1990-cı yılın Canavar ayın (oktäbri) 25-29 günneri arası bizi, gagauzları, savaştılar, dizçä koyup, yok etmää bu er üzündän. Ozaman, Kişinevda kuvettä bulunan naţionalistlär gagauz halkının üstünä volontörları yolladılar. Ofiţial neet birdi: Gagauz halkının kurduu Gagauz Respublikasını yok etmää. Ama aslı neet başkaydı: gagauz küülerini yıkıp yakmaa, gagauz halkını da yok etmää bu dünnedän. Herliim ozaman Gagauz Republikasında yaşayan insannar (gagauzlar, bulgarlar, moldovannar, ruslar, ukrayinnär, çingenelär h.b.) birleşmäydilär, kendi vatanını korumaa deyni bire-bir kalkmaydılar, bu iş aslıya çıkaceydı. Moldova Pravitelstvosu 1990-cu yılın Canavar ayın (oktäbri) 23-dä kabletti bir Karar, angısına görä
TAA DERINDÄN Büün 2015-ci yılın Çiçek ayın 24-dü. 1915-ci yıldan 100 yıl geçti. Büük, zor, zulumnu hem aar bir üz yılıydı. Bu üz yılın içindä üzlärcä milletleri hem çeşitli dinneri inanan insannarı ezdilär, kırdılar, yok ettilär, zorlan yapılan aaçlıklan mezarlara soktular, katran hem zift kuyularında yaktılar, denizlerdä hem derelerdä buulttular, napalmlan yaktılar, gazlan bunalttılar, köpeklerä buudurttular, yonga yonga kıydılar. Bu milletlerin arasında: gagauzlar, ukrainnär, ruslar, türklär, tatarlar, belaruslar, veytnamlılar, kambocalılar, koreyalılar, afrikalılar hem taa çok çok milletlär. Ama neçin sa dünnä kuvetleri hem Rim Papası sayêr, ani sadä çıfıtları hem armännarı kırmışlar
TAA DERINDÄN Küçük ayın 9-da Gagauziya İspolkomun toplantısında başkan M.Formuzal açıklamış, ani çıkêr “Edinaya Gagauziya” cümne kuruluşundan. Bunu sade iki cümläylän bildirer Gagauziyanın ofiţial saytı. Cümne kuruluşun saytında sa bu iş için bişeycik yazılı yok. Bu kuruluşu başkan kurduydu 2007-ci yılda, kendisinin politika oyunnarında kullanmaa deyni. Bezbelli bu kuruluş ya kendisini bitirdi, yada M.Formuzalı kendisi dışarı attı. Var üçüncü variant ta: kuruluş komaya girdi. Bakmadaan ona, ani “Edinaya Gagauziya” cümne kuruluşu sayılêr, ani taa var, o çoktan param-parça oldu. Ona karşı ilktän Sergey BUZACI hem Vitaliy KÜRKÇÜ gibi gençlär kalktılar, kayıl olmayıp, ani
TAA DERINDÄN Gagauziyanın İspolkomu kabletti «Правила орфографии и пунктуации гагаузского языка (новая редакция)» kurallarını. Eni kiyat genä genä rus dilindä! Neçin sa herkerä, açan söz gider gagauz dilini korumak hem doorutmak için, bütün işlär rus dilindä yapılêr? Bu soruşa cuvap çok var. Onnarı hepsini aaraştırmaa istämeerim. Sade bir iş soracam. Diil mi o iş için, ani gagauz dilini taa kolay yok etmää rus dili kalupları içindä! Bilerim, bana hemen cuvap vereceklär: “Tezdä onu gagauzçaya da çevirecez?” Neçin ölä, neçin saa kulaanızı arkadan sol elinizlän kaşıyêrsınız? Neçin çevireceniz? Neçin yazmadınız gagauzça da sora
TAA DERINDÄN (Gagauziya başkanı Mihail FORMUZALın saytlarında Hederlez ayın 9-da hem 10-da çıkan “Мнение: партия Эрдогана допустила новую ошибку в Гагаузии” yazı için bir düşünmäk) Hederlez ayın 8-9 günnerindä Moldovada ofiţial vizitlan bulundu Türkiye Büük Milli Meclisi (parlament) Başkanı Cemil ÇİÇEK. Hederlez ayın 8-dä Canabisini “yalancı amerika sırıtmasınnan” tuz-ekmeklän karşladı Gagauziyanın başkanı Mihail FORMUZAL. Yalancı, zerä, taa etiştirämedi Türkiye Büük Milli Meclisı (parlament) Başkanı Cemil ÇİÇEK Gagauziyadan ayırılmaa, nicä Mihail FORMUZALın öndercilii altında olan “Edinaya Gagauziya” cümne kuruluşun www.edingagauz.com saytında Hederlez ayın (may) 9-da peydalandı Türkiyeyä hem Türkiyenin öndercilerinä karşı püsür hem
TAA DERINDÄN 2014.04.29,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, ANALİTİKA BOLUMU
