Küüyün girişindä Mehmet Selim KARTALı hem onunnan bilä gelän gazetamızın baş redaktorunu Todur ZANETi tuz-elmeklän karşladılar küüyün insannarı, eski primarı hem şindi primarlaa kandidat Pötr ÇEBAN.

Küüyün gözäl peyzajınnan tanıştıktan sora, ilk buluşma noktası küüyün gimnaziyası oldu. Burada üüsek musaafirlerä tuz-ekmeklän hem çiçeklän karşı çıktılar gimnaziyanın direktoru Konstantin MOMÇA, üüredicilär hem milli giimnerinä giimni üürencilär. İkramnardan hem konuklamaktan sora, üürencilär kapu önündä halk oyunnnarını oynadılar. Nedän sora da gimnaziyanın “Gagauz Dili” klasında Büükelçi Mehmet Selim KARTAL, yazıcı Todur ZANET hem Çöşmä küüyün çorap fabrikasının adminstratoru Pötr ÇEBAN için kısa bir konţert gösterildi, angısını hazırladılar üüredicilär Marina ŞEKERLİ hem Ekaterina BERBER. Konţerttä uşaklar gagauz dilindä peetleri söledilär, türkü çaldılar hem gagauz oyunnarını oynadılar. Bu şennik bittiynän Büükelçi Mehmet Selim KARTAL kısa bir nasaatta şükür etti uşaklara, gimnaziyanın direktoruna hem üüredicilerinä bölä sıcaklı karşlamak için hem gözäl konţert için.

Gimnaziyadan sora musaafirlär küüyün “Çöşmecik” uşak başçasına uuradılar. Burada Canabilerini tuz-ekmeklän karşladılar uşak başçasının direktoru Vera URUM, medii Mariya KÖSÄ, terbiedicilär hem uşaklar. Birazdana, büük başta, üüsek musaafirlerä deyni uşaklar türkü çaldılar hem musaafirliktä bulunan Todur ZANETin peetlerini okudular. Kendi tarafından gagauz yazıcısı uşaklara deyni kendi peetlerini okudu hem Türkiyedä tiparlanan “Böcecik” kiyadını baaşladı.

Gözäl hem kıvrak konţert bittiktän sora Büükelçi Mehmet Selim KARTAL şükür etti hepsinä bu büülü kıpımnar için hem baaşladı uşak başçasına tatlıları. Uşak başçanın direktoru da kendi tarafından baaşladı Canabisinä uşakların el yaratmalarını hem Gagauziya için bir albom. Nedän sora konuşma birär çaşka kofe masasında ilerledi. Sora da direktor Vera URUM tanıştırdı Mehmet Selim KARTALı uşak başçasının aulunnan hem o donaklı işlärlän, ani burada analar-bobalar ellerinnän yapılmış: aaçtan tavşamnar, skatlardan kuu kuşları, çeburaşka, fil hem başka.

Uşak başçasından sora Çöşmä küüyün çorap fabrikasınnan tanışma oldu. Burada da üüsek musaafirleri tuz-ekmeklän hem çiçeklän karşladılar. Fabrikanın adminstratoru Pötr ÇEBAN annattı o tehnologiyalar için, ani kullanılêr burada hem maasuz urguladı, ani fabrikada tezdä eni oborudovaniye kurulacek. Fabrikanın zaametçilerinnän hem ţehlarınnan tanıştıktan sora Pötr ÇEBAN baaşladı musaafirlerä o mallardan, ani burada yapılêr – çeşitli renklerdä çorap.

Büükelçi Mehmet Selim KARTALın Çöşmä küüyünä vizitı uzun vakıt sürttü. Vizit zamanında kolayı oldu buradakı imeklärlän da tanışmaa, angılarını büük aşçı ustalıınan hazırlamıştı Pötr ÇEBANın eşi – Nina.

Buluşmada, başka soruşlardan kaarä, en çok vakıt incelendi soruş Moldova tarafından “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hakk statusu için” Zakonun diiştirmäk istemesi hem Moldova parlamentında birinci okumakta Moldovanın Gagauziyaylan ilgili kimi zakonnarın diiştirmesinin kabledilmesi.

