LİTERATURA ÖMÜRÜ BOLUMU

KEMENÇECİ
Nadejda Panteleevna KEMENÇECİ, Valkaneştä A.Doljnenko Teoretik liţeyindä gagauz dili üüredicisi. Kendi işinä hem üürencilerinä büük sıcaklıklan hem havezliklän davranıp, burada artık 11 yıl çalışêr. Onun işindä baş prinţiplär –  sevgi, saygı, annayışlık hem uşaklarlan dostluk köprüsünü kurmak. Gün-gündän Nadejda Panteleevna kendi bilgilerimnän hem becerikliinnän üürenicilerinnän paylaşêr, terbiyedip onnarda ölä moral paalılıklarını, nicä cana yakınnık, insannık, işinä bütün üreklän dalmak h.b. Nadejda Panteleevna KEMENÇECİnin temel inancı: “Sadecä zengin ruhlu üürenci  var nicä büük bukvaylan İnsan olsun. Bu İnsanın da temelinin koyannarı – biz, üüredicilär”. Nedir yasamak? Eer sorarsanız bana – nedirTAA DERINDÄN
uzun_kervan
1985-ci yılda dünneyi gördü gagauz dilindä roman “Uzun kervan”. Yazdı onu anılmış gagauz yazıcısı hem kultura adamı Dionis TANASOGLU (1922-2006). Büük yazıcı, dayanarak oguzların ortak istoriyasına, becerdi açıklamaa gagauzların istoriyasını, başlayıp taa Oguz Han, Attila, Kül Tigin zamnnarından XX-ci asirinädän. Bu paasız gagauz literatura zenginniini kutlamaa deyni Komrat regional bibliotekada yapıldı bir sergi – “UZUN KERVAN. Kiyadın 30-cu yıldönümü”. Burada sergilendi gazetalar hem jurnallar, neredä tiparlandı bu romandan parçalar, Dionis TANASOGLUnun başka kiyatları hem, belliki, aydınadıcının biografiyasınnan ilgili materiallar. Not. Sergi hazırlandı kultura hem turizma Upravleniyasının planına görä hem onaTAA DERINDÄN
masterklas
Kırım ayın (dekabri) 1-dä Komradın “Mihail ÇAKİR” pedagogika kolecın üürencilerinä Todur ZANET literaturada 9-cu master-klası yaptı. Master-klasta pay aldılar hepsi kurslardan poeziya yolunu ayıran genç poetlar. Master-klasın ana temasıydı – “Güz”. Ama başka temaya yazılı peetlär da zapa altına koyulmadı. Hem belli oldu, ani poeziya yolunda ilk adımnarını yapannara deyni genä peet yazmakta teoriya soruşlarını açıklamaa lääzım. Master-klası geçirmää deyni yardımcı oldu pedagogika kolecın gagauz dilindä üüredicisi Galina Dmitrievna SİRKELİ. Güz Ne gözäl yaprak uçêr, O lüzgärlän oynaşêr. Canımı sancı sıkêr, Fidancık çıplak kalêr. Üliya ANDRİEŞ, 4112 gr. Gözelina –TAA DERINDÄN
zanet_akademik
Kırım ayın (dekabri) 8-dä Ankarada poet Todur ZANETä Kırgız Respublikasının Omor SULTANOV Halklararası cümne poeziya Akademiyasının akademik nışanı hem belgesi verildi. Akademik nışanını hem belgesini Canabisinä verdi kendisi Akademiyanın prezidentı – Omor SULTANOV. Akademik Todur ZANETi kutlama sırasında pay aldılar Avrasya Yazarlar Birlii Başkanı Yakup ÖMEROĞLU, Akademiyanın baş sekretari hem predsedatel yardımcısı Aydarbek SARMANBETOV, Kazahstanndan uygur yazıcısı Ekrem AHMETOV, Türk dünnäsında başka yazıcılar. Not. Bu nışanı vermäk için Omor SULTANOV Halklararası poeziya Akademiyasının tarafından bu karar 2015-ci yılın Mart ayında alınmış.TAA DERINDÄN
bozbey_tamazlii_kap
Kasımın 25-dä Valkaneştä oldu prezentaţiya kiyada “Bozbey tamazlıı”. Kiyat 40 taane yapıldı hem okuycuya tanıdıldı. “Bozbey tamazlı” kiyadını yazdı anılmış hem pek islää bir insan, Gagauz Respublikasının kurucularından en aktiv birisi, gagauzların patriotik akıntısının mayası Mariya KÖSE. “Bozbey tamazlı” temelindä bay Tanas BOZBEYin annatmalar gagauzların XX-ci üzyılın 40-50 yıllarında zor yaşaması, represiyalar hem Sibirä kaldırmaklar.TAA DERINDÄN
Omor Sultanov - photo 1

2015.11.26,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, LİTERATURA, LİTERATURA ÖMÜRÜ BOLUMU

Literaturanın Omor SULTANOV adına Mêtrı!

