CÜMNE BOLUMU

canavar

2018.11.28,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU

Canavar orucu başlêêr

(Kasım ayın (noyabri) 28-zi – Kırım ayın (dekabri) 4-dü) CANAVAR ORUCU başlêêr Kolada orucunnan bilä, da edi gün tutulêr – Kasım ayın (noyabri) 28-dän Kırım ayın (dekabri) 4-dän. Bu oruçta ne karı, ne da adam işi yapılêr. Sade hayvannarı hem kuşları korumak işleri olur yapılsın.TAA DERINDÄN
canavar_4

2018.11.25,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

Gagauzlarda Canavar yortuları[1] başladı

Canavar yortularını bakardılar nicä büün Paskelleyi bakêrlar Kasım ayın (noyabri) 25-dä gagauzlarda başladı Canavar yortuları. Onnar sürterlär 6 gün, Kasım ayın 30-dan. CANAVAR YORTULARI sayılardı en büük yortu gagauzların 3 en büük, en bakılan hem en maanalı milli yortuların (“Canavar yortuları”, “Hederlez”[2] hem “Kasım”[3]) arasında, ani sayılarmışlar gagauzlarda taa hristiannıktan ileri. Çünkü evelki gagauzlar Canavarı doorudan Allaa gibi büük sayarmışlar. İna­narmışlar, ani Canavar kendi kuvedinnän hem fikirinnän erdä hem insan ara­sında uygunnuu hem düzgünnüü, insannarın raat yaşamasını koruyêr hem, yannış adımnardan hem sapmalardan koruyup, dooru yola koyêr. Onuştan gagauzlar inanêr,TAA DERINDÄN
kiyat_baboglu
(80 yıl oldu nicä gagauzça şkolalar kurulduydu) 1957-ci yılın Orak ayın 16-da Moldova SSRın Ministerlik Soveti  kabletti pek paalı hem önemni №454  Kararı: “Gagauz milletin uşakların üüredilmesini iileştirmää deyni önnemnär için” («О мерах по улучшению обучения детей гагаузской национальности»). Bu Karara görä kabledildi anılmış gagauz yazıcısının hem bilim adamının Dionis TANASOGLUnun hazırladıı gagauz alfavitı hem orfografiyası. Hazırlandı hem tiparlandı üüretmäk kiyatları, angılarına avtor oldular Nikolay TANASOGLU, Dionis TANASOGLU, Nikolay BABOGLU hem başkaları. Bundan kaarä Kaul pedagogika uçilişçesindä hazırlandı gagauz dilindä üüredicilär. Gagauzça şkolaları açmaa deyni yapıldı başka hazırlanmak işleri da.TAA DERINDÄN
tika_romınıya

2018.11.22,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU

Romıniyada Osmannı arhivı TİKAylan gün üzünä çıkêr

Kasım ayın 21-dä Romıniyanın baş kasabasında Bukureştä, TİKA (Türk İşbirlii hem Koordinațya Ajansı) Başkannıı tarafından yapılan üç proektın başarılmasının ofițial sırası oldu. Onnardan en önemnisi Romıniya Milli bibliotekasında Osmannı döneminä baalı olan yaratmalarının hem  dokumentların arhivını dünneyä açmaa. Bu proektın ofițial sırasında pay aldılar Romıniya Kultura Ministerliin sekretari Viviana ANGHEL, Romıniya Milli bibliotekasının direktoru Maria M. RĂDUCU, Türkiyenin Bukureş Büükelçisi Koray ERTAŞ, TİKA Balkannar hem Dou Evrupa Daire Başkanı Dr. Mahmut ÇEVİK, TİKA Bukureş Koordinatoru Yasemin Melez BİÇER, bilim hem cümne insannarı. Osmannı döneminä baalı olan yaratmaların hem  dokumentların arhivınıTAA DERINDÄN
Enver_Paşa
Kasımın 22-dä tamamnanêr 137 yıl Enver PAŞAnın, gagauz kökündän gelän osmannı generalın hem diplomatın, duumasından. Enver PAŞA (haliz adı: İsmail Enver, 22.11.1881–04.08.1922) Osmannı imperatorluun son yıllarında başarılı bir general hem politikacı. Nicä bildiriler istoriya kaynaklarından boba tarafından Enver PAŞAnın soyu gagauzlara dayanêr. Enver PAŞA I-ci dünnä cengindä Osmannı imperatorluun Asker Ministrusu olêr. Onun öndericilii altında olan asker kurtardı Azerbaycan respublikasını daalmaktan. 1921-ci yılda sovet rejiminä karşı cenkedän basmacıların başına geçti. 1922-ci yılın Harman ayın (avgust) 4-dä Tacikistanın Çegen kışlasının yakınnarında bolşeviklärlän bir çarpışmada uruldu. Mezarı 1996-cı yıladan burada bulundu. 1996-cıTAA DERINDÄN
Moshkov_V

