LİTERATURA BOLUMU

tanasoglu_dionis
Orak ayın 7-dä tamamnandı 95 yıl büük gagauz aydınnadıcısının, yazıcısının, poetın, dramaturgun, folklorcunun, muzıkacısının, bilim aaraştırmacısının Prof. Dr. Dionis Nikolaeviç TANASOGLUnun (07.07.1922 – 23.08.2006 y.y.) duuma günündän. Dionis TANASOGLU duudu 1922-ci yılın Orak ayın 7-dä Çadır rayonun Kiriyet küüyündä. Çeketmä şkolayı başardı ana küüyündä, nedän sora anası-bobası onu yolladılar üürensin Akkerman kasabasında orta şkolada (1934-1938). Bundan sora da o üürendi Romıniyanın Bırlad kasabasında liţeydä (1938-1943). II-ci dünnä cengindä romın askeri olarak cenk etti. Cenktän sora üüredici olarak işlemää başladı. İlktän Kiriyet küüyündä (1945 y.), sora da 1946-cı yıldan beeri ÇadırTAA DERINDÄN
bozbey_tamazlii_1
Geçennerdä, artık ikincilää, tipardan çıktı valkaneşliyka Mariya KÖSEnin kiyadı “Bozbey tamızlıı” hem bu kiyadın prezentaţiyası Gagauziyanın “Pötr DRAGNEV” regional bibliotekasında oldu. Kiyadın avtoru Mariya KÖSE Gagauziyada pek bilinän bir insan. Canabisi var Gagauz Respublikasının kurucularından en aktiv olan birisi, 1990-cı yıllarda gagauzların patriotik akıntısının mayasıdı. Mariya KÖSE bildirdi, ani “Bozbey tamızlıı” kiyadın temelindä durêr valkaneşli bay Tanas BOZBEYin annatmaları, ani açıklêêrlar gagauzların 1940-1950 yıllarında güç hem zor yaşamasını, represiyaları hem Sibirä kaldırmalarını. Kiyat ilk kerä tiparlandı 2015-ci yılda avtorun yakınnarının parasınnan. Ozaman basıldıydı 40 taane (bak: http://anasozu.com/mariya-kosenin-bozbey-tamazlii-kiyadi/). Bu kerä kiyadınTAA DERINDÄN
duskova
Kongaz küüyündä duan anılmış rus yazıcıykası Zinovya DUŞKOVA literatura uurunda Amerika Birleşik Devletlerindä verilän “Nautilus Book Awards” ödülünü kabletti. Bu yıl “Nautilus Book Awards” ödülleri 19-cu kerä verildi. Bu ödüllerin «Религия и духовность» bölümündä gümüş medali verildi Zinovya DUŞKOVAnın “The Call of the Heart” kiyadına (rusça adı «Листы Сада Майтрейи: Зов Сердца»). Not. Zinovya DUŞKOVA duudu 1953-cü yılın Orak ayın (iyül) 19-da Kongaz küüyündä. Onbir yaşında geçti yaşamaa Çuvaşiyeya. Sora genä döndü Moldovaya. İşledi Odesada, Nahodka hem Vladivostok kasabalarında. 40-tan zeedä kiyadın avtoru. Wikipediyadan açıklama: “Nautilus Book Awards” – ежегоднаяTAA DERINDÄN
poema_afganistan
2017-ci yılın Çiçek ayın (apreel) 26-da, Ay-Boba Mihail ÇAKİRin adına Komrattakı kolecdä gagauz dilindä eni bir yaratmaya – “O, afgan askeri!” poemaya prezentaţiya oldu. Poemanın avtoru gagauz poetı hem bu kolecın üüredicisi Galina SİRKELİ. Prezentaţiyanın devizi oldu Ay-Boba Mihail ÇAKİR “Gagauzların kulturası kiyatların yardımınnan kalkınır!”  O laflara görä dä bu anılmış insanın duuma gününä karşı, heryıl, kolecin üürenicileri, üüredicileri yazêrlar hem hazırlêêrlar eni yaratmalar, şiir, proza, kiyatçık. “O, afgan askeri!” poeması baaşlandı ANA DİLİ yortusuna. Poema yazılı afgan cengindä kurban olan askerleri anmak için, Afganistanda raametli olan Gagauziyanın bir geroyu,TAA DERINDÄN
Dragneva_Tatyana

2017.04.27,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KİŞİLÄR, LİTERATURA, POEZİYA BOLUMU

Bu nasıl, sanki, bir duygu…

Tatyana DRAGNEVA, duudu Çiçek ayın 2-dä 1997 yılda Çeşmäküüyündä. Başardı liţeyi Valkaneş kasabasında. Üürener Kişinövda ULIM universitetında yabancı  dilleri (angliyca- nemţeyicä). Çok yıllar gagauz dilindä hem literaturasında Olimpiadalara katıldı. Peet yazêr taa şkoladan. Yaratmaları “Ana Sözü” sayfalarında tiparlandı. Aldattın, kapladın, kırdın                 Aldandım, dattım, sevdim.                                      Attım adım,                                      TAA DERINDÄN
Kemenceji_Nadejda_Pant

2017.04.26,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KİŞİLÄR, LİTERATURA, LİTERATURA ÖMÜRÜ, POEZİYA BOLUMU

Taşlar kopmasın erdän!

Kara aaçlık yılı 1946-1947 o kara aaçlık yılı Kış. Ayaz hem da kıtlık Tutunmuştu kol-kola, Da girin girsin Bucaa, Düşünmüş yakmaa ocaa. O ocaa, nerdä halkım Başlamış yuva kurmaa, Aktarıp kara eri, Engin bereket büütmää. Ama te birdän diişti, Yaşamak devirildi. Yıldızlar göktä tundu, Kap-kara bulut sardı. O bulut pek aar bastı: Yoktu ne imää, giimää. Başladı cannar sünmää. Bir auç terekeyä, Bir koçan da papşoya, Kaç insan kapan yaptı. Hem çirkin cezaalandı. Bu da aazdı olmadı Halkının ecelinä. Vardı taa nelär görsün Hem da taa nelär çeksin. Te uşakTAA DERINDÄN
kolec_aaclik (1)
Çiçek ayın 5-dä Komrattakı Ay Boba Mihail Çakir adına kolecin zalında “UZAKTA KALDI O YASLI YILLAR…” Aaçllı Anmak Günü geçti. Zalda bulunan üürenicilär, üüredicilär, musaafirlär toplandılar aaçlık zamanında kurban olan insannarı anmaa, anmaa ne oldu 70 yıl geeri, 1946-1947-ci yıllarda, ne geçirdi gagauz halkı, ne getirdi insana aaçlık. Anmak günün başladı bir Susmak minudundan. Sţenada masada ikona, mum yanêr, ekmek hem çiçek. Sţena yanında aaçlık için kiyat sergisi. Ekranda o uzak vakıtlardan kadrılar. Yavaçıcık öter canını koparan bir muzıka. Zalda sus. Sade üreklerin düülmesi işidiler. Anmak günün en büük neetiydi,TAA DERINDÄN
Padron_Cendemin_Alkalari
Kişinevun “Editura pentru Literatură şi Artă” basım evin “Pegas” kolekţiyasında tipardan çıktı anılmış ispaniyalı poetın Justo Jorge PADRÓNun peetlär kiyadı “Cendemin alkaları”, angısını gagauz dilinä çevirdi poet Todur ZANET. Bu kiyatta toplu avtorun 1973-1975 yıllarında yazılı peetleri. İspaniyalı poet, esseyist hem çevirici Justo Jorge PADRÓN duudu 1943-cü yılın Canavar ayın (oktäbri) 1-dä Kanar adaların Las-Palmas kasabasında. Çok yıllar sıravardı Barselona (İspaniya), Parij (Franţiya), Stokgolm (Şveţiya) hem Oslo (Norvegiya) kasabaların universitetlarında filosofiyayı, yurisprudenţiyayı hem literaturayı üürendi. Advokat oldu hem işledi. Sora, advokatlıı brakıp, kendisini literaturaya baaşladı. Büünkü gündä ispaniyalı yazıcıların arasındaTAA DERINDÄN
Aaclik_kurbannari
Küçük ayın 25-dä saat Çadırda oldu premyera “Aaçlık kurbannarı” spektaklisinä, angısını sţenaya koydu “Dionis TANASOGLU” adına gagauz Milli teatrusu. Spektaklinin rejisöru – Mihail KONSTANTİNOV, pyesanın avtoru – dramaturg Todur ZANET. Pyesa adandı Büük AAÇLIIN 70-ci kara yıldönümünä.   Baba Marta ayın 16-da “Dionis TANASOGLU” adına gagauz Milli teatrusu bu spektarliylän Gagauziyada «Свободная сцена» III-cü teatru Festivalini açacek. Spektakli başlêêr saat 18:30-da, Cadır kasabasının Kultura Evindä. Giriş – parasız.TAA DERINDÄN
galea_kiyat_
Komrat regional bibliotekasında Kırım ayın 7-dä Galina SİRKELİ-KRİSTİOGLUnun “ECELİN SINIRLARI” kiyadın prezentaţiyası oldu. Bu avtorun ikinci kiyadı. Kiyadın prezentaţiyasında pay aldılar yazıcılar, bibliotekacılar, üüredicilär, Komrattakı Devlet universitetin hem Komrattakı kolecin üürenicieri, Gagauziya kultura hem turizma Upravleniyanın çalışannarı, avtorun hısımnarı hem dostları. Açtı prezentaţiya yortusunu Gagauziya kultura hem turizma Upravleniyanın başının yardımcısı Dimitriy FURTUNA, angısı nışannadı, ani “herkerä Gagauziya kultura hem turizma Upravleniyası yardımcı olêr ii fikirlerin hem işlerin ilerlemesindä”. Sora söz verildi Ay-Boba Mihail ÇAKİRin adına Komrattakı kolecın direktoruna hem kiyadın redaktoruna Mariya Dimitrievnaya TANASOVİÇa, angısı dedi: “Galina SİRKELİylän biziTAA DERINDÄN