Nicä açıkladı redakţiyamıza Kongaz “Todur ZANET” adına teoretik liţeyin direktoru İordan Nikolaeviç YASIBAŞ: “Liţeyin kollektivı bu kararı taa 2015 yılın Çiçek ayın (aprel) 28-dä aldı. Zerä kolektiv sayêr Todur ZANETi nicä bir dooru hem cuvapçı insanı, angısı halizdän kendi Vatanının bir patriotu. Onun çok yaratmaları adanmış gagauz halkına hem Gagauziyaya. Onun yaratmalarından üürencilär hem gagauz milleti üürenerlär nicä lääzım sevmää kendi Vatanını, ilerletmää hem kaavileştirmää kendi kulturasını, ana dilini, korumaa adetleri hem sıraları. Canabisi başardı bizim liţeyi. O yıllar boyunca yardım eder liţeyä, pay alêr may herbir meropriyatiyalarımızda. Onuştan biz danıştık Gagauziya İspolkomuna, Halk Topluşuna, Üüredicilik Upravleniyasına, Kongaz küü Sovetinä, ani verelim Kongaz teoretik liţeyinä Todur ZANETin adını. 2015 yılın Hederlez ayın (may) 22-dä Kongaz küü Soveti da, inceleyip liţeyin danışmasını, bu işi için olumnu karar aldı. Sora da, 2015-ci yılın Orak ayın (iyül) 8-dä Moldova Respublikasının Devlet Registraţiya Kamerası geçirdi devlet Registraţiya yazılarına Kongaz “Todur ZANET” adına teoretik liţeyin yazısını. Ne işi için bizä Sertifikat verdi.”

Todur ZANETin biografiyası 

Todur ZANET, Poet, yazıcı, dramaturg, aaraştırmacı, folklorcu, sţenarist hem rejisör, publiţist, televizioncu çevirici. Gagauz Milli Gimnasının avtoru (22.07.1990), “Ana Sözü” adlı gazetanın saabisi hem baş redaktoru.

Duudu: 1958-ci yılın Kirez ayın (iyün) 14-dä, Moldova Respublikasının Kongaz küüyündä (Gagauziya, Komrat rayonu).

Üürendi: Kongazın 1-ci şkolasında (1965-1975), Kişinev Politehnik institutunda (1976-1981), Moldovanın KP MK yanında olan Marksizma-Leninizma Universitetında (1985-1987).

İşledi: slesar-santehnik (1975-1976), dvornik (institutta üürenärkana, 1977-1981), master (1981-1983), komsomol komitetın sekretari (1983-1986), prorab (1986-1988), “Bucaan dalgasında” tele hem radio kolverimnerin redaktoru (1986-1990), Kişinev İncäzanaat İnstitutun pedagogu (1991-1993), 1988-1994 hem 1999-cu yıldan büünkü günädän “Ana Sözü”nü (ilk gagauz gazetasını) çıkarêr (25.09.1993 yıldan beeri latin grafikasında). Çıkardı uşaklar için jurnal “Kırlangaç” (1991-1993, 2001-2002). Gagauz yazılarını latin grafikasına geçirmää deyni çalışmaları ilk başladı (1979, 1988-1993).

Kiyatları:
- “Zamanêêrsın, evim!” (peetlär, 1989, 1990),
- “Karımcalık” (uşaklar için peetlär, 1989),
- “Böcecik” (uşaklar için Bukvalık, 1991 Kişinev, 2012 Ankara, Moldova üüredicilik hem bilim Bakannıı tarafından başlangıç hem küçük klaslar için üüredicilik kiyadı olarak tanındı),
- “Akardı batıya güneş” (peetlär, 1993),
- “Gıcırdêêr kafamın çarkları” (peetlär, 1993),
- “Akar yıldız” (peetlär toplumu, 1998),
- “Dramaturgiya” (pyesalar, 2006),
- “Ana Dilim” (çıktı Türk dünnesi büük poetları seriyasında, 2010, Baku, azerbaycancaya çevirilmiş peetlär),
- “GAGAUZLUK: Kultura, Ruh, Adetlär” (gagauz folklor tekstlarının temelindä bilim kiyadı hem enţiklopediyası, 2010),
- “Korlaşmış ateş…” (peetlär hem çevirmeler, 2013),
- “Açlık kurbannarı” (pyesa hem publiţistika, 2014, Türkiye),
- “Onnar geldi sabaa karşı…” (povest, yazılı 2008-ci yılda, tiparlandı 2014-cü yılda),
- “Benim bir kabaatsız kırılan GAGAUZ Halkıma REKVİEM” (poema, 2015).

Pyesaları:
- “Aaçlık kurbannarı” (1998, 2009 hem 2011 Türkiyedä, 2013 TÜRKSOY, “Tiyatro Almanahı”),
- “Büülü maaza” (2004),
- “Dokuzuncu tümen (Bekil Beyin Oolu Emran)” (“Dede Korkut” destanın 9-cu bölümünä görä) (2014).
- “Sistema” (2015).

İlk üç pyesasţenaya koyuldular.

“Aaçlık kurbannarı”, romıncaya çevirilip, “Jertfele foametei” adında tiparlandı (2006, romınca, jurnal “Viaţa Besarabiei”).

Pyesa çevirmeleri:
“BAYAZİD” (avtor Jan RASSİN, peetlän yazılı pyesa). Pyesa gagauzça sţenaya koyuldu hem Moldova Devlet televideniyasının altın fondunda bulunêr.
Gagauz dilinä çevirdi kirgiz dramaturgun Mar BACİEVın hem moldovan dramaturgun İon GHEORGHİTAnın pyeslarını da.