Açan 1994-cü yılda kabledildi “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakon Moldova parlamentının bununnan ilgili Kararında, başka işlerdän kaarä, yazılıydı, ani “bir ayın içindä Moldovanın Zakonnarını “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakona görä doorutmaa hem uygulamaa. Aradan 20 yıl geçti da bu iş başaşaa döndü. Ama hepsini sıravardı açıklayalım. Siz bileersiniz, ani geçän ay Moldova parlamentın spikerı İgor KORMAN imzaladı bir izin, angısına görä Gagauziyaylan ilgili Moldovada ortak bir çalışmak grupası (komisiyası) kuruldu. O grupa lääzım incelesin taman o soruşları, ani 1994-cü yılda ortaya koyuldu. Soruşların arasında
TAA DERINDÄN 2013.10.30,Konstantin TAUŞANCI TARAFINDAN YAZILI, ANALİTİKA BOLUMU
Bir fakir sancısı: Bizim avtonomiyamız cümbüşä çıktı! Biz 1990-cı yıllarda koyduk kuvetleri: bizim Ana Dilimiz olsun, kendi ekonomikamız olsun, koruyalım halkımızı dünnää arasında. Ama hepsi oldu geeri dooru! “Hastalık” urdu gagauzların üstünä: ekonomika battı, kultura zoru geçirer, dilimiz kaybeler! Bölä olur mu: Ana Dilimiz okullarda okunêr nasıl yabancı dil. Bizim öndercilär bilerlär mı näbêrlar? Gagauz dili yok olarsaydı – avtonomiya silinecek! bütün halk kaybelecek! Birkaç yıl geeri buluştum bir arkadaşlan karaim milletindän. Karaim, ama kendi dilini bilmeer. Dedi: “Kim bilärdi – öldülär. Gençlär da asimiläţiya oldular. Kaybeldi halk!” O bir
TAA DERINDÄN 2013.04.13,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, ANALİTİKA BOLUMU
Gagauz kulturasının üstündä genä çakêr hem gürleer! Bu yıldırımnar gençicik gagauz teatrusuna urdı hem yok etti onu er üzündän! Gagauziyanın hem gagauzların 15 yıllık “Mihail ÇAKIR” adına Gagauz Milli Teatrusu raametli oldu. Etiştirämedik biz 2012-ci yılın Kırım ayında (dekabri) sevinmeliklän yazmaa, ani Çadır kasabasında büük şenniklän karşıladılar hem kutladılar “Mihail ÇAKIR” adına Gagauz Milli Teatrusunun 15-ci yıldönümünü, nicä oradan geldi kara haber – “Mihail ÇAKIR” teatrusunu yok etmişlär. Hem kim yok etmiş – teatrunun öndercisi Mihail KONSTANTİNOV hem teatrunun kolektivı. Kollektiv karar almış “Mihail ÇAKIR” teatrusunu yok edip, onun erindä
TAA DERINDÄN 2013.02.28,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, ANALİTİKA BOLUMU
Seni uran avcılar, Acıba nereli? Seni uran avcılar, Acıba gülär di mi? (Gagauz halk türküsü “SALLANÊR KAVAK”) Bıldır, Kırım ayın (dekabri) 23-dä, Moldovanın “Padurea Domneasca” av için kapalı olan daayında (zapovedniindä) yaban domuzuna bir avcılık oldu. O avcılıkta ava katılan insannar Moldovalı işadamını Sorin PAÇUyu urmuşlar. Adam iki gündän sora öler. (Topracıı ilin olsun!) Büük kahır onun yakınnarına, hısımnarına, dostlarına hem senselesina… Moldovanın çoyu insannarı bu ölü için bekim hiç duymayaceydılar da (arada Eni Yıl hem Kolada yortuları vardı), herliim bu fasıl öldürmektä kabaatlı olmaydılar Moldovanın zakona “izmet edän” insannarı.
TAA DERINDÄN 2012.10.28,Todur Zanet TARAFINDAN YAZILI, ANALİTİKA BOLUMU
Bu yılkı GHT seçimnerinädän Gagauziya üstündä dört yıllık temelsiz hem boş esän fırtına, kuvedini kaybedip, iki-üç ay geeri yavaşadı. Gagauziya GHT seçimnerinä girdii gibi da o fırtına heptän durgundu. Bu üzerä da, bezbelli, GHT seçimneri delikat geçti hem o seçimnär gösterdi kim bu dört yılın içinä havada lüzgär yapardı. O lüzgär yapannarın kandidatları GHTya geçämedilär. Taa doorusu onnar için insan kendi oylarını vermedi. Sanmasınnar, ani insan susêr da bişey görmeer. Sıra geldiynän insan kendi harakterını hem bakışını açıklêêr da kof ötenneri kırık yalak yanında brakêr. Seçimnär bittiynän fırtınayı genä hızlandırmaa
TAA DERINDÄN