dirijörkasına, muzıkaylan, frazirovkaylan, dinamikaylan hem muzıka aracılınnan duyguları göstermää deyni, pek çok bilgiyä borçluyum. Eleonora Konstantinovna KONSTANTINOVAya aktör ustalıı için temel bilgileri, opera zanaatının nüanslarını hem stil duygusunu üürettii için şükür ederim”.

Moldova Respublikasında “Maestru în Artă” (“İncäzanaatta Maestro”) Marina RADİŞ  (bak burada) duudu Gagauziyanın Kazayak küüyündä 1982-ci yılın Küçük ayın (fevral) 2-dä. Başardı Kişinevdakı Muzıka Konservatoriyasını (şindiki Muzıka, teatr hem resimcilik incäzanaatları Akademiyası). 2005-ci yıldan beeri Moldova Opera hem balet Teatrusunda, solistka olarak, çalışêr hem burada çeşitli operalarda baş rollerin partiyalarını çalêr.

Türkiye Kişinev Büükelçiliindä anma sırasına, başta Türkiye Kişinöv Büükelçisi Uygar Mustafa SERTEL hem TC Kişinev Büükelçiliin diplomatları, anma sırasına maasuz Türkiyedän gelän gelän 15 Temmuz şehitlerin aylelerindän insannar, Türk İşbirlii hem Koordinaţiya Agenstvosu (TİKA) Kişinöv ofisin koordinatoru hem zaametçileri, türk iş adamnaraı, akademik hem gagauz yazıcısı Todur ZANET hem başka insannar katıldılar.

Çadır kasabasının 15 Temmuz şehitlerinä anmak nışan taşın yanında yapılan anma sırasına sa, Türkiye Kişinöv Büükelçisi Uygar Mustafa SERTEL hem TC Kişinev Büükelçiliin diplomatları, Komrat Türkiye Respublikasının Başkonsulu Eda GÜÇ hem Başkonsulluun diplomatları, 15 Temmuz şehitlerin aylelerindän insannar, TİKA Kişinöv ofisin koordinatoru Murat ZELAN hem zaametçileri, Gagauziya İspolkomu Predsedatelin yardımcısı İlya UZUN hem İspolkomun azaları, Gagauziya Halk Topluşu Başı Valentin GAYDARCI hem GHT deputatları, Çadır, Valkaneş, Dizgincä hem başka erlerin primarları, Çadır hem Valkaneş rayon administrațiya azaları, Akademik Todur ZANET hem başka insannar.

15 Temmuz şehitlerinä anmak nışan taşın yanında yapılan anma sırasında saygı duruşundan hem Türkiye, Moldova hem Gagauziya Gimnaların çalınmasından sora, söz tuttu Türkiye Kişinöv Büükelçisi Uygar Mustafa SERTEL.

Nedän sora da anmak nışanına çiçeklär koyuldu hem anma aylä patretleri yapıldı.

Hem Türkiye Kişinöv Büükelçiindä hem dä Çadır kasabasının 15 Temmuz şehitlerini anmak sırasında 2016 yılın 15 Temmuz gecesi olaylarınnan ilgili patret sergileri düzennendi.

Bu günnän ilgili anma sıraları Türkiye Kişinev Büükelçiliindä saat 11:00-dä, sora da saat 16:00-da Gagauziyanın Çadır kasabasının “İzmit kardaşlık parkında” kurulan 15 Temmuz şehitlerinä anmak nışan taşın yanında yapılacek.

Serbest güreştä U-20 Evropa Çempionatın finalına yolunda Maksim DIMOV ensedi Ukrayna, Bulgariya hem Franțiya güreşçilerini.

Finalda da, Armeniyadan güreşçiyi Armen AYRAPETÄNı 5:2 enseyip, altın medali kazandı hem Evropa çempionu oldu.

Şindi Maksim DIMOV serbest güreştä U-22 Dünnä Çempionatında pay almaa hakkını kazandı.

Eni Evropa çempionumuz kutluca olsun!

Hepsinä, kim bu aar saatta hem günnerdä yanımızda bulundu, kendi acızgannık duygularını bizä bildirdi hem hepsinä, kim MAMUya saygı gösterdi, MAMUnun ölüsünü kaldırmaa hem onunnan prost olmaa geldi, candan-ürektän şükür ederiz.

Sizin acızgannıınız hem can sıcaklıınız yardımcı oldular bizä bu BÜÜK hem AAR kayıbın acısını taa ilin geçirmää. Hepsinizä saa olun.

Saygılarımnan, Todur ZANET