mila_kurudimova

29.01.2019, tarafından yazılı , CÜMNE, KİŞİLÄR, LİTERATURA, LİTERATURA ÖMÜRÜ, PROZA BÖLÜMÜ, 2535 KERÄ BAKILMIŞ

“Agafya” annatmasınnan V-ci Halklararası Kaşgarlı MAHMUT proza yarışmasının Gagauziyada 1-ci oldu

Bıldır olan V-ci Halklararası Kaşgarlı MAHMUT proza yarışmasında genç yazıcımız, çadırlıyka Mila Kurudimova annatmaylan “Agafya” Gagauziyada 1-ci oldu.

Mila Kurudimova duudu 1989-cu yılın Orak ayın (iyül) 3-dä Gagauziyanın Çadır kasabasında (Moldova Respublikası).
Kasabanın 1-ci liţeyini başarıp, 2008 yılda girdi üürenmää Rusiya Federaţiyasının Astrahan Devlet Universitetinä. 2013-cü yılda bu universitetin angliyca-italyanca çevirici fakultetini başardı. Büünkü gündä Moskvada lingvistika-çevirici bölümdä işleer.
Mila Kurudimovayı gagauz okuycuları tanıdalar 2015-ci yılın Orak ayında, açan “Ana Sözü” gazetasında tiparlandı onun “Bän gelcäm, salt kimsä orada beklesin!” adı altında peetleri.
Çevirici poet olarak, pay aldı “Gagauzların kayıp olan dilinin hem kultura adetlerinin Moldovada korunması” kiyatlarının hazırlanmasında, çevirip gagauz dilindän angliycaya gagauz masallarını, türkülerini hem balladalarını.
Orak ayında 2017-ci yılda tipardan çıktı onun ilk peet toplumu “Sabur çöşmesi”. Katıldı “Avrasya yazarlar birliin” buluşmasına, ani geçti İstambul kasabada harman (avgust) ayında 2017 yılda. Milanın peetleri hem annatmaları çevirildi hem tiparlandı türk, azerbaycan hem rus dillerinä.

AGAFYA (annatma)

Benim raametli malimä

Beki uşaklar gelerlär bu dünneyä ana-boba ömürün paası için

Canavar ayın irmisiydi. Bitki sıcak günneri koolardı güz: çoktan lääzımdı gelsin, ama hep vakıdı yoktu, ya insannar pek yalvarardılar – ko taa birazacik olsun sıcak. Artık vakıt kalmadı kediyi kuyrundan çekmää. Da te – geldi, kapulara-tokatlara urmayıp, kimseyin teklifini beklämeyip, geldi. Suuk nemcä bir lüzgär birdän esti, sular suudu da göküzü morardı.

Küçük lülkacıkta iki uşacık sarılıydı – ikizdilär: birisi – kızçaaz, birisi dä – çocucak. Eer bir kimsä sorduynan, kim onnardan kız, kim çocuk – hepsi çocucaa kız deyardilär: ölä tombarlak hem raat üzçezi vardı. Kız da kıvraktı, ama bir yabancı yanına yaklaşırsa – hep, aazını buruşturup, aalamaa bakardı. Dört aylık uşacıklar mäulardılar naşeysa biri-birinä – sansın söleşärdilär. Mamusu kaç-kaçınardı öbür içerdä, toplayarak giisleri da ilincecik elinnän ayırardı – bu Stöpkanın, bu – Lüdacıın. Ansızdan bir ses geldi – sesergendi karıcık. Gözünün ucunnan kapudan uşaklara baktı – sanki uyêêrlar. O gülümsedi kendi kendinä da yavaşacik kapadı kapuyu.

İçerdä bu vakıt uşakların üstündä balaban bir insan durardı: uzun, kara, peliy çatı gibi kalındı, ama üzü görünmäzdi. Suvazlayıp çatlak parmaklarlan yavruların üzünü, bakındı.

– Aman da tatlıysınız! Küçüksünüz taa annamaa, – ofladı o insan. – Nicä haber verdilär, ani duudunuz – hızlı geldim. Ama kolvermeerlär beni oradan. Mamucuunuz beni pek çaarardı, yalvarardı – sade onun dualarlan te geldim.

Balaban insan dooruttu kara püsküllü çemberini da zorlan soludı. Bir dä, sansın işidip o solumayı, Paşi, ikizlerin anası, peydalandı kapunun önündä. Ama sesergenip, dooru kufneyä gitti.  O karının gözleri yaşlan doldular, ama sıktı kendini; bakışı düştü kızçaazın açık gözlerinä. O, yabancı insanı duyup, hiç korkmadı, ama meraklı bakardı tombarlak üzlü karıcaa. O ihtär da diildi, genç da diildi – var ölä insannar, ani kahırdan birdän ihtärlêêrlar, ama gözellii hep gözlerdän şılêr.

– Naşi, kızım – uyandırdı mı seni babu? Ya bakayım senin açık-maavi gözlerinä. Tfu sana! Bir gün gelecäm da annadacam sana türlü meraklı işleri. Mamun da sana türkü çalacek hem masal annadacek – orada bän da varım. Mamuyu koruyun – bän korumadım belalardan, siz koruyun!

– Korumaa taa kuvet aazıcık, – işidildi bir taraftan.

Duvardan ayırıldı bir gölgä da bulut gibi uşakların üstünä abandı. İnsancik kaptı bir uşaa – bakmadı da kimi kapmış. O – Lüdacıktı. Neredä onun parmakları diidi – koltukların altında duuma izi kaldı.

– Agafya, Agafya, kim seni zindandan kolverdi, senin küçük cemdemindän? Bak – ceza pek acılı olacek. Ölülerin burada yok eri! – titsi seslän fışırdadı gölgä.

– Sän ozaman burada ne taş yapêrsın? – sordu insancık, bakarak ba uşacaa gölgenin elindä, ba kapuya – Paşi oyalanardı kufnedä.

– Bän geldim bu ikizleri almaa, – titsi gülümsedi gölgä.

– Alma onnarı, yalvarêrım! – çeketti aalamaa insancık.

– Kim seni kolverdi – söleyecän mi?

– Paşi, kızım, dua etti, yalvardı – da kapu açıldı.

– Paşinin da yolu kısa bu dünnedä, – kesti lafını gölgä.

Uşakların malisi, aazını bir ellän kapayarak, dapturu geldi.

– Sade bir kerä unukalarımı görmää istedim, – yavaşacık söledi o, sallayarak küçük Lüdacıı. – Bir kerä Paşimi, sevgili, en büük kızımı, istedim görmää. Bendä altı uşaktı, birinin da uşaklarını görmedim.

– Görmeyecän dä! Günahlarını bilersin, – birdän baardı gölgä.

– Bilerim, – düşürdü kafasını Agafya.

Gölgä yavaş-yavaş yaklaşardı insana. Kızçaaz, nekadar kuvedi vardı, tutunardı babunun yufka fistan kumaşından. Stöpka sa kafasını astı da sansın uyardı. Parmacıkları morarmaa başlamıştılar.

– Ver bana bu uşaa, – fena fışırdadı gölgä.

İçerdä kavga çeketti; boylu insan savaşardı kapmaa Stöpkacıı gölgenin elindän, ama damarlı elleri hep boş havaya üzärdilär. Bir dä ansızdan Paşi peydalandı eşiktä – sık-sık kıpardı gözlerini, ani sansın kumnan dolmuşlar.

– Kim bırda? – titirän sesinnän sordu o.

Gölgä gülümsedi da uzun baktı Agafyaya – onun acısını yudum-yudum içärdi:

– Olsun senincä, girgin karımca! Kız kalêr burada, çocuu da bän alacam. Sän da zındandan-karannıktan onüç yıl çıkmayacan. Senin adını da unudaceklar, senin üzünü kimsey aklında tutmayacek. Sän yoktun gibi yaşayaceklar, kär uşakların da. Onnarın sevinçlerini-kahırlarını görmeyecän. Düşündä dä gelmeyecän – bukadar ceza sana!

Agafya susardı, elindeki uşacık, sansın annayıp malisinin acısını, taa sıkıca ondan tutundu. Bir dä çeketti aalamaa ölä sesli, sansın Stöpkaya sesedärdi sanki, uyansın. Mali enikunu koydu uşaa lülkaya. Paşi kaçarak geldi yavruların yanına da çeketti uyutmaa onnarı. Gözäl, duruk seslän türküyü çözdü. Lüdka hemen sustu, dikkat mamusunun yalpak üzünä baktı. Stöpka uyandı da palicik gibi innärdi: imää istärdi.

