KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

kuran_dima_paci (1)
Gagauziyanın Kongaz küüyündän genç olan Dimitriy PAÇİ yaptı onu, neyi onadan kimsey yapmadı – gagauz milli akıl hem fikir “KURAN” oyununu dicital biçimindä dört dildä yarattı. “KURAN” oyununu dicital biçimindä yaratmak için, Dimitriy PAÇİ ilktän bu oyunun özelliini inceledi hem kavradı, sora da, bir yılın içindä, bu oyunun dicital kalubunu yarattı. Gagauz “KURAN” oyunu, gagauz dilindän kaarä, yapılı rusça, romınca hem angliyca dillerdä dä. Bu işlän Dimitriy PAÇİ hem gagauz adetlerini hem oyunnarını korumaa deyni bir adım yaptı, hem dä “KURAN” dicital oyununnan bütün dünneyä gagauzları annatmada hem annamada taaTAA DERINDÄN
paska_2026.jpg_1

2026.04.11,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

Aydın hem Ayozlu Paskellä yortumuz hoş geldin!

Bu yıl bütün Hristian dünnäsının en büük yortusu Aydın hem Ayozlu Paskellä Çiçek ayın 12-dä bakılêr. Aydın hem Ayozlu Paskellemiz kutluca olsun hem Kurtarıcı İisus Hristoz versin hepsimizä saalıklan bereket, kısmetlän selemet hem uzun ömür! Saalık Allaa versin! Hristoz dirildi! Hakına dirildi!TAA DERINDÄN
avram_kosa (1)
Baba Marta ayın 29-da Komrat Kultura Evin sțenasında olan konțertlän anıldı, OCI „Moldova-Concert” kuruluşun Komrat filialı olan, “Kadınca” türkü hem halk oyunnarı ansamblisinin raametli öndercisi Maestro Avram Petroviç KÖSÄ (10.05.1951 – 01.04.2022). Maestro Avram Petroviç KÖSEnin anması avşamında, 1989-cu yılda “Düz Ava” ansamblisinin bölünmesinnän ondan ayırılmasınnan, OCI „Moldova-Concert” kuruluşun Komrat filialı olarak kurulan, “Kadınca” türkü hem halk oyunnarı ansamblisinin yortulu konțerti baaşlandı Avram Petroviçin gagauz halkın milli kulturasının korunması zaametlerinä hem Maestronun yaratmak yoluna. Konțertä gelän onun dostları hem kolegaları sțenadan aklına getirdilär Avram Petroviçin insannıını, onun horeograflık ustalıını hemTAA DERINDÄN
Ali_Shamil_GAGAUZLAR
2026-cı yılın Baba Marta ayında Baku kasabasında tiparlandı bütün türk dünnäsının hem gagauzların büük dostu olan, Azebaycan bilim adamın, yazıcının hem gazetacının Dr. Ali ŞAMİLin gagauzlara hem gaguz kulturasına adanmış eni kiyadı – “QAQAUZLAR: yol qeydləri, məqalələr və sənədlər” (gag.: “GAGAUZLAR: gezi notları, statyalar hem dokumentlar”). Dr. Ali ŞAMİLin “QAQAUZLAR: yol qeydləri, məqalələr və sənədlər” (gag.: “GAGAUZLAR: gezi notları, statyalar hem dokumentlar”) kiyadı derin fikirli hem gagauzlar hem türk dünnäsı için pek önemni hem paası olmayan bir yaratmadır. Canabisi 352 sayfalık kiyadını 55 bölümä payedip, yaratmasında gagauzların istoriyasını, kulturasını, literaturasınıTAA DERINDÄN
ana_dilim.jpg_1
Çiçek ayın 27-dä Gagauziyada bakılacêk gagauz aydınnadıcısının Protoierey Ay-Boba Mihail ÇAKİRin (27.04. [eniycä 09.05] 1861– 08.09.1938) duuma gününün 165 yıl yıldönümü hem bu günä Orak ayın 30-dan zorlan geçirilän “Ana Dilimiz” yortusu. “Ana dilimiz” yortusu halizdän lääzım bakılsın Orak ayın 30-da, çünkü o gündä 1957-ci yılda Moldaviya SSRın Üüsek Soveti Prezidiumun kabletti gagauz yazıcısının hem profesorunun Dionis TANASOGLUnun kirilița temelindä hazırladıı alfavitä görä gagauz yazısısını. “Ana Dilim” yortusuna karşı, Gagauziya üüredicilik Upravleniyası açıkladı bu gün için Çiçek ayın 1-30 günneri arası işlerin kurduu planını, angısına görä gagauz dilindä yapılacek türlüTAA DERINDÄN
cokirliya_momca_2
