“IV.⁠ ⁠TÜRKSOY Müzeylär Birlii memleketlär Koordinatorları Çalıştayı”n moderartorluun ev saabi kuruluşun adına Gábor ZSİGMOND yaptıında, açılış oturumunda TÜRKSOY Genel Sekretari Sultan RAEV, çalıştayın keezlerini hem Türk Dünnäsı müzeyciliinin geleceenä ilişikli incelemelerdä bulundu.

Toplantıda ayırıca, Özbekistan Milli İstoriya Müzeyinin 150. kuruluş yılı, Beşalma Gagauz Milli İstoriya hem Etnografiya Müzeyinin 60. yılı hem Azerbaycan Milli İncäzanaatlar Müzeyinin 90. yılı yıldönümnerinnän ilgili ortak sergi hem kultura sıraların yapılması kantarlandı, bildiriler TÜRKSOY haberindä: https://www.turksoy.org/haberler/iv-turksoy-muzeler-birligi-ulke-koordinatorleri-calistayi-budapestede-duzenlendi

TÜRKSOYun açıklama haberi pek gözäl, ama burada TÜRKSOY yalancı bir yola sokturulan yalan var: Beşalma küüyün istoriya hem etnografiya muzeyi açıldı 1972-ci yılda da bu yıl ona sadece 54 yıl tamamnanêr, ama diil 60.

Beşalma muzeyin 1972-ci yılda kurulması için, büün adını taşıyan kendisi Dimitriy KARAÇOBAN 1972-ci yılın Orak ayın 27-dä bölä yazêr: “Недавно в Бешалме был создан эсторико-этнографичекий музей… Создание музея совпадает со знаменательной датой – с 50-летием образования СССР” (газета «Ленинское слово», 27.07.1972 г.). Aklınıza getirelim, ani SSRB kuruldu 1922-ci yılda. Ufak esap gösterer: 1922 – 1972 = 50! Nicä görersiniz şindi Beşalma küüyün muzeyi sade 54 yaşında.

Herliim biz kabledärsäk onu, ani bu yıl Beşalma küüyü muzeyin 60-cı yıldönümü, ozaman lääzım kabledelim, ani yukarda belertilän gazetada yazısında Dimitriy KARAÇOBAN yalan yazmış. Ama bän bir kerä dä Dimitriy KARAÇOBANın yalancı olduunu kabletmäm!!!

Bän bilmeerim, neçin Beşalma küüyü muzeyin büünkü direktoru, Dimitri KARAÇOBANın kızı Lüdmila MARİN (Marin – evlilik laabı), durmamayca bobasını YALANCI yapêr – bu Lüdmilanın işi hem bu sade ona dokunmalıdır. Ama, ani TÜRKSOY gibi halkararası kuruluşları yalandırêr – bu artık bütün gagauzlara dokunêr, çünkü ona görä gagauzlar da YALANCI olêr.

Beşalma muzeyindän çıkan yalannar için biz diil bir kerä yazdık. Örnek olarak bu dokumentli yazıları bakın: https://anasozu.com/besalma-muzeyindan-taa-nekadar-yalan-cikacek-2/ hem https://www.facebook.com/share/p/1DY8ZEENBg/.

Bän istämeerim gagauz yazıcının Dimitri KARAÇOBANın üstünä YALANCILIK GÖLGESİ konsun, onun için isteerim, ani TÜRKSOY hem bütün dünnää bilsin – Beşalma küüyün istoriya hem etnografiya muzeyin kurulması için aslısı o, ani bu muzey bu yıl sade 54 yaşını doldurêr.

O üzerä bu konuylan ilgili dokumentleri tekrar tiparlêêrım.

Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru

Bu büük kultura sırasını açtı Azerbaycan Büükelçiliin zaametçisi Leyla ORUJEVA. Sora yortulu sırada bulunannarın önündä nasaat ettilär Moldovanın Milli bibliotekasının direktoru Elena PİNTİLEİ, TÜRKSOY Genel sekretar yardımcısı Doç. Dr. Bilal ÇAKICI, TÜRKSOYda Azerbaycan temsilcisi, sekretar Elçin GAFARLI, Azerbaycan Bilimnär akademiyasının el yazıları İnstitutun direktoru Akademik Teymur KERİMLİ, Azerbaycan Yazıcılar Birliin çevirici bölümün başı, yazıcı Salim BABULLAOGLU, Ukraynadan romın yazıcısı İlie T. ZEGRE.

Ayırıca kutlama lafları söledilär Moldovada Rusiya Büükelçisi Oleg VASNEȚOV, Çehiya Büükelçisi Zdenek KREYÇİ (Zdeněk Krejčí) hem Bulgariya Büükelçisi Evgeniy Stefanov STOYÇEV.

Kultura sırasında oldu prezentațiya “İmadeddin NESİMİ dünnää dillerindä” kiyadına, angısını, maasuz bu yubiley için, hazırladı hem tiparladı TÜRKSOY.

Not. Büük azerbaycannı poet Seid İmadeddin NESİMİ (1369-1417) duudu ya Camah, yada Kemah kasabasında. Yazardı gazel, rubai hem tuyug kaluplarında peet. Yaratmak dili oguzça (azerbaycanca), arabça hem persça. Yazdı 20 bin peetän zeedä. Onnarın 15 bini oguzça (azerbaycanca).

Bu yılkı plenêrı TÜRKSOY hazırladı Türkiyenin Aksaray kasabanın mêriyasınnan bilä. Onuştan da Harman ayın (avgust) 1-dä bu kasabda plenêrın sergisi açıldı. Serginin açılışında pay aldılar Aksaray kasabanın mêrı Halük Şahin YAZGI hem TÜRKSOY Genel sekretari Düsen KASEİNOV.

Sergidä er aldı 100 resimdän zeedä, angılarını etiştirdilär hazırlamaa resimcilär iki aftanın içindä. Nicä urguladılar serginin açılışında söz alan resimcilär, bu plenêr verdi kolayını Türk dünnäsının resimcileri biri-birlerinnän tanışsınnar, kendi ustalıklarınnan paylaçsınnar hem Türk dünnäsına kendi halklarının kulturasını hem incäzanaatını açsınnar.

TÜRKSOYun 18-ci plenêrında pay aldılar resimcilär:

Muşvik ALİEV (Azerbaycan), Abdulhan TLEUJANOV (Kazakistan), Bekten USUBALİEV (Kırgızistan), Begeneh BERKİLİEV hem Hoca Muhammed ÇÜRİEV (Türkmenistan), Rahme MANASTIRLI (KKTC) Arcan İUTUEV (Altay/Rusya), Ralif AHMETŞİN (Başkurdistan/Rusya) Väçeslav KUÇENOV (Hakasiya/Rusya), Pötr NOVAKOV (Gagavuz Yeri/Moldova), Sardana DAVAESENGE (Saha-Yakutiya/Rusya), Grigoriy ÊYDİNOV (Tatarstan/Rusya), Svetlana SİDOROVA (Çuvaşistan/Rusya), Orhan İSMAİL (Bulgariya), Êmel MAHMUT (Makedonya), Merima İVKOVİÇ (Bosna-Hersek), Êthem BAYMAK (Kosova), Gabriele ŞAFFARŢİK (Germaniya), Mustafa DİĞLER, Hüsnü KAÇMAZ hem Mustafa Cevat ATALAY (Türkiye).

Not. Plenêr (franţuzça en plein air – “açık havada”) – açık havada hem gün şafkında resimnemäk tehnikası.

Evelki Merv kasabası bulunardı “Büük ipek yolu” üzerindä. Burada yaşardılar hem yaradardılar anılmış bilgiçlär, filosoflar, matimatiklär , yılaççılar, poetlar hem muzıkantlar. Şindi Merv kasabası bulunêr ÜNESKOnun Dünnää vaarlıı Listesindä.

2014 Türk dünnäsı kultura yılın kapanışında, Tatarstanın prezidentı Rustam MİNNİHANOV verdi Türkmenistanın kultura ministrusuna Anageldı GARAJAEWa Türk dünnäsı kultura baş kasabasının vımpelını. TÜRKSOY genel sekretari Düsen KASEİNOV da şükür etti Tatarstanın prezidentına Rustam MİNNİHANOVa Türk dünnäsının kulturası naizmetlär  için hem o gözäl ev saabilii için, ani gösterildi Kazanda 2014 Türk dünnäsı kultura başkentindä.

Avrasya Yazarlar Birlii TÜRKSOYlan işbirliindä, Türkiye Eskişehir Valilii hem Eskişehir 2013 Türk Dünnäsı Kultura Başkentinin (Başkasabasının) ev saabiliindä, 2014-cü yılın Küçük ayın 16-18 günderindä VI. Türk Dünyası Literatura Dergileri (Jurnalları) Kongresi, Türkiyenin Eskişehir kasabasında toplandı.

Büyük Türk düşünürü İsmail GASPIRALInın raametli olmasının 100-cü yılı anısına toplanan kongresa, 16 devlettän öndä gelän 33 edebiyat dergisinin (literatura jurnalların) baş redaktorları hem temsilcileri katıldılar.

Kongresta kazak literaturasını öndä gelän yazıcıların Tölen ABDİKa Türk Dünnäsında Yılın Literatura Adamı Ödülü hem Irak Türkmennerinin etiştirdii büük aaraştırmacı Ata TERZİBAŞIna Türk Dünnäsı Literaturasına İzmet Özel Ödülü verildi.

Kongres İsmail GASPIRALI İdeallarınnan “Erlidän milliya, Millidän evrenselä” Türk Dünnäsı Literatura Panelinän Globalizma hem Literatura Dergicilii konularında yapılan oturumnarlan çalışmalarını sürdürmüştür.

Kongresta pay alannar,

1. 2012 yılın Harman ayın (avgust) 23-dä Kırgızistanın başkasabasında Bişkekta toplanan “Türk Dili Konuşan Devletlär İşbirliği Konseyi” II-ci Sammitı Bildirisindä Prezidentlarımız tarafından uur gösterilän hem Kongresımızda aslıya çıkan “Türk Dili Konuşan Ülkeler Yazarlar Birlii”nin kurulmasına şahitlik (svidetely) etmekten duyduklarımız büük can duygularını hem başarı dileklerinin açıklama edilmesinä,

2. Eskişehirdä bulunduumuz zaman içersindä, “Türk Dünyası Başkenti (başkasabası)” etkinliklerindän yakından haberdar olan hem Türk Dünnäsının kultura yakınnaşmasına “kultura başkasabası” uygulamasının ne kadar büük faydalık yaptıı, birliktä görän  delgaţiyalar, yıl içerisindeki bütün çalışmaları için, başta Eskişehir Valisi Güngör Azim TUNA olmak üzerä, hepsinin çalışmalarına şükürlerimizi bildirilmesinä,

3. Halklararası türk kultura kuruluşu TÜRKSOY tarafından 2014-cü yılın türkmen poetı Mahtumgulu FİRAGİ yılı hem Kırgız Ozanı Toktogul SATILGANOV yılı olmak edilmesini kanaatlan karşılanêr, edebiyat dergileri olarak, adı geçän poetların tanıtılması için yapılacak çalışmalara yardım verilmesinä,

4. Raametli olmasının 100 yılı sebepinnän UNESCO tarafından 2014-cü yılı anma programasına alınan İsmail GASPIRALInın ömürünü hem yaratmaklarını bütün dünnäda taa islää tanıtılması için çalışmalar yapmakta,

5. Kongres azaları dergileri, kendi web sitelerindä, Türk Dünnäsı Edebiyat Dergileri hem yazar kuruluşlarının internet baalantılarının paylaşılmasına,

6. Edebiyat dergileri arasındakı ilişkilerin taa da geliştirilmesinä, devletlär arasında dergilä kaynaşmasının arttırılmasına,

7. Türkiye’nin Yalova kasabasında kurulmakta olan Türk Dünnäsı Şairler Müzesi çalışmalarının yardımınamasına,

8. Bu yıl Eskişehirdä ilerlenän hem 2014-cü yılda Tataristanın başkasabasına Kazana aktarılması olan Türk Dünnäsı Kultura Başkenti çalışmalarını kongres azaları dergilerdä duyurulmasına,

9. Kıbrıs türk literaturasının öndä gelän adlardan İsmail BOZKURTun 2014-cü yılı Türk Dünnäsında Yılın Edebiyat Adamı olarak bildiri edilmesine,

10. VII. Türk Dünnäsı Edebiyat Dergileri Kongresinin, kolaylıklar uygun olduu durumda, Kazan 2014,cü Türk Dünnäsı Kultura Başkentinde toplanmasına,

Karar vermişlärdir:

1. Akmurat Rejebov, Kültür Bakannıı Temsilcisi, Türkmenistan;

2.  Ali Akbaş, “Kardeş Kalemler” Dergisi baş redaktoru, Türkiye;

3. Asker Doduyev, “Mingitau” Dergisinin baş redaktoru, Kabardin-Balkar Respublikası, RF;

4. Aslan Bayır, “Güncel” Sanat Dergisi baş redaktoru, Türkiye;

5. Aydarbek Sarmabetov, “Canı Alatau” Dergisi baş redaktor yardımcısı, Kırgızistan Yazarlar Birlii Önetim Kurulu Azası, Kırgızistan;

6. Bahtiyar Aslan, “Türk Edebiyatı Dergisi” Editor Yardımcısı, Türkiye;

7. Bauryzhan Karagyzuli, Kultura Bakannıı Edebiyat Portalı Editoru;

8. Cumabay Şaştayulı, “Kazak Edebiyatı” Dergisi baş redaktoru, Kazakistan;

9. Dilaver Osman, “Yıldız” Dergisi baş redaktoru, Krım, Ukrayna;

10. Dövletgeldi Annamuradov, “Garagum” Dergisi baş redaktoru, Türkmenistan;

11. Düsen Kaseinov, “TÜRKSOY” Dergisi Saabisi hem TÜRKSOY Genel Sekretari;

12. Elçin Hüseyinbeyli, “Ulduz” Dergisi baş redaktoru, Azerbaycan;

13. Elçin Gaffarlı, TÜRKSOY Azerbaycan Temsilcisi, Azerbaycan;

14. Elmira Zakirova, “Süyünbike” Dergisi baş redaktoru, Tataristan RF;

15. Emel Kaya Gözlü, “Turnalar” Dergisi baş redaktoru, KKTC;

16. Fırat Pürtaş, “TÜRKSOY” Dergisi baş redaktoru hem TÜRKSOY Genel Sekretar Yardımcısı, Türkiye;

17. Golnesae Ghojogh, “Türkmensahra” gazetası, İran;

18. Hüseyin Albayrak; Avrasya Yazarlar Birliği Önetim Kurulu Azası, Türkiye;

19. Hüseyin Demirtola, “Dil Araştırmaları” Dergisi, Türkiye;

20. Hüseyin Özbay, “Kurgan” Dergisi İncäzanaat Danışmanı, Türkiye;

21. İlfak İbrahimov, “Kazan Utları” Dergisi baş redaktoru, Tataristan RF;

22. İntiqam Kasımzade, “Azerbaycan” Dergisi baş redaktoru, Azerbaycan;

23. Khasan Tkhazeplov, Karaçay-Çerkes Yazarlar Birlii Başkanı, RF;

24. Leniyara Selimova, “Ümit Kervanı” Dergisi baş redaktoru, Krım, Ukrayna;

25. Malik Otarbayev, Kazakistan Yazarlar Birlii Başkan Yardımcısı;

26. Mehmet Ömer Kazancı, “Kardeşlik” Dergisi baş redaktoru, Irak;

27. Mihrican Aylanç, KIBATEK Başkan Yardımcısı, “Turnalar” Dergisi Editor Yardımcısı, KKTC;

28. Munir Kunafin, “Şunkar” Dergisi baş redaktoru, Başkurtistan, RF;

29. Nesipbeyt Ait, “Altın Tamır” Dergisi baş redaktoru, Kazakistan;

30. Nurlan İssabekov, “Altın Tamır “Dergisi, Kazakistan;

31. Nurzhan Kuantaev, “Ötüken” Dergisi baş redaktoru, Kazakistan;

32. Nürlü Gerbekov, Karaçay-Çerkes Yazarlar Birlii Temsilcisi, RF;

33. Oğulmaya Semizade, “Türkmensahra” gazetası, İran;

34. Omar Sultanov, “Canı Alatuu” Dergisi baş redaktoru, Kırgızistan;

35. Osman Baş, “Kümbet Altında” Dergisi baş redaktoru, Türkiye;

36. Osman Çeviksoy, “Kardeş Kalemler” Dergisi Yazı Kurulu Azası, Türkiye;

37. Pervin Nuraliyeva, ““525. Gazeta”, Azerbaycan;

38. Rafiz Kurbanov, Tataristan Yazarlar Birlii Başkanı, RF;

39. Ramin Cabbari, “Ban” Dergisi Yazı Kurulu Azası, İran;

40. Rinat Kamalov, Başkurtistan Yazarlar Birlii Başkanı, RF;

41. Ruslan Begen, Kültür Bakanlığı Edebiyat Portalı Türkçä Editoru;

42. Reşad Macid, Azerbaycan Yazarlar Birlii hem “525. Gazeta” baş redaktoru, Azerbaycan;

43. Sabir Şaripov, “Agidel” Dergisi baş redaktoru, Başkurtistan, RF;

44. Serik Sagıntay, “Kasım” Dergisi baş redaktoru, Kazakistan;

45. Shurat Rizayev, “Cihan Edebiyatı” Dergisi baş redaktoru;

46. Suragan Rahmetulı, Bayan-Ulgey Yazarlar Birlii Başkanı, Kazakistan;

47. Şemsettin Şeker, “Türk Düşüncesi” Dergisi baş redaktoru, Türkiye;

48. Tahir Kahhar, “Cahan Adabiyatı” Dergisi, Özbekistan;

49. Tanzila Devletberdina, Başkurtistan Yazarlar Birlii Başkanı, Başkurtistan, RF;

50. Todur Zanet, “Ana Sözü” gazetasının baş redaktoru, Gagauz Yeri, Moldova;

51. Torkan Rezazadehousalou, “Ban” Dergisi Yazı Kurulu Azası, İran;

52. Ulugbeg Yesdaulet, “Juldız” Dergisi baş redaktoru, Kazakistan;

53.Yakup Ömeroğlu, “Kardeş Kalemler” Dergisi Saabisi hem Avrasya Yazarlar Birlii Başkanı, Türkiye;

54. Zamirbet İmanaliev, “Alatau” Dergisi Saabisi, Kırgızistan;

55. Zera Bekirova, “Nenekecan” Dergisi ve “Yeni Dünya” gazetası redaktoru, Krım, Ukrayna;

56. Zeynel Beksaç, “Türkçe’m” Dergisi baş redaktoru, Kosova.