– Aman, kim bu pençereyi açmış? – çarptı Paşi da kuvetlän kooladı suuk lüzgeri, kapayıp o pençereyi.

Sora kandilciin küllü-kara fitili kaldırıp, üç metani yaptı da kendi kendinä düşündü: “Sansın mamunun sesini işittim. Osa geldi bakmaa uşacıklarıma mı?” Bu fikirdän Paşinin gözlerindän sıcak, cannı ışık şıladı. O savaştı getirmää aklına mamunun üzünü, ama o sansın gölgedäydi. O pek islää tutardı aklında onun yalpak ellerini, sesini, ama te o gözäl üzünü unutmuş gibiydi. İnsancık taa biraz oturdu içerdä da gitti bakmaa işinä. Şükür Allaha, karı işi bitmäz.

İki gün da geçmedi – çocuk bolniţada öldü. Paşi taa annamadı, nica biyaz bolniţa kapusu kapandı da ondan aldılar uşakları. Sanki privivka koyaceklardı da tezdä evä döneceydilär – bolniţa çok yakındı, ama dünnä bir minutta aktarıldı. Paşiyi palataya kolvermedilär, o izinsiz kaydı içeri – orada kimseycik yoktu. Geniş pençerelär açıktı. İki çıplak uşacık çırpınardılar diiştirmää masacıkta, bütüm pençerenin önündä. Stöpka ölü-mor olmuştu; Lüdacık ta yavaş uulardı, tırmalayarak kardaşının incä elcezini. Paşi davrandı uşaklara, ne elinä düştü – sardı onnarı da çeketti uumaa çocuun uyvaşık elcezlerini, morlanmış güüsünü – o taa soluyardı. Bir dä kapudan baararak girdi sanitarka da kooladı Paşiyi. Stöpkayı kaptı karidordan etişän medsestra. Paşii uurattılar. Bir da vraçka peydalandı, girdi palataya da hızlı çıktı – “Çocuk öldü”, dedi da uzaldıp elini almaa Ludacıı, ekledi: “Verin, kızçaazı – bakacez”. Paşi, sarıp uşacıı koftasına, dönüp arkasını, dooru evä kaçtı – sansın Ölüdän, dünnänın bitki günündän gibi kaçardı. Orada nekadar kahır, nekadar aalamak vardı – salt Paşi biler.

(13 yıl sora)

Üç auç killi mezar toprayı sıbıdıp, taazä hederlez liläkalarına bakıp da kokumasını hiç duyamayıp, 13-yaşındakı kız kaldırdı gözlerini gök üzünä. Gün yalpak-sıcaktı. Mezarın kenarında hıştır hem ondan balaban ot büüyärdi. Ama ortası ölä yavaştı, hepsi seslär gibi sessizdi. Mezarın önündä insannar toplaşardılar, ellerini yıkardılar, Paşinin canı için koliva dadardılar. Te iki büük avtobus geldi da aldı o insannarı. Ludacıı da soktular en kalabalıın birinä – kaybelmesin. O oturdu artta, pençerinin yanında – gözleri hep o mezarda kaldılar. Da ne o tutacek aklısında – o mezarın kırmızı tulalarını mı, ani taşımış insan da kalmış salt temeli hem birkac taş ortada? O yalnız tulalar, mezarın açık gözeri gibi, siiredärdilär, kim gider – kim geler: kimi getirerlär buraya, dönmäz. Mezarın da bakışı, kısmeti çalmış hırsızın bakışı gibi, hep aklısında kalacek.

Ölüm sessiz. Kız iki gecä savaşardı uyumamaa, ama te, saat iki buçukta uyuklamış – Ölüm da sessiz girmiş da almış mamucuunu. Köşedä titirärdi mum ateşi – ama lüzgär yoktu, pençerelär kapalıydı. Ölüdän mı korkêr insan? Sessizliktän, ani kalêr Ölüdän sora.

