Büün, Birleşmiş Milletlär üüredicilik, bilim hem kultura kuruluşun (UNESCO) 43-cü genel Konferențiyasında 2025-ci yılın Kasım ayın 3-dä alınan Kararına görä, Kırım ayın (dekabri) 15-dä seftä “Dünnä Türk Dili Aylesi Günü” bakılêr.
2025-ci yılın Canavar ayın 30 – Kasım ayın 13 günneri arası Uzbekistanın Semerkand kasabasında geçän UNESCO (Birleşmiş Milletlär üüredicilik, bilim hem kultura kuruluşu) 43-cü genel Konferențiyasında Kasım ayın 3-dä alındı Karar, ani Kırım ayın (dekabri) 15-şi artık “Dünnä Türk Dili Aylesi Günü” olarak bakılacek. Bu Karar alındı türk dilinin hem kulturasının korunması, ilerlemesi hem dä gelecek kuşak evlatboylarına aktarılması için.
“Dünnä Türk Dili Aylesi Günü” için maasuz seçildi Kırım ayın (dekabri) 15-şi, çünkü bu gündä 1893-cü yılda daniyalı bilim adamı, türkolog, lingvist, istorik, profesor Vilgelm THOMSEN (Vilhelm Ludwig Peter Thomsen (25.01.1842 – 12.05.1927)) açıkladı, ani 1891-ci yılda rus bilim adamı, türkolog, voctokoved, etnograf, arheolog Vasiliy Vasilyeviç RADLOV (Friedrich Wilhelm Radloff (5[17].01.1837 – 12.05. 1918)) tarafından Orhon deresinin kenarlarında bulunan hem “Orhon yazıları” adı verilän alfavitina anaktarı buldu. Eridir urgulamaa, ani 1894-cü yılda Vasiliy RADLOV bu yazıları okuyan ilk adam oldu. Canabisi hepsi Orhon yazılarını söktü hem tiparladı.
XIX-cu asirdä gagauzları aaraştıran Vasiliy RADLOVun üürencisi rus bilim adamı, etnografı Valentin Aleksandroviç MOŞKOV Orhon yazılarını yaratan halk için bölä yazdı: “Demeli ki, bütün bu açıklamalardan var nicä karar almaa ani, o halk, kimindi Orhon yazıları, rus letopislerinin “torki” yada “uzı” halkı hem gagauzlar – hep o halktır. Onun adı Oguzlar – türk yada torki adlı büük bir halkın sadä bir soyunun adı…”
Seftä bakılan “Dünnä Türk Dili Aylesi Günü” kutluca olsun!
