“M. Maruneviç” adına Bilim-aaraştırma Merkezi bildirdi, ani hazırlamış hem tipardan çıkarmış «Календарь Научно-исследовательского центра Гагаузии на 2015 год» hem Merkezin saytında bulêrız bu şaşılacek kalendari. Gözäl hazırlanmış, ama naşey bu: adanmış «365 дней в истории гагаузского народа» kalendarin erinä kablettik kalendari, angısına «помещены краткая историческая справка и портреты людей внёсших особый вклад в становление и развитие гагаузской автономии».
Bu halizdän mi ölä? Bana geler iş biraz tersinä. Çünkü bu gözäl bir iş olaceydı, herliim o insannarın arasında, ani koydular “особый вклад в становление и развитие гагаузской автономии” olmayıdı adamnar, ani yaşadılar ozaman, açan avtonomiyanın kokusu da yoktu hem onnar, kimin adlarını avtonımiya kurularkana insan hiç işitmedi da.
Neçin sa Kalendarä “unutmuşlar” koymaa haliz insnnarımızı, ani sade GAGAUZLAR için ömür boyunca çalıştılar hem GAGAUZLUU korudular. Bu insannar belli ki – aydınnadıcılarımız, yazıcılarımız, poetlarımız, dramaturglarımız, folklorcularımız hem bilim aaraştırmacılarımız Nikolay BABOGLU hem Todur ZANET. Herliim “M. Maruneviç” adına Bilim-aaraştırma Merkezin Kalendari aslıdan olaydı «краткая историческая справка и портреты людей внёсших особый вклад в становление и развитие гагаузской автономии» o insannarın arasında mutlaka lääzımdı olsunnar bu iki yazıcı da.
Ama Kalendardä, GAGAUZLAR hem GAGAUZLUK erinä bir sürü kişi var, ani «становление и развитие гагаузской автономии» işlerinnän hiç ilgileri da yoktu.
Düşünün kendiniz: Nikolay BABOGLUnun erinä burada koyulu onnar, ani raametli oldular avtonomiyanın adı taa neetlerdä da yokkana. Onnar, kim avtonomiyanın zamanında hiç mırklamardılar da. Onnar, kim sonundan, yıllar geçtiynän, istoriyaya sokulmaa savaşêr.
Taa bir iş: “M. Maruneviç” adına Bilim-aaraştırma Merkezindä Dionis TANASOGLUnun duuma ayını bilmeerlär. Adam duudu Orak ayında (iyül). Kalendarda sa onun duuması Kirez ayında (iyün) yazılı.
Bileriz, Bilim Merkezin öndercileri hemen cuvap edeceklär: “Yannışlık oldu”. Bunu beki inanaceydık, insanız, hepsimiz yanılêrız, herliim Dionis TANASOGLUnun biografiyasında olmaydı yazılı sade “gagauz yazıcısı hem peetçisi”. Neçin sa “unutmuşlar” yazmaa, ani Dionis TANASOGLU Profesor, bilim Doktoru, halizdän cümne insanı hem aydınnadıcımız. Diil mi onuştan, ani küçültmää deyni raametlinin BÜÜKLÜÜNÜ da savaşmaa üzä çıkarmaa kalan kişileri, angıları için bu kalendardä yazılı üünmä, çok kerä boş hem kof laflar: “профессор”, “выдающийся ученный”, “общественный деятель” hem taa başka. Kalendarä koyulu o insannar, ani bütün yaşamalarında GAGAUZLAA karşı gittilär hem gagauz dilindä “sündük” lafı için “не ругательство, а слово с положительным смыслом” yazêrlar.
Nicä da olsa, Kalendarä analiz yaparak, annêêrsın, ani “M. Maruneviç” adına Bilim-aaraştırma Merkezi savaşêêr silmää o GAGAUZ bilim adamnarını, o yazıcıları hem poetları, ani gagauz literaturasına hem biliminä Türk dünnäsı istoriyasından, kulturasından hem literaturasından bakêrlar. Da üzä genä çıkarêrlar bu işlerä slav bakışınnan bakannarı hem kiminsa dostlarını, senselelerini hem yakınnarını.
Kalendarä koyulu rus generalın İvan İNZOVun patredi. Yazılı, ani İvan İNZOV “попечитель болгарских и гагаузских Задунайских поселенцев”. Bu iş için te ne isteerim annatmaa: ozamannar o sade “попечитель болгарских Задунайских поселенцев”muş. Te nicä yaşarmışlar “гагаузские поселенцы” ozamannar:
“…Aktı gözümün kannı yaşı…
Altımızda kuru hasır…
…İşittirämeeriz – padişah uzak,
Annadamêrız – Allah üüsek…”
(Gagauz halk türküsü “Kiyat geldi”)
Kalendari incelärkana hep bir fikir iyer içini: “Nekadar taa var nicä GAGAUZLARIN parasınnan GAGAUZLARA bukadaradan yalan yazmaa, gagauzların haliz istoriyasına bukadaradan falsifikaţiya yapmaa!”
Herliim “M. Maruneviç” adına Bilim-aaraştırma Merkezi bir ufak kalendarindä falsifikaţiyalardan hem yannışlıklardan başladısa, ozaman nesoy BİLİM için laf var nicä gitsin?
Sergey MANASTIRLI, Türkiye/Ankara, Gagauziya/Kıpçak
Redakţiyadan Not: Kalendarin sonunda yazılı, ani “Ни одна из частей этого календаря не может быть воспроизведена в какой бы то не было форме без письменного согласия владельцев авторских прав”. Onuştan gazetada Kalendarin patretlerini verämeeriz, ama Canabinizlär var nicä onu göräsiniz internettä bu adresta – http://www.gbm.md/2-uncategorised/66-kalendar