(Mêtrın 80-ci yıldönümünä) Yaşamakta kimär kerä pek şaşılacek işlär olêr. Sän esaplêêrsın, ani belli bir vakıtta belli bir iş olacek (kongres, simpozium, sıradan bir buluşmak), ani taa ilerdän plannara koyulmuştu. Bu iş artık senin gelecek plannarında yazılı. Artık belli işin incelikleri, belli orêy katılacek insannarın adları. Sän çaarılannarın listesindän onnarı ilerdän bilersin. Sevinmeliklän bulêrsın orada o insannarı, angılarını artık tanıyêrsın, angılarınnan çoktan dostlaştın, kimin ruh dünnäsının bir parçacıı senin da bir payın oldu da, bekim, sän da becerdin onnara bölä bir parçacık baaşlamaa. İncelärkana o listeyi, razgelersin orada adlara hemTAA DERINDÄN
REKViEM_prezentatiya (3)
Lafınız demirdän kaavi, Dürter sert yufka canı. Sözlerin ötmesi – o bir can baarması, Keser, parlêêr, almaz gibi. Galina Sirkeli Canavar ayın edisindä Komrattakı Ay-Boba Mihail Çakirin adına pedagogika  kolecinä geldi saygılı anılmış gagauz şairi Todur Zanet kendi eni “Rekviem” kiyadının prezentaţiyasına. Bu oldu kiyadın ilk prezentaţiyasıı. Todur Zanetin eni yaratmasını – poemayı “Rekviem” seftä sesledik, hem dä büük havezlän… Okudu onu kendisi. Başkası bölä becerikli, duygulu bu yaratmayı, düşüneriz, ani okuyamaceydı. Derin bir iz braktı hepsimizin canımızda, kim sesledi bu büük bukvadan Poeti. Şair buldu lääzımnı literatura kolaylıklarını, kiTAA DERINDÄN
REKViEM_prezentatiya (1)
Canavar ayın (oktäbri) 7-dä Komratın Mihail ÇAKİR adına pedagogika kolecında oldu prezentaţiya Todur ZANETın “Benim bir kabaatsız kırılan GAGAUZ Halkıma REKVİEM” kiyadına. Prezentaţiyayı hazırladılar kolecın gagauz dilindä üüredicileri Galina Dimitrievna SİRKELİ, Aleksandra Dimitrievna MARİNOVA, Anna Danilovna SUKMAN. Onnara yardımcı oldular kolecın bibliotekacısı Praskovya Dimitrievna KARA, kolecın direktor yardımcısı Elena İvanovna FİLEVA hem kolecın birinci kursun üürencileri. “REKVİEM” kiyadın prezentaţiyası başladı sţenadan garip bir kemençä havasınnan (kemençedä çaldı kolecin muzıkada üüredicisi Natalya Stepanovna TOMAYLI), nedän sora, üürencilär okudular avtorunun “Aaçlık” peetini hem “REKVİEM” kiyadından kimi sözleri. Sora kısa bir sözlän zaldaTAA DERINDÄN
Rekviem_Diplom
2015-ci yılın Harman ayın (avgust) 31-dän Ceviz ayın (sentäbri) 3-dän Moldova Respublikasının Milli Bibliotekasında XXIV-cü Halklararası Kiyat Salonunu gecti. Bu yılkı Salon baaşlandı onun kurucusuna, bibliologa, yazıcıya hem poeta, Milli Bibliotekasının direktoruna, filosofiya bilgilerindä doktora Aleksey RÊUya. Canabisi bıldır raametli oldu. XXIV-cü Halklararası Kiyat Salonda sergilendi 8 bin kiyada yakın, angılarını getirdilär 15 devlettän basım evleri. Salonun kapanış günündä en meraklı hem en islää kiyatların avtorlarına hem basım evlerinä Salonun ödülleri verildi. Ödül alannarın arasında oldu gagauz yazıcısı hem poetı Todur ZANET ta, angısına verildi ödül “Benim bir kabaatsız kırılanTAA DERINDÄN
Rekviem_cop final
Harman ayın 19-da tipardan çıktı Todur ZANETin “Benim bir kabaatsız kırılan GAGAUZ Halkıma REKVİEM” kiyadı. Kiyatta, poema hem proza formasında, annadılêr o genoţid hem zulumnuklar için, ani yapıldı gagauzlara karşı XX-ci üzyılın 40-cı yıllarında. Kiyadın içindekilerini var nicä annamaa Rekviem poemasının bölümnerindän: “Ama canını satma!”, “1941-ci yılın Kirez ayın (iyün) 13-üç gecesi… (Gagauzların Sibirä ilk kaldırılması)”, “1941-ci yılın yazı. 1944-cü yılın yazı. Cenk vakıdı…”, “Aaçlık. 1946-47 kışı…”, “1949-cu yılın Orak ayın (iyül) 6-sı gecesi… (Gagauzların Sibirä ikinci kaldırılması)”, “Can baarması”. “Epilog erinä” bölümündä avtor verer genoţid kurbannarı için statistika bilgilerini.TAA DERINDÄN