Baba Marta ayın 25-26 günnerindä Belț kasabasının Munițipiy kultura Sarayında geçti II-ci “Ciocârlia” milli festival-konkursu, angısının pop muzıkası dalında Çeşmäküüyü lițeyin üürencisi Vladimir MOMÇA 2-ci eri aldı. Vladimir MOMÇA bu festivalda Gagauziyayı temsil edän tek türkücü oldu. O çaldı Georgiy TOPALın “Gagauziya, kalk ayaa!” türküsünü. Bakmadaan ona, ani karşısında bütün Moldovadan başarılı türkücülär vardılar, Gagauziyanın hem Çeşmäküüyü lițeyin onuru olan Vladimir MOMÇA becerdi “Ciocârlia” milli festival-konkursun pop muzıkası dalında 2-ci eri almaa. Bütün ürektän kutlêêrız bizim talantlı türkücümüzü, onun aylesini hem bütün Gagauziyayı bu büük enseyişlän!TAA DERINDÄN
teatru günü (1)
Baba Marta 27-dä, Bütündünnä teatru günündä, Gagauziyanın Çadır “Dionis TANASOGLU” adına Gagauz Milli teatrusu iki spektakliylän kutladı – birisi uşaklar için, birisi dä büüklär için. Teatru günün kutlaması başladı uşaklar için dramaturg Todur ZANETın pyesasına koyulan “Mozgoroy” spektaklisindän, angısının rejisörları oldular Mihail REZUNEŢ hem Anatoliy RADULOV. Gagauz Milli teatrusu oyuncularının ustalıınnan siiredicilerin önündä, büülü hem şennik bir ortalıı dolaya yayınnayarak, cannanadılar bu gözäl hem masallı yaratmanın folklor personajları: Mozgoroy, Topal Canavar, Cadı Babusu, Mır-Mır-Kotoban, Yoluk Saksan, Kara Garga, Rusali batü, Rusalilär. Avşam üstü büüklär işin gösterildi franțuz dramaturgun Robert THOMASınTAA DERINDÄN
Novruz_2026
Baba Marta ayın 21-dä bakılêr türk dünnämızın en eski yortusu – “Novruz”. Bu yortu sayılêr ilkyazın başlamasının hem tabiatın enilenmesinin yortusu hem da Eni yılın başlaması. Biz dä, Türk dünnäsının bir parçası olarak, deeriz: “Novruz” yortumuz kutluca olsun, hepsimizä saalık hem uzun ömür dileeriz. Belalar başımızdan gitsinnär da genä kolaylıımız olsun kucaklaşalım, sarmaşalım hem şennenelim. Saalık Allaa versin!TAA DERINDÄN
oguzlar_dedelerimiz (1)
2026-cı yılın Baba Marta ayın 16-da Kongaz küüyün Todur Zanet adına teoretik lițeyindä oldu prezentațiya Çadır primariyasının kanadı altında olan, “Mirkiras” Cümne Asoțiațiyasının kurduu “Gezici “Oyuncak” kukla teatrusu”nun “Oguzlar – dedelerimizdir” spektaklisinä, angısını maasuz bu teatru için yazdı dramaturg Todur ZANET. Gagauzların dünnedä peydalanmasınnan ilgili legendayı annadan “Oguzlar – dedelerimizdir” kukla spektaklini siiretmää deyni, o günü, Todur Zanet adına teoretik lițeyin administrațiyasının zaametinnän, bu üüredicilik kuruluşun büük başını (aktovıy zalı) dop-dolu doldurdular lițeyin 4-8 klaslarda üürencileri hem onnarın üüredicileri. Spektakli zamanı belli oldu, ani siiredicilär burayı boşuna toplanmadılar, zerä uşaklaraTAA DERINDÄN
ilber_oltayli (1).jpg_1

2026.03.14,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

Pek acı hem geeri dönmeyän bir kayıp

Türkiyedän aar hem acı bir haber geldi: 2026-cı yılın Baba Marta ayın 13-dä İstanbul Koç Universitetın bolnițasında 78 yaşında raametli olmuş dünnä üstü uurunda büük hem akıllı bir insan, istorik hem yazıcı Prof. Dr. İlber ORTAYLI. Bu adamın türk hem türklük istoriyasında yapılan aaraştırmaları hem bilim yazıları bu gün biriciinin etişämäz derinniktä hem zenginniktä bulunêrlar. Onun bilim hem kultura tarlasında braktıı derin izlerini biricii geçmedi hem geçämäz. Çünkü o izleri brakmaa hem bilim zenginniklerini üzä çıkarmaa deyni insanda lääzım olsun o akıl, ani vardı pek paalı hem saygılı Prof. Dr.TAA DERINDÄN