Harman ayın (avgust) 25-dä Komratta oldu Gagauziya üüredicilerin avgust Konferenţiyası. Orada, şkolaların direktorlarından hem üüredicilerindän (hepsi 460 kişiydi) kaarä, pay aldılar Gagauziyanın Başkanı İrina VLAH, Halk Topluşu Başı Dimitriy KONSTANTİNOV, Moldovanın etnikarası Bürosunun direktoru Elena BELÄKOVA, Moldova Üüredicilik ministerliin temsilcisi Alla NİKİTÇENKO, GHT deputatları, Gagauziya İspolkomun azaları, yazıcılar, cümne insannarı.
Konferenţiyanın önündä, gagauz milli rubalarına giimni üürencilär çiçeklän karşladılar Gagauziyanın Başkanını hem Moldovanın etnikarası Bürosunun direktorunu. Sora, Komrat kultura Evin zalında toplanan insannarın önündä gagauzça, rusça hem moldovanca peetleri okudular başlangıç klasların üürencileri.
Konferenţiya Moldovanın hem Gagauziyanın Gimnalarınnan başladı. Sora Gagauziya İspolkomun predsedatel yardımcısı Olesä TANASOGLU reglament için söz tuttu. Reglament kabledildiktän sora da, doklad için, söz verildi Gagauziya üüredicilik Upravleniyanın başına Sofya Mihaylovna TORLAKa (Система-Образования-Гагаузии-2015).
Canabisinin nasaatı açıkladı Gagauziyada üüredicilik uurunda durumu. Sofya TORLAK bildirdi, ani büünkü gündä Gagauziyada üüredicilik kuruluşlarında üürener 14813 üürenci. Onnarın arasında: romun dilindä – 579, rus dilindä – 14075, angliyca – 159 (moldo-türk liţeylerin 10-12 klasları). Ortalama bir klasta 22 üürenci var.
Başlayıp ön açıklamalardan hem ekzamennerin verilmesindän, Gagauziya üüredicilik Upravleniyanın başı detalli bilgilär verdi üüredicilik sistemasında, pedagogika kadrolarında, üürenmenin kalitesindä, predmet olimpiadaları uurunda, üürenmäk proţesın informatizaţiyasında, üüredicilik uuruna finans veriдmesindä hem başka.
Bundan kaarä Sofya TORLAK annattı Upravleniyanın işbirlii partnörları hem ortakları için.
Belli ki, o günü yoktu nicä sölämemää problemalar için da. Canabisi bu uurda 12 punkt açıkladı. Onnarın arasında en büükleri: demografiya beterinä üürencilerin aazalması, kimi disţiplinalarda pedagogika kadroların kıtlıı, dil problemaları hem başka.
Sofya TORLAKın dokladın uşak başçaları, başlangıç klaslar, gimnaziyalar, liţeylär için bölümnerini, açıkladılar bu uurda en islää zaametçilär hem direktorlar.
Ölä nicä Aydar küüyün “F.A.Angeli” adına gimnaziyasının direktoru Nadejda Panteleevna KOÇANCI, Komrat “G.A.Gaydarcı“ adına liţeyin direktoru Lidiya DİMOVA, Kırlannar (Kotovskoe) küüyün gimnaziyasının direktoru Georgiy ÇEBANOV, üüredicilik Upravleniyasının psihopedagogika yardımnarında izmetin pedagogu Anjela ZLATOVÇENA, Komradın 9-cu uşak başçasının romın dilindä üüredicisi Lidiya OSTAŞ.
Doklad pek meraklıydı. Bunu gösterdi o, ani 1,5 saadın içindä (bukadar vakıt sürttü doklad hem sodokladlar) Komrat kultura Evin zalında hiç bir kıpırdamak ta olmadı.
Dokladtan sora, Konferenţiyada pay alan insannarın önündä nasaat etti Gagauziya Başkanı İrina VLAH. Canabisi urguladı: “bakmadaan ona, ani üürenci sayısı düşer, Gagauziya İspolkomu vermeyecek kolayını Gagauziyada kapansınnar gimnaziyalar hem liţeylär. Biz brakmayacez, ölä demäk üüredicilik uurunda optimizaţiya olsun, te nicä Moldovanın başka regionnarında. Komşu küülerindä biz çok örnek gördük, açan şkolaların kapanması küüyün soţial degradaţiyasına hem ölmesinä getirer. Büünkü şkola – bu diil salt üüredicilik kuruluşu, ama önemni bir cümne institutu, erindeki cümnenin ruh hem kultura dirää”.
Gagauziya Başkanı annatı o proektlar için, ani Gagauziya üüredicilik uurunda yapılêr. Onnarın arasında Türkiyenın TİKA tarafından yapılan yardımnar hem gelecektä büük bir üüredicilik merkezin hem 24/24 saat işleyän uşak başçasının düzülmesi, Türkmeniyanın Çöşmä küüyüyndä uşak başçasının düzülmesi, Moldova ANTEM yardımınnan uşak başçalarında romun dilin üürenmesi h.t.b.
Avgust Konferenţiyasında pay alannara nasaatlan danıştı Gagauziya Halk Topluşun Başı Dimitriy KONSTANTİNOV da. Canabisi açıkladı, ani kendisi da, Halk Topluşu da “her zaman üürdicilerin yanında bulunêr”. Dimitriy KONSTANTİNOV urguladı: “hepsimiz göreriz, ani bütün dünnäda, Moldovada hem Gagauziyada da, büük diişilmeklär olêr. Lääzım yapalım ölä, ani bu diişilmeklerdän geeri kalmamaa deyni, Gagauziyanın insanı bilgilärlän zenginnesin. Sadä bölä var nicä Gagauziyayı ilerledelim.”
Konferenţiyada üürediciliktä saalık durumu için nasaat etti Gagauziya İspolkomun predsedatel yardımcısı Olesä TANASOGLU. Üürediciliktä istoriya kiyatların hazırlanmasında hem Moldova üüredicilik Ministerlii tarafında bu uurda kösteklär için annattı bilim merkezin başı Pötr PAŞALI.
Konferenţiyada pay alannara kısa nasaatlarlan danıştılar Moldovanın etnikarası Bürosunun direktoru Elena BELÄKOVA, Moldova Üüredicilik ministerliin temsilcisi Alla NİKİTÇENKO.
Konferenţiya başarıldı gözäl sözlärlän, ani Gagauziya için gagauzça söledi Valkaneştän gagauz dilindä üüredici Dora ONOFREY.
Birkaç üüredicinin nasaatından kaarä, avgust Konferenţiyası rus dilindä geçti.
Todur ZANET, Gagauz Milli Gimnanın avtoru.