Türküleri: Kırka yakın peetleri türkü oldu. Onnarın arasında: “Şen oynêêr gagauzlar”, “Yaşa, halkım!”, “Vatan”, “Kongaz”, “Koy adımı…”, “Sän Çadır, gözäl Çadır”, “Sana sevdam”, “Saurgun”, “Zamanêêrsın, evim!”, “KDU” (Komrat Devlet Universitetın ofiţial gimnası), “O gecä” h.t.b.

Publiţistika: 1000-dän zeedä statyaları gazetalarda hem jurnallarda tiparlandı. “Bucaan dalgasında” tele hem radio kolverimnerindä 200-dän zeedä avtorluk programaları çıktı.

Çevirmeklär:
- “İnsan dooruluklarına ömürdünnä deklaraţiyasını” (17.12.1989 y., gagauzçaya çevirip tiparladı).
- “BAYAZİD” (Peetlän yazılı pyesa, avtor Jan RASSİN).
- “Luçafar” (“Sabaa Yıldızı”) (avtor Mihay EMİNESKU. “Luçafar” balladasını, 2012-ci yılda gagauzçaya çevirdi. 2013-cü yılda bir kap altında romınca hem gagauzça tiparlandı).
- Bundan kaarä çevirdi gagauz dilinä ölä yazıcıların yaratmalarını, nicä Aleksandr PUŞKİN, Mihail LERMONTOV, Mihay EMİNESKU, Grigore VİERU, İon DRUŢA, Anna AHMATOVA, Lev TOLSTOY, Yahya Kemal BEYATLI, Arif Nihat ASYA, Ali AKBAŞ, Yakup ÖMEROĞLU, Gabdulla TUKAY, Omor SULTANOV, Bahtiyar VAHABZADE  hem başkaları.

Başka dillerä çevirilmesi: Todur ZANETin yaratmaları çevirildi angliycaya, azerbaycancaya, bosnaycaya, bulgarçaya, franţuzçaya, kırgızçaya, romıncaya, rusçaya, türkiye türkçeyä, ukrayincaya.

Gagauz Milli Gimnası:
1990-cı yılda yazdı Gagauz Milli Gimnasını. (Kabledildi gagauz halkın Üstolan Syezdında 1990-cı yılın Orak ayın (iyül) 22-dä).

Bilim-dokumental film:
- “Gagauzlar hem Gagauzluk” (45 minutluk bilim-dokumental filmın sţenaristı hem rejisöru, 2011 y.).

Bilim çalışmaları:
Bilim kiyatlarında ona yakın bilim yazıları tiparlandı. KDU diplomcuların diplom işlerinä öndercilik yaptı. “GAGAUZLUK: Kultura, Ruh, Adetlär” (gagauz folklor tekstlarının temelindä bilim enţiklopediyası) kiyadı hazırladı. Bu kiyat Moldova Bilimnär Aakdemiyasının Filologiya İnstitutun hem Azerbaycan Milli Bilimnär Aakdemiyasının Folklor İnstitutun taraflarından bilim kiyadı olarak tanındı. “GAGAUZLUK: Kultura, Ruh, Adetlär” Moldovanın 2010-cu yılının en islää enţiklopediya kiyadı olarak tanındı.

Yaratmak Birliklerindä azalık:
- Sovetlär Birliinin hem Moldova Jurnalistlär Birliklerin azası (1989),
- Sovetlär Birliinin hem Moldova Yazarlar Birliklerin azası (1990),
- Türk Dünnesi Yazarlar Birliin azası (1992),
- Avrasya Yazarlar Birlii (2007),
- “Türk Dili Konuşan Ülkeler Yazarlar Birlii” (2014) .

Ödüllär hem diplomalar:
- BAY (Balkan Aydınnadıcıları hem Yazarları) jurnalının literatura ödülü (1998);
- Halklararası kiyat sergisinin hem Moldova miilli bibliotekasının Diplomaları (2007 y. “Dramaturgiya” kiyadı için, 2010 y. “GAGAUZLUK: Kultura, Ruh, Adetlär” kiyadı için, 2013 y. “Korlaşmış ateş…” hem “Luçafar” (“Sabaa Yıldızı”) kiyatları için, 2014 “Onnar geldi sabaa karşı…”);
- KIBATEK (Kıbrız Balkannar, Avraasya, Türkiye Edebiyat Kurumu) edebiyat ödülü (2007),
- Moldova yazıcılar Birliin literatura premiyası (2011, “GAGAUZLUK: Kultura, Ruh, Adetlär” kiyadı için);- Halklararası “Ak Torna” konkursun şort-listında er (2012);
- KIBATEK edebiyat ödülü (2013),
- Kosova, 18. Uluslararası Süleyman Brina Balkanlar Türk Kültürüne Hizmet Ödülü (2013),
- TÜRKSOY (Uluslararası Türk Kültür Teşkilatı) Basın Ödülü (2014);
- TÜRKSAV (Türk Dünyası Yazarlar ve Sanatçılar Vakfı) “Türk Dünyası Hizmet Ödülü” (2015).

Şannı vatandaşlık:
Amerika Birleşik Devletlerin Kentucky devletinin Louisville baş kasabasının şannı vatandaşı (2003).

Gagauziya medalileri:
Gagauzluk, gagauz devletin kurulması çalışmaları için (2000, 2009).

Moldova ordenı:
“Gloria Muncii” (22.07.2010, literaturanın ilerletmesi, miilli ruh zenginniklerin kökleştirilmesi zaametleri hem verimni publiţistika çalışmaları için).

Todur ZANET liţeyi:
Kongazın 1-ci teoretik liţeyin pedagogika Sovetin (28.04.2015 y.) hem Kongaz küü Sovetinin (22.05.2015 y.) Kararlarına görä Kongaz teoretik liţeyinä Todur ZANET adı verildi.