Buluşmada Gagauziya tarafı açıkladı Türkiye Büükelçisinä, ani Gagauziya kayıl diil o tekliflärlän, ani yaptı Moldova parlamentına ortak Komisiyanın predsedateli Dimitriy DYAKOV. Komisiya azaları urguladılar, ani Moldova tarafı Komisiyanın Gagauziya azalarını hiç bişeyä saymêêr hem onnarın tekliflerini esaba almaa istämeer.

Buluşmadan sora GHT deputatı İvan BURGUCU açıkladı, ani annaşılmış “ki Türkiye speţialistları bu konuda bizä yardım edeceklär… hem konuylan ilgili olarak, İspolkom hem GHT öndercileri Türkiyeyä gideceklär.”

“Ana Sözü” gazetasına açıklama yaparak, KDU Senato azası Konstantin TAUŞANCI dedi, ani “Canabilerinä “Doktor Honoris Causa” şannı adları verildi o üzerä, ani Biz tanıyêrız hem saygı duyêrız Büükelçi Mehmet Selim KARTALın hem TİKA ofisin koordinatoru Atilla Cem KARAMOLLAOĞLUnun çalışmalarına hem zaametlerinä Türkiye Respublikasının Gagauziyaya hem Komrat Devlet Universitetına büük yardımnarın yapılmasında”.

Not. “Ana Sözü” gazetanın adından kutlêêrız Türkiye Respublikasının Kişinev Büükelçisini Mehmet Selim KARTALı hem Kişinev TİKA ofisin koordinatorunu Atilla Cem KARAMOLLAOĞLUyu bu büük şannı adlan. Hem, nicä deerlär bizdä, gagauzlarda, saalık, kısmet, bereket hem uzun ömür sizä!

- Sayın Cemil Çiçek Moldovaya Türkiye Büük Millet Meclisi (parlamentı – nışan “AS”) Başkanı olarak vizit yaptı. Canabisinin mesajları bir partiyanın bakışı diil. Onunnan barabar gelän Moldova Dostluk Grupasının deputatların arasında opoziţiya partiyalardan temsilcilär da vardı. Hepsinnän, kiminnän Moldovaya ilk vizitında görüştü Sayın Çiçek, Canabisi açıktan konuştu, hepsinä faydalı hem açık tekliflerdä bulundu hem hepsi o teklifleri kullanabilirlär.
- Sayın Meclis Başkanımız, Anadolu insanın açık hem akıl dolu açıklamalarınnan, kapu komşumuzdakı kardaş kavgasının içeri daalmaması için, herbir kesimä önemli olan uzlaştırıcı mesajlar verdi. Gagauz kardaşlarımıza bir “zarar” gelmemesi düşüncesinnän sölenän bu açık duygu hem düşüncelerin arkasında başka neetlär aranmasını şaşmaklan karşılêrım.

- Bölgedeki dokuşma ortamının acılar kazandırdıı dostluk tekliflerini, aramızdakı açıklaa dayanarak, diplomatiyalı cümlelerin arkasına saklamadaan, doorudan sölenmesindä başka neetler arayannara şüpä duyêrım.

- Moldova hem Gagauz Yeri arasında ansızdan peydalanan zorluklardan korunmak, Konstituţiya bütünnüü içindä dialog yolunnan problemaların çözülmesi gösteriler. Moldova hem Gagauz Yeri 1990’narın başlarında peydalanan soruşta Özel Hak Statusu temelindä barışçı çözümä Türkiyenin da katkılarınan ulaştılar.

- Şindi olan problemaların çözümündä yapılacek işlär belli hem taa kolaydır. Avtnomiya Statusuna çalıştırmak kazandırmak için çalışma Grupasının konkret adımnar atılması lääzım. Sayın Meclis Başkanımızın vizit zamanı verdii mesajın aslısı, vakıt kaybetmedään bu istediklerin başarılması için tarafların çalışmalarının selemämlaması. Bu mesajın Gagauzlara kuvet hem moral yardım verdii mesajdır.