2018.11.21,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KİŞİLÄR BOLUMU

Valentin MOŞKOVun ölümündän 96 yıl geçti

Kasım ayın 19-da tamamnandı 96 yıl nicä raametli oldu gagauzolog, dünnä uurunda büük rus bilim adamı, etnograf, folklorcu, İmperatorluk Rus geografiya cümnesinin aza-nasaatçısı, Kazan universitetın arhiologiya, istoriya hem etnografiya cümnesinin kordinatoru, general-leytenant Valentin Aleksandroviç MOŞKOV (26.03 (eniycä 06.04) 1852 – 19.11.1922). Valentin Aleksandroviç MOŞKOV, Mihail ÇAKİRdän sora, gagauzların arasında en bilinän bilim adanı, ani XIX-cu üzyılın sonunda 20 yıl aaraştırdı gagauzları, onnarın istoriyasını hem yaşamasını. Bu aaraştırmaların sonunda o çıkardı iki pek önemni temel yaratma: “Gagauzı Benderskogo Uezda (Etnografiçeskie oçerki i materialı)”, 1900, № 1) hem “Nareçiya Bessarabskih gagauzov” (St.-Petersburg,TAA DERINDÄN
valeriya_duvenci

2018.11.21,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KİŞİLÄR, LİTERATURA, POEZİYA BOLUMU

Sensiz bän diilim bän

Valeriya DÜVENCİ duudu 2001-ci yılın Hederlez (may) ayın 23-dä Gagauziyanın Kırlannar (Kotovskoe) küüyündä. Burada başardı 9 klas. Şindi üürener Komradın “G.Gaydarcı” adına lițeyin 11-ci klasında. Peetlerdän kaarä kendisini prozada da deneer.  Literatura dünnäsına ilk adımı oldu 2018-ci yılda, açan Komrat Mustafa Kemal ATATÜRK bibliotekasının 20-ci yıldönümünda pay aldı literatura yarışmasında da annatması “Marinka hem Vasi çobancık” tiparlandı “Nasıl annadardı mali…” toplumunda.  Ama sän benim dedämdin Pençereyä güneş gülärdi Bän sana boba deyärdim Günnerimiz gözäl geçärdi, Ama sän benim dedämdin. Sän bana kızım deyärdin Hep yanacıımı öpärdin Kim dä ama hiçTAA DERINDÄN
raisa_sakali

2018.11.21,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KİŞİLÄR, LİTERATURA, POEZİYA BOLUMU

Damarlarımızda kaynayan kandan suulmayalım!

Raisa SAKALI duudu 2000-ci yılda Kırlannar (Kotovskoe) küüyündä. Gimnaziyayı başarıp, girdi Komrat “Mihail ÇAKİR” kolecına “Turizma” zanaatını üürenmää. Gagauzluk uurunda en paalı dostu dädusuydu, angısını bir yıl geeri kaybetti. İçimdeki saurgun Bu gün da avşam oldu. Aklım genä sendä kaldı… Gözlerimi kapasam, Açarkan seni göräbilcäm mi? Derin bir soluk alêrım, Da içimdeki kokun beni deli eder… Yokluunnan başa çıkmaa kolay diil. İçimdeki saurgunu uslandıramêêrım. Neredäsin, kalbimin eşi?! Seni pek özleerim… 09.07.2018 Üreemdä sancım Kafam artık karıştı: Ne doorusu, ne da yalan Ayıramêêrım. İçim raat diil, Sanki üüreemdä var bir sancı,TAA DERINDÄN
demokratiya_MB-UM_proekti

2018.11.12,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU

Demokratiyanın maanası büüktür

2019-da Moldova Parlamentına seçimnärlän ilgili olarak, Kasımın 9-da Komratta “Gagauziyada yaşayannarı seçim proțesınnan ilgili haberlemäk” MB-UM proektın cümne tanıtmak sırası geçti, angısını hazırladılar hem yaptılar “Uniunia media” hem “Yuridika klinikası” Cümne Birlikleri. Tanıtmak sırası politikalı olmasın deyni, onu yaptılar tarafsız bir erdä – Gagauziyanın Bilim Merkezindä. MB-UM proektın prezentațiyasının moderatoru oldu bu proektın direktoru Vitaliy GAYDARCI. Proektın çerçevesindä bu iki cümne birlikleri hazırlamışlar seçimnärlän ilgili çeşitili plakatlar hem broşüra gagauz dilindä. Toplantıda bulunannara selemnama sözlerinnän danıştılar Moldovanın MSKnın (Merkez Seçim Komisiyası) azası Vadim FİLİPOV, Gagauziyanın MSK başı İvan KOMUR, PROONTAA DERINDÄN
sarap_DSC03124

2018.11.09,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU

Bu yıl “Gagauz şarabın yortusu” Kasımın 4-dä geçti

Kasımın 4-dä, Komrat kasabasının baş meydanında geçti “Gagauz şarabın yortusu”, angısına musaafir oldular Gagauziya Başkanı İrina VLAH, Gagauziya Halk Topluşu Başı Vladimir KISSA, Moldova Prezidentı İgor DODON, Türkiye Kişinev Büükelçiliin mustaşarı Erdoğan ODABAŞ hem Moldovada başka diplomatları, Kişinev TİKA Koordinatoru Selda ÖZDENOĞLU, Moldova Parlamentın viţe-spikerı Vladimir VİTÜK, Moldova Parlamentın deputatları, Rusiyadan senator Sergey FÖDOROV, IV-cü Halklararası “Invest GAGAUZİYA-2018” forumunda pay alan insannar, Azerbaycan Yazıcıların delegațiyası hem başka insannar. “Gagauz şarabın yortusu”nun ofițial açılışında musaafirlerin önündä Gagauziyanın ansamblilerindän hem yaratmak kollektivlarından uşaklar “Sana Gagauziya” flashmob (angliycadan: birdän kalabalık) yaptı. “Düz Ava” ansamblisi oynadıTAA DERINDÄN