gagauz_kilimneri (11)

20.08.2019, tarafından yazılı , CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BÖLÜMÜ, 253 KERÄ BAKILMIŞ

Ko baarliim “Gagauz kilimneri” festivalindä GAGAUZLUKtan makarki bişey bozulmdık kalsın!

(“Gagauz kilimneri” festivali bitti! Erinä “Bilmäm ne kilimneri?” festivali geldi!)

2013-cü yıldan beeri, Gagauziyanın Aydar küüyün primariyasının kararına görä, bu küüdä “Gagauz kilimneri” festivali yapılardı. Bu yıl da ölä bir festivalin yapılması bildirildi. Ama onun erinä ortalaa başka bir festival geldi – var nicä demää “Bilmäm ne kilimneri?” festivali.

2013-cü yılda “Gagauz kilimneri” festivali başladı nicä bir GAGAUZ hem GAGAUZLUK festivali, ani yapılardı Aydar küüyün Kurban günündä hem Büük Panaiya (Harman ayın 28-zi, bu gündä Aydar küüyün Kisä Kurbanı) yortusunda ya ona karşı. Hepsi buna pek sevinirdi. Altı yıl “Gagauz kilimneri” festivalindä GAGAUZ KİLİMCİLİK KULTURASINI vardı nicä siiretmää hem incelemää. Gelärdilär burayı komşu küülerdän insannar da, taa doorusu onnara buyur edilärdi gelsinnär. Da o komşular, azıtmadaan, kendi kilimnerini da sergilärdilär. Bunda bişey kötü yoktu – sade ii neet vardı!

İi neet vardı işä politika karışmayınca! Taa iş politikaya dönüncä, bu yıldan beeri, GAGAUZ hem GAGAUZLUK dediimiz KİLİMCİLİK KULTURASI başladı temelindän sökülmää. Hem sökülecek taa darmadaan olmayınca, taa “Gagauz kilimneri” festivalindän bişey kalmayınca, taa bu festival “Bilmäm ne kilimneri?” festivalinä dönmeyincä.

Bu yıl “Gagauz kilimneri” festivalin gününü Aydar küüyün hem Aydar “Büük Panaiya” Klisesinin kurbanından uzaklaştırdılar, alıp onu Harman ayın 18-nä. Bilersiniz mi neçin? Bir şüpä var, ani festival kalaydı Harman ayın 28-nä, ona Gagauziya Başkanı hem başka politikacılar gelämeyeceydilär, çünkü o günü Gagauziyanın başka birkaç küüyün klisä Kurbannarı var – orada da piar yapmaa lääzım.

Bu yıl taa bir enilik oldu! “Gagauz kilimneri” festivalinä Gagauz şarabın yortusu” kalubunu kullanıp, “Gagauz kilimneri” festivalini Bilmäm ne kilimneri? festivalinä döndürdülär. Neçin mi? Neçin zerä bu yıl Aydarda kendi aullarını (tıpkı Gagauz şarabın yortusu festivalindä gibi)  kurdular Tomay, Başküüyü (Kirsova), Ferapontyevka hem Kaul rayonundan Andruşul de Sus küüleri. Başküüyü (Kirsova) – bulgar kilimnerini hem kulturasını (sansın bu küüyün yarısı gagauz diil???), Ferapontyevka – ukrayin kilimnerini hem kulturasını, Andruşul de Sus –  moldovan kilimnerini hem kulturasını göstermää deyni. (Kulturasını dediymiz zaman annêêrız ölä: giimnerini, oyunnarını, imeklerini, el işlerini h.t.b.).

Belliki en üüseklerdän izin gelmey’ncä, bölä iş yoktu nicä olsun, zerä burada bulgar, ukrayin, moldovan küülerin aullarını kurmaa hem açmaa deyni bir sürü harcın olması lääzımdı.

Şindi, bu açıklamalardan sora, tanıyın kim oldu festivalin baş musaafirleri? Belliki en üüseklär: Gagauziya Başkanı İrina VLAH,  Moldovanın üüredicilik, kultura hem aaraştırma Ministerliin eski ministrusu hem büünkü Moldova parlamentın deputatı Monika BABUK, Moldova parlamentın soțialistlär partiyasının deputatları aydarlı Födor GAGAUZ hem komratlı Aleksandr SUHODOLSKİY. Hem, belliki, baş musaafirleri da hererdä tantalalıklan, büük şenniklän, şamatalıklan, tuz ekmeklän karşladılar hem şaraplan ikram ettilär.

Ne var nicä sölemää şindilik taa “Gagauz kilimneri” festivali için? Festival pek gözäl hazırlanmıştı, sıcaktı hem arkalarda duyulardı aydarlıların can sıcaklıı, musaafir sevmeleri, açık ürekleri. Festivaldä genä da vardı nicä görmää gagauzların kilimnerini (en eskisi Aydardan 150 yıllık kilimdi) hem niţurkalarını, gagauzkaların çiizlerini (yastıkları, yorgan-döşekleri, ramkaları hem dorojkaları, çotra peşkirleri), halk ustaların el işlerini, palaları, gagauz halk imeklerini, milli giiyimnerini.

Şennik ta büüktü. Kongaz küüyündän gelän çalgıcılar siiredicileri sevindirdilär. Genç artistlär, gösterip eski adetleri, sefa sürdülär. Kendi becerikliklerini açıkladılar Beşalma, Beşgöz hem Kazayak küülerin ansamblileri hem insannarı.

Ayırıca Çadır kasabasının Uşak yaratmak Merkezin “L” adlı Modalar Teatrusu gösterdi “Keten gözellii” adlı eni gagauz milli rubaların kolekțiyasını, angısını, keten platlarını temelä alarak, hazırladı bu Teatrunun öndercisi Lidiya İvanovna TODİEVA.

Festivalin sonunda juri baaşışları daattı: “Gagauz kilimneri” Festivalin “Gran-Pri” diplomasını hem çeşitli nominaţiyalarda ödülülleri.

Not. Pek isteerim “Gagauz kilimneri” festivali kalsın bir GAGAUZ hem GAGAUZLUK festivali, ani annadêr GAGAUZ KİLİMCİLİK KULTURASINI.

Başkannara da danışêrım: Öldürmeyin, köklämeyin GAGAUZ hem GAGAUZLUK kulturasının bu son fidancıklarından birisini!

Kalın sizin kurduunuz uydurma hem gagauz kulturasına ters gidän “Gagauz şarabın yortusu” festivalindä, orada buyurun hem keyfinizä bakın, orada kendi internaționalizmanızı gösterin. Bizäsä bizi brakın!

Ko baarliim “Gagauz kilimneri” festivalindä GAGAUZLUKtan makarki bişey bozulmdık kalsın!

Akademik Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru

Fotolar: anasozu.com, gagauzinfo.md

gagauz_kilimneri (1)
gagauz_kilimneri (3)
gagauz_kilimneri (4)
gagauz_kilimneri (5)
gagauz_kilimneri (2)

BİR CUVAP YAZIN