- Memleket dışında yaşayan soydaşlarımızlan ilgili olarak, Respublikamızın kurucusu Mustafa Kemal ATATÜRKlän başlnan, ilerleyän zamanın koşulları hem devletimizin kolaylıkları içersindä, el verdii ölçüdä ömürä geçirilän diişmäz politikamız: soydaşlarımızın bulundukları devletin sınırları içindä haklarının korunması hem yaşamak kertiklerinin üüseltmesi uuruna ön vermemiz. Türkiye son on yılda, büünkü Pravitelstvomuzun politikaları uurunda kolaylıkların artmasınnan, bölgesindä barış hem raatlaa yardım olacek soţial proektlara taa çok kaynak ayırabilmektädir.

- Şüpesiz, Gagauz Yeri için yapılması lääzım olan taa çok iş var. Ama kendi intereslerini ön planda görän öndercilerin harţakları buna engel oluşturêr. Taa ilei hiç bir soydaş toplumda örnää görülmeyän hem akıl sınırlarından çıkan bu statyanın saabisinä lääzımnı uroo vermäk da Gagauz halkın sorumnuuna kalêr.

- Meclis Başkanımızın elinin boş gelmesinnän ilgili açıklama da ayrı bir şaşkınnık hem gücenmäk yarattı. Büükelçiliimizä bildirilän tepkilerdän “Türkiyenin Gagauz Yerinä yaptıı hem yapmakta” olduu yardımlara saygısız olan bu lafların hiç bir Gagauza yakışmaz olmasını bilerimm.

- Şu fikir bilinmelidir ki, Gagauz toplumunun başka memleketlärlän hem toplumnarlan dayma islää ilişkilär içindä olmasını Türkiye her kerä isteer. Türkiye aynı zamanda, soydaşlarının bölgemizdä barışı bozan halklarararası yuristprudenţiyaya uymamaktan zarar görmesindän da raatsızlık duymaktadır.

- Moldovanın ekonomika hem politika güvenniini, Türkiyenin er aldıı yada almak istedii kurumlarda aaraması, Gagauzlar için raatsızlık diil, ayırı bir güvennik kaynaa olmalıdır.

- Sayın Meclis Başkanımız, Türkiyenin yıvın günnük işleri arasında hem başka bir programa öncesindä, kısa vakıt içindä Kişineva plannanmış vizitında, programaya Komratı da eklemektän mutluluk duydu. Gagauz öndercilerin mesajlarını da hep o biçimdä Kişineva bildirdi. Bunnar arasında Moldova Parlamentında Gagauz Yerinä deyni beş deputat eri ayrılması konusu da var.

- Gagauz Yerindä Küçük ayın (fevral) 2-dä yapılan referendumda Gagauz halkının istedikleri esaba alınması, bölgeyä yapılan üüsek uurda vizitlardan annaşılêr. Ama referendum sonuçlarından Konstituţiyalı proţesların yufkalanmaması da beklentilerimiz arasındadır.

Konunu özünü ortak bir demäklän çizmää isteerim: “Sel gider, kumu kalır”. Bütün fırtınalardan hem politika esaplardan geeri kalacak olan sonsuzlaa kadar dostluumuz. Büün buna yakışır durumda örüyenneri isroriya hem zaman hayırlan anacêk.

Saygılarımnan,

Mehmet Selim KARTAL,
Türkiye Respublikasının Kişinev Büükelçisi

(gagauzçaya erleştirdi “Ana Sözü” redakțityası)

Her yılın Çiçek ayın (aprel) 23-dä Türkiye Respublikasında “Çocuklar Bayramı” (uşaklar yortusu) bakılêr. Dünneydä uşaklar için ilk kerä bölä bir yortu Türkiyedä kurulmuş. Baaşlamış onu uşaklara Türkiye Respublikasının kurucusu Mustafa Kemal ATATÜRK.

