2026-cı yılın Hederlez ayın (may) 23-dä Gagauziyanın Beşalma küülülü gagauz hem Rusiyanın aktöru hem rejisöru Saveliy KÖSÄ (23.05.1971 – 03.01.2013) 55 yaşını tamamnayaceydı.
Anılmış aktör hem rejisör Saveliy KÖSÄ kendi teatrucu yolunu Kişinev incäzanaat İnstitutun aktör hem rejisör fakultetında başlattı. Burada aktörluk, insannık hem rejisörluk zanaatında ustalıı kavramaa deyni, ona üüredicilik yaptılar moldovan hem gagauz teatru uurunda büük ustalar Dionis TANASOGLU, Pötr ARABACI, Valeriy MOGUTENKO, Todur ZANET hem taa çok başarılı pedagoglar.
Onun pedagogu olarak, bu talantlı student için isteerim sölemää, ani o teatruculaa hem gagauz dilimizä pek meraklıydı, büük girginniklän hem saygıylan kendi görüşlerini ortaya koyardı hem o görüşlär için, gençlik havezinnän, sonuna kadar güreşärdi. Onda büük saygısı vardı bizim gagauz dilimizä, onu sevärdi hem pek islää bilärdi. Bunu biz gördük studentlik zamanı rollerin oynamasında – Jan-Baptiste MOLİERin “Jorj Danden yada aldadılmış koca” komediyasında (Lüben) hem benim gagauzçaya çevirdiim hem Moldova Devlet televideniyasının altın fondunda bulunan Jan RASSİNın peetlän yazılı “Bayazid” pyesasında (Bayazid).
Taa sora da gagauz dilinä sevgisini hem onu bilmesini gördük hem işittik “Bucaan dalgasında” radio koverimnerdä, açan o pek talantlı okuyardı gagauz yazıcıların peetlerini hem annatmaklarını.
Kişinev incäzanaat İnstitutunu 1992-ci yılda başarıp, yollandı Moskvaya da GİTİSa (Российский университет театрального искусства) üürenmää girdi, bitirip onu 1998-ci yılda. Moskvada Mossovet adına teatrusunda hem “Step Haus” şou-revü uşak şkolasında işledi. Mossovet adına teatrusunda çok spektaklilerdä oynadı: «Два веронца» (diplom spektaklisi) – Valentin; «Страсти по Митрофану» – Milon; «Скандал, скандал» – Kerless; «12-ая ночь» – Valentin; «Венецианский купец» – Kupeţ. Hep bu zamanda başka teatruların spektaklilerindä oynadı: «Потоп» (O. ANOHİNAnın antreprizası) – Higins; «Дама ждет – кларнет играет» – Pol; «На плоту» – Malıy.
2004-cü yılda Rusiyanın Gosteleradiosunda spiker hem radio rejisöru oldu. JK “Korona”nın “Svetläçok” adına Uşak klubunda aktör hem söz ustalıında pedagog işledi.
Moskvada işlärkenä, geldi Gagauziyaya da, rejisör olarak, Komratta «Женитьба» hem «Гарнир по французски» spektaklilerini koydu.
Saveliy KÖSEnin aktörluk talantı kinolarda hem seriallarda da parladı: «Страна глухих» (1998); «Крылья», «Саломея», «Дальнобойщики» (2001); «Мужская работа 2» (2002); «Игра на выбывание» (2004); «Обреченная стать звездой» (2005); «Преступление будет раскрыто», «Город соблазнов» (2009); «Зоя» (2010); «Дежурный ангел 2» (2012).
Anılmış aktörümuz hem rejisörumuz Saveliy KÖSÄ raametli oldu Moskvada 2013-cü yılın Büük ayın 3-dä. O gün gagauz gagauz kulturasında, gagauz teatruculuunda büük bir kayıp günü oldu. Ama Saveliy KÖSÄ, Savuşka, nicä ona deyärdilär yakınnarı hem onu sevän dostları, hiç bir kerä unudulmayacek hem onun adı kulturamızın istoriyasından silinmeyecek.
2026-cı yılın Hederlez ayın (may) 23-dä Saveliy KÖSEnin, Savuşkanın ana küüyündä Beşalmada oldu onu anmak bir kultura avşama hem burada rejisöra, teatru hem kino aktöruna bir anmak taftası açıldı.
Saveliy KÖSEnin pedagogu Akademik, poet, dramaturg Todur ZANET.
