Büük ayın 12-dä Gagauziya Halk Topluşu aldı karar kabletmää 2026-cı yılın Baba Marta ayın 22-dä yapılacek Halk Topluşuna sıradakı seçimnerin birinci turunan ilgili harçların ölçüsünü.
Gagauziya Halk Topluşu bu kararına görä Halk Topluşuna sıradakı seçimnerin birinci turu için 4 309 300 (dört milion üçüz dokuz bin üçüz) ley para veriler. Bundan kaarä Gagauziya Merkez Seçim Komisiyası (MSK) için Gagauziyanın rezerva fondundan 1 700 000 (bir milion ediüz bin) ley para ayırılêr.
Bu soruş incelenärkenä ortaya önemni bir problema çıktı: Moldovanın eni Seçim kodeksına görä, Gagauziya Merkez Seçim Komisiyası (MSK) gibi bişey artık yok, ama var Gagauziya Merkez Seçim Soveti (MSS), ne “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakonuna karşı ters gider. Ama o var.
Kimi deputatlar açıkladılar, ani Halk Topluşu bu eni terminı kabletmärsä, ozaman gelecektä Moldova Gagauziya Halk Topluşu sıradakı seçimneri tanımayacek hem onnarı hiçä silecek hem dä, Moldovada hazırlanan Moldova teritorial reformasına görä, Gagauziya var nicä yok edilsin dä bu seçimnär son olsun, çünkü son dört yılda olan hepsi işlär buna götürüler.
Bitki vakıtlarda Moldovada ortaya çıkan olaylar göstererlär, ani bu yıl Gagauziya, ölä nicä var – Gagauziya (Gagauz Yeri) avtonom teretorial bölgesi olarak, Moldovanın hem dünneyin kartalarından silinecek. Bu silinmektä, maamilä surat, iki iş gözüker: Gagauziyada Merkez Seçim Soveti (MSS) kurulMAMASI ya da bu yıl Romıniya kaluplarına uygun olan Moldova teritorial reformasının yapılMASI. Uzaktalardan yakınna geldi taa bir iş, ne Gagauziyanın yok olmasına sebep olabilir – Moldova prezidentının, premyer-ministrusunun hem PAS deputatlarının ortalaa Romıniyaylan Moldovanın birleşmäk işini ortalaa açıktan çıkarılmasını.
Hepsimiz gördük son yıllarda Moldova kuvetleri tarafından Gagauziya dolayında yapılan işleri: Gagauziyaya hem Gagauziya Başkanını bişeyä saymamak, Gagauziyada kuvettä bulunan insannara aar baskılar, Gagauziya Başkanasını Evgeniya GUȚULun kapana atılması, ardından Gagauziya Halk Topluşu eski Başına Dimitriy KONSTANTİNOVa 12 yıl kapan verilmesi, 1994-cü yılın Kırım ayın (dekabri) 23-dä, Moldova Parlamentı tarafından kabledilän “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakonu ezeräk hem onu zakon saymayarak, istedikleri gibi onu diiştirmäk, Gagauziyanın yok edilmesinä yolu kapmak, Gagauziya Merkez Seçim Komisiyası (MSK) erinä Merkez Seçim Soveti (MSS) kurmak, Gagauziyadan daavacılık, tamojnä, vergi, saalık hem başka ömür için faydalı kuruluşlarını dışarı çıkarmak, Gagauziyaya Romın klisesinin popazlarını sokmak h.t.b. Hepsi bunnar – Gagauziyanın sökülmesinä kama kakmak.
Acaba hepsi bu işlerä görä 2026-cı yılın Baba Marta ayın 22-dä olacek GHT seçimneri – bu Gagauziyanın istoriyasında son GHT seçimnär mi? Bu durumda Gagauziyayı ne yok edecek: MSS mı, Moldova teritorial reforması mı, osa kuvetlerin bir erä düümesi mi?
Pek yakınnarda ortaya bu soruşların cuvapları da er üzünä çıkacek.
Akademik hem poet Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru
