Annayasınız deyni naşey o Kukla Festivali, lääzım 9 günä atılasınız bu çirkin hem potreli dünnäädän, neredä durmamayca cenklär gider, teroristlär insannarı öldürer, kuvettä bulunannar, payaklar gibi, biri-birlerini iyer, insannar, erlerindän kopup, çorlan gibi ordan orayı urulêr, her taraftan kıyamet kopêr (bu belaları var nicä durmamayca sıralamaa) da dalasınız ray gibi gözäl, büülü hem raat uşaklık dünnääsına, neredä bu kara belalar yok, neredä sadecä açık candan gelän inannar var. Bakasınız o uşakların gözlerinä, ani halizdän inanêrlar ne olêr sțenada. Taa doorusu diil sțenada, ama zalda, zerä uşaklar olêrlar spektaklinin aktörları, katılêrlar dialoglara, kuklalara nasaat vererlär, kendi harakterlarını açıklayarak açıktan hem doorudan cuvap ederlär o suruşlara, angılarınnan onnara danışêrlar personajlar.

Hiç unutmayacam o cuvabı, açan bir spektaklidä personajın birisi sordu öbür personaja “Sän bilersin mi iinäylän dikmää?” da zalda bulunan kızçazlar başladılar baarmaa: “Bän blerim! Bän bilerim!” Açan bu seslär sustular, arka sıralardan bir çocuk açık hem, bana kalsa biraz sert, dedi: “Bän bilmeerim!” Nekadar adamnık vardı bu sestä!

Var nicä demää, ani Kukla Festivalindä kendi ustalıını gösterän aktörlar da, personajların ömürünü yaşardılar, oonarlan duardılar, onnarlan enilenärdilär. Buna da baaşış olardı o, ani uşakların çoyu, onnarı halizdän inanıp, kimi spektaklilerä ikincilää da gelärdilär.

Festivaldä pay alan teatrular spektaklileri göstermärdilär sade “Tiyatro Tempo”nun sțenasında. Festivali hazırlayannar düşünmüştülär onu da, ani Festivali siiredicilerin yanına da götürmää. Onuştan spektaklilär gösterildi Ankara bölge primariyaların kultura Evlerindä, şkolalarda hem uşak başçalarında, Universitetlarda, alış-veriş merkezlerindä, kasaba dışında rayonnarda.

Okuycu annasın deyni ne büülü teatru gösterileri vardılar o günnerdä uşaklar için Ankarada eridir, bilgi için, onnarın adlarını açıklamaa: “Şen ayıcıklar” (gösterän: Alma-Ata Devlet Teatusu, Kazahstan), “Kırmızı takeli kız” hem “Mister R-r-r” (gösterän: Teatralna Masternaya Kukla Teartusu, Kiev, Ukrayna), “Padişah olmaa istämeyän aslan” (gösterän: Alaniya Beledye Teatrusu, Türkiye), “Dumpu Dinku” (gösterän: Ane Katherine Klatt Fifuren-Theater, Germaniya), “Dünnäädakı en gözäl şey” (gösterän: Genç Sahne, Ankara, Türkiye), “Aaç sendviç” (gösterän: The Train Theatre, İzrail). Hem, belliki, festivalin ev saabilerinin “Tiyatro Tempo”nun spektaklileri: “Fokus-pokus”, “Mutlu kelebek”, “Uçmak özgürlüktür”, “Gök malikaya konak geldi” “İi ki duudun, Karagöz”, “Bremen orkestrası”, “Tozlu kiyatlar”.

Ama sanmayın, ani “5-ci Halklarası Ankara kukla Festivali” sadä uşaklar içindi. Avşamnarı büüklär için da spektaklilär vardı. O spektaklilerin arasında düşüncelerä atan, göz yaşları döktürän hem ürek atışlarını sıklaştıran spektaklilär: “Ana ürää” hem “Romeoyaln Culyeta” (gösterän: Alma-Ata Devlet Teatusu, Kazahstan), “Sokratın son gecesi” (gösterän: “Tiyatro Tempo”, Ankara, Türkiye) hem da “Naif bey hem onun izmetçisi” (gösterän: Naif Kompaniyası, Türkiye).

Bundan kaarä uşaklara “MimeSes Pantomimo Gösterisi” (gösterän: Onur KAYA, Türkiye) hem ip kuklaların “Kukla karnavalı” (gösterän: Hadi Poyrazoşlu Tiatrosu, Türkiye) gösteridi. Ama nesoy Festival fokussuz olur! Belliki “Magik Show” fokuslar da oldu  (gösterän: Kerem Eser Show, Türkiye).

Teatro kukla zanaatlarınnan ilgilenän uşaklara, studentlar hem herkezinä isteyennerä Festival çerçevesindä “Çalışma Atolyeleri” yapıldı: “Anna TUKCKERMANNnan kukla teatrusu yazım atolyesi” (götürän: Anna TUKCKERMANN, Germaniya), “Keramika maskaların yapılması atolyesi” (götürän: Artosfer Sanat Evi, Türkiye), “Keçi inadı” çanta keçelemä atolyesi” (Türkiye), “Güüdä tanțları hem kukla teatrusu” (Germaniya), “Ortak soluk atolye çalışmaları (götürän: Kiril SMİRNOV, Rusiya )”, “Pantomimoda kesin nokta” (Türkiye), “Güüdä perkusiyası” (Türkiye).

Festival çerçevisindä iki pek gözäl sergi açıldı hem bir da “Boyalı kuş konțerti” adlı büünkü muzıka konțerti yapıldı.

Sergilerin birisi: “Tiyatro Tempo” binasında düzennenän “Bän zanaatçıyım” uşakların resim sergisi (hazırlayannar: Marina ÇITAK – Zebra grup, Esma TOPAL).

İkincisi da: Ankaranın büük bir alış-veriş merkezindä açılan “Kuklalar, kuklacılar” patretlär sergisi, ani duumuş bir kuklacının (Halük YÜCE) hem patretçiin (Semih YOLAÇAN) ortak çalışmasınnan.

Festivalin 9 günü bir kıpım gibi geçti. Festival için canımdan taşan duygularımnan paylaştım Yugoslaviyanın parçalanmasından sora kurulan Karadaa devletindän gelän anılmış aktörlan Davor DRAGOJEVİÇlan. O da bana dedi: “Sän bilersin mi, kukla teatrularınnan pek meraklanêrım! Kendim da Kukla Teatruları Festivalleri yapêrım, am bölä üüsek uurda hem dolu-dolu hem meraklı spektaklileri çoktan görmedim!”

Saa olsunnar bu gözäl yortuyu bana hem şindi gazetamızın sayfalarından okuycularımıza baaşlayannar “Tiyatro Tempo” teatrosunun hem da Festivalin direktoru Marina YÜCE hem bu teatrunun rejisöru Halük YÜCE.

Dramaturg hem rejisör, Akademik Todur ZANET

Not 1. Ankara “Tiyatro Tempo” teatrosu 1984-cü yılın Kırım ayın (dekabri) 7-dä açıldı hem bu yıl 35-ci yıldönümünü kutlêêr. Ona çok yıllar hem teatru kolektivına uzun ömürlän saalık hem başarılar dileriz.

Not 2. “Tiyatro Tempo” teatrosu 1985-ci yıldan beeri taa çok uşaklar için kukla spektaklileri koyêr hem isteyennerä bu uurda yardımcı olêr. Teatrunun halklararası standartlara çalışmasını gösterer o, ani bu teatru dünneyin herbir köşesindä Festivallerä buyur ediler hem oralarda büük ödüllär alêr. Teatrunun direktorunu hem rejisörunu çok kerä o Festivallerin jüri başkannıına çaarêrlar.

Özel not. “Tiyatro Tempo” teatrusunun rejisöru Halük YÜCE, 1954 yılında duudu hem 38 yıl teatruculuk yapêr. Onnardan 28 yıl kukla teatru pyesaları yazêr hem kendi elinnän spektaklilerä deyni kuklaları yapêr. Kukla teatrusu üzerinä Amerikada Universitetında Magistraturayı başardı. 2003-cü yıldan beeri çeşitli Universitetlarda üüredicilik eder hem kukla uurunda atolyelär yapêr.

“Tiyatro Tempo” artistı hem kulacısı Marina YÜCE, 1993 yılda Moldova Devlet Universitetın rus filologiya fakultetını başardı. Hep ozaman 1991-1994 yılarında Moldovanın Devlet incäzanaatlar Universitetın teatru fakultetında üürendi. 1994-2000 yıllarında Moldova Tele- radio- kompaniyasının radiosunda kolverim yaptı hem “DEMİLUN kukla tearusu”nda kuklacı olarak işledi. 2000-2003 yıllar arasında Ankara Universitetı DTCFnda rus dili hem literaturası fakultetında magistraturada üürendi. 2005-2006 sezonunda “Tiyatro Tempo” teatrusunun kadrosuna girdi.

“Tiyatro Tempo” teatrusunda çalışêrlar: kukla yapımcısı hem dizaynerı Savaş BAYRAM, aktör hem kuklacı Şirin Ceylan ÖZEN, halklararası ilişkilär sorumnusu Yuliana BAYRAM, tanıtım hem presa spețialistı Sevgi Pınar ÖZEN GÜNGÖR.

Anmak programası “Gagauzlar” dernää başı İrina ÜSÜMBEYLİnin sözündän başladı. O açıkladı, ani artık bu yaslı gün Gagauziyada ofițial uurda bakılacek.  Canavar ayın (oktäbri) 15-dä bölä bir karar kabletti Gagauziya Halk Topluşu deputatları.

Sora hepsimiz dua ettik aaçlık yıllarında ölän analarımız hem bobalarımız, kardaşlarımız hem kızkardaşlarımız için hem hepsi geçinmiş senselelerimiz için. Dernek azalarımız litiya için maasuz koliva hazırladı. Litiyayı yaptı dernek azamız popaz Viktor KOPUŞÇU.

Kısa bilgi paylaşımından sora toplantıya katılannara aaçlık için iki video gösterildi.

Toplantaya katılan anılmış yazıcı, jurnalist hem aaraştırıcı Todur ZANET yaşlı insannardan aldıı intervyular için bilgi verdi, onnardan işittiklerini annattı hem kendisinin yazdıı “Rekviem” poemasından bir parça okudu.

Allah versin da bölä kara sayfalar başka yaşanmasın. İnsan canı hiç bir ideyaya hem ideologiyaya başka kurban getirilmesin.

İrina ÜSÜMBEYLİ, Ankara “Gagauzlar” dernää başı

Lääzım sölemää, ani bu kutlamalar Ankarada 2010-cu yıldan bu yana kadar her yıl yapılêr. İlk kutlamalar üürencilerin önderciliindä yapılardı, ama sora onnarın tertiplenmesindä çok aktif olarak Ankaradaki gagauz ayleleri da pay almaa başladılar.

Kutlamanın sonunda annaşıldı, ani gelän yıla, Gagauz Yerimizin 20-ci yılı için bir kontert tertiplemää lääzım olacêk da bu işä diil sadä Ankaradan, ama Türkiyenin öbür kasabalarından da gagauzları çaarılacek.

Ankara Gagauzlar Birlii