Orak ayın 9-da Moldova Konstituțiya Sudu, Gagauziya (Gagauz Yeri) avtonomiyasının özel hak statusunnan ilgili Moldova yustițiya ministerliin № 46а/2026 danışmasını inceleyip, belerletti, ani Moldova Parlamentı tarafından 1994-ci yılın Kırım ayın (dekabri) 23-dä kabledilän № 344 “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakonun kimi statyaları Moldova Konstituțiyasına uygun diil.
Konstituțiya Sudun bu kararına görä, Gagauziya Halk Topluşu artık yok nicä kendi Merkez Seçim Komisiyasını kursun da Gagauziyada seçimneri Moldova Respublikasının Merkez Seçim Komisiyası yapacek.
İkinci dä, hep bu karara görä, Gagauziya yok nicä artık pay alsın erindeki polițiya, Moldova güvennik hem informaţiya slujbasının (SİS) hem yustițiya kuruluşların öndercilerinin koyulmasında.
Esaba alarak, ani Moldova Konstituțiya Sudun bu kararı kesin hem temizlenmeyä tasınılmaz, bundan ötää Gagauziyada polițiya hem SİS strukturaların, yustițiyanın hem seçim sıraların kontrolü dübüdüz merkez kuvetlerin elinä geçti.
Eridir urgulamaa, ani Moldova Parlamentı tarafından 1994-ci yılın Kırım ayın (dekabri) 23-dä kabledilän № 344 “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakon – bu bir Konstituțiya zakonudur. Bakalım ne yazılı bu zakon için hem onun diiştirilmesi için Moldova Konstituțiyasında:
Konstituțiyanın 111-ci statyasının 1-ci bölümündä doorudan yazılı: “(1) Găgăuzia este o unitate teritorială autonomă cu un statut special care, fiind o formă de autodeterminare a găgăuzilor, este parte integrantă şi inalienabilă a Republicii Moldova şi soluţionează de sine stătător, în limitele competenţei sale, potrivit prevederilor Constituţiei Republicii Moldova, în interesul întregii populaţii, problemele cu caracter politic, economic şi cultural” [«(1) Гагаузия — это автономно-территориальное образование с особым статусом как форма самоопределения гагаузов, являющееся составной и неотъемлемой частью Республики Молдова, которое самостоятельно, в пределах своей компетенции, в соответствии с положениями Конституции Республики Молдова, решает вопросы политического, экономического и культурного характера в интересах всего населения»; “(1) Gagauziya – bu özel hak statusuna saabi olan bir avtonom-teretorial bölgesi, gagauzların kendibaşınalık bir biçimi, angısı Moldova Respublikasının bölünmäz bir parçasıdır, ani ona verilän kompetențiyada, Moldova Konstituțiyası temellerinä görä, bütün insannar için kendi başına çözer politika, ekonomika hem kultura uurunda soruşları”].
Pek meraklı Konstituțiyanın 111-ci statyasının 7-ci bölümü dä: “(7) Legea organică care reglementează statutul special al unităţii teritoriale autonome Găgăuzia poate fi modificată cu votul a trei cincimi din numărul deputaţilor aleşi în Parlament” [«(7) Изменения в органический закон, регламентирующий особый статус автономно-территориального образования Гагаузия, принимаются тремя пятыми голосов избранных депутатов Парламента»; “(7) Gagauziya avtonom-teretorial bölgesinin özel hak statusunu düzenneyän sıradan Zakonuna diiştirmeklär Parlamenta seçilmiş deputatların 3/5 oylarınnan kablediler”].