Bu yortuya karşı, Çiçek ayın 17-dä, Kişinevun Uşaklar hem gençlär için “ARTİCO” merkezindä Moldovanın üz uşaanaa deyni (onnarın arasında taa çoyu üüsüzlerä deyni internatların üürencileri) ikinci kerä büük şennik yapıldı. Hazırladılar bu şennii Moldovada Türkiye Büükelçilii, moldo-türk “Orizont” liţeyi hem “ARTİCO” merkezi.

Yortunun açılış nasaatını yaptılar Büükelçi Mehmet Selim KARTAL hem “ARTİCO” merkezin geçici direktoru.

Kısa bu ofiţial açılıştan sora “ARTİCO” merkezin açık meydanda büük bir konţert oldu. Konţerttä pay aldılar “ARTİCO” merkezin hem moldo-türk “Orizont” liţeyin artistleri hem ansamblileri.

Konţerttän sora, yortuya katılannara deyni imäk hem içecek ikramnarı yapıldı.

Not. “Çocuklar Bayramı” (uşaklar yortusu) kutlamlarını “ARTİCO” merkezindä Moldovadakı Türkiye Büükelçilii ikinci yıl sıravardı yapêr.

Komratta buluşmak oldu Gagauziya Başkanı Mihail FORMUZALlan hem Halk Topluşu Başı Dimitriy KONSTANTİNOVlan.

Bundan kaarä buluşmalara vardı Gagauziyanın Bilim Merkezindä, Gagauz Milli Universitetın kurucularınnan Leonid DOBROVlan, Konstantin TAUŞANCIylan hem KDU eski rektorunnan Stepan VARBANnan.

Türkiye Büükelçisi hem TİKA koordinatoru baktılar Komrat ulaştırıcı boniţanın durumunu hem Çadır kasabasında tanıştılar 14-cü zanaat uçilişçesinin durumunnan (bu uçilişçedä lääzım açılsın gagauz dilindä zanaat liţeyi).

Yardım Kolada paneerın butiklerindä vardı nicä birkaç leyä datmaa milli imeklerdän, içkilerdän hem pek ucuz paaya almaa suvenir, baaşış, ruba hem uşak mallarını. Bundan kaarä vardı nicä denemää kısmeti lotoreyada da.

Paneer zamanında, maasuz uşaklara deyni, çeşitli oyunnar yapıldı hem koţert gösterildi.

Lääzım urgulamaa, ani yardım Kolada paneerında en büük butii kurdu Türkiye Respublikasının Büükelçilii. Butiktä, başta Büükelçi Mehmet Selim KARTAL hem Canabisinin eşi Banu Cankan KARTAL olarak, Büükelçiliin bütün personalı çalıştı. Hep burada TİKA koordinatoru Atilla Cem KARAMOLLAOĞLU eşinnän hem TİKA ofisin çalışannarı da izmet ettilär. Bezbelli bu üzerä da Türkiye Büükelçiliin butiindä 70 bin leyindän zeedä paraya mal satıldı.

Toptan sa yardım Kolada paneerında 400 bin leydän zeedä para kazanıldı. Neettä var bu paraylan Telenşti rayonun Ţınţaren küüyün liţeyina kufnä tertipleri almaa hem Respublikanın delilär bolniţasının uşaklar bölümünün oyun odasına mebel almaa.

Yardım Kolada paneerında pay aldı Moldova Prezidentın karısı Margareta TİMOFTİ da. Paneerın sonunda Canabisi, IWCM klubun azalarınnan bilä, Kolada tortunu kesti hem o tortlan burada bulunan insannarı ikram etti.

Not. Moldovanın Halklararası karı klubunda (IWCM) pay alêrlar Moldovada bulunan Büükelçilerin, diplomatların karıları hem da Moldova ministruların hem politikacıların karıları. Büünkü gündä IWCM klubun ortak başkannarı Türkiye Respublikasının Büükelçinin karısı Banu Cankan KARTAL hem Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Büükelçinin karısı Meri MOZER. IWCM klubun sekretari Büükbritaniya Büükelçinin karısı Jo BATSON.