Günnär uçardılar, koolayarak biri-birini. Te geldi kırkıncı günü – pomana sofralarını koydular dışarda. Yazdı. İlin lüzgär sözleşärdi zerdeli yapraklarlan.

Dartıp kara şalinkayi, üüsüz kız gitti harman auluna. Kimsä söleyecek – boba varsa, o üüsüz sayılmêr, ama anasız büüyän uşaklar taa islää bilerlär.

–  Sän ne bu kara yapaa eteyi genä giimişin? – sesetti bulüsü. – Sıcak diil mi?

Kız uzun-uzun baktı ona, ama bişey demedi. Uurayıp yaz kufnesinä, sildi terlemiş suratını da dayandı serin duvara. Bir dä kapudan biyaz pomana peşkiri çözüldü dä lüzgär kooladı onu kär kızçaazın suratına. Suvazlayıp yangın-sıcak annısını, o yavaşacık düştü elinä.

– Mamuş, sänmisin? – çaardı kız. – Artık gidersin mi? Hadi, taa buluşacez.

Peşkir sessizcä düştü erä.

–  Lüda, mare! Neredä gezer bu uşak? – hızlanıp kufneya boş borkannarlan, baardı daykası.

Kızçaaz açtı acıdan dumannı gözlerini da peydalandı daykanın önündä.

–  Of! – şaştı o, – Korkuttun beni. Sän ne, ölü gibi bim-biyazsın? Biraz dışarı çık, da çıkar o yapaa giimnerini. Yaz dışarda!

Kız gezdi o kara eteklän taa Orak ayın ortasınadan. Güneş ölä yakardı – sansın havezi vardı  pişirmää hepsi insannarı-malları dünnedä. Telefon susardı, kimsey sesetmäzdi. Suya gidärkän, kızçaaz hep duyardı – onun arkasında sölenärdilär, sansın o yokmuş, sansın taa küçükmüş annamaa.  Bir gün taa evä etişmedän, sokakta bir şamata işidildi. Kızçaaz korktu, ani oldu bişey: mancayı mı unuttu ateştä, yada kazlar uçtular komuşların auluna mı.

– Sän neredä genä gezersin? – üfkeli sordu daykası.

Büük içersi darmadandı, sansın hırsızlar aktarmışlar. Kimsey burada neşeysa aaramış. Kızçaaz bakardı ya daykasına, ya açık  dolaplara. Bobası öbür içerdä sölenärdi.

– Dokumentlär neredä? – sert sordu adam, bakınarak.

– Angı dokumentlär?

– Evin dokumentleri: mamun bir dolabın içinä koyardı, hep saklardı. Bulamêêrım ucunu.

– Bän bilmeerim. Mamu bana bişey demedi.

– Bak, kız, yalan sölärseydin bana, takazalıyacam, bakmayacam, ani boban var. O bana taa “saa ol” deyecek, – daykası hep aktarardı kiyatları, ani Paşi toplardı taa gençliktän.

– Yavaş, yırtmayın manunun kiyatlarını! – birdän baardı kız; herbir “mamu” lafından içi saplardı.

– Düşmeer ölä lafedäsin büüklärlän! – kalkındı adam. – Sana ölä söleyecäm, senin yolu belli, ama bölä inat olarsan, seni hererdän uuradaceklar, – kesti lafını daykası da çıktı içerdän.

Nekadar şamata oldu o dokumentlär için – kızçaaz taa bilmäzdi, ani para-kiyat için insan satêr, aldadêr, öldürer biri-birini.

Avşam serindi, bulutlar kapadılar gökü da ölä gürüldärdi, sansın yukarda da kavga yapardılar. Kızçaaz girdi içeri da şafkı yakmayıp, yattı uyumaa, ama uyku gelmärdi. O bakardı karannaa da seslärdi yaamurun yavaş türküsünü. Kız pek beenärdi bölä nani türkülerini – onnardan raatlık esärdi. Te gözlär çeketti kauşmaa, sansın uyuklamıştı. Ama bir dä köşedä esapaldı birini: balaban bir karı, uzun kalın peliklän, arkasınnan durardı – üzü görünmäzdi. Lüdacık kalkındı, dirseenä dayandı da siiredärdi, nicä o insan naşeysa aarardı dolabın üstündä. Kız, elbetki, annadı, ani bu bir düş – onuştan korkmêr bu yabancı insandan. Karı itirdi dolabı, çıkardı bir sarılı pakedi da koydu dolabın üstünä. Kız beklärdi o dönsün, görmää o musaafirin üzünü, ama karı duvara yaklaşıp, elini yaamura dooru uzattı da, duvar orada olmayıp gibi, geçti öbür tarafa. Kızçaaz şaştı da kendi elini duvara uzalttı – parmaklara düştü birkaç yaamur damnası. Birdän suuk geldi, kız açtı gözlerini. O taa duyardı yaş yaamur damnalarını elindä, açan kalktı da yaktı şafkı. Dolabın üstündä o paket dokumentlärlän koyuluydu.

Bu vakıt öbür tarafta, yaamurun ortasından, bir kara gölgä çıktı, durdu da kıynaş baktı Agafyaya.

– Bän kızlan hiç lafetmedim, Karakanzal! – üfkeli söledi insancık.

– Bän sana bişey da demeerim, – fena gülümsedi gölgä.

– Ne geldin ozaman?

– Sän sanêrsın, bendä başka iş mi yok? Bän pek mi beenerim gezmää dünnänın çöllererindä-bataklarında? Birinci genç, ikinci, aaçlık; burada ölüm, orada – acı, bän da kabaatlı! Bana mı kolay, düşünersin? Kimsey gitmää istämeer, ama çözer ipi hem boşa harcêr vakıdı. Sora da bana betva ederlär, – derin soluyaadı Can alıcısı.

O hep sarardı elindeki yumayı, ya genä sökärdi onu. Bir dä ip çatladı da sessiz kondu erä.

– Vay, ip kopmuş, – şaştı o. – Hadi, bän giderim – genä işim var, – da yok oldu.

Karıcık titirärdi – ya yaamurdan, ya korkudan. Bir-iki kerä döndü da baktı kıza – o kiyatları ayırardı. İnsan biraz şüpelendi: gitmää mi, gitmemää mi.

“Biläsin, ani bän geldim. O – bändim, senin malin. Kär hepsi beni, benim üzümü unudursa – sän aklında tutacan”, – bu laflarlan savaştı geçmää geeri, kızının içersinä, ama ev birdän kaybeldi da Agafya düştü nem samannı erä.

– Genä sän! – baardı gölgä, sansın çoktan onu görmemiş. – Aman, ayol, näbıcız seninnän?

Agafya bakındı – bu samannı damı sanki tutardı aklısında. Çok yıl geçti o günnerdän, ama küflü nem duvarlar hem er hep öläydi, nicä evelki vakıtlarda. Çatlak farfiri – ölä kirli, sansın onnan em verärmişlär domuzlara, görünärdi köşedä.

– Tanıdın mı bu damı, Agafya? –  sordu gölgä.

– Tanıdım, – yavaş cuvap etti karıcık – gözlär aarardılar kapuyu.

– Sän esap aldın mı, ani burada yok ne pençerä, ne kapu? Bu senin en korkulu düşündür, ama orada güneş ışıkları herzaman bulardılar seni. Yaşamanda sa ölä çıkmadı, diil mi?

Agafya tutundu kafasından da kuvetlän kapadı yaşlan dolan gözlerini. O gezinärdi bir taraftan öbür tarafa; gölgä bir duygusuz bakardı karıcaa.

– Artık geçti – hepsi geçer! – soluyardı Karakanzal. Ne pişman olêrsın ozaman? Var mı faydası? Sän sölä bana, neçin genä o uşaa gitmişin?

– Lafetmää istedim, – açtı gözlerini Agafya. – Beni prost etsinnär istedim.

– İnsan inanêr, hepsinnän prost olmayınca, can verämersin. Ama te sän ölü, prost edämeyip – gittin.

– Var ölä laflar – onnardan can çekeder çürümää. Taa gençecik çekettim çürümää: nekadar azarladılar-zeettilär, nekadar aalattılar! Var ölä işlär, ani prost edämersin – mezarlıkta da, raatlık gelmeer.

Gölgä susardı, sanki düşünärdi, ne cuvap vermää bu laflara, ama sora birdän gülümseyip, çeketti çirkin kişnemää. Agafya daptur geldi, morarmış parmakları titirärdi.

– Bana kalsa, sän unuttun, kim durêr senin önündä. Bän senin günahlarını hepsini bilerim. Sän da kendi cezanı bilersin, ölä mi?

– Bilerim, – genä astı kafasını karıcık da çeketti düzeltmää fıtasını, ani bir zaman donaklıydı çoktan solmuş bir gözäl şiritlän.

Ansızdan karıcık kaldırdı gözlerini erdän da yakından yaklaştı gölgeya – o biraz kalkındı abanmaa onun üstünä, ama sora durdu.

– Cezaamı bilerim, günählarımı da bilerim. Ama bän bunu bilmeerim – kim bana bu yaşamayı seçmiş?

– Sän dä seçtin, – cuvap verdi Can alıcısı. – Yaşamak kolay diildi – bu dooru. Kimä nesoy kısmet düşecek duuma vakıdında, angı erdä, angı insanın arasında. Bölä yaşamak: neredä sevindi, neredä aaladı. Kısmet sendä da vardı – kızlık, gençlik, annalık…

– Maana bulmak, harţak, baarmak, urmak! İçim yaraylan doldu. Yaşamam pelin gibiydi, – alıp bir auç kül hem toz karı sıbıttı o erä, neredä lääzımdı olsun gölgenin üzü, ama orada sadece süünmüş yıldızlar üzärdi.

Bir dä dönüp arkasını, itirdi samannı duvarı da ev kaybeldi.

Geçti taa on yıl – on ürek atışı gibi. Toptak ateş-altın yapraklan örtülüydü. Bir hoş Kasım ayın günüydü. Güneş tä ölä yalpaktı, sansın kış heptän gelmeyeceydi. Hepsi kaç-kaçınardılar, son düün hazırlamakları yapardılar, baaşışları, masa ikramnarını toplardılar. Aşçıykalar kufnedän taa dündän çıkmadılar – genä iş çıkardı da onu-bunu konuklamaa lääzımdı. Gelinin mamusu onuncu kerä girdi içeri tertiplemää hem düzeltmää çiizleri: onnar gözäl diziliydi büük başta. Gelinin fistanı hem gerdanı asılıydılar bir tarafta. İnsancık mutlu gülümsedi kendi kendinä da kaçtı bakmaa işinä – şindi kumiţa lääzımdı gelsin. Kocası batüsünnan gittilär çotrayı almaa da taa dönmedilär.

“Keçiciinin ayacından çırtma mı yapayım, male, çırtma mı ya yapayım, male” – ötärdi kızın şen seni dışardan.

Evelki zamannarda gelini giidirärdilär düünä karşı gecesindä. Ama şindi sabaadan erken kalkêrlar, kresniţayı yardımcılarınnan karşılêrlar da saat beştä, horoz öttüynän, çekederlär giidirmää gelini. Gecä kör-karannıktı. Gelinin mamusu sa hiç yatmadı da, bütün gün ayakta; hep saada bakardı, kocasını beklärdi. Kızı yattı bir-iki saada – ko uşak biraz dinnensin. Bir dä büük baştan bir ses geldi – işidildi, düşündü karıcık. O kapadıydı o içersini – kim biler, kapular açık – var nicä kimsä girsin. Allaa korusun – daadacek çiizleri. Yada kedilär çiizlerin üstündä yataceklar – ayol, nekadar şamata olacek ozaman! Bölä fikirlärlän karı çıktı dışarı da geçti kufneyä koolamaa kedileri da bakmaa, gelmeer mi kocası: neredä oyalanêr?

Büük başta, gelin fistanın karşısında gözäl bir antika ayna asılıydı. Oradan çiçekli gerdana iki kara göz bakardı.

– Hadi gel – utanma! – köşedän ayırıldı bir gölgä da kaydı aynaya dooru.

Agafya aynadan bakardı gölgeya, ama çıkmazdı.

– Korkêrsın artık, – laf kattı gölgä. – Şindi annêêrsın, ani bana karşı çıkmaa olmaz.

Cuvabı işitmeyip, ekledi:

– Te gezer insan dünnedä, buna prost yapmış, buna maana bulmuş, da annamêêr, ani insan yufka, insan bu gün var, sabaa – yok. Da bişey kalmayacek! Hepsi seslär dünnedä kalacek, türkülär ötecek, çiçeklär açacek, ama o olmayacek.

– Uşaklar kalaceklar, bir iilik yapan insannar bizi tutaceklar aklında, – çözdü lafını Agafya.

– Sän şindi boşuna söleersin uşaklar için, Agafya.  Bilersin günahlarını.

– Bilerim, – sıktı dişlerini karı.

– Da, ne sän yaptın, sölä!

Karı düzeltti çemberini da sustu. Gölgä sordu ta bir kerä.

– Betva ettim, – işidildi aynıdan.

– Kocanı da, uşaklarını da! – birdän baardı gölga da uçtu tavanın altına. – Sän bilersin, ani ana-boba duası büüktür. Ana lafı ölä kuvetli, ani Ölüm da onu çözämeyecek da bu sözdän artık atılmayacan. Sän bunu bilärdin, Agafya.

– Bän canımı kurban verdim, – çeketti aalayarak insan. – Kahırdan deli oldum o dam içindä. Kimseyä prost yapmaa istämedim. Nesoy o insannar, ani kapêrlar karıyı dama da su-ekmeksiz braayerlar? Nesoy o uşaklar, ani unuttular, ani mamuya saygı lääzım olsun – kim onnarı gün-gecä baktı, büüttü? Onnar, bilerim, bakayı seslärdilär. Bana o çatlak farfiridän masa trofaları hem kemikleri getirärdilär da er altından saklı verärdilär. Ama nekadar yalvardım – kolvermedilär beni. Da bän onnarı hepsini betva ettim. Ama bän istämedim ölä olsun.

– Kim isteer? – işidildi bir köşedän gölgenin sesi.

– Ama uşakların uşakları olduunu üzä çıkaraceklar, adımızı paklayeceklar da bizim yannışlıklarımızı doorudaceklar. Şindi annêrım, diil o sade kabaatlı, ani kapadı beni dama, ama onnar, kim arka almadı vakıdında, kim bir sessiz susardı, gelärdi benim evimä da bana maana bulardı, benim için prost sölärdi; kim üüredärdi, ani sıırı düümeyecän – kendi ahırını bulmayacek.

– Ne oldu – gitti, topraklan gömüldü: kısmetlik tä, kahırlık ta. Sän anna, dedelerin yannışlıklarını kimsey doorutmaz. Yannışlıkların da paası var.

Gün duuması kesti içersini iki parçaya. Karannık adım-adım başladı çekinmää da ilk güneş ışıkları peydalandı pençeredä. Gölgä birdän döndü bir ses dalgasına da çeketti atlamaa bir köşedän – öbür köşeya.

– Neçin geldin, Agafya? – sordu ses, alatlayarak.

– Kimsaydı çaardı beni da geldim.

– Bän seni çaardım, biläsin. Senin dediini yapêrım.

– Angı dediimi? – korkulu sordu karıcık.

– Mamunun lafı – tutêrsın mı aklında? – ses dalgası kondu aynaya. – Bilersin mi, kim var sırada?

Ansızdan o titsi ses döndü yalpak nani türküsünä: “Uyu, uyu, piliççiim, benim tatlı bukacıım”. Agafya tanıdı kendi sesini.

– Hırsız! – baardı karı, urup aynaya öbür taraftan. – Sän onu ölä erken almayacan.

– Kännı, sendä dä ikizdi (nerdesä bän bunu işittim), ne birini ayırardın mı? Kimi ikizlerdän, oollarından taa pek sevärdin?

İnsan açtı aazını cuvap vermää, ama horozlar öttülär da içersi eni gün şafkınnan doldu.

***

Agafya K.: kimsey uşaklardan tutmêêr aklında, nezaman o duudu hem geçindi.

Stepan K., Agafyanın unukası, Paşinin oolu (ikizlerdän): 03.07.1989 – 23.10.1989

Praskovya K-P., Agafyanın büük kızı: 29.05.1954 – 13.05.2003

Konstantin K., Agafyanın oolu (ikizlerdän): 23.07.1958 – 17.11.2013 (geçindi küçük kızının düünä karşı gecesindä)

BİR CUVAP